28 Αυγούστου 2011

Η ηλικία και το φύλο στα αδέρφια

Αδέρφια. Τόσο ίδια αλλά και τόσο διαφορετικά! Διαφορετικά στον χαρακτήρα, στην ηλικία, συ­χνά διαφορετικά και στο φύλο. Πόσο επηρεάζει άραγε αυτή η ανομοιογένεια την οι­κο­γε­νει­α­κή ζωή; Η σειρά με την οποία γεννιέται κάθε παιδί, αλλά και το διάστημα που μεσολαβεί α­νά­με­σα στις γεννή­σεις, καθορίζει την προσωπικότητα, τη συμπεριφορά και τη σχέση που α­να­πτύσ­σει με τα αδέρφια του. Εξίσου σημαντικό ρόλο, όμως, διαδραματίζει και το φύλο.

Η ηλικία

Αδέρφια ίδιας γενιάς. Αν τα παιδιά έχουν απόσταση μόλις έναν χρόνο, πιθανότατα να μην εί­ναι τό­σο ανταγωνιστικά το ένα με το άλλο. Ουσιαστικά δε θα υπάρχει ανάμεσά τους κά­ποιος «ει­σβο­λέ­ας» που ήρθε για να πάρει από το άλλο τη μαμά του! Έτσι, πιθανότατα, θα έ­χουν πιο αρμονικές σχέ­σεις και θα παίζουν μαζί χωρίς να τσακώνονται. Ακόμη, το μικρό κενό που με­σο­λα­βεί είναι ιδιαίτε­ρα βολικό και για τους γονείς, εφόσον θα μπορέσουν να τους δι­δά­ξουν ταυ­τό­χρο­να τον τρόπο να τρώνε μόνα τους, να ντύνονται ή να πηγαίνουν τουαλέτα. Α­πό την άλ­λη, η κατάσταση ίσως κρύβει και ορισμένες δυσκολίες, όπως η έλλειψη της α­πο­κλει­στι­κής προ­σο­χής και αγάπης του γονιού, αλ­λά και η δυσκολία ανάπτυξης ενός στενού δε­σμού με κά­θε παιδί. Ταυτόχρονα, η ενασχόληση με δύο μωρά ίσως γίνει μια κουραστική ε­μπει­ρί­α. Θα εί­ναι εύκολη η ταυτόχρονη αφοσίωση και στα δύο; Πολλοί είναι οι γονείς που το ε­πι­χει­ρούν και τα καταφέρνουν άριστα!

Διαφορά 2-3 έτη. Η ηλικιακή απόσταση των παιδιών δεν είναι και τόσο μεγάλη. Παρά τον α­ντα­γω­νι­σμό και τη ζήλια που κάποια στιγμή θα αναπτυχθεί, θα μπορούν να παίζουν μαζί και να είναι φί­λοι. Το πρόβλημα, ωστόσο, εμφανίζεται όταν το μεγαλύτερο ξεκινήσει να πηγαίνει στο νηπιαγωγεί­ο. Το μικρότερο θα χάσει το φιλαράκι του, τον σύντροφό του στο παιχνίδι και θα ενοχληθεί. Η πα­ρέμβαση του γονιού θα είναι σημαντική, τόσο για να βρει κάποια α­πα­σχό­λη­ση για το μικρότερο όσο και για να συμπαρασταθεί στο μεγαλύτερο, που ει­σέρ­χε­ται σε μια και­νούρ­για περιπετειώδη φάση της ζωής του.

Διαφορά 4-8 έτη. Κάποιοι ψυχολόγοι συμφωνούν πως η απόσταση άνω των τεσσάρων ε­τών είναι ι­δανική για την καλύτερη ψυχοσωματική ανάπτυξη αμφότερων των αδερφών. Το πρω­τό­το­κο έχει λάβει την απαιτούμενη προσοχή και αγάπη και έχει μάθει να φροντίζει σε πρώ­το επίπεδο τον εαυτό του. Επιπλέον, έχει φθάσει η ώρα να πάει στον παιδικό σταθμό, το νη­πι­α­γω­γεί­ο ή το σχολείο και, συνεπώς, να αποκτήσει ζωή εκτός σπιτιού. Δυστυχώς, τόσο η η­λι­κι­α­κή διαφορά όσο και η καταλ­ληλότητα των παιχνιδιών μπορεί να αποβεί ανασταλτικός πα­ρά­γο­ντας στο να παίζουν μαζί. Επιπλέ­ον, η διεκδίκηση των παιχνιδιών του μεγαλύτερου ί­σως προκαλέσει προστριβές, εφόσον μέχρι τότε δε θα έχει συνηθίσει να μοιράζεται. Όλα αυ­τά βέβαια με σωστούς χειρισμούς μπορούν να ξεπερα­στούν.

Μεγαλύτερη διαφορά. Ένα νήπιο και ένας έφηβος είναι λογικό να μη μοιράζονται τα ίδια εν­δι­α­φέ­ρο­ντα. Κατά συνέπεια, δε θα δείτε συχνά τα αδέρφια να παίζουν μαζί, παρά μόνο όταν το μικρό το ζητάει επιτακτικά από το μεγαλύτερο και εκείνο δε θέλει να του αρνηθεί. Με­γα­λώ­νο­ντας υπάρχει προοπτική να γίνουν καλοί φίλοι, εφόσον το μικρό μπορεί να θελήσει να μοι­ρα­στεί τα μυστικά του και να ζητήσει συμβουλές. Το μεγαλύτερο, από την άλλη μεριά, εί­ναι πι­θα­νό να αναπτύξει προστα­τευτικά αισθήματα και να θελήσει να διδάξει στο μικρότερο δε­ξι­ό­τη­τες, όπως για παράδειγμα να δένει τα κορδόνια του. Οι γονείς θα είναι πιο χαλαροί, αφού θα έχουν ήδη ξεμπερδέψει από τη βα­σική «εκπαίδευση» του μεγάλου και θα διαθέτουν αρ­κε­τό χρόνο για το μικρό. Το αρνητικό βέβαια που μπορεί να εμφανιστεί είναι η τάση του μι­κρό­τε­ρου να μιμηθεί το μεγαλύτερο. Η μίμηση θα το ο­δηγήσει σε συμπεριφορές που δεν αρ­μό­ζουν στην ηλικία του, ενώ θα εκνευρίσει το μεγαλύτερο. Μι­λήστε στο μεγάλο παιδί και πεί­τε του να περιορίσει ορισμένες συμπεριφορές όταν είναι μπροστά το αδερφάκι του. Ευτυχώς που διαθέτει όλη την απαραίτητη ωριμότητα για να το καταλάβει!

Το φύλο

Ίδιο φύλο. Τα αδέρφια του ίδιου φύλου είναι πιο πιθανό να παίζουν μαζί και να είναι πιο συ­νερ­γα­τι­κά, εφόσον ενδιαφέρονται για παρόμοια παιχνίδια. Βέβαια αυτό δεν είναι απόλυτο. Θυ­μη­θεί­τε πως η επιλογή αγοράς παιχνιδιών με αποκλειστικό γνώμονα το φύλο ενός παι­διού καλό θα ήταν να αποφεύγεται.

Διαφορετικό φύλο. Τα αδέρφια διαφορετικού φύλου μπορεί αρχικά να παίζουν μαζί, αλλά ό­σο με­γαλώνουν η συνήθεια αυτή περιορίζεται. Και αυτό γιατί, λόγω της υπάρχουσας κουλ­τού­ρας, οι γο­νείς ή και οι συνομήλικοι είναι πιθανό να κατακρίνουν κάτι τέτοιο. Ένα κο­ρί­τσι που θέ­λει να παίξει με τον αδερφό του ίσως αγνοηθεί ή παραμεριστεί με τη φράση «Αυτό το παι­χνί­δι είναι μόνο για α­γόρια». Αντίθετα, ένα αγόρι που παίζει με την αδερφή του ίσως α­ντι­με­τω­πί­σει την κοροϊδία άλλων αγοριών και κοριτσιών.

Το σημαντικό είναι να μην υπάρχει πίεση στα παιδιά να παίζουν μαζί. Τα συναισθήματα που ως α­δέρφια μοιράζονται δε χάνονται εάν ανήκουν σε διαφορετικές ομάδες παιχνιδιού. Ακόμη, κα­λό είναι να μην τα πιέζουν οι γονείς ούτε για το αντίθετο: Εάν το αγοράκι θέλει να παίξει με την αδερφή του, δεν πρέπει να εμποδιστεί επειδή θα συμμετέχει σε «γυναικεία» παιχνίδια.

Φύλο και προσωπικότητα

Οικογένεια αγοριών. Σε μια οικογένεια αγοριών η σειρά γέννησης πολλές φορές είναι και ε­κεί­νη που καθορίζει την προσωπικότητα που θα αναπτύξει κάθε παιδί. Η εμπειρία έχει δείξει πως ο μεγα­λύτερος έχει συχνότερα τη διάθεση να αναλάβει ηγετικές πρωτοβουλίες, εφόσον η θέση του στην οικογένεια τον καθιστά περισσότερο σοβαρό και υπεύθυνο. Αντίθετα, ο μι­κρό­τε­ρος αδερφός συχνά είναι περισσότερο τολμηρός, με ριζοσπαστική συμπεριφορά, αν και του αρέσει να αναβάλλει τα πάντα μέχρι την τελευταία στιγμή.

Οικογένεια κοριτσιών. Σε μια οικογένεια που αποτελείται από κορίτσια ο χαρακτήρας της κα­θε­μιάς εξαρτάται συνήθως από τη σειρά γέννησης. Η μεγαλύτερη συχνά εξελίσσεται σε ά­το­μο έξυ­πνο, δυνατό, ανεξάρτητο, αν και λίγο τελειομανές και καταπιεστικό. Από την άλλη, η μι­κρό­τε­ρη κόρη είναι αυθόρμητη, πρόσχαρη, περιπετειώδης, παρ’ ότι πολλές φορές είναι α­ντι­δρα­στι­κή και α­ναποφάσιστη.

Μεικτές οικογένειες. Η συνύπαρξη με το αντίθετο φύλο προσδίδει στα αδέρφια κάποια χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά που τα συντροφεύουν σε όλη τους τη ζωή.
● Η μεγαλύτερη αδερφή ενός α­γο­ριού γί­νε­ται «υ­πέροχη» σύζυγος εφόσον έχει συνηθίσει να φρο­ντί­ζει αγόρια, αλλά μπορεί να α­πο­κτή­σει άσχημες σχέσεις με το αντίθετο φύλο εάν οι γο­νείς της περίμεναν με ανυπομονησία το αγόρι. Αν δεν αντα­γωνιστεί τον αδερφό της αποκτά μη­τρι­κά ένστικτα, αλλιώς παλεύει να α­πο­δεί­ξει πως είναι καλύτε­ρη από όλα τα αγόρια του κό­σμου μαζί!
● Ο μεγαλύτερος αδερφός ενός κοριτσιού αποκτά ηγετικές ικανότητες, χωρίς να είναι ι­δι­αί­τε­ρα κα­τα­­πι­ε­στι­κός. Η συνύπαρξή του με ένα κορίτσι τον καθιστά πιο ανέμελο, ρεαλιστή και ρο­μα­ντι­κό, ενώ τον βοηθά να δίνει σημασία όχι μόνο στα υλικά αγαθά αλλά και στη ζωή και στην α­γά­πη.
● Η μικρό­τερη αδερφή είναι συνήθως πιο ανέμελη, γιατί οι γονεϊκές προσδοκίες στρέ­φο­νται στον αδερφό της. Εάν, ωστόσο, δε θελήσει να προσαρμοστεί στο πρότυπο του γυ­ναι­κεί­ου ρό­λου, επαναστατεί, γίνεται «αγοροκόριτσο» και προσπαθεί να συμβαδίσει αλλά και να συ­να­γω­νι­στεί τον αδερφό της.
● Τέλος, ο μικρότερος αδερφός ενός κοριτσιού, επειδή δέχεται τη γυναικεία φροντίδα «από κού­νια», τείνει να είναι εγωιστής, θεωρώντας δεδομένο πως όλοι τον αγαπούν. Έτσι, στις δι­α­προ­σω­πι­κές του σχέσεις μπορεί να είναι άτολμος, φοβούμενος την απόρριψη, και να μη θέ­λει να προσπαθήσει σκληρά ώστε να διακριθεί.

ΚΕΙΜΕΝΟ: ΓΟΝΕΙΣ ΕΝ ΔΡΑΣΕΙ (03/2010) ● ΠΗΓΗ: www.moro-blog.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου