29 Σεπτεμβρίου 2010

Να πάρω στο παιδί σκυλάκι;

Σίγουρα θα έχετε ακούσει φίλους σας να προβληματίζονται για το αν θα είναι καλό ή όχι να με­γα­λώ­σει το παιδί τους με ένα σκυλί. Μπορεί, επίσης, εσείς οι ίδιοι να α­ντι­με­τω­πί­ζε­τε το δί­λημ­μα. Διε­θνείς επιστημονικές έρευνες συμφωνούν ότι η συ­νύ­παρ­ξη των ζώων, και ειδικά του σκύλου, με το παιδί αποτελεί σημαντικό πα­ρά­γο­ντα για τη σωστή ανάπτυξη της προ­σω­πι­κό­τη­τάς του. Το σκυλί γεννά θετικά συ­ναι­σθή­μα­τα στην ψυχή του παιδιού, που το συ­νο­δεύ­ουν σε όλη του τη ζωή.

Τα οφέλη για το παιδί

1. Μαθαίνει τι σημαίνει φιλία. Όταν το παιδί μεγαλώνει μαζί με έναν σκύλο, μα­θαί­νει να εκ­φρά­ζει την αγάπη του, δένεται συναισθηματικά, γίνεται συμπονετικό, α­φο­σι­ώ­νε­ται, μοι­ρά­ζε­ται. Ουσιαστι­κά, δηλαδή, ενισχύονται στον χαρακτήρα του τα συ­στα­τι­κά της αληθινής σχέσης και φιλίας, γίνεται πιο δοτικό και γενικότερα μα­θαί­νει να βοηθά τους αδύναμους.

2. Αναπτύσσεται κοινωνικά. Μαθαίνει να αναγνωρίζει και να σέβεται τις ανάγκες του ζώου, γε­γο­νός που ενισχύει τις σχέσεις του με την ομάδα των συνομηλίκων του και ευνοεί την ε­πι­κοι­νω­νί­α του με τους ανθρώπους γενικότερα.

3. Γίνεται υπεύθυνο. Αναλαμβάνει ευθύνες και τονώνεται η αυτοπεποίθησή του, κα­θώς το σκυ­λί χρειάζεται ανάλογη φροντίδα. Κατ’ αυτόν τον τρόπο το παιδί μπο­ρεί πιο εύκολα να α­να­λά­βει προ­σωπική ευθύνη για τη δική του ζωή, συμφιλιώνεται με την πραγματικότητα και τις α­λη­θι­νές ευθύνες της ζωής και αναγνωρίζει πως κά­θε επιλογή του έχει τις συνέπειές της.

4. Διαχειρίζεται καλύτερα τα «θέλω» του. Ελέγχει τις επιθυμίες και τα συ­ναι­σθή­μα­τά του, ώ­στε να μην τα εκτονώνει εις βάρος του ζώου. Απαραίτητη εδώ είναι η δι­α­κρι­τι­κή επίβλεψη του γονιού και η κατάλληλη παρέμβασή του, καθώς το παιδί εν­δέ­χε­ται να δυσκολευτεί στην αρ­χή να αναγνω­ρίσει πότε το σκυλί θέλει να παίξει, να ξεκουραστεί ή να κοιμηθεί. O γονιός μπο­ρεί, συζητώντας με το παιδί, να το βοη­θή­σει να αναγνωρίσει την επιθυμία του, αλλά και να την οριοθετήσει, εφόσον αυτή εί­ναι αντίθετη προς τις ανάγκες του ζώου.
Εάν είναι μοναχοπαίδι, μπορεί να επωφεληθεί ακόμη περισσότερο από τη σχέση αυ­τή. Θα το βοη­θήσει να περιορίσει τον εγωισμό και την επιθετικότητα που μπορεί να έχει ή ακόμα και να μειώσει την εγωκεντρικότητά του.

5. Μαθαίνει τι σημαίνει αρρώστια και απώλεια. Αρχίζει να εξοικειώνεται σιγά σιγά με τον φυ­σι­κό κύκλο της ζωής, την ιδέα της ασθένειας, της απώλειας και του θα­νά­του, καθώς το ζώο εί­ναι πιθανό να αρρωστήσει ή να πεθάνει όσο το παιδί δι­α­νύ­ει την παιδική ηλικία. H απώλεια αυ­τή θα είναι μά­θημα ζωής για το παιδί και θα το προ­ε­τοι­μά­σει ψυχολογικά για τις απώλειες α­γα­πη­μέ­νων ανθρώ­πων. H φροντίδα, μά­λι­στα, ενός άρρωστου ή γέρικου ζώου τού μαθαίνει ό­τι το ίδιο δε θα είναι μό­νο ο α­πο­δέ­κτης της φροντίδας στη ζωή του (π.χ. από τους γονείς του), αλλά ότι μπορεί να αναλά­βει και τον ρόλο του ανθρώπου που προσφέρει φροντίδα.

Συνηθισμένες ερωτήσεις των γονιών

Προκειμένου να αποφασίσετε εάν θα πάρετε στο παιδί σας σκύλο, θα πρέπει να γνω­ρί­ζε­τε ο­ρι­σμέ­να βασικά πράγματα.

1. Σε ποια ηλικία να πάρω στο παιδί μου σκυλάκι;

Από την ηλικία των 6 μηνών και μετά το παιδί μπορεί να συμβιώσει με ένα σκυλάκι, κα­θώς ε­κεί­νη την περίοδο το ανοσοποιητικό του σύστημα αρχίζει να ι­σχυ­ρο­ποι­εί­ται. Ωστόσο θα ήταν κα­λύ­τε­ρο να έχει φτάσει κοντά στα τέσσερα χρόνια, όταν αρ­χί­ζει δηλαδή να κοινωνικοποιείται και να γίνεται πιο υπεύθυνο. Τότε συνήθως πη­γαί­νει και στο νηπιαγωγείο, όπου έρχεται σε ε­πα­φή και με άλλο κόσμο. Έτσι μπο­ρεί πιο εύ­κο­λα να δημιουργήσει σχέσεις και να δεχθεί πιο ά­νε­τα ένα ζώο.

Το σκυλάκι είναι καλό να έρχεται στο σπίτι από μικρή ηλικία, ώστε να μεγαλώνει μα­ζί με την οι­κο­γέ­νει­α, να δένεται με αυτήν και να έχουν κοινές εμπειρίες, για να ε­ξοι­κει­ώ­νο­νται καλύτερα οι δύο πλευρές. Οι γονείς μαθαίνουν τον χαρακτήρα του ζώ­ου και τον διαμορφώνουν στον βαθ­μό που μπο­ρούν, για να διευκολύνουν και τη σχέ­ση του με το παιδί.

2. Ποια ράτσα να διαλέξω;

Αυτό εξαρτάται κυρίως από τον χαρακτήρα του σκυλιού, ανεξάρτητα από το μέ­γε­θός του. Εκ των πραγμάτων δε θα προτιμήσετε ένα σκυλί επιθετικό. Για να το δι­α­πι­στώ­σε­τε, πειράξτε το (π.χ. σπρώξτε το λίγο). Αν αγριέψει και επιχειρήσει να σας δα­γκώ­σει, είναι ακατάλληλο.
● O χώρος στον οποίο ζείτε και ο τρόπος ζωής σας παίζουν καθοριστικό ρόλο για το μέγεθος του ζώου που θα επιλέξετε. Θα πρέπει να λάβετε υπόψη και τη φρο­ντί­δα που θα χρειαστεί. Μη διαλέ­ξετε ένα μεγάλο σκυλί εάν ζείτε σε δι­α­μέ­ρι­σμα. Τα με­γά­λα σκυλιά χρειάζονται χώρο και συχνές βόλτες.
● Σκυλιά κατάλληλα για παιδιά είναι μεταξύ άλλων το γκόλντεν ριτρίβερ, τα κυ­νη­γό­σκυ­λα (π.χ. πόιντερ, σέτερ) αλλά και ορισμένα ημίαιμα.

3. Πρέπει να προσέξω κάτι ιδιαίτερο;

H σωστή φροντίδα του ζώου όταν ζει μέσα στο σπίτι είναι αυτονόητη. Πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρο ό­ταν υ­πάρχει παιδί στην οικογένεια. Το σκυλάκι θα πρέπει να πα­ρα­κο­λου­θεί­ται τακτικά από τον κτηνία­τρο. Είναι απαραίτητα όλα τα εμβόλια και οι α­πο­πα­ρα­σι­τώ­σεις, καθώς και η σχο­λα­στι­κή καθαριό­τητά του.

4. Πώς να βοηθήσω τη σχέση του παιδιού με τον σκύλο;

H ποιότητα της σχέσης των γονιών με το παιδί τους καθορίζει και το δέσιμο που θα α­να­πτυ­χθεί α­νάμεσα στο παιδί και το σκυλάκι. Εάν το παιδί μαθαίνει από μικρό να έχει εμπιστοσύνη στον εαυτό του, εισπράττει αγάπη και εκφράζει τα συ­ναι­σθή­μα­τά του, τότε σίγουρα θα νιώσει ό­μορ­φα με το μικρό ζώο. Αντίθετα, εάν είναι συ­ναι­σθη­μα­τι­κά ανασφαλές, ζει μέσα σε εχθρικό πε­ρι­βάλ­λον, έχει συνηθίσει να του κά­νουν όλα τα χατίρια ή είναι επιθετικό, υπάρχει μεγάλη πι­θα­νό­τη­τα να «βγάλει» ά­σχη­μη συμπεριφορά και στο ζώο.

Εκτός όμως από τη φροντίδα της σχέσης με το παιδί σας, για να βοηθήσετε τη σχέ­ση του με το ζώ­ο, θα πρέπει να του δείξετε και κάποια πράγματα για το σκυλάκι του. Θα πρέπει να το μά­θε­τε:
● Να σέβεται τον σκύλο.
● Να αναλάβει ένα μέρος των ευθυνών, π.χ. να του βάζει φαγητό.
● Να παίζει μαζί του αποφεύγοντας τα βίαια παιχνίδια.
● Να καταλαβαίνει τον τρόπο που επικοινωνεί το σκυλί.

5. Μπορεί να κολλήσει κάτι το παιδί μου από τον σκύλο;

H παρουσία σκύλου στο σπίτι δεν εγκυμονεί κινδύνους για την υγεία του παιδιού. Υ­πάρ­χει ω­στό­σο το ενδεχόμενο να παρουσιάσει κάποια αλλεργία από το τρίχωμα του ζώου ή να κολ­λή­σει μύκητες. Αντιμετωπίζονται και τα δύο με φαρμακευτική α­γω­γή.

ΠΗΓΗ: www.vita.gr / Τζούλυ Αποστολάτου


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: κατοικίδια

28 Σεπτεμβρίου 2010

Μορφές παιδικής κακοποίησης

Από «Το χαμόγελο του παιδιού»

Κακοποίηση είναι μια βίαιη και επιθετική συμπεριφορά ή ενέργεια που δημιουργεί βλά­βη, τραύ­μα, πόνο, φόβο, απειλή, αίσθημα δυσαρέσκειας, δυσφορίας, αποστροφής ή ενοχής και έ­χει αρνητική επίδραση στο άτομο που τη δέχεται.

Οι συνηθέστερες μορφές κακοποίησης είναι:
(1) Η σωματική κακοποίηση
(2) Η συναισθηματική κακοποίηση
(3) Η παραμέληση και η έκθεση σε κίνδυνο
(4) Η εκμετάλλευση
(5) Η σεξουαλική κακοποίηση

 1  Σωματική κακοποίηση

Σωματική κακοποίηση είναι:
● Το να χτυπά κάποιος ένα παιδί δυνατά, να το τσιμπά, να του τραβά τα μαλλιά, να το χα­στου­κί­­ζει, να το δαγκώνει, να το καίει (π.χ. με τσιγάρο).
● Η χρήση αντικειμένων για να πονέσει το παιδί (π.χ. ξύλο με ζώνη, κουτάλα, ρα­βδί).
● Η χρήση ακατάλληλων μεθόδων πειθαρχίας για την ηλικία του παιδιού (π.χ. να τα­ρα­κου­νά κά­­ποιος ένα βρέφος ή να το πετά δυνατά σε μια επιφάνεια, ακόμη και στην κούνια του).

 2  Συναισθηματική κακοποίηση

Συναισθηματική κακοποίηση είναι ο τύπος της συμπεριφοράς, λεκτικής ή πρα­κτι­κής, που θέ­τει την ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού σε κίνδυνο.

Παραδείγματα συναισθηματικής κακοποίησης

● Οι φωνές και οι κραυγές.
● Οι χαρακτηρισμοί «είσαι ηλίθιος», «είσαι κακό παιδί», «είσαι άχρηστος».
● Η σύγκριση των παιδιών με άλλα παιδιά εις βάρος τους: «δεν αξίζεις τίποτα», «ο ξά­δερ­φός σου πάει καλύτερα από σένα στο σχολείο» κτλ.
● Η έλλειψη στοργής, αγάπης και τρυφερών εκδηλώσεων.
● Η δημιουργία ενοχών: «θα με κάνεις να πεθάνω», «εσύ φταις για όλα».
● Η ταπείνωση του παιδιού: «είσαι για πέταμα», «τι ήθελα κι έκανα ένα παιδί σαν κι ε­σέ­να» κτλ.
● Οι απειλές εγκατάλειψης ή βίας: «θα φύγω και θα σε παρατήσω», «θα σε κλείσω σε ί­δρυ­μα», «θα σου σπάσω τα κόκαλα» κτλ.
● Οι ακραίες μορφές τιμωρίας: στέρηση φαγητού ή νερού, κλείδωμα σε σκοτεινούς χώ­ρους, δέ­σι­­μο κ.ά.

 3  Παραμέληση

Παραμέληση αποτελεί η στέρηση του παιδιού από τις βασικές και απαραίτητες προϋ­­πο­­θέ­­σεις α­σφαλούς και υγιούς ανάπτυξής του, όπως το καθαρό και υγιεινό σπι­τι­κό, η τροφή και η έν­δυ­ση, η ιατρική περίθαλψη και η εκπαίδευση.

Δείγματα παραμέλησης

● Μη επαρκής σίτιση, στέγαση ή ένδυση.
● Ανθυγιεινές συνθήκες διαβίωσης.
● Εγκατάλειψη του παιδιού.
● Ανεπαρκής φροντίδα του παιδιού και έκθεσή του σε κίνδυνο (π.χ. όταν κάποιος α­φή­νει το παι­δί να παίζει μόνο του ή να μένει μόνο του).
● Ανεπαρκής ιατρική φροντίδα (π.χ. έλλειψη εμβολιασμού, ιατρικής πα­ρα­κο­λού­θη­σης και φαρ­μά­­κων).
● Μη εγγραφή του παιδιού σε σχολείο και αδιαφορία για την παρακολούθηση της φοί­τη­σής του.

 4  Εκμετάλλευση

Εκμετάλλευση θεωρείται η με κάθε τρόπο χρησιμοποίηση του παιδιού, για να α­πο­κο­μί­σει ο­φέ­λη ο ε­νήλικος που το χρησιμοποιεί.

Δείγματα εκμετάλλευσης

● Η έκθεση του ανηλίκου από τον ενήλικο με στόχο την επαιτεία.
● Η ώθηση του ανηλίκου σε επαιτεία.
● Η ώθηση του ανηλίκου στην πορνεία καθ’ οιονδήποτε τρόπο (π.χ. φωτογράφηση, μα­­γνη­­το­­σκό­­πη­­­ση, σεξουαλική επαφή).

 5  Σεξουαλική κακοποίηση

Σεξουαλική κακοποίηση είναι οποιουδήποτε τύπου επαφή ενός ενηλίκου με ένα παι­δί με στό­χο τη σεξουαλική ικανοποίηση του ενηλίκου, ο οποίος έχει πάντα την α­πο­κλει­στι­κή ευ­θύ­νη, για­τί τα παι­διά δεν είναι δυνατόν να συγκατατεθούν σε ο­ποια­δή­πο­τε τέτοια ενέργεια.

Μορφές σεξουαλικής κακοποίησης

● Η επαφή καθ’ οιονδήποτε τρόπο με τα γεννητικά όργανα του παιδιού από ενήλικα και το α­ντί­­στρο­φο.
● Η έκθεση του παιδιού σε πορνογραφικό υλικό οπτικά ή ακουστικά.
● Η παρακολούθηση ενός παιδιού χωρίς ρούχα από ενήλικα ή το αντίστροφο.
● Η διείσδυση με οποιονδήποτε τρόπο στο στόμα, τα γεννητικά όργανα ή τον πρω­κτό του παι­διού.
● Ο βιασμός.

Ποιοι είναι οι δράστες της σεξουαλικής κακοποίησης

Συνήθως είναι άτομα του οικογενειακού, φιλικού και κοινωνικού περιβάλλοντος. Ά­το­μα που έ­χουν ε­παφές με το παιδί και σχέση εξουσίας μαζί του, ώστε να ε­ξα­σφα­λί­σουν τη σιωπή του.

Πώς μπορούμε να καταλάβουμε αν ένα παιδί έχει γίνει θύμα σεξουαλικής κα­κο­ποί­η­σης

● Παίρνουμε σοβαρά υπόψη τις εκμυστηρεύσεις του και τις εξετάζουμε με τη βοή­θει­α ειδικού.
● Ανησυχούμε με την αλλαγή συμπεριφοράς του (π.χ. αύξηση επιθετικότητας, ε­σω­στρέ­φει­α, εν­δι­α­­φέ­ρον για το σεξ).
● Εξετάζουμε τους λόγους παλινδρόμησης σε προηγούμενες συμπεριφορές όπως η ε­­νού­­ρη­­ση και η εγκόπρηση ενός παιδιού που είχε μεγαλώσει και έλεγχε τις συ­μπε­ρι­φο­ρές αυτές.
● Ελέγχουμε τον τρόπο που απέκτησε γνώση για το σεξ μεγαλύτερη από την ηλικία του.
● Προβληματιζόμαστε με τη συμπεριφορά του, αν είναι ξαφνικά πολύ ενοχική και εκ­φρά­ζε­ται εί­τε με συστολή και σιωπή είτε με πολλή προθυμία και κολακεία.

Πώς αντιμετωπίζεται ένα θύμα σεξουαλικής κακοποίησης

Με τη βοήθεια ειδικών του σώματος και της ψυχής θα ανιχνευθεί η ακριβής φύση και ο βαθ­μός της κακοποίησης και το παιδί θα δεχθεί υποστήριξη και θεραπεία για να ξεπεράσει την τραυ­μα­τι­κή ε­μπειρία.

Ποιες είναι οι επιπτώσεις αν το παιδί δε βοηθηθεί

Στην περίπτωση που το παιδί δεν επικοινωνήσει με οποιονδήποτε τρόπο το συμβάν και οι δι­κοί του δεν το αντιληφθούν μένει με φοβερά αισθήματα ενοχής, άγχους, κα­τά­θλι­ψης, μει­ο­νε­ξί­ας –σοβαρά ψυχικά τραύματα που έχουν αρνητικές ε­πι­πτώ­σεις σε όλες τις εκδηλώσεις της προ­σω­πι­κό­τη­τας και του χαρακτήρα του, καθώς και στη φυσιολογική σεξουαλική του ζωή. Πολ­λά θύματα αποκτούν ε­ξαρτήσεις από ου­σί­ες και αντικοινωνική συμπεριφορά ή φτάνουν α­κό­μη και στην αυτοκτονία.

Πώς μπορούμε να προλάβουμε τη σεξουαλική κακοποίηση

● Θα πρέπει οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί να είναι ενήμεροι, ώστε να προ­στα­τεύ­ουν τα παι­διά.
● Θα πρέπει και τα ίδια τα παιδιά να γνωρίζουν το σώμα τους και τη λειτουργία του και τους πι­θα­­νούς κινδύνους που τα απειλούν, για να προφυλάσσονται.

Τι πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς

● Το παιδί πάνω από τριών χρονών πρέπει να γνωρίζει τα μέρη του σώματός του, το όνομά τους και τη λειτουργία τους. Μιλάμε γι’ αυτά με την πρώτη κατάλληλη ευ­και­ρί­α και ανάλογα με την ηλι­κία.
● Το παιδί πρέπει να γνωρίζει να λέει «όχι» σε οποιονδήποτε προσπαθεί να το αγ­γί­ξει, ενώ το ίδιο δε θέλει. Το σώμα του παιδιού τού ανήκει και πρέπει να απαιτεί σε­βα­σμό από τους άλ­λους σε αυτό.
● Το παιδί πρέπει να σέβεται τους ενήλικες αλλά να μην συγκατατίθεται σε ό,τι του ζη­τούν, αν αυ­­τό το ενοχλεί και το τρομάζει ή δεν το έχει διδαχθεί από τους ίδιους τους γονείς του.
● Δεν αφήνουμε το παιδί μόνο του ή με κάποιον που δε γνωρίζουμε καλά για πολ­λές ώρες και χωρίς διακριτική παρακολούθηση.
● Ενθαρρύνουμε το παιδί σε ανοιχτή και ειλικρινή επικοινωνία μαζί μας, ώστε να μπο­ρεί να μας εκ­μυστηρευθεί ό,τι του συμβαίνει, ακόμη κι αν αισθάνεται (συν)ε­νο­χή. Ακούμε πάντα προ­σε­κτι­κά ό,τι μας λέει και δεν εκφραζόμαστε αρνητικά ή α­πορ­ρι­πτι­κά, αλλά το δι­ε­ρευ­νού­με. Αν του δείξουμε ότι δεν το πιστεύουμε, δε θα μας ξα­να­ε­μπι­στευ­θεί.
● Ελέγχουμε τους λόγους που κάνουν το παιδί να μη θέλει να μείνει με κάποιον ή που τον α­πο­στρέ­­φε­ται.
● Γνωρίζουμε πάντα τους φίλους και τους ανθρώπους που είναι κοντά του.
● Επιβλέπουμε το παιδί όταν πλοηγείται στο διαδίκτυο ή χρησιμοποιεί τον υ­πο­λο­γι­στή του.

Τι πρέπει να γνωρίζουν τα παιδιά

● Το σώμα μου και το μυαλό μου είναι δικά μου. Οι άλλοι, μικροί και μεγάλοι, πρέπει να σέ­βο­νται το δικαίωμά μου αυτό.
● Μπορώ να πω «όχι» σε κάποιον που θέλει να με αγγίξει, ενώ εγώ δεν το επιθυμώ.
● Πρέπει να λέω «όχι» σε κάθε συμπεριφορά που με κάνει να ανησυχώ, να φοβάμαι ή να νιώ­θω μπερδεμένος.
● Τρέχω μακριά από όποιον με κάνει να φοβηθώ.
● Λέω πάντα στους γονείς μου –και στους δύο ή στον ένα από τους δύο– ό,τι μου συμ­βαί­νει, κυ­ρί­ως αν με κάνει να νιώθω άσχημα.
● Οι γονείς μου και οι δικοί μου άνθρωποι γνωρίζουν πάντα πού βρίσκομαι και με ποιον.
● Δεν πηγαίνω ποτέ κάπου που δε γνωρίζω και που αν μου συμβεί κάτι δε θα ξέρω πώς να ζη­τή­σω βοή­θεια.
● Δεν ακολουθώ ποτέ αγνώστους και δεν πλησιάζω περισσότερο από όσο πρέπει αυ­­το­­κί­­νη­­τα με αν­θρώπους που δε γνωρίζω.
● Βρίσκω πάντα κάποιον που να μπορώ να του έχω εμπιστοσύνη για να με βοηθήσει, ό­πως οι δά­σκαλοί μου.
● Γνωρίζω τον αριθμό 1056 για να τηλεφωνήσω από παντού (χωρίς χρήματα) και να ζητήσω βοή­­θει­α, συμβουλή και υποστήριξη.


ΠΗΓΗ: www.hamogelo.gr

23 Σεπτεμβρίου 2010

Οικογένεια και παιδικός ψυχισμός

(ψυχολόγος, παιδοψυχολόγος, συγγραφέας, www.akappatou.gr)

Είναι κοινά παραδεκτό ότι στην οικογένεια αρχίζει και τελειώνει η διαμόρφωση της προ­σω­πι­κό­τη­τας των παιδιών. Μέσα σ’ αυτή θα πρέπει να αναζητήσουμε τη ρί­ζα τυχόν προβλημάτων συ­μπε­ρι­φο­ράς. Καθοριστικός, μάλιστα, θεωρείται ο ρό­λος της τα πρώτα εφτά χρόνια της ζω­ής του παι­διού, γιατί είναι η ηλικία που μπαίνουν τα θεμέλια της προσωπικότητας και δη­μι­ουρ­γού­νται οι προϋ­ποθέσεις για τη μελ­λο­ντι­κή ιδιοσυγκρασία του.

Τα στοιχεία που θα κληρονομήσει από τους γονείς του, καθώς επίσης και οι συν­θή­κες μέσα στις ο­ποίες θα μεγαλώσει (η διαπαιδαγώγησή του, το περιβάλλον, οι φί­λοι κτλ.), θα ορίσουν στο μέλλον τη συμπεριφορά του ως ενήλικος.

Ο παιδικός ψυχισμός είναι σε συνεχή ανάπτυξη. Αν ένα παιδί βιώσει ένα πολύ δυ­σά­ρε­στο γε­γο­νός στη μικρή του ηλικία, αυτό μπορεί να το σημαδέψει, να αφήσει α­νε­ξί­τη­λα σημάδια στην ψυχή του και να επηρεάσει την εξελικτική του πορεία.

Γεγονότα που μπορεί να επηρεάσουν τη συναισθηματική εξέλιξη του παιδιού

● Ο πρώιμος αποχωρισμός από τη μητέρα, κυρίως τους πρώτους μήνες της ζωής του.
● Η κακή σχέση μεταξύ των γονιών: συνεχείς τσακωμοί, ένταση, έντονη α­ντι­πα­ρά­θε­ση.
● Ο χωρισμός των γονιών.
● Ο θάνατος ενός από τους γονείς.
● Ο αλκοολισμός κάποιου από τους γονείς.
● Οι χρόνιες ασθένειες: ψυχασθένειες, καρκίνος κ.ά.
● Προβλήματα υγείας του βρέφους, που παρουσιάζονται κατά τη γέννηση, ή ψυ­χο­σω­μα­τι­κή α­νω­ρι­μό­τη­τα.
● Κοινωνικά προβλήματα (π.χ. οικονομική δυσπραγία).

Προβληματική διαπαιδαγώγηση

Πίσω από επιθετικά παιδιά, παιδιά που λένε ψέματα, κλέβουν, έχουν δυσκολία στη σχέ­ση με συ­νο­μη­λί­κους τους ή παρουσιάζουν συμπτώματα ανορεξίας, ενούρησης, αϋ­πνί­ας κτλ. κρύ­βε­ται συχνά λάθος διαπαιδαγώγηση.

Στην εποχή μας πολλοί γονείς, επειδή έχουν συναίσθηση της ευθύνης τους για την ψυ­χι­κή υ­γεί­α του παιδιού τους, αναζητούν το ιδανικό μοντέλο διαπαιδαγώγησης προ­κει­μέ­νου να α­πο­φύ­γουν τα λάθη των δικών τους γονιών. Συχνά, όμως, ε­πι­χει­ρούν να εφαρμόσουν μέτρα που ί­σως δεν τους ται­ριάζουν.

Τα παιδιά έχουν ανάγκη από ποιότητα στην επαφή με τους γονείς, από ουσιαστικό χρό­νο ε­πι­κοι­νω­νίας μαζί τους. Τα προβλήματα στη διαμόρφωση της προ­σω­πι­κό­τη­τάς τους μπορεί να προκληθούν από διάφορες τακτικές στη διαπαιδαγώγηση, ό­πως:

Συνεχής αυταρχικότητα και απόρριψη. Στην περίπτωση αυτή οι γονείς δεν α­πο­δέ­χο­νται τα παι­διά, διαρκώς απαγορεύουν διάφορα χωρίς να εξηγούν τον λόγο, θε­ω­ρούν αυτονόητα τα θετικά στοιχεία του παιδιού και το επικρίνουν εμμένοντας μό­νο στα αρνητικά. Τα παιδιά, ό­μως, χρειάζο­νται μηνύματα αγάπης και στοργής, για­τί έτσι νιώθουν ασφάλεια.

Υπερπροστατευτισμός. Οι γονείς καταπιέζουν την αυτοβουλία του παιδιού, προ­σφέ­ρο­ντας τα πάντα προτού τα χρειαστεί. Έτσι του στερούν τη δυνατότητα να προ­σπα­θή­σει μόνο του, με αποτέ­λεσμα να γίνεται παθητικό, αδέξιο, χωρίς ε­μπι­στο­σύ­νη στον εαυτό του, ε­ξαρ­τη­μέ­νο και ανασφα­λές.

Μικρές πολύτιμες συμβουλές

● Μάθετε να ακούτε το παιδί σας.

● Δείχνετέ του εμπιστοσύνη.

● Ενισχύετε την αυτενέργειά του.

● Παίρνετε στα σοβαρά τα συναισθήματά του.

● Συζητάτε μαζί του και απαντάτε στα ερωτήματα που θέτει.

● Έχετε υπόψη ότι οι υποχωρητικοί γονείς είναι εξίσου «κακοί» με τους αυ­στη­ρούς.

● Βάζετε σαφή όρια και κανόνες που δεν παραβιάζονται εύκολα.

● Αγαπάτε κι αποδέχεστε το παιδί σας, ακόμη και όταν η συμπεριφορά του σας ε­ξορ­γί­ζει.

● Μην καταδικάζετε τον εαυτό σας για όποια λάθη κάνετε στη διαπαιδαγώγηση του παι­διού.

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (19.01.2010)


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: ψυχική υγεία

22 Σεπτεμβρίου 2010

Νυσταγμένοι μαθητές

Όσο πιο αργά χτυπάει το πρώτο κουδούνι τόσο πιο ξεκούραστα, ευδιάθετα και δρα­στή­ρι­α παι­διά μπαίνουν στις τάξεις, λέει νέα επιστημονική δημοσίευση στο Ar­chives of Pediatrics and Adolescent Medicine. Το ξεκίνημα των μαθημάτων έστω και μι­σή ώρα αργότερα δίνει στα παιδιά παραπάνω ώ­ρα ύπνου, που μεταφράζεται σε με­γα­λύ­τε­ρη ετοιμότητα για το σχο­λεί­ο. Ακόμα όμως και με την έξτρα μισή ώρα, μό­νο το 11% των παιδιών απολάμβαναν τις εν­νέ­α ή και περισσότερες ώρες ύπνου που προ­τεί­νουν οι ειδικοί για τους ανηλίκους.

«Έχουμε ακόμα πολύ δρόμο», λέει η επικεφαλής της μελέτης Dr. Judith Owens του Νο­σο­κο­μεί­ου Παίδων της πόλης Πρόβιντενς του Ρόουντ Άιλαντ. «Ο μέσος έφηβος εί­ναι χρόνια στε­ρη­μέ­νος από ύ­πνο και παθολογικά νυσταγμένος», προσθέτει.

Η Owens πιστεύει ότι τα ευρήματά της θα βάλουν γονείς και εκπαιδευτικούς να σκε­φτούν το θέ­μα της στέρησης ύπνου στα παιδιά και πώς να το αντιμετωπίσουν. «Οι ανήλικοι βιώνουν ση­μα­ντι­κές αλλαγές στους καρδιακούς τους ρυθμούς, οι ο­ποί­ες κάνουν πολύ εύκολο το ξε­νύ­χτι και πολύ δύ­σκολο το πρωινό ξύπνημα. Σε πρα­κτι­κό επίπεδο αυτό σημαίνει ότι ο μέσος α­νή­λι­κος έχει δυσκολία να κοιμηθεί πριν τις 11 το βράδυ, ενώ η ιδανική ώρα ξυπνήματος είναι στις 8 το πρωί», λέει η Ow­ens.

Το θέμα τού εάν τα σχολεία πρέπει να ανοίγουν αργότερα για να διευκολύνουν τους α­νη­λί­κους στον ύπνο είναι επίκαιρο από τη στιγμή που όλο και περισσότερες ε­πι­στη­μο­νι­κές με­λέ­τες αναδεικνύουν ότι οι νυσταγμένοι μαθητές όχι μόνο κοιμούνται όρ­θι­οι στο σχολείο αλλά κιν­δυ­νεύ­ουν να γίνουν πα­χύσαρκοι και να αναπτύξουν προ­βλή­μα­τα συμπεριφοράς.

Δύο μελέτες που τρέχουν παράλληλα σε σχολεία της Μινεσότα έδειξαν καλύτερες σχο­λι­κές ε­πι­δό­σεις και συμπεριφορές στην καθυστερημένη έναρξη των μα­θη­μά­των.

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (04.09.2010) / Ντάνι Βέργου


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: σχολική λειτουργία

Γονείς που είναι «αρκετά καλοί»

(κλινική ψυχολόγος)

Η πιο σημαντική σχέση στη ζωή του παιδιού είναι με τους γονείς του. Αυτή η σχέση δο­μεί­ται α­πό την παιδική ηλικία και χαρακτηρίζεται από πληθώρα θετικών και αρ­νη­τι­κών συ­ναι­σθη­μά­των: θυμό, αγανάκτηση, φόβο αλλά και αποδοχή, καρ­τε­ρι­κό­τη­τα, εμπιστοσύνη.

Οι γονείς, όταν βιώνουν αρνητικά συναισθήματα για το παιδί τους, νιώθουν ενοχές και κα­τη­γο­ρούν τον εαυτό τους ότι «δεν είναι καλοί». Για τους περισσότερους το ι­δα­νι­κό θα ήταν να μη θυμώνουν, να μη μιλούν άσχημα, να μη χάνουν την ψυχραιμία τους και να έχουν πάντοτε υ­πο­μο­νή. Όμως αυτό το πρότυπο είναι αρκετά ουτοπικό και δεν ανταποκρίνεται στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα. Άλλωστε, αν υ­πήρχαν ιδανικοί γο­νείς, η ζωή του παιδιού θα δυσκόλευε ι­δι­αί­τε­ρα, δι­ό­τι δε θα μπορούσε να δη­μι­ουρ­γή­σει σχέσεις αντάξιες της σχέσης με τους γονείς του, με α­πο­τέ­λε­σμα να α­πο­γοη­τεύ­ε­ται και να αισθάνεται κατώτερο σε σχέση με εκείνους.

Δεν υπάρχουν τέλειοι γονείς, υπάρχουν όμως οι «αρκετά καλοί γονείς».

Τα χαρακτηριστικά τους

● Είναι κοντά στο παιδί, το αφουγκράζονται, θυμώνουν ενδεχομένως μαζί του, ό­μως έπειτα έ­χουν το ψυχικό σθένος να αναγνωρίσουν τα λάθη, τις αδυναμίες και τους άσχημους χει­ρι­σμούς τους.

● Έχουν καλή επικοινωνία με το παιδί, όχι μόνο λεκτική αλλά και εξωλεκτική. Είναι ι­δι­αί­τε­ρα εκ­φρα­στι­κοί, του χαμογελούν, το χαϊδεύουν, το αγκαλιάζουν, του μιλούν γλυ­κά και τρυφερά και μοι­ράζονται δημιουργικό χρόνο μαζί του.

● Επαινούν και ενθαρρύνουν το παιδί σε κάθε προσπάθειά του, αποφεύγοντας την ει­ρω­νεί­α, τους χλευασμούς, τις ύβρεις και τη σωματική τιμωρία. Μπορούν να κα­τα­νο­ούν τις ανάγκες, τις ιδιαιτερό­τητες και τις κλίσεις του, χωρίς να τις υ­πο­τι­μούν ή να τις υπερτιμούν.

● Έχουν γεμάτη προσωπική ζωή και δεν περιμένουν από το παιδί να καλύψει ο­ποιο­δή­πο­τε τυ­χόν κε­νό τους. Δε θυσιάζουν την προσωπική ή την επαγγελματική τους ζω­ή στον βωμό της δή­θεν αγάπης για το παιδί, ούτε αναμένουν ότι με­γα­λώ­νο­ντας θα τους ανταποδώσει τη φρο­ντί­δα που του πρό­σφεραν εκείνοι.

● Δεν προβάλλουν στο παιδί τα δικά τους απραγματοποίητα όνειρα. Κάποτε οι γο­νείς, συ­νει­δη­τά ή ασυνείδητα, μεταβιβάζουν ως κληρονομιά τις δικές τους ε­πι­θυ­μί­ες, που συχνά γί­νο­νται εντολή «να περπατήσουν τα δικά τους μονοπάτια», ελ­πί­ζο­ντας να διαψεύσουν τις δικές τους αποτυχίες. Κανέ­νας, ωστόσο, δεν μπορεί να ζή­σει τη ζωή του άλλου: κάθε παιδί έχει τη δι­κή του προσωπικότητα και πρέπει να χα­ρά­ξει τον δικό του δρόμο –με τις αποτυχίες του και τις επιτυχίες του.

● Σέβονται την ατομικότητα του παιδιού και οι απαιτήσεις που έχουν είναι α­νά­λο­γες με τον βαθ­μό της ωριμότητας, των συναισθηματικών και των γνωστικών του ι­κα­νο­τή­των. Ε­μπι­στεύ­ο­νται το παιδί και τις επιλογές του, ώστε κι εκείνο με τη σει­ρά του να αποκτήσει εμπιστοσύνη και σεβασμό στον εαυτό του.

● Βοηθούν το παιδί να αναπτύξει αίσθηση υπευθυνότητας για τις πράξεις του. Το δι­δά­σκουν να α­ντιμετωπίζει τα προβλήματα της ζωής ως προκλήσεις και όχι ως κα­τα­στρο­φές. Το μα­θαί­νουν να α­ντιμετωπίζει μόνο του τις δυσκολίες που θα συ­να­ντή­σει και να προσπαθεί να βρει κά­ποια λύση χω­ρίς τη δική τους στήριξη (ε­κτός κι αν το ίδιο το παιδί κρίνει ότι η βοήθειά τους εί­ναι απαραίτητη). Έτσι το βοηθούν να α­νε­ξαρ­τη­το­ποι­η­θεί.

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (07.08.2010)


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: γονείς

16 Σεπτεμβρίου 2010

Ψευτοπαλικαρισμός στα σχολεία

Από την Jose Louwes
(ψυχολόγος, σχολική σύμβουλος)

Σεπτέμβριος. Οι μαθητές επιστρέφουν στα θρανία. Τι σημαίνει όμως αυτή η ε­πι­στρο­φή για τα παι­διά; Για ορισμένα είναι ευχάριστη, για άλλα αδιάφορη, απλή υ­πο­χρέ­ω­ση ή και κα­τα­να­γκα­σμός. Υ­πάρχουν όμως κι εκείνα για τα οποία είναι ε­πι­στρο­φή στον τρόμο. Έναν τρόμο που δεν έχει να κά­νει με το κακό –πιθανόν– εκ­παι­δευ­τι­κό σύστημα ή με τους δασκάλους/κα­θη­γη­τές αλλά με κάποιον ή κά­ποιους από τους συμμαθητές.

Γιατί στα σχολεία επιστρέφουν και οι νταήδες, οι ψευτοπαλικαράδες. Είναι εκείνα τα παιδιά που στοχοποιούν τους αδύναμους συμμαθητές τους και τους ενοχλούν συ­στη­μα­τι­κά, τους κο­ροϊ­δεύ­ουν, τους πειράζουν, τους βρίζουν και γενικώς τους υ­πο­τι­μούν.

Το μπούλινγκ στα σχολεία, ο ψευτοπαλικαρισμός, αποτελεί δεδομένο και δεν πρό­κει­ται για νέ­ο φαι­νό­μενο. Ο προκλητικός και αυθάδης μαθητής, ο μάγκας, ποτέ δεν έ­λει­ψε από τις σχο­λι­κές τά­ξεις. Και η συνάντηση μαζί του, που είναι α­να­πό­φευ­κτη, μπο­ρεί να είναι... αναίμακτη, εν­δέ­χε­ται όμως να εί­ναι και καθοριστική. Μπορεί, δη­λα­δή, να δημιουργήσει στο παιδί-θύμα ψυ­χο­λο­γι­κά τραύματα που είναι δύσκολο να ε­που­λω­θούν και που υπάρχει περίπτωση να το συ­νο­δεύ­ουν σε όλη του τη ζωή.

Οι μορφές του μπούλινγκ

1. Λεκτική βία (πείραγμα). Είναι η πιο επικίνδυνη και μακράς διάρκειας μορφή μπού­λινγκ. Στο στό­χα­στρο μπαίνει η εμφάνιση, η σεξουαλικότητα, η κοινωνική θέση και ό,τι τέλος πά­ντων μπο­ρεί να θεωρηθεί από τον νταή «κουσούρι». Οι προ­σβλη­τι­κές λέξεις εκτοξεύονται σαν μα­χαί­ρια και δημι­ουργούν πληγές που δε φαίνονται. Ε­πει­δή δεν υπάρχουν αποδεικτικά στοι­χεί­α, το πείραγμα είναι η προσφιλής μέ­θο­δος των μικρών νταήδων. Και δεν πρέπει να ξε­χνά­με ό­τι η επανάληψη ενός μειωτι­κού χαρακτηρισμού μπορεί να φτάσει μέχρι και στην α­πο­δο­χή του από το θύμα.

2. Σωματική βία. Ο ψευτοπαλικαράς αισθάνεται ρωμαλέος, δυνατός, κυρίαρχος και με την πρώ­τη ευκαιρία επιδεικνύει αυτά τα «χαρίσματα». Ο αδύναμος συμμαθητής εί­ναι ο κα­λύ­τε­ρος σάκος για τις βίαιες φιγούρες του. Τα χτυπήματα σε πολλές πε­ρι­πτώ­σεις συνοδεύονται και από αφαίρεση διά της βίας αντικειμένων που ανήκουν στο θύμα (ανεξαρτήτως αξίας).

3. Αποκλεισμός. Ο «δυνατός» αποσπά με τα καμώματά του τον θαυμασμό των συμ­μα­θη­τών του. Ή δημιουργεί την αίσθηση ότι αν δεν είσαι απέναντί του, είσαι ο... τυ­χε­ρός. Τέτοιες ο­μά­δες είναι που βάζουν στη γωνία το θύμα. Το απαξιώνουν και το πε­ρι­θω­ρι­ο­ποι­ούν. Του «α­πα­γο­ρεύ­ουν» τη συμμε­τοχή. Το κάνουν να αισθάνεται κα­τώ­τε­ρο. Πόσο θλιβερή είναι η ει­κό­να της μοναξιάς του μικρού μα­θητή που δεν έχει με ποιον να παίξει στα διαλείμματα!

4. Κυνήγι. Αυτή η μορφή μπούλινγκ βασίζεται στον τρόμο του... αδύναμου και συ­νή­θως γί­νε­ται έ­ξω, στον δρόμο. Το παιδί φοβάται μήπως συναντηθεί με τον «ντα­ή», για­τί τότε αυτός, μό­νος ή με την ομάδα του, θα το πάρουν στο κατόπι. Αυτό το κυ­νη­γη­τό περιλαμβάνει και τις δύ­ο πρώτες ενέρ­γειες: πείραγμα και σωματική βί­α.

Το μπούλινγκ αφορά και τα δύο φύλα, γενικώς όμως τα κορίτσια προτιμούν την πρώ­τη ε­νέρ­γει­α: το πείραγμα.

Οι συνέπειες του μπούλινγκ

Η συνεχής λεκτική ή σωματική επίθεση επηρεάζει αναμφίβολα την προσωπικότητα του παι­διού. Μπορεί να παρατηρηθούν δυσκολίες στον ύπνο και εφιάλτες, απώλεια ό­ρε­ξης ή, το α­ντί­θε­το, υπερ­κατανάλωση τροφής. Μειώνονται μέχρις εξαφανίσεως η αυτοεκτίμηση και ο αυ­το­σε­βα­σμός. Το παι­δί αρχίζει να αποδέχεται τους δι­ά­φο­ρους μειωτικούς χαρακτηρισμούς, να νιώ­θει κατώτερο και οδη­γείται σε παραίτηση και μελαγχολία. Κλείνεται στον εαυτό του.

Οι γονείς

Οι γονείς οφείλουν να επαγρυπνούν. Η παρατηρητικότητά τους είναι απαραίτητη και η σωστή υ­πο­στή­ρι­ξή τους καθοριστική. Όσο πιο νωρίς αντιληφθούν ότι το παι­δί τους έχει πέσει θύμα μπού­λινγκ τόσο πιο ανώδυνο θα γίνει. Το παιδί πρέπει να μά­θει πώς να αντιμετωπίζει αυ­τές τις κατα­στάσεις. Άλλωστε «δύσκολους» και θρα­σείς ανθρώπους θα συναντήσει κι αρ­γό­τε­ρα στη ζωή του. Πρέπει λοιπόν να μπο­ρεί να προστατεύει τον εαυτό του. Να μάθει ότι το χει­ρό­τε­ρο είναι να γυρίζει την πλάτη του και να απομακρύνεται, διότι τότε ο μικρός νταής θα ε­κλά­βει αυτή την υποχώρηση ως σημάδι αδυναμίας και θα πιστέψει ότι έχει βρει τον μόνιμο και εύ­κο­λο στόχο του.

Πάντως, τους τρόπους αντιμετώπισης θα τους βρει το παιδί με τη βοήθεια των γο­νιών του, αρ­κεί αυτοί να το ακούνε. Να του αφιερώνουν χρόνο –χρόνο ου­σι­α­στι­κό και ποιοτικό. Δεν έ­χει σημασία αν αυτός είναι λίγος, πρέπει όμως να είναι πε­ρι­ε­κτι­κός και αφιερωμένος α­πο­κλει­στι­κά στο παιδί. Να μην αφήνουν να περνούν α­πα­ρα­τή­ρη­τες φράσεις όπως «με πειράζει συ­νε­χώς, ενώ εγώ δεν του έχω κάνει τί­πο­τα», «δε θέλω να πάω στο σχολείο, δεν περνάω κα­λά». Να μην υποτιμούν λόγω με­γέ­θους τον μικρό ψευτοπαλικαρά, αφού έχει το ίδιο ύψος με το παιδί τους.

Ο μικρόκοσμος των παιδιών δεν είναι τόσο αθώος όσο θέλουμε να πιστεύουμε. Εί­ναι η δική μας κοι­νωνία σε μικρογραφία. Αυτή την κοινωνία, με τις συνήθειες, τις α­ντι­λή­ψεις και τις προ­κα­τα­λή­ψεις της, μεταφέρουν τα παιδιά στο σχολείο.

Αν η αντιμετώπιση του μπούλινγκ δεν έχει αποτελέσματα και οι επιπτώσεις του πά­νω στο παι­δί αρ­χίσουν να γίνονται σοβαρές, τότε είναι αναγκαία η βοήθεια ενός ει­δι­κού επιστήμονα, ο οποίος εξάλ­λου θα φανεί εξαιρετικά χρήσιμος και στους γο­νείς του μικρού νταή.

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (11.09.2009)


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: σχολική βία

14 Σεπτεμβρίου 2010

Επιστροφή στο σχολείο

Από «Το χαμόγελο του παιδιού»

Πόσο δύσκολη είναι άραγε η μετάβαση από τον Αύγουστο στον Σεπτέμβρη για παι­διά και γο­νείς; Α­κόμη και τα παιδιά που ανυπομονούν να επιστρέψουν στο σχο­λεί­ο τους πρέπει να προ­σαρ­μο­στούν σε νέα ωράρια, ανάγκες και απαιτήσεις που συν­δέ­ο­νται με τη σχολική ζωή. Έ­τσι, είναι πολύ σημα­ντικό να λάβουμε υπόψη μας τις ψυ­χι­κές και συναισθηματικές ανάγκες των παιδιών κατά τη μετα­βατική αυτή πε­ρί­ο­δο. Η καλή ψυχική υγεία τούς επιτρέπει να κοι­νω­νι­κο­ποι­η­θούν ομαλά, να αναπτύ­ξουν τις πνευματικές τους ικανότητες και να χτίσουν μία κα­λή αυ­το­πε­ποί­θη­ση.

Πρέπει να θυμόμαστε πολύ καλά πως κάθε παιδί έχει τους δικούς του ρυθμούς προ­­σαρ­­μο­­γής, γι’ αυτό και θα πρέπει οι γονείς να βρίσκονται υποστηρικτικά και υ­πο­μο­νε­τι­κά δίπλα στα παι­διά τους.


Ας δούμε πώς μπορούμε να αναγνωρίσουμε και να προλάβουμε κάποια θέματα που συ­­νή­­θως προκύ­πτουν τις πρώτες εβδομάδες των μαθημάτων:

Μια εβδομάδα πριν

● Πάνω απ’ όλα πρέπει να δείχνετε ενθουσιασμένοι με την επικείμενη αλλαγή στη ζω­ή του παι­διού σας. Όταν νιώθετε εσείς καλά, νιώθει και το παιδί μεγαλύτερη α­σφά­λει­α.

● Προετοιμάστε τον εαυτό σας και το παιδί σας. Παρατηρήστε τον τρόπο με τον ο­ποί­ο α­ντι­δρά στον αποχωρισμό. Αρχίστε να συζητάτε για τη σχολική ζωή, υ­πεν­θυ­μί­ζο­ντας το πρό­γραμ­μα που α­παιτεί. Επιπλέον, μιλήστε μαζί του για τα πράγματα που το ευχαριστούν στο σχο­λεί­ο, όπως οι φί­λοι του και οι δραστηριότητες που του α­ρέ­σουν. Προετοιμαστείτε και οι δύ­ο.

● Επαναπροσδιορίστε, μαζί με το παιδί, τις ώρες που πηγαίνει για ύπνο το βράδυ και τις ώ­ρες των γευμάτων του (ιδιαίτερα το πρωινό). Εξηγήστε του πόσο ση­μα­ντι­κό είναι να υ­πάρ­χει πρό­γραμ­μα και να γνωρίζει όλη η οικογένεια τι πρόκειται να γί­νε­ται κατά τη διάρκεια της η­μέ­ρας. Επίσης, συ­ζητήστε μαζί του για το πόσο ση­μα­ντι­κό είναι να ξεκουράζεται κατά τη δι­άρ­κει­α της ημέρας και πό­σο αυτό θα το βοη­θή­σει στη σχολική του ζωή.

● Ελαττώστε την τηλεόραση. Ενθαρρύνετε το παιδί να ασχολείται με πιο ήρεμες δρα­­στη­­ρι­ό­­τη­­τες ό­πως παζλ, επιτραπέζια και βιβλία. Έτσι θα αφήσει την παθητική αυ­τή στάση και θα γί­νει περισσό­τερο ενεργητικό. Μέρα με τη μέρα θα κατανοήσει πως μπαίνει πλέον σε μια άλ­λη ρου­τί­να.

● Αγοράστε έγκαιρα, μαζί με το παιδί, τον σχολικό εξοπλισμό. Με αυτόν τον τρόπο θα μπει στη ρουτίνα της σχολικής ζωής ευχάριστα και θα νιώθει ότι συμμετέχει πα­ντού και όχι πως α­πο­φα­σί­ζο­­νται πράγματα για εκείνο χωρίς το ίδιο να γνωρίζει. Προ­σέξ­τε: Ορισμένοι εκ­παι­δευ­τι­κοί ζητούν συ­γκεκριμένο εξοπλισμό, οπότε καλό θα ήταν να κρατάτε τις αποδείξεις για πι­θα­νές αλλαγές και να μην ξοδεύετε έτσι πα­ρα­πά­νω χρήματα.

● Σχεδιάστε, μαζί με το παιδί, το μέρος όπου θα μελετάει. Μην ξεχνάτε ότι τα μι­κρά παιδιά χρει­ά­­ζο­νται επίβλεψη, ενώ τα μεγαλύτερα ηρεμία και προσωπικό χώ­ρο.

● Φτιάξτε ένα ημερολόγιο με σημαντικές ημερομηνίες και γεγονότα που αφορούν τη σχολική ζω­ή του παιδιού. Αυτή είναι μια ιδανική λύση για τους γονείς που έχουν πά­νω από ένα παιδί στο σχολεί­ο. Έτσι θα είστε πάντοτε τυπικοί στις υποχρεώσεις σας και συνεπείς, εφόσον δε θα σας διαφεύ­γουν ζητήματα που αφορούν το σχολείο του.

● Προσπαθήστε, μαζί με το παιδί, να λύσετε πρακτικά θέματα όπως δρομολόγια, με­­τα­­κι­­νή­­σεις και ωράρια. Η συνεργασία αποφορτίζει και φέρνει τα καλύτερα α­πο­τε­λέ­σμα­τα.

Η πρώτη εβδομάδα του σχολείου

● Το πρωί πάντοτε να αποχαιρετάτε το παιδί σας. Όταν το κάνετε αυτό, να είστε α­κρι­βείς, μα και φιλικοί συνάμα. Πρέπει να καταλάβει πως τώρα είναι ώρα να φύ­γει και να πάει σχολείο. Πο­τέ μην το κοροϊδέψετε αν κλάψει. Αντίθετα, μπορείτε να κά­νε­τε σχόλια που θα του δώ­σουν κου­ρά­γιο ό­πως: «Το ξέρω ότι είναι δύσκολος ο α­πο­χω­ρι­σμός, μα το μεσημέρι θα εί­μα­στε πά­λι όλοι μαζί και θα έχεις να μας πεις ένα σωρό πράγματα...»

● Συζητήστε με το παιδί πώς πέρασε τη μέρα του στο σχολείο. Ακούστε το προ­σε­κτι­­κά, χω­ρίς να κάνετε καμία άλλη δουλειά.

● Μόλις έρθουν τα νέα βιβλία, ξεφυλλίστε τα μαζί με το παιδί. Ενθουσιαστείτε μαζί του και δώ­στε του ερεθίσματα για συζήτηση.

● Κάθε βράδυ, πριν κοιμηθείτε, βάλτε μαζί με το παιδί το ξυπνητήρι. Έτσι το προ­ε­τοι­μά­ζε­τε για το πρωινό ξύπνημα.

● Φτιάξτε, μαζί με το παιδί, το κολατσιό της επόμενης μέρας. Κάντε το μέρος όλης της σχο­λι­κής διαδικασίας.

● Κανονίστε κάποιο ραντεβού, έτσι ώστε να συναντηθούν συμμαθητές και φίλοι του παιδιού στο σπίτι σας ή σε κάποιον άλλο ουδέτερο χώρο. Έτσι θα γνωρίσει κα­λύ­τε­ρα τα παιδιά, με τα ο­ποί­α θα περνάει τόσες ώρες της ημέρας μαζί. Επιπλέον, θα καταλάβει πως κι εσείς είστε κο­ντά του και το βοηθάτε να αποφορτιστεί από το άγ­χος.

Ξεπερνώντας το άγχος μαζί με το παιδί

● Επαινέστε τις καλές τακτικές του παιδιού σχετικά με το σχολείο. Δείξτε του τη χα­ρά σας ό­ταν τα πηγαίνει καλά και δώστε του εναλλακτικές λύσεις σε θέματα που το απασχολούν.

● Προσπαθήστε να είστε περισσότερο υποστηρικτικοί παρά πιεστικοί, ιδιαίτερα με τους ε­φή­βους. Δείξτε στο παιδί ότι είστε κοντά του σε ό,τι σας χρειαστεί. Άλ­λω­στε κάθε παιδί έχει τα δι­κά του ό­ρια, αντοχές και δυνατότητες.

● Παραμείνετε ήρεμοι και θετικοί. Έτσι θα μπορείτε να αντιμετωπίσετε ο­ποιο­δή­πο­τε ζήτημα προ­κύ­­ψει. Ιδιαίτερα οι γονείς των παιδιών που έχουν δεχθεί μπού­λινγκ στο σχολείο, πρέπει να εί­ναι προετοι­μασμένοι για ενδεχόμενο φόβο ή και άρ­νη­ση του παιδιού. Παραδεχθείτε τον φό­βο του και συζητή­στε τον. Α­ντι­με­τω­πί­στε τα όλα με ενθάρρυνση και σε συνεργασία με το σχο­λεί­ο.

● Κρατήστε καλή επαφή με τους εκπαιδευτικούς των παιδιών σας. Ενημερώνετέ τους για ζη­τή­μα­τα που θεωρείτε πως οφείλουν να γνωρίζουν και προσπαθήστε να μα­θαί­νε­τε κι εσείς για τη σχολική τους συμπεριφορά. Δώστε στο παιδί σας να κα­τα­λά­βει πως εσείς και το σχο­λεί­ο βρί­σκε­στε εκεί για εκείνο και θα κάνετε το κα­λύ­τε­ρο!

● Τέλος, δείχνετε ενδιαφέρον για τις σχολικές δραστηριότητες του παιδιού και προ­σπα­θή­στε να εί­στε παρόντες σε σημαντικά γεγονότα, όπως γιορτές και ε­θε­λο­ντι­κή εργασία. Προωθείτε πά­ντο­τε την επικοινωνία μεταξύ σας από πολύ μικρή η­λι­κί­α. Έτσι θα κερδίσετε την ε­μπι­στο­σύ­νη του για τη γεμάτη προκλήσεις εφηβεία. Με αυτό τον τρόπο δημιουργείτε ένα πολύ θε­τι­κό κλίμα, μέσα στο ο­ποίο το παιδί θα αναπτυχθεί ομαλά.

ΠΗΓΗ: www.hamogelo.gr (29.06.2011) ● ΕΙΚΟΝΑ: bildedelux.blogg.no


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: σχολική προσαρμογή

13 Σεπτεμβρίου 2010

Τα ζώα δεν είναι αντικείμενα

Τα ζώα του σπιτιού υποφέρουν από τα «βασανιστήρια» στα οποία τα υποβάλλουν τα παι­διά –συ­χνά χωρίς να το θέλουν. Γίνονται νευρικά ή ευερέθιστα. Η προ­ει­δο­ποί­η­ση έρχεται από το Πα­νε­πι­στή­μι­ο Χάλε της Γερμανίας και συγκεκριμένα από τον κα­θη­γη­τή Ραλφ Γκάτερμαν, που διεξήγαγε μια έρευ­να με εκπληκτικά α­πο­τε­λέ­σμα­τα: χαμ­στε­ρά­κια με ταχυπαλμίες, ψάρια τρε­λά, παπαγαλάκια με κα­τάθλιψη, γάτοι νευ­ρω­τι­κοί· όλα εξαιτίας του ανυπόφορου συγ­χρω­τι­σμού τους με παιδιά περίεργα, α­δέ­ξι­α και, κάποτε, σκληρά.

Κι όμως, κατά τον Ιταλό ηθολόγο Ντανίλο Μαϊνάρντι, «τα παιδιά, από τους πρώτους κιό­λας μή­νες της ζωής τους, αισθάνονται μια ισχυρότατη έλξη προς τα ζώα: από την καθαρή προ­δι­ά­θε­ση να γνωρίσουν κάτι μέχρι την περιέργεια, τη στοργή και την τρυ­φε­ρό­τη­τα, ακόμη και τη μα­νί­α κατα­στροφής. Πόσες φορές δε συμβαίνει να βλέ­που­με ένα παιδί να συνθλίβει ένα μυρ­μή­γκι, να τραβάει τις τρίχες ενός κου­νε­λιού ή την ουρά του σκύλου; Το μυστικό μιας καλής και ή­ρε­μης συμβίωσης παι­διών και ζώ­ων βρίσκεται στον βαθύ, αμοιβαίο σεβασμό».

Γιατί, λοιπόν, τα παιδιά αντιπροσωπεύουν για τα μικρά ζώα του σπιτιού έναν εχθρό που εί­ναι ανά­γκη να τον αποφύγουν; Η απάντηση είναι ότι συχνά παραμελείται ένας θε­με­λι­α­κός κα­νό­νας: όποιος αποφασίζει να πάρει ένα ζώο στο σπίτι του πρέπει να το μεταχειρίζεται ως ζω­ντα­νό ον και όχι ως αντικείμενο.

«Μου συμβαίνει σχεδόν κάθε μέρα να βλέπω χαμστεράκια στρεσαρισμένα ή ινδικά χοι­ρί­δι­α με σπα­σμένα πόδια», λέει ο δόκτωρ Αμέριο Κρότσε. «Απ’ την άλλη μεριά, η συ­νή­θει­α να θε­ω­ρού­με ζώα συντροφιάς τα κουνέλια, τα παπάκια, τα χαμστεράκια, ό­λα ζώα μικροσκοπικά και ανυπεράσπιστα, δείχνει άγνοια και αδιαφορία. Υ­πεν­θυ­μί­ζου­με πως τα παιδιά από τη φύ­ση τους είναι ζωηρά, κουρά­ζονται γρήγορα και βα­ριού­νται το ζωάκι που τους έφεραν ως παι­χνί­δι και συντροφιά οι γονείς τους. Μια α­πρό­σε­κτη κίνηση μπορεί να προκαλέσει σο­βα­ρούς πό­νους, ακόμη και τον θά­να­το, στο άτυχο ζωάκι. Για να μην αναφέρουμε την τρομερή συ­νή­θει­α να δένουν με σκοινί τα πόδια του πα­πιού, να χύνουν ζεστό νερό στη γυάλα των ψαριών, να πετάνε ψηλά το κουνελάκι-νάνο. Αν, ωστό­σο, υφίσταται την ταλαιπωρία ένας σκύλος ή έ­νας γά­τος, την πληρώνει και το παιδί, που θα νιώσει στο πετσί του τα δόντια ή τα νύχια του ζώ­ου. Το αποτέλεσμα; Το ζώο θα χαρακτηριστεί κακό και οι γονείς θα το ξε­φορ­τω­θούν με κά­ποιον τρόπο».

Μπορούμε ν’ αποφύγουμε δράματα και επικίνδυνες καταστάσεις για τα ζώα και τα παι­διά; Οι ψυ­χο­λό­γοι και οι ηθολόγοι είναι πεπεισμένοι ότι η λύση πρέπει να δί­νε­ται από τους γονείς. Οι «φυ­σι­κοί δάσκαλοι», όπως τους αποκαλεί ο Ντανίλο Μαϊ­νάρ­ντι, πρέπει να διευκολύνουν και να ενθαρρύνουν την έμφυτη περιέργεια των παι­διών προς τα ζώα και να τη στρέφουν στον σε­βα­σμό προς τους άλ­λους. Το να φρο­ντί­ζει το παιδί ένα κουτάβι, να του μιλάει χα­μη­λό­φω­να, να χαϊδεύει ένα χαμ­στε­ρά­κι με τρυφερότητα, σημαίνει ότι κερδίζει την εμπιστοσύνη του ζώ­ου και δη­μι­ουρ­γεί έναν αμοιβαίο δεσμό στοργής, αποτελούμενο από παιχνίδι, ελευθερία και α­μοι­βαί­α ανεκτικότητα.

Συμβουλές προς τους γονείς

1. Μην αφήνετε ποτέ μόνα τα παιδιά κάτω των 10 ετών με τον σκύλο του σπιτιού.

2. Μάθετε τα παιδιά να μην πλησιάζουν, να μην αγγίζουν και να μην ενοχλούν ά­γνω­στους σκύ­λους.

3. Μην υπερτιμάτε το θάρρος των παιδιών στην προσέγγισή τους με ένα ζώο.

4. Προσέχετε πάντα το παιδί όταν κάνει συντροφιά ή παίζει με τα ζώα του σπιτιού.

5. Συγκρατείτε τις πιθανές ζωομανίες (όπως να τραβάει το παιδί τις τρίχες του χάμ­στερ, να προ­σπα­θεί να το πνίξει, να σφίγγει υπερβολικά το γατάκι, να τραβάει την ουρά ή τα αφτιά του σκύ­λου, να δένει τα ποδαράκια του χοιριδίου κτλ.) και κά­ντε παρατηρήσεις στο παιδί για εν­δε­χό­με­νη επιθετική συμπεριφορά του.

6. Εξηγήστε στο παιδί τη φύση του ζώου, τις ανάγκες του, τις συνήθειές του. Είναι ση­μα­ντι­κό να μάθει να τις γνωρίζει και να τις σέβεται.

7. Μάθετέ του τι πρέπει να κάνει και τι να μην κάνει, ποιες καταστάσεις είναι ε­πι­κίν­δυ­νες για το ζώο και πώς πρέπει να του συμπεριφερόμαστε, για να νιώθει πά­ντα κα­λά μαζί μας.

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (19.11.2001)


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: κατοικίδια

12 Σεπτεμβρίου 2010

Δια(σ)τροφή στα κυλικεία

Ακατάλληλα και ανθυγιεινά τρόφιμα, γαριδάκια, πίτσες, σοκολάτες, αναψυκτικά –προϊ­ό­ντα που θε­ωρούνται περίπου «επικηρυγμένα» από γιατρούς και δι­α­τρο­φο­λό­γους για τη δι­α­τρο­φή των παι­διών– αναμένεται και φέτος, όπως όλα δείχνουν, να πα­ρε­λά­σουν από τα ράφια των σχολικών κυλι­κείων της χώρας.

Παρ’ ότι ο κατάλογος των ειδών που μπορούν να πωλούν οι διαχειριστές των κυ­λι­κεί­ων είναι συ­γκε­κρι­μέ­νος και σαφής, λίγοι είναι εκείνοι που ακολουθούν πιστά τις υ­πο­δεί­ξεις του –κυ­ρί­ως για λό­γους κέρδους: Οι μικροί μαθητές προτιμούν τα νό­στι­μα παχυντικά σνακ κι έτσι τα υ­γι­ει­νά απλώς... δεν πουλάνε! Κάθε χρόνο οι ε­νώ­σεις καταναλωτών δέχονται πλήθος κα­ταγ­γε­λι­ών, ενώ οι αρμόδιοι ελεγκτικοί φο­ρείς δεν προλαβαίνουν να σημειώνουν παραβάσεις.

Όπως εξηγεί ο αντιπρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Κυλικείων, Γιάννης Παυ­λά­κης, οι μα­θητές δεν έχουν μάθει να τρέφονται σωστά και δεν πλησιάζουν τα υ­γι­ει­νά προϊόντα που προ­βλέ­πει ο νόμος. «Έτσι, πολλοί διαχειριστές των κυ­λι­κεί­ων σταματούν να τα φέρνουν και ε­πι­λέ­γουν τα τρό­φιμα που προτιμούν οι μαθητές, ώ­στε το κυλικείο να έχει κέρδος. Αυτό, ως σύλ­λο­γος, το καταγ­γέλλουμε. Σε έναν τό­σο ευαίσθητο επαγγελματικό τομέα, όπως η σίτιση παι­διών, είναι απαράδεκτο να υ­πάρ­χουν άνθρωποι που προσπαθούν να κερδοσκοπήσουν. Πρέ­πει να ισχύσει το ε­παγ­γελ­μα­τι­κό περίγραμμα, να υποχρεούται όποιος θέλει ν’ ασχοληθεί μ’ αυτό το ε­πάγ­γελ­μα να παρακολουθήσει επιμορφωτικά σεμινάρια. Σ’ όλους τους κλάδους υ­πάρ­χουν άνθρωποι που δεν κάνουν καλά τη δου­λειά τους, αλλά δε γίνεται να την πλη­ρώ­νου­με όλοι. Οι υπεύθυνοι επαγγελματίες έχουμε πιστοποιη­μένους συ­νερ­γά­τες και τρο­φο­δό­τες, με ISO και HACCP».

Οι καταναλωτικές οργανώσεις έρχονται να προσθέσουν και μία επιπλέον πα­ρά­με­τρο στο πο­λυ­σύν­θε­το πρόβλημα της λειτουργίας των κυλικείων: εκείνη των ε­λέγ­χων, για τους οποίους την ευθύνη έ­χουν οι ελεγκτές του ΕΦΕΤ και οι ε­πι­θε­ω­ρη­τές των νομαρχιών. «Πέρυσι δε­χτή­κα­με δεκάδες καταγ­γελίες από συλλόγους γονέων δι­α­φό­ρων σχολείων. Αυτό θα πει πως οι έ­λεγ­χοι δεν είναι επαρκείς», αναφέρει η α­ντι­πρό­ε­δρος της ΕΚΠΟΙΖΩ, Παναγιώτα Κα­λα­πο­θα­ρά­κου. «Απ’ την άλλη, δεν έχουν ευ­θύ­νη μόνο οι αρμόδιες αρχές αλλά και οι διευθυντές των σχολείων και οι σύλ­λο­γοι γονέων. Ως μητέρα και ενεργό μέλος του συλλόγου στο σχο­λεί­ο όπου φοιτούν τα παιδιά μου, ποτέ δεν επέτρε­ψα να διακινηθούν μη νόμιμα προϊόντα».

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (11.09.2010) / Κάτια Αντωνιάδη

Για να πιστέψει το παιδί στον εαυτό του (1)

Από την Ελληνική Παιδιατρική Εταιρεία

Η υγιής αυτοεκτίμηση είναι η θωράκιση ενός παιδιού απέναντι στις προκλήσεις της ζω­ής. Τα παι­­διά που έχουν καλή ιδέα για τον εαυτό τους αντιμετωπίζουν καλύτερα τις διαμάχες και α­ντι­στέ­κο­­νται καλύτερα στις αρνητικές πιέσεις. Χαμογελούν πε­ρισ­σό­τε­ρο και είναι ικανά να χα­ρούν τη ζωή τους. Τα παιδιά αυτά είναι ρεαλιστές και αισιόδοξοι άνθρωποι.

Αντίθετα, στα παιδιά με χαμηλή αυτοεκτίμηση οι προκλήσεις μπορούν να α­πο­τε­λέ­σουν πη­γή άγ­­χους και απογοήτευσης. Τα παιδιά που έχουν κακή ιδέα για τον εαυτό τους δυ­σκο­λεύ­ο­νται να βρουν λύσεις στα προβλήματα. Καθώς βα­σα­νί­ζο­νται από σκέ­ψεις αρνητικής αυ­το­κρι­τι­κής, ό­πως «Δεν αξίζω» ή «Δεν μπορώ να κάνω τίποτα σω­στά», γίνονται παθητικά ή εμ­φα­νί­ζουν α­πό­συρ­ση ή κατάθλιψη. Όταν βρίσκονται μπρο­στά σε μια νέα πρόκληση, η άμεση α­ντί­δρα­ση εί­ναι: «Δεν μπο­ρώ».

Τι είναι η αυτοεκτίμηση

Αυτοεκτίμηση είναι το σύνολο των «πιστεύω» ή των εντυπώσεων που έχουμε για τον εαυτό μας. Ο τρόπος με τον οποίο καθορίζουμε τον εαυτό μας επηρεάζει τις στά­σεις και τις συ­μπε­ρι­φο­ρές μας και έχει άμεσο αντίκτυπο στη διαχείριση των συ­ναι­σθη­μά­των μας και στις σχέ­σεις μας.

Το μοντέλο αυτοεκτίμησης που θα αναπτύξει ένα παιδί αρχίζει να διαμορφώνεται πο­λύ νωρίς στη ζωή. Για παράδειγμα, όταν ένα νήπιο καταφέρει, μετά από δεκάδες α­νε­πι­τυ­χείς προ­σπά­θει­ες, να κάνει τούμπα ή να φέρει το κουτάλι στο στόμα του για να φάει, βιώνει ένα αίσθημα εκ­πλή­ρω­σης, το οποίο ενισχύει την αυτοεκτίμησή του και του διδάσκει τη στάση «Μπορώ να το κάνω».

Στη διάρκεια αυτής της διαδικασίας προσπάθειας-αποτυχίας, νέας προσπάθειας-ε­πι­τυ­χί­ας, το παιδί αποκτά αντίληψη των ικανοτήτων του, ενώ συγχρόνως δη­μι­ουρ­γεί μια εικόνα για τον ε­αυ­τό του βά­σει των αλληλεπιδράσεων με άλλους αν­θρώ­πους. Η εμπλοκή των γονέων σε αυ­τό το σημείο είναι θεμελιώδης και οι α­ντι­δρά­σεις τους μπορούν να βοηθήσουν το παιδί να α­πο­κτή­σει υγιείς αντιλήψεις για τον ε­αυ­τό του.

Η αυτοεκτίμηση μπορεί επίσης να οριστεί ως ο συνδυασμός αισθημάτων ι­κα­νό­τη­τας και α­γά­πης. Έ­να παιδί που ενθουσιάζεται με ένα επίτευγμά του αλλά δε νιώθει ότι το αγαπούν μπο­ρεί τελικά να αισθανθεί χαμηλή αυτοεκτίμηση. Αντίστοιχα, ένα παι­δί που νιώθει ό­τι το α­γα­πούν, αλλά δεν πι­στεύει ότι έχει ικανότητες, μπορεί ε­πί­σης να καταλήξει με χαμηλή αυ­το­ε­κτί­μη­ση. Η υγιής αυτοεκτί­μηση είναι α­πο­τέ­λε­σμα μιας σωστής ισορροπίας ανάμεσα στα δύο.

Σημεία υγιούς και μη υγιούς αυτοεκτίμησης

Η αυτοεκτίμηση εμφανίζει διακυμάνσεις καθώς ένα παιδί μεγαλώνει. Το αίσθημα αυ­το­ε­κτί­μη­σης αλ­λάζει συχνά και προσαρμόζεται, καθώς επηρεάζεται από τις νέες ε­μπει­ρί­ες και α­ντι­λή­ψεις του παι­διού. Οι γονείς θα πρέπει να παρατηρούν και να α­ντι­λαμ­βά­νο­νται τα σημεία υ­γι­ούς και μη υγιούς αυτοεκτίμησης.

● Ένα παιδί με χαμηλή αυτοεκτίμηση μπορεί να μη θέλει να δοκιμάσει νέα πράγ­μα­τα. Συ­χνά μπο­ρεί να μιλά αρνητικά για τον εαυτό του, λέγοντας για πα­ρά­δειγ­μα: «Εί­μαι χαζός», «Δε θα μάθω πο­τέ να το κάνω αυτό» ή «Ποιος ο λόγος; Κανένας δε νοιά­ζε­ται για μένα έτσι κι αλ­λιώς». Το παιδί μπορεί να μην είναι σε θέση να δι­α­χει­ρι­στεί την απογοήτευση, να τα παρατά εύ­κο­λα ή να περιμένει να αναλάβει κάποιος άλλος τον έλεγχο. Τα παιδιά με χαμηλή αυ­το­ε­κτί­μη­ση τείνουν να ασκούν έντο­νη κριτική στον εαυτό τους και να απογοητεύονται εύκολα από αυ­τόν. Βλέπουν τις προ­σω­ρι­νές α­ποτυχίες ως μόνιμες, δυσβάστακτες καταστάσεις. Το αί­σθη­μα της α­παι­σι­ο­δο­ξί­ας κυριαρχεί.

● Ένα παιδί με υγιή αυτοεκτίμηση χαίρεται τις επαφές με τους άλλους. Αισθάνεται ά­νε­τα στις κοι­νωνικές συναντήσεις και ευχαριστιέται τόσο τις ομαδικές δρα­στη­ρι­ό­τη­τες όσο και τις α­το­μι­κές α­σχολίες. Όταν εμφανίζονται προκλήσεις, είναι σε θέ­ση να προσπαθήσει να βρει λύ­σεις. Είναι ικανό να εκφράσει τη δυσαρέσκειά του χω­ρίς να υποτιμά τους άλλους ή τον ε­αυ­τό του. Για παράδειγμα, αντί να πει «Είμαι χα­ζός», ένα παιδί με υγιή αυτοεκτίμηση θα πει: «Δεν το καταλαβαίνω αυτό». Ξέ­ρει τις δυνάμεις και τις αδυναμίες του και τις αποδέχεται. Το αί­σθη­μα της αισιοδοξίας κυ­ρι­αρ­χεί.

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς για να βοηθήσουν

Πώς μπορεί ένας γονιός να βοηθήσει να ενισχυθεί η αυτοεκτίμηση του παιδιού του;

1. Προσέχετε τι λέτε. Τα παιδιά είναι πολύ ευαίσθητα στα λόγια των γονιών. Θυ­μη­θεί­τε να ε­παι­­νεί­τε το παιδί σας όχι μόνο για τις επιτυχίες αλλά και για την προ­σπά­θει­ά του –και να εί­στε ειλι­κρινείς. Αν, για παράδειγμα, δεν κατάφερε να μπει στην ο­μά­δα του μπάσκετ, α­πο­φύ­γε­τε να πείτε: «Προσπάθησε ξανά και θα τα καταφέρεις». Εί­ναι καλύτερα να πείτε: «Δεν πει­ρά­ζει, είμαι πολύ πε­ρήφανος για την προσπάθεια που έκανες». Ανταμείψτε την ο­λο­κλη­ρω­μέ­νη προσπάθεια αντί για το αποτέλεσμα.

2. Δώστε το καλό παράδειγμα. Αν είστε υπερβολικά σκληροί με τον εαυτό σας και α­παι­σι­ό­δο­ξοι όσον αφορά τις ικανότητες και τις αδυναμίες σας, το παιδί θα σας α­ντι­γρά­ψει. Καλ­λι­ερ­γή­στε την αυτοεκτίμησή σας και το παιδί θα έχει ένα σπουδαίο πρό­τυ­πο να ακολουθήσει.

3. Εντοπίστε και αλλάξτε τις λανθασμένες αντιλήψεις του παιδιού σας. Είναι ση­μα­ντι­κό να εντο­πίσουν οι γονείς τις λανθασμένες αντιλήψεις που έχει το παιδί για τον εαυτό του, οι ο­ποί­ες μπορεί να αφορούν την τελειότητα, την ελ­κυ­στι­κό­τη­τα, τις ικανότητες ή οτιδήποτε άλλο. Οι λανθασμένες αντιλήψεις μπορεί να ριζώσουν και να γίνουν πραγματικότητα για το παιδί. Για παράδειγμα, ένα παιδί που τα πάει κα­λά στο σχολείο, αλλά δυσκολεύεται με τα μα­θη­μα­τι­κά, μπορεί να πει: «Είμαι κα­κός μαθητής». Η αντίληψη αυτή δεν είναι απλά μια λανθασμένη γε­νί­κευ­ση, είναι μια θε­ώ­ρη­ση που μπορεί να καταστήσει το παιδί επιρρεπές στην αποτυχία. Εν­θαρ­ρύ­νε­τέ το να δει την κατάσταση στις πραγματικές της διαστάσεις. Μια χρήσιμη α­πά­ντη­ση θα ήταν: «Είσαι καλός μαθητής. Τα πας πολύ καλά στο σχολείο. Τα μαθηματικά εί­ναι α­πλά ένα μάθη­μα στο οποίο θα πρέπει να αφιερώσεις περισσότερο χρόνο. Θα σε βοηθήσω κι εγώ».

4. Να είστε αυθόρμητοι και τρυφεροί με το παιδί. Η αγάπη σας θα ενισχύσει πάρα πο­λύ την αυ­τοεκτίμησή του. Αγκαλιάστε το παιδί σας. Πείτε του ότι είστε πε­ρή­φα­νοι γι’ αυτό. Ε­πι­βρα­βεύ­ε­τέ το συχνά, και με ειλικρίνεια, χωρίς να το παρακάνετε. Τα παι­διά καταλαβαίνουν α­μέ­σως πότε κάτι λέ­γεται από την καρδιά.

5. Κάντε θετικά, δίκαια σχόλια. Αν πείτε στο παιδί «Αντιδράς πάντα σαν τρελός», αυ­τό θα αρ­χί­­σει να πιστεύει ότι δεν ξέρει να ελέγξει τα ξεσπάσματά του. Είναι κα­λύ­τε­ρα να του πείτε: «Θύ­μω­­σες πολύ με τον αδερφό σου, αλλά εκτιμώ το ότι δεν τον έβρισες και δεν τον χτύ­πη­σες». Με τον τρόπο αυτό αναγνωρίζετε τα αισθήματα του παιδιού, ενθαρρύνοντάς το συγ­χρό­νως να κάνει σωστή επιλογή στη συ­μπε­ρι­φο­ρά του την επόμενη φορά.

6. Δημιουργήστε ένα ασφαλές οικογενειακό περιβάλλον. Ένα παιδί που δεν αι­σθά­νε­ται α­σφα­λές ή που δέχεται κακοποίηση στο ίδιο του το σπίτι, μέσα από αρ­νη­τι­κές συ­μπε­ρι­φο­ρές και σχόλια, θα υποφέρει πάρα πολύ από αισθήματα χαμηλής αυ­το­ε­κτί­μη­σης. Ένα παιδί που ε­κτί­θε­ται σε συνεχείς τσακωμούς των γονιών του μπορεί να αναπτύξει κατάθλιψη και α­πό­συρ­ση. Θυμηθείτε ότι πρέπει πάντοτε να σέβεστε το παιδί σας.

7. Κάντε το σπίτι σας έναν παράδεισο ασφάλειας για την οικογένειά σας. Έχετε πά­ντα τον νου σας για σημάδια κακοποίησης από άλλους, για προβλήματα στο σχο­λεί­ο ή για προ­βλή­μα­τα με συ­νομηλίκους, καθώς και για άλλους παράγοντες που μπορεί να ε­πη­ρε­ά­σουν την αυτοεκτίμηση του παιδιού σας. Αντιμετωπίστε όλα αυτά τα θέ­μα­τα με ευαισθησία αλλά και με αμεσότητα.

8. Βοηθήστε το παιδί σας να έχει εποικοδομητικές εμπειρίες. Οι δραστηριότητες που εν­θαρ­ρύ­­νουν τη συνεργασία και όχι τον ανταγωνισμό είναι ιδιαίτερα χρήσιμες για την ενίσχυση της αυ­το­ε­­κτί­μη­σης. Για παράδειγμα, αν ένα μεγαλύτερο παιδί βοη­θά ένα μικρότερο να μάθει να διαβάζει, τα αποτελέσματα μπορεί να είναι θαυ­μα­τουρ­γά και για τα δύο παιδιά.

Ζητήστε τη βοήθεια ειδικού

Αν υποψιάζεστε ότι το παιδί σας έχει χαμηλή αυτοεκτίμηση, ζητήστε βοήθεια από ει­δι­κό. Οι οι­κο­γε­­νει­α­κοί σύμβουλοι και οι παιδοψυχολόγοι μπορούν να εργαστούν με το παιδί για να α­να­κα­λύ­ψουν τι είναι αυτό που το εμποδίζει να έχει καλή ιδέα για τον εαυτό του. Η κατάλληλη θε­ρα­πεί­α μπορεί να το βοηθήσει να αλλάξει τον τρό­πο με τον οποίο βλέπει τον εαυτό του και τον κόσμο. Θα του επιτρέ­ψει να δει πιο ρεαλιστικά τον εαυτό του και να αποδεχτεί ποιο είναι στην πραγματικότητα.

Με λίγη βοήθεια κάθε παιδί μπορεί να αναπτύξει υγιή αυτοεκτίμηση και να έχει μια πιο ευ­τυ­χι­σμέ­νη και ολοκληρωμένη ζωή.

ΠΗΓΗ: www.e-child.gr

ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: ψυχική υγεία

11 Σεπτεμβρίου 2010

Σχολικά κυλικεία

Διάταξη του Υπουργείου Υγείας

Κατάλογος των προϊόντων που επιτρέπεται να
διαθέτουν τα κυλικεία των δημοτικών σχολείων

1. Σάντουιτς/τοστ τυποποιημένα, με ψωμί ολικής αλέσεως ή λευκό. Συνιστάται ο­λι­κής α­λέ­σε­ως με τυρί ή και γαλοπούλα. Από τα λαχανικά επιτρέπεται η προσθήκη ντο­μά­τας, χωρίς μα­γιο­νέ­ζα. Δε συνιστάται η προσθήκη βούτυρου ή μαργαρίνης (αν προ­στε­θεί μαργαρίνη, η πε­ρι­ε­κτι­κό­τη­τά της σε trans λιπαρά δεν πρέπει να υ­περ­βαί­νει το 2% των ολικών λιπιδίων).

2. Απλά αρτοσκευάσματα, όπως φρυγανιές, αρτίδια, φραντζολάκια, σησαμένια κου­λού­ρια, πα­ξι­­μά­δια ή κριτσίνια, σε ατομική συσκευασία (έως 50 g.) Αν πε­ρι­έ­χο­νται λι­πα­ρές ουσίες, τα trans λι­παρά δεν πρέπει να υπερβαίνουν το 2% των ολικών λι­πι­δί­ων.

3. Διάφορα αρτοσκευάσματα. Από την κατηγορία αυτή επιτρέπονται μόνο τα πα­ρα­κά­τω:
● Σταφιδόψωμο, μουστοκούλουρα και μπισκότα απλά, χωρίς γέμιση, σε ατομική συ­σκευ­α­σί­α (έως 60 g.). Ειδικά για τα μπισκότα πρέπει η περιεκτικότητα σε trans λι­πα­ρά να μην υ­περ­βαί­νει το 2% των ολικών λιπιδίων. Επίσης, ανά 100 g προϊόντος, η ζά­χα­ρη και τα ολικά λιπαρά δεν πρέπει να υ­περβαίνουν τα 10 g., τα κορεσμένα λι­πα­ρά τα 5 g., το νάτριο (αλάτι) τα 0,5 g.
● Τυρόπιτα/σπανακόπιτα (βάρους έως 200 g.) με τυρί φέτα ή κασέρι.

4. Γιαούρτι «παντός τύπου», χωρίς συνθετικές γλυκαντικές ουσίες. Συνιστάται για­ούρ­τι χα­μη­λό σε λιπαρά.

5. Φρέσκα φρούτα (μήλα, αχλάδια), καλά πλυμένα και σε ατομική συσκευασία.

6. Ξηρά φρούτα (σύκα, δαμάσκηνα, βερίκοκα χωρίς κουκούτσι) σε ατομική συ­σκευ­α­σί­α (έως 50g).

7. Γάλα χαμηλό σε λιπαρά, γάλα πλήρες και γάλα με κακάο χωρίς συνθετικές γλυ­κα­ντι­κές ου­σί­ες. Σε ατομική συσκευασία (έως 250 ml το γάλα με κακάο, έως 330 ml το σκέτο γάλα). Συ­νι­στά­ται γά­λα χαμηλό σε λιπαρά.

8. Ρυζόγαλο απλό, κρέμα απλή (χωρίς προσθήκη άλλων συστατικών και έ­ως 150ml).

9. Φυσικοί χυμοί φρούτων (100% χυμός), χωρίς πρόσθετη ζάχαρη, σε ατομική συ­σκευ­α­σί­α (έ­ως 330 ml).

10. Εμφιαλωμένο νερό του 0,5 λίτρου.

11. Καφές και αφεψήματα (μόνο για το προσωπικό).

Έλεγχος

● Τα προαναφερόμενα είδη μπορούν να διατίθενται όλα ή τμηματικά, κατά την κρί­ση των υ­πεύ­θυ­­νων οργάνων, για την καλή λειτουργία των σχολικών κυλικείων.
● Απαγορεύεται αυστηρά η διάθεση άλλων μη προβλεπόμενων από την παρούσα προϊ­ό­ντων.
● Περιοδικοί έλεγχοι θα γίνονται σε όλα ανεξαιρέτως τα κυλικεία και σε όλους τους χώρους ε­στί­α­­σης δημόσιων και ιδιωτικών σχολείων, σύμφωνα πάντα με την ι­σχύ­ου­σα υγειονομική νο­μο­θε­σί­α.

ΠΗΓΗ: Υγειονομική Διάταξη 93828/31.07.2006

10 Σεπτεμβρίου 2010

Παιχνίδια για κάθε ηλικία (1)

Από την Ελληνική Παιδιατρική Εταιρεία

Ο κατάλογος που ακολουθεί περιέχει τα παιχνίδια που προτείνει η Ελληνική Παι­δι­α­τρι­κή Ε­ται­ρεί­α για κάθε ηλικία. Έχετε κατά νου τις συστάσεις αυτές όταν α­γο­ρά­ζε­τε παιχνίδια, αλλά να θυμάστε ότι δεν είναι παρά μόνο γενικές οδηγίες. Κάθε παι­δί, άλλωστε, διαφέρει από τα άλ­λα και αυτό που είναι καλό για το ένα μπορεί να μην εί­ναι κατάλληλο για τις ικανότητες και τις α­νά­γκες ενός άλλου. Καλό είναι να α­γο­ρά­ζε­τε παιχνίδια που ταιριάζουν στις ικανότητες του παι­διού σας.

Βρέφη (0-1 έτους)

Επιλέξτε ελαφρά παιχνίδια με ζωντανά χρώματα που έλκουν το βλέμμα, την ακοή και την αφή του παιδιού:

● Βιβλία με μεγάλες εικόνες από ύφασμα, πλαστικό ή πεπιεσμένο χαρτί.
● Μεγάλα ξύλινα ή πλαστικά κομμάτια.
● Δοχεία και κύπελλα.
● Κουδουνίστρες.
● Μαλακά ζωάκια, κούκλες ή μπάλες (να μπορούν να πλυθούν).
● Φωτεινά, κινούμενα αντικείμενα, τα οποία δεν μπορεί να φτάσει το μωρό.
● Πίνακες δραστηριοτήτων.
● Παιχνίδια που επιπλέουν στο μπάνιο.
● Παιχνίδια που όταν το μωρό τα πιέζει βγάζουν ήχο.

Νήπια (1-2 ετών)

Τα παιχνίδια θα πρέπει να είναι ασφαλή και ικανά να αντέξουν την περιέργεια του νη­πί­ου χω­ρίς να διαλυθούν:

● Βιβλία με μεγάλες εικόνες από ύφασμα, πλαστικό ή πεπιεσμένο χαρτί.
● Κούκλες γερής κατασκευής.
● Αυτοκινητάκια.
● Μουσικές πλατφόρμες.
● Κομμάτια που μπαίνουν το ένα μέσα στο άλλο.
● Παιχνίδια που τα παιδιά σπρώχνουν και τραβούν (όχι με μακριά κορδόνια).
● Παιχνίδια που σχηματίζουν στοίβες.
● Παιχνίδια-τηλέφωνα (χωρίς καλώδια).

Παιδιά προσχολικής ηλικίας (2-5 ετών)

Τα παιχνίδια γι’ αυτή την ηλικιακή ομάδα μπορούν να είναι δημιουργικά ή να μι­μού­νται τις δρα­στη­ρι­­ό­τη­τες των γονιών και των μεγαλύτερων παιδιών:

● Βιβλία (σύντομες ιστορίες ή ιστορίες δράσης).
● Μαυροπίνακας και κιμωλία.
● Τουβλάκια.
● Μπογιές, μη τοξικές δαχτυλομπογιές, πηλός.
● Παιχνίδια που αποτελούνται από ένα σφυρί και μια επιφάνεια όπου το παιδί ε­φαρ­μό­ζει κομ­μά­τια.
● Παιχνίδια οικοκυρικών.
● Παιχνίδια εξωτερικού χώρου: κουτί με άμμο (με καπάκι), τσουλήθρα, κούνια, σπι­τά­κι.
● Παιχνίδια-μεταφορικά μέσα.
● Κασετόφωνο ή μαγνητόφωνο.
● Απλά παζλ με μεγάλα κομμάτια.
● Ρούχα μεταμφίεσης.
● Παιχνίδια-σκεύη κουζίνας.

Παιδιά 5-9 ετών

Τα παιχνίδια θα πρέπει να βοηθούν το παιδί να αναπτύξει νέες επιδεξιότητες και τη δη­μι­ουρ­γι­κό­τη­τά του:

● Ψαλίδια με αμβλυμμένες άκρες, σετ ραπτικής.
● Παιχνίδια με κάρτες.
● Βαλιτσάκια γιατρού και νοσοκόμας.
● Μαριονέτες.
● Μπάλες.
● Ποδήλατο με κράνος.
● Πατίνια με προστατευτικό εξοπλισμό.
● Αεροπλάνα.
● Ηλεκτρικά τρένα.
● Κούκλες από χαρτί.
● Σχοινάκι.
● Αθλητικός εξοπλισμός.
● Επιτραπέζια παιχνίδια.

Αγόρια και κορίτσια 10-14 ετών

Ιδανικά γι’ αυτές τις ηλικίες είναι τα διάφορα χόμπι και οι επιστημονικές ε­να­σχο­λή­σεις:

● Παιχνίδια στους υπολογιστές.
● Ραπτική, πλέξιμο, κέντημα.
● Μικροσκόπια, τηλεσκόπια.
● Επιτραπέζια παιχνίδια.
● Αθλητικός εξοπλισμός.
● Συλλογές.

ΠΗΓΗ: www.e-child.gr

ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ

8 Σεπτεμβρίου 2010

Έχω κατοικίδιο, έχω και υποχρεώσεις

Οι υποχρεώσεις και τα δικαιώματα των ιδιοκτητών ζώων συντροφιάς, καθώς και άλ­λα συναφή θέ­μα­τα, ρυθμίζονται από τις διατάξεις του Νόμου 3170/2003:

Υποχρεώσεις ιδιοκτητών σκύλων (άρθρο 2)

Ο ιδιοκτήτης σκύλου υποχρεούται:

α) να δηλώνει τον σκύλο του στον φορέα που είναι αρμόδιος για την τήρηση των σχε­τι­κών αρ­χεί­ων και να μεριμνά για τη σήμανση και την καταγραφή του σκύλου του μέσα σε προ­θε­σμί­α ο­κτώ εβδο­μάδων από τη γέννησή του.

β) Να μεριμνά για την ευζωία και την ετήσια, τουλάχιστον, κτηνιατρική εξέταση του σκύλου του.

γ) Να εφοδιάζεται με βιβλιάριο υγείας του σκύλου του.

δ) Να μην τον εγκαταλείπει.

ε) Να μεριμνά για τον άμεσο καθαρισμό του περιβάλλοντος από τα περιττώματά του.

στ) Δεν επιτρέπεται ο περίπατος σκύλων χωρίς συνοδό.

ζ) Οι κάτοχοι θηλυκών σκύλων οφείλουν να μην επιδιώκουν ή διευκολύνουν την α­να­πα­ρα­γω­γή ζώων και να μεριμνούν για τη στείρωσή τους, εφόσον δεν επιθυμούν τη δι­α­τή­ρη­ση των νε­ο­γέν­νη­των ζώων ή δεν μπορούν να τα διαθέσουν σε νέους ι­δι­ο­κτή­τες.

Πλέον των ανωτέρω, ο ιδιοκτήτης σκύλου οφείλει να παίρνει τα κατάλληλα μέτρα, ώ­στε να μην ε­ξέρχεται ελεύθερα ο σκύλος του από τον χώρο της ιδιοκτησίας του και εισέρχεται σε χώ­ρους άλ­λων ιδιοκτητών ή σε κοινόχρηστους χώ­ρους.

Για την αποφυγή ατυχημάτων ο ιδιοκτήτης ή ο συνοδός του σκύλου υποχρεούται κα­τά τη δι­άρ­κει­α του περιπάτου να κρατάει τον σκύλο του δεμένο και να βρίσκεται σε μικρή α­πό­στα­ση α­πό αυτόν. Ο ιδιοκτήτης ή ο συνοδός του σκύλου ευθύνεται για βλά­βη ή ζημιά που προ­κα­λεί­ται από τον σκύλο του σε ανθρώπους ή ζώα.

Υποχρεώσεις ιδιοκτητών γατών (άρθρο 5)

Κάθε ιδιοκτήτης γάτας έχει τις υποχρεώσεις των περιπτώσεων β, γ, δ και ζ της προ­η­γού­με­νης πα­ραγράφου.



ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: κείμενα για παιδιά

7 Σεπτεμβρίου 2010

Όχι κινητά στο σχολείο

Εγκύκλιος του Υπουργείου Παιδείας (2006)

Για την εύρυθμη λειτουργία των σχολείων σχετικά με τη χρήση κινητών τη­λε­φώ­νων από μα­θη­τές και εκπαιδευτικούς στον χώρο του σχολείου α­πο­φα­σί­ζου­με:

1. Οι μαθητές δεν επιτρέπεται να έχουν στην κατοχή τους κινητά τηλέφωνα εντός του σχο­λι­κού χώ­ρου. Στην εξαιρετική περίπτωση που ο μαθητής έχει στην κατοχή του κινητό τη­λέ­φω­νο υποχρεού­ται, καθ’ όλη τη διάρκεια της παραμονής του εντός του σχολικού χώρου, να το έ­χει εκτός λειτουρ­γίας και μέσα στην τσάντα του. Κάθε πα­ρέκ­κλι­ση αποτελεί αντικείμενο παι­δα­γω­γι­κού ελέγχου.

2. Οι εκπαιδευτικοί οφείλουν κατά την ώρα της διδασκαλίας να έχουν θέσει εκτός λει­τουρ­γί­ας τα κινητά τους τηλέφωνα. Παράλειψη του ανωτέρω καθήκοντος α­πο­τε­λεί πειθαρχικό α­δί­κη­μα.

ΠΗΓΗ: Εγκύκλιος Γ2/132328/07.12.2006

Η ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΤΟΥ 2006


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: σχολική λειτουργία

5 Σεπτεμβρίου 2010

Αυτοεκτίμηση, ένα πολύτιμο δώρο

(εκπαιδευτικός, ψυχολόγος, συγγραφέας, πρόεδρος του μη κερδοσκοπικού σωματείου «Μέντορας για την Παι­δι­κή Προστασία και Ευημερία», www.mentoras.org)

Η υψηλή αυτοεκτίμηση είναι το πιο απαραίτητο εργαλείο αλλά και το πιο σημαντικό δώ­ρο που μπο­ρούν να δώσουν οι γονείς στα παιδιά τους –ίσως ακόμη πιο ση­μα­ντι­κό κι από μια κα­λή ακαδημαϊκή μόρφωση. Χωρίς αυτοεκτίμηση ακόμη κι η κα­λύ­τε­ρη σχολική εκπαίδευση δε θα αποδώσει καρπούς.

Η αυτοεκτίμηση είναι ένα σημαντικότατο ψυχικό εφόδιο που θα συνοδεύσει το παι­δί σε όλη του τη ζωή και ίσως το πιο σημαντικό συστατικό της ευτυχίας. Η αγάπη που έχουν για τον ε­αυ­τό τους θα επηρεάσει το αν θα επιλέξουν να κάνουν μια δου­λειά που αγαπούν, το αν θα πα­ντρευ­τούν κάποιον που τους φέρεται σωστά, το αν θα φρο­ντί­σουν τα παιδιά τους αρ­γό­τε­ρα, το αν θα κάνουν κατά­χρηση βλαβερών για την υ­γεί­α τους ουσιών, το αν θα κερδίσουν χρή­μα­τα με την αξία τους, το αν θα εί­ναι ευ­τυ­χι­σμέ­να, ακόμη και το αν θα παρουσιάσουν ψυ­χο­σω­μα­τι­κές ασθένειες.

Τρόποι που δομούν την αυτοεκτίμηση των παιδιών

1. Επαινείτε το παιδί για το παραμικρό καλό που κάνει. Διδάξτε το να λέει συνέχεια στον ε­αυ­τό του: «Είμαι ικανός και άξιος! Μπορώ!»

2. Ακούστε το παιδί σας προσεκτικά και συζητήστε μαζί του. Κάντε του ανοιχτές ε­ρω­τή­σεις ό­πως: «Πώς πέρασες στο σχολείο;». Διδάξτε το να λέει συνέχεια στον ε­αυ­τό του: «Αυτά που νιώ­θω και σκέφτομαι είναι σημαντικά! Οι άλλοι με ακούν!»

3. Αφιερώστε «ποιοτικό χρόνο» στο παιδί σας, κατά τον οποίο η προσοχή σας είναι α­δι­ά­σπα­στα α­φιερωμένη σ’ αυτό. Διδάξτε το να λέει συνέχεια στον εαυτό του: «Μου αξίζει να με προ­σέ­χουν! Οι άλλοι ενδιαφέρονται για μένα!»

4. Οι αγκαλιές, η ζεστασιά, τα χαϊδευτικά ονόματα είναι πολύ σημαντικά για να νιώ­σει το παιδί σας ότι είναι καλοδεχούμενο κι ότι το αγαπούν. Διδάξτε το να λέει συ­νέ­χει­α στον εαυτό του: «Οι άλλοι με θέλουν για παρέα! Ο κόσμος με συμπαθεί!»

5. Αποδεχτείτε το παιδί σας όπως είναι, με τις μοναδικές του ικανότητες, τα δικά του ταλέντα, τις δικές του προτιμήσεις. Διδάξτε το να λέει συνέχεια στον εαυτό του: «Είμαι μοναδικός! Εί­μαι καλός έτσι όπως είμαι!»

6. Προσφέρετε αγάπη δίχως όρους. Η αγάπη πρέπει να προσφέρεται στο παιδί γι’ αυ­τό που εί­ναι κι όχι γι’ αυτά που κάνει. Διδάξτε το να λέει συνέχεια στον εαυτό του: «Είμαι α­ξι­α­γά­πη­τος!»

7. Πειθαρχία. Η επιβολή κανόνων, ορίων και λογικών ποινών στο παιδί (αφαίρεση προ­νο­μί­ων, χω­ρίς ξύλο ή εξευτελισμούς) αυξάνει την αυτοεκτίμησή του. Διδάξτε το να λέει συ­νέ­χει­α στον εαυτό του: «Μου αξίζει αγάπη, ακόμη κι όταν κάνω λάθη!»

8. Ποτέ μην προσβάλλετε το παιδί μπροστά σε άλλους και ποτέ μην το αποκαλείτε με υ­πο­τι­μη­τι­κά ονόματα. Διδάξτε το να λέει συνέχεια στον εαυτό του: «Τα κα­τα­φέρ­νω καλά στη ζω­ή!»

9. Υπομονή. Το παιδί χρειάζεται τον χρόνο του για να μάθει. Διδάξτε το να λέει συ­νέ­χει­α στον ε­αυ­τό του: «Το να κάνω λάθη είναι φυσιολογικό! Έτσι μαθαίνω και προ­ο­δεύ­ω!»

10. Δώστε στο παιδί σας ευκαιρίες να αναλάβει πρωτοβουλίες και ευθύνη, να δη­μι­ουρ­γή­σει μό­νο του, δώστε του την ευκαιρία να πετύχει. Διδάξτε το να λέει συ­νέ­χει­α στον εαυτό του: «Μπο­ρώ να τα καταφέρω! Έχω θάρρος!»

11. Ενθαρρύνετε την υγιεινή ζωή με καθαριότητα, άσκηση και σωστή διατροφή. Βοη­θή­στε το να ντύνεται με τρόπο που να νιώθει ελκυστικό, ώστε να έχει θετική ει­κό­να για την εμφάνισή του. Δι­δάξτε το να λέει συνέχεια στον εαυτό του: «Είμαι ό­μορ­φος/όμορφη!»

12. Μη μεταχειρίζεστε τα αδέρφια με διακρίσεις και μη συγκρίνετε το ένα παιδί με το άλλο. Δι­δάξ­­τε το να λέει συνέχεια στον εαυτό του: «Δε χρειάζεται να γίνω σαν κά­ποιον άλλο, αλλά να γί­νω ο καλύτερος εαυτός μου!»

13. Μην τρομάζετε το παιδί με καταστροφικά σενάρια για το μέλλον. Διδάξτε το να λέ­ει συ­νέ­χει­α στον εαυτό του: «Είμαι ασφαλής! Έχω πάντα προστασία στη ζωή μου!»

14. Φροντίστε να έχει κοινωνική ζωή, διασκέδαση και φίλους που του φέρονται κα­λά. Διδάξτε το να λέει συνέχεια στον εαυτό του: «Έχω καλούς φίλους! Τα άλλα παι­διά με θέλουν!»

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (09.12.2008)

► Μια σχετική συζήτηση με τα παιδιά μπορεί να ξεκινήσει και από ανάρτηση του παι­δι­κού μου ιστολογίου (εδώ).


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: ψυχική υγεία

3 Σεπτεμβρίου 2010

Οι νταήδες των σχολείων

(διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών, επιμελήτρια Νοσοκομείου Παίδων «Αγία Σοφία»)

Στα μεγάλα σχολεία των Αθηνών εμφανίζεται το φαινόμενο του μπούλινγκ. Δηλαδή με­μο­νω­μέ­να παι­διά ή ομάδες παιδιών «βάζουν στο μάτι» κάποιον συμμαθητή τους και του κάνουν τον βίο α­βί­ω­το, δέρνο­ντάς τον, απειλώντας τον, ληστεύοντας το χαρ­τζι­λί­κι του ή βασανίζοντάς τον με πα­ρα­τσού­κλια, συκοφαντώντας τον με ψεύ­τι­κες διαδόσεις, αμφισβητώντας τον ανδρισμό του κτλ. Το θύμα συνή­θως δε μαρ­τυ­ρά­ει στους γονείς ή τους δασκάλους του όσα συμβαίνουν, δι­ό­τι οι θύτες του τον α­πει­λούν ότι αν μιλήσει «θα ’χει κακά ξεμπερδέματα». Οι συμμαθητές συ­νή­θως δεν κά­νουν τίποτε για να βοηθήσουν τα θύματα, διότι αισθάνονται ότι δεν έχουν κα­μιά δου­λειά να αναμιχθούν.

Bully σημαίνει φοβερίζω, παλικαρεύομαι· bullies είναι οι παλικαράδες. Ως μπού­λινγκ α­νά­με­σα σε μαθη­τές ορίζεται επιστημονικά η «σκόπιμη, απρόκλητη κα­τά­χρη­ση δύ­να­μης από ένα ή πε­ρισ­σό­τε­ρα παι­διά με σκοπό την πρόκληση πόνου ή στε­νο­χώ­ριας σε άλλο παιδί σε ε­πα­να­λαμ­βα­νό­με­νες ευκαιρί­ες».

Τα θύματα

Το μπούλινγκ θεωρείται διεθνώς μέρος της παιδικής κακοποίησης (κακοποίηση του μα­θη­τή από κά­ποιον ή κάποιους συμμαθητές του). Οι μαθητές-θύματα, λόγω της με­γά­λης πίεσης που υ­φί­στα­νται, υποφέρουν από ένα ευρύ φάσμα ψυχολογικών, ψυ­χο­σω­μα­τι­κών και συ­μπε­ρι­φο­ρι­ο­λο­γι­κών συμπτω­μάτων, στα οποία πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται το άγχος, η ανασφάλεια, η χαμηλή αυ­το­ε­κτί­μη­ση, οι διαταρα­χές ύπνου, η ε­νού­ρη­ση, αισθήματα λύπης, οι συχνοί πονοκέφαλοι και τα κοιλιακά άλγη. Φαίνεται ότι τα παιδιά αυτά είναι συχνά καταθλιπτικά και απουσιάζουν α­δι­και­ο­λό­γη­τα από το σχο­λεί­ο.

Παρά τις προσπάθειες των σχολείων να πάρουν προληπτικά μέτρα ή να στα­μα­τή­σουν τέ­τοιου εί­δους συμπεριφορές, το μπούλινγκ συμβαίνει σε όλο τον κό­σμο. Η ε­βδο­μα­δι­αί­α ε­πί­πτω­σή του στην Αυ­στραλία εκτιμάται ότι είναι 1 στα 6 παιδιά σε κά­θε τά­ξη. Στην Αγγλία το πο­σο­στό του μπούλινγκ ανά­μεσα σε μαθητές 12-16 ετών φθά­νει και το 20%.

Οι θύτες

Το φαινόμενο μπούλινγκ στα σχολεία έχει βρεθεί ότι μειώνεται με την ηλικία και ό­τι εί­ναι συ­χνό­τε­ρο μεταξύ των αγοριών. Οι bullies, δηλαδή οι θύτες, παρουσιάζουν και αυ­τοί έντονα ψυ­χο­σω­μα­τι­κά προβλήματα. Φαίνεται ότι απεχθάνονται το σχο­λεί­ο και εμπλέκονται σε συ­μπε­ρι­φο­ρές που επιβαρύ­νουν την υγεία τους, όπως το κά­πνι­σμα και το αλκοόλ. Σύμφωνα με τη θε­ω­ρί­α της προβληματικής συμπεριφοράς, το μπού­λινγκ μπορεί να είναι το ένα από ένα σύ­νο­λο προβλημάτων συμπεριφοράς που έ­χει ένας έφηβος. Είναι ένα στοιχείο αντικοινωνικής και πα­ρα­βα­τι­κής συ­μπε­ρι­φο­ράς, που διατηρεί­ται σταθερό στον χρόνο.

Αντιμετώπιση

Στα σχολεία πρέπει να ενταθεί η επαγρύπνηση των εκπαιδευτικών, ώστε να προ­λαμ­βά­νουν τέ­τοια φαινόμενα. Χρειάζονται μελέτες πολιτικής και στρατηγικών που θα μειώσουν αυτά τα φαι­νό­με­να α­ποτελεσματικά. Ένα θετικό σχολικό περιβάλλον πρέ­πει να ενισχύει τις υγιείς συ­μπε­ρι­φο­ρές και φαίνεται ότι το μπούλινγκ και οι συ­νέ­πει­ές του μπορούν να μειωθούν όταν το σχο­λεί­ο δεν το ανέχεται. Ε­πι­στρα­τεύ­ο­ντας τη βοήθεια των μαθητών που δεν εμπλέκονται, μπο­ρεί να μειωθεί η ανοχή σε αυ­τό και να αλλάξει η συνηθισμένη στάση απέναντί του.

Η Judith Dawkins, η οποία έχει ασχοληθεί πολύ με το φαινόμενο, αναφέρει σε ένα άρ­θρο της: «Το να αγνοεί κανείς το μπούλινγκ είναι σαν να καταδικάζει το παιδί σε δυ­στυ­χί­α τώρα και ί­σως, επίσης, και στην υπόλοιπη ζωή του».

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (30.01.2001)


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: σχολική βία