31 Ιουλίου 2011

Παιδιά με εφόδια και… άγχος

Είναι πνιγμένα, άκρως καλλιεργημένα και αγχωμένα. Είναι τα σημερινά παιδιά, το ε­­βδο­μα­δι­αί­ο πρόγραμμα των οποίων περιλαμβάνει τουλάχιστον αγγλικά, γαλλικά, κο­μπιού­τερ, καράτε και πιά­νο, με διάφορες παραλλαγές στο άθλημα και το μουσικό όρ­γα­νο. Κι αυτά, εφόσον όλα πη­γαί­νουν καλά. Αν όμως για κακή τους τύχη πα­ρου­σι­ά­σουν αδυναμία σε κάποιο μάθημα του σχολείου, τότε στη λίστα προ­στί­θε­νται τα ι­δι­αί­τε­ρα στα μαθηματικά, τη γλώσσα κ.ο.κ. Εί­ναι τα παι­διά που οι γο­νείς έχουν βαλ­θεί να μετατρέψουν σε ολοκληρωμένους α­να­γεν­νη­σι­α­κούς αλλά και σύγχρονους αν­­θρώ­πους το αργότερο από τα οκτώ τους χρόνια.

Το πρόβλημα δεν είναι τόσο η πληθώρα των ασχολιών όσο η υποχρέωση των παι­διών να δι­α­πρέ­ψουν σε ό,τι κι αν επιδοθούν. Η πίεση αυτή ξεπερνά συχνά τα όριά τους. Σύμφωνα με τα στοιχεία της βρετανικής στατιστικής υπηρεσίας, το 4% των παι­διών και των νέων υ­πο­φέ­ρουν από μόνιμο άγ­χος και κατάθλιψη, που α­πο­δί­δο­νται στις συνεχείς δοκιμασίες, τα α­πο­τε­λέ­σμα­τα των εξετάσεων και το καθημερινό στρες. Μια άλλη έρευνα, στην οποία πήραν μέ­ρος 1.000 νέοι 15-21 ετών, έδειξε ότι ο­κτώ στους δέκα ήξεραν κάποιον συνομήλικό τους που α­ντι­με­τώ­πι­ζε ψυχολογικό πρό­βλη­μα, ενώ πά­νω από τους μισούς γνώριζαν κάποιον που προ­σπά­θη­σε να κάνει κα­κό στον εαυτό του ή έπασχε α­πό κατάθλιψη.

Στη Βρετανία ο συγγραφέας παιδικών βιβλίων Πιτ Τζόνσον μίλησε με εκατοντάδες μα­θη­τές η­λι­κί­ας 7 έως 14 ετών. Αυτό που ανακάλυψε είναι ότι τα παιδιά νιώθουν συ­χνά κουρασμένα α­πό τη γονική παρουσία. Όπως λέει στην «Ιντεπέντεντ», «τα παι­διά θέλουν την ησυχία τους. Οι γονείς όμως θεω­ρούν ότι πρέπει να δη­μι­ουρ­γή­σουν γύ­ρω τους ένα περιβάλλον γεμάτο ε­ρε­θί­σμα­τα, ώστε να τα πάνε καλύτερα στο σχο­λεί­ο. Αναλαμβάνουν να αξιοποιήσουν τον ε­λεύ­θε­ρο χρόνο των παιδιών τους, γε­μί­­ζο­ντάς τον με εξωσχολικές δραστηριότητες».

Ακόμη λοιπόν κι όταν υπάρχει κάποιο κενό μεταξύ γερμανικών και μπάσκετ, ο πρό­θυ­μος γο­νιός θα φροντίσει να περάσει λίγο «ποιοτικό χρόνο» με το καμάρι του. Κα­τά τον Τζόνσον, οι δύ­ο αυτές λέ­ξεις προκαλούν κυριολεκτικά τρόμο στα παιδιά, γιατί ξέ­ρουν ότι εννιά φορές στις δέ­κα αντιστοι­χούν σε κάτι εκπαιδευτικό. Ακόμη και το παι­χνί­δι δεν εκτιμάται πλέον γι’ αυτό που είναι, αλλά ο­φείλει να έχει α­να­πτυ­ξι­α­κές προ­ε­κτά­σεις.

Η τάση αυτή, όπως και πολλά άλλα εγκλήματα, ξεκινά από τις καλύτερες προ­θέ­σεις. Εί­ναι φυ­σι­κό να επιθυμούν οι γονείς να δώσουν στα παιδιά τους όσο το δυ­να­τόν πε­ρισ­σό­τε­ρα ε­φό­δι­α για να αντι­μετωπίσουν έναν ομολογουμένως σκληρό και α­ντα­γω­νι­στι­κό κόσμο. Στην πο­ρεί­α όμως χάνουν το μέτρο και η επιθυμία με­τα­τρέ­πε­ται σε πα­ρά­λο­γη απαίτηση, αφού τα παι­διά καταλήγουν να αισθά­νονται υ­πο­χρε­ω­μέ­να να δι­α­κρί­νο­νται εντός κι εκτός σχολείου, να α­ρι­στεύ­ουν παντού και πάντα. Πράγ­μα το ο­ποί­ο, φυσικά, είναι αδύνατο αλλά και μη ρε­α­λι­στι­κό.

Όπως επισημαίνουν όλοι οι παιδαγωγοί, είναι αναγκαίο για τα παιδιά να μάθουν τι ση­μαί­νει ε­πι­τυ­χί­α και αποτυχία. Η απομάκρυνση της αβεβαιότητας ισοδυναμεί με α­πο­μά­κρυν­ση από την πραγματικό­τητα. Κατά τον κοινωνιολόγο Φρανκ Φουρέντι, «μί­α α­πό τις μεγαλύτερες προ­κλή­σεις που αντιμε­τωπίζουν οι γονείς είναι ο χει­ρι­σμός της αποτυχίας και της α­πο­γοή­τευ­σης. Δεν υπάρχει τίποτε χει­ρότερο από το να φο­βά­σαι να αποτύχεις». Δυστυχώς, ο φόβος αυ­τός είναι μεγαλύτερος από ποτέ. Εί­ναι χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό ότι το 2001 τα εγχειρίδια που υ­πήρ­χαν στη Βρετανία για το πώς να με­γα­λώ­­σει κανείς «έξυπνα και ικανά παιδιά» ήταν πε­ρισ­σό­τε­ρα από τα μω­ρά που γεν­νή­θη­καν.

Το μόνο θετικό είναι ότι ο κίνδυνος όλης αυτής της «πολυπραγμοσύνης» έχει αρ­χί­σει να γί­νε­ται αι­σθητός. Οι Αμερικανοί ψυχολόγοι χαρακτηρίζουν το φαινόμενο του «υ­­περ­­προ­­γραμ­­μα­­τι­­σμού» της παιδικής δραστηριότητας εθνική επιδημία, ενώ οι πε­ρισ­σό­τε­ροι ειδικοί που α­σχο­λού­νται με παιδιά προειδοποιούν ότι η επιτάχυνση της νοη­τι­κής ανάπτυξης ε­πι­τυγ­χά­νε­ται συ­χνά σε βάρος της κοινωνι­κής και συ­ναι­σθη­μα­τι­κής εξέλιξης. Είναι άλλωστε γνωστό ότι οι πιο ι­σορ­ρο­πη­μέ­νοι ενήλικοι είναι ε­­κεί­νοι που χάρηκαν την παιδική τους ηλικία. Ας ελπίσουμε ό­τι κά­ποιοι γονείς α­κού­νε...

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (01.03.2003) / Λήδα Παπαδοπούλου

Σχολικές αίθουσες με νέα διαρρύθμιση

Όταν μια κοινωνία περνά κρίση, πληθαίνουν οι αιτιάσεις κατά του σχολείου και φου­ντώ­νει ο δι­ά­λο­­γος για το εκπαιδευτικό σύστημα. Όλοι συμφωνούν ότι είναι α­πα­ραί­τη­το να γίνουν με­ταρ­ρυθ­μί­σεις, σπάνια όμως δίνεται το «πράσινο φως», γιατί δεν υ­πάρ­χει ευρεία συναίνεση για την ολοκληρωμέ­νη υλοποίηση των αλλαγών.

Τα χαρακτηριστικά του ελληνικού σχολείου παρέμειναν σχεδόν αναλλοίωτα στη δι­άρ­κει­α του 20ού αιώνα. Στερεότυποι υπήρξαν οι τρόποι διαμόρφωσης του χώ­ρου, κυ­ρι­αρ­χού­με­νοι από την ασυνέχει­α και τη μονολειτουργικότητα. Ήταν επόμενο η αι­σθη­τι­κή μικρή μόνο σχέση να έ­χει με το περιεχό­μενο των μαθημάτων και την η­λι­κί­α των μαθητών. Η έλλειψη ευελιξίας σφρα­γί­ζει το εκπαιδευτικό μας σύστημα και α­να­δει­κνύ­ει το αδιέξοδο στο οποίο έχουμε συ­νη­θί­σει να ζούμε.

«Υπάρχει όμως εναλλακτική λύση», μας λέει ο Δημήτρης Γερμανός, αρχιτέκτονας και α­να­πλη­ρω­­τής καθηγητής στο Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκ­παί­δευ­σης του ΑΠΘ. Και για να μας το αποδείξει, έγραψε ένα ογκώδες βιβλίο με τίτλο «Οι τοίχοι της γνώ­σης», που, όπως εύχεται ο ίδιος, μπορούν να αναδειχθούν σε «τύ­χη της γνώ­σης».

Δεν πιστεύει βέβαια ότι αυτό είναι εύκολη υπόθεση. Δίνει όμως τα κλειδιά για την προ­σαρ­μο­γή του σχολικού κτιρίου στις επιταγές της μοντέρνας αντίληψης. Ο ίδιος μπο­ρεί μάλιστα να υ­πε­ρη­φα­νεύ­ε­­ται για το πείραμα που φέρει την υπογραφή του. Το α­πο­τέ­λε­σμα πραγματικά εκ­πλήσ­σει, αποτυπω­μένο φωτογραφικά στο παράρτημα του βιβλίου.

Κι άλλες προσπάθειες έχουν γίνει από απλούς εκπαιδευτικούς, καρπός της λα­χτά­ρας τους για βελ­τίωση της καθημερινής εκπαιδευτικής πράξης. Ο συγγραφέας ε­παι­νεί αυτή τη δι­α­δι­κα­σί­α και τονίζει ότι συχνά αποδεικνύεται περισσότερο ε­πι­τυ­χη­μέ­νη από την πεζή ε­φαρ­μο­γή θε­ω­ρι­ών που προσκρού­ουν σε μεγάλα εμπόδια προ­σαρ­μο­γής.

Ο Γερμανός μάς καλεί σε «παιδαγωγικό ανασχεδιασμό του σχολικού πε­ρι­βάλ­λο­ντος». Στις νέ­ες αί­θουσες, επιμένει, τα παιδιά δουλεύουν σε ομάδες, ευνοείται η ε­πι­κοι­νω­νί­α «πρόσωπο με πρόσωπο», η αλληλεπίδραση και η συνεργασία μεταξύ των μα­θη­τών, που χρησιμοποιούν τον χώρο με μεγαλύ­τερη ελευθερία και ευελιξία. Βλέ­πο­ντας τα παιδιά να δουλεύουν στην Α­ντι­μά­χει­α της Κω, στον Πομό της Κύ­πρου, στη Χρυ­σαυ­γή, την Περαία, τους Νέους Ε­πι­βά­τες και στη Μενεμένη της Θεσ­σα­λο­νί­κης, οι παλαιότεροι θα ζηλέψουμε, καθώς θα συγκρίνουμε το συ­γκε­κρι­μέ­νο πι­λο­τι­κό πρό­γραμ­μα με τη δι­κή μας «άχαρη» εμπειρία.

«Στα σχολεία που ανασχεδιάστηκαν με βάση τις καινούργιες αντιλήψεις ση­μει­ώ­θη­κε ου­σι­α­στι­κή βελτίωση της επίδοσης των μαθητών. Στο νέο περιβάλλον οι “κα­κοί” μα­θη­τές συμ­με­τεί­χαν και διά­βαζαν περισσότερο, έδειχναν ενδιαφέρον για τη σχο­λι­κή πράξη, καλ­λι­ερ­γή­θη­κε το ο­μα­δι­κό πνεύμα. Εξαφανίστηκαν, μάλιστα, τε­λεί­ως τα φαι­νό­με­να βανδαλισμού», επισημαίνει ο Δ. Γερμανός.

Ο έλεγχος της επίδοσης των μαθητών και η παρατήρηση της συμπεριφοράς τους πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­­καν σε δύο στάδια. Ένα τρίμηνο ύστερα από την αρχιτεκτονική πα­ρέμ­βα­ση στις πα­λιές αίθουσες και ξανά σε ενάμιση χρόνο. Τα συμπεράσματα ήταν ε­ντυ­πω­σι­α­κά και φώ­τι­σαν τον δρόμο για μια συνολική αντιμετώπιση του προ­βλή­μα­τος.

Η συνεργασία του αρχιτέκτονα με τον εκπαιδευτικό, τον ψυχολόγο και τον κοι­νω­νι­ο­λό­γο κρί­νε­ται αναγκαία για να σχεδιαστούν οι καινούργιες αίθουσες με βάση τις ο­μα­δο­κε­ντρι­κές με­θό­δους διδα­σκαλίας (σε συνδυασμό, πάντα, με την ατομική δι­δα­σκα­λί­α). Η διαρρύθμιση αυ­τή δεν προϋποθέτει βέβαια ένα εντελώς καινούργιο κτί­ρι­ο. «Περιμέναμε 200 χρόνια για να χτι­στούν τα σχολεία που έ­χουμε σήμερα. Δεν μπο­ρού­με να τα γκρεμίσουμε για να οι­κο­δο­μή­σου­με στη θέση τους νέα», λέει με α­φο­πλι­στι­κό τρόπο ο Γερμανός.

Το υπουργείο Παιδείας, μέσω του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, θέλει να επιφέρει αλ­λα­γές στην εκ­­παί­δευ­ση με σύγχρονα βιβλία και νέες διδακτικές μεθόδους. Αλλά αυ­τά αποδεικνύονται συ­νή­θως α­ποσπασματικές λύσεις. Ας μη γελιόμαστε. Στους ί­διους χώρους τα αποτελέσματα θα εί­ναι πενιχρά, αν το εκπαιδευτικό περιβάλλον δεν ανασχεδιαστεί με σφαιρικό τρόπο. Θα πρέ­πει να καμφθούν οι αντιστάσεις, τα κα­τε­στη­μέ­να συμφέροντα και η αδράνεια που χα­ρα­κτη­ρί­ζει σήμερα το εκπαιδευτι­κό το­πί­ο. Ιδού «πεδίον δόξης λαμπρόν» για κάθε φιλόδοξο στέλεχος της παιδείας.

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (02.05.2003) / Δανάη Μαρίτσα


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: εκπαίδευση

Μπούλινγκ και ρατσισμός

(καθηγητής στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του ΑΠΘ)

Bullying. Αυτή η λέξη είναι ίσως ο μοναδικός αγγλισμός του οποίου την είσοδο στον λό­γο μας αρ­νεί­ται επίμονα η ελληνική κοινωνία. Γι’ αυτό στην περίπτωση του Άλεξ δυ­σκο­λεύ­τη­κε να α­πο­δε­χθεί την πιο πιθανή ερμηνευτική εκδοχή και προτίμησε να κα­τα­φύ­γει στα σενάρια των «ε­μπό­ρων οργάνων» και των «απαγωγέων».

Το μπούλινγκ είναι ένα ευρέως διαδεδομένο φαινόμενο στα σχολεία των οι­κο­νο­μι­κά α­να­πτυγ­μέ­νων χω­ρών. Ο όρος εννοεί τη συστηματική επιθετική συμπεριφορά –από την απλή φρα­στι­κή έ­ως την πιο βίαιη– σε βάρος μεμονωμένων μαθητών μέσα και έ­ξω από το σχολείο. Εί­ναι μέ­ρος της ζωής μιας γε­νιάς παιδιών που, σύμφωνα με έ­γκυ­ρους υπολογισμούς, μέχρι την η­λι­κί­α των 14 ετών έχουν γίνει μάρτυρες έ­ντε­κα χι­λιά­δων (11.000) φόνων στην τη­λε­ο­πτι­κή «πραγ­μα­τι­κό­τη­τα»!

Πλούσια είναι η σχετική διεθνής βιβλιογραφία που περιγράφει το φαινόμενο και προ­τεί­νει λύ­σεις. Όμως, για να χρησιμοποιήσει κανείς αυτήν τη συσσωρευμένη ε­πι­στη­μο­νι­κή γνώση, πρέ­πει πρώτα να αναγνωρίσει την ύπαρξη και τη σημασία του ι­δι­αί­τε­ρου φαινομένου, που εί­ναι εντελώς διαφορετικό από τα παιδικά και εφηβικά μα­λώ­μα­τα –ακόμη και τα πιο βίαια. Στη χώ­ρα μας επιλέξαμε να μιλούμε α­δι­α­φο­ρο­ποί­η­τα για «αύξηση των κρουσμάτων βίας στα σχο­λεί­α» και για «συμμορίες μα­θη­τών». Ε­νοχοποιούμε με ευκολία τις οικογένειες ακόμη και πα­ντε­λώς άγνωστων δρα­στών. Ας γνωρίζουμε ό­μως ότι δράστες και θύματα του μπού­λινγκ μπο­ρούν να γί­νουν όλα τα παιδιά και σε όλα τα περιβάλ­λοντα.

«Και ο ρατσισμός δεν έπαιξε κανένα ρόλο στην τραγική περίπτωση του Άλεξ;», α­να­ρω­τιού­νται με­ρικοί. Έπαιξε, και μάλιστα πολλαπλούς ρόλους. Έδωσε στους διώ­κτες του την κοι­νω­νι­κά αποδεκτή κατηγοριοποίηση του θύματος, που χρειάζεται κά­θε διώ­κτης, μικρός ή με­γά­λος. Αλλά το πιο σημα­ντικό είναι ότι εμπόδισε μια ο­λό­κλη­ρη κοι­νω­νί­α να αναζητήσει την α­λή­θεια, από φόβο μήπως υπο­χρεωθεί να πα­ρα­δε­χθεί την ύπαρξη ενός ρατσισμού που, πράγ­μα­τι, μπορεί να οδηγήσει ακόμη και στον φόνο ε­νός τόσο καλλιεργημένου και ευγενικού παι­διού, που θα θέλαμε να του μοιά­ζει και το δικό μας.

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (05.06.2006)


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: σχολική βία

25 Ιουλίου 2011

Σχολικός εκφοβισμός

Από την Ελληνική Εταιρεία Μελέτης και
Πρόληψης της Σεξουαλικής Κακοποίησης


Αρνητικά συμβάντα μεταξύ παιδιών σχολικής ηλικίας

Σωματική επίθεση: σπρωξίματα, κλωτσιές, μπουνιές, χαστούκια κτλ.
Συναισθηματική επίθεση: σκόπιμη απομόνωση του παιδιού-θύματος, το να κρύ­βουν τα βι­βλί­α του, να λερώνουν και να καταστρέφουν τα πράγματά του, να το εκ­βι­ά­ζουν για χρήματα κτλ.
Λεκτική επίθεση: κοροϊδία, βρίσιμο, σαρκασμός, ειρωνεία, διάδοση ψευδούς φή­μης, ρα­τσι­στι­­κά ή ομοφοβικά σχόλια, χειρονομίες, συκοφαντικά γκράφιτι, α­πει­λές κτλ.
Σεξουαλικός εκφοβισμός: ανεπιθύμητα αγγίγματα, απειλές, προσβλητικά γράμ­μα­­τα / μη­νύ­μα­τα / εικόνες, λεκτική παρενόχληση κτλ.
Ηλεκτρονικός εκφοβισμός: χρήση διαδικτύου (e-mail, chat room), κλήσεις κι­νη­τών και sms με κακοποιητικό και απειλητικό περιεχόμενο, χρήση κάμερας με σκο­πό την απειλή και την ταπείνωση του παιδιού.

Πιθανά σημάδια ότι ένα παιδί θυματοποιείται από τους συμμαθητές του

● Γίνεται επιθετικό, παράλογο, ανήσυχο.
● Εκφοβίζει ή θυματοποιεί άλλα παιδιά ή αδέρφια.
● Σταματάει να τρώει.
● Φοβάται να χρησιμοποιήσει το κινητό ή το ηλεκτρονικό του ταχυδρομείο.
● Τρομάζει, φέρεται αμήχανα όταν λαμβάνει μήνυμα στο κινητό.
● Φοβάται να περπατήσει μόνο του στο σχολείο.
● Δε θέλει να πάει σχολείο ούτε να χρησιμοποιήσει το λεωφορείο.
● Εκλιπαρεί να το πάνε σχολείο με το αμάξι.
● Αλλάζει διαδρομή πηγαίνοντας προς το σχολείο.
● Κάνει απουσίες, κοπάνες.
● Αρχίζει να τραυλίζει.
● Απειλεί με αυτοκτονία.
● Κλαίει πριν κοιμηθεί, έχει εφιάλτες.
● Το πρωί νιώθει άρρωστο, δε θέλει να πάει σχολείο.
● Πέφτει η σχολική του επίδοση.
● Επιστρέφει με σχισμένα ρούχα, κατεστραμμένα βιβλία.
● Του λείπουν πράγματα.
● Ζητά ή κλέβει χρήματα (για να τα δώσει στον θύτη-εκβιαστή).
● Χάνει συνέχεια το κολατσιό του ή τα χρήματά του, επιστρέφει πεινασμένο.
● Έχει ανεξήγητες μελανιές / χτυπήματα.
● Δίνει απίθανες εξηγήσεις για όλα τα παραπάνω.

Οδηγίες για το παιδί-θύμα

● Κατ’ αρχάς, δε φταις εσύ! Πολλοί επιτυχημένοι άνθρωποι είχαν πέσει θύματα εκ­φο­βι­σμού στο σχολείο.
● Διατήρησε την ψυχραιμία και την αυτοπεποίθησή σου.
● Μην απαντάς στις κοροϊδίες, μην μπαίνεις σε διάλογο, κάνε ότι δεν τις ακούς.
● Κοίταξέ τους στα μάτια και πες τους καθαρά και σταθερά: «ΣΤΑΜΑΤΑ!»
● Φύγε όσο γρηγορότερα μπορείς.
● Πες αμέσως τι συνέβη στον δάσκαλό σου ή σε κάποιον άλλον ενήλικο.
● Αν φοβάσαι να το πεις σε κάποιον ενήλικο, πες το σε έναν φίλο και ζήτα του να εί­ναι μαζί σου.
● Συνέχισε να το λες, μέχρις κάποιος να σε βοηθήσει.
● Αν σου έστειλαν απειλητικό sms ή e-mail κράτησέ το, μην το σβήσεις. Θα χρει­α­στεί ως α­πό­δει­ξη.
● Αν σε εκφοβίζει ολόκληρη παρέα, πιάσε το πιο αδύναμο μέλος της και πες του ότι αυ­τό δεν εί­ναι σωστό και αν θα του άρεσε να του φέρονταν εκείνου έτσι.
● Αν μετά από αυτά δεν αλλάξει κάτι, άλλαξε σχολείο. Ζήτησε από τους γονείς σου να βρουν έ­να σχολείο που είναι φιλικό και ασφαλές.
● Μην πιστεύεις αυτά που σου λένε οι εκφοβιστές. Να επαινείς τον εαυτό σου και να του υ­πεν­θυ­μί­­ζεις κάθε μέρα τα καλά σου σημεία.

(Δείτε τη σχετική ανάρτηση στο παιδικό μου ιστολόγιο εδώ)

Οδηγίες για γονείς

● Παρατηρήστε αν το παιδί σας δείχνει σημάδια ότι θυματοποιείται από άλλα παι­διά ή αν δρα ως θύτης. Μην το αμελήσετε, επικοινωνήστε αμέσως με το σχο­λεί­ο.
● Αναπτύξτε μια ζεστή και φιλική σχέση με το παιδί. Να είστε κοντά του και να ε­πι­δι­ώ­κε­τε τη συ­ζή­­τη­ση μαζί του. Από μόνο του μπορεί να μη σας αναφέρει τίποτε για το θέμα αυτό.
● Διδάξτε του να κοιτά στα μάτια τον εκφοβιστή, να λέει δυνατά «ΑΣΕ ΜΕ ΗΣΥΧΟ» ή «ΚΟΙ­ΤΑ ΤΗ ΔΟΥΛΕΙΑ ΣΟΥ», να φεύγει και να το λέει σε κάποιον ενήλικο.
● Καθησυχάστε το ότι δε φταίει αυτό αν του επιτέθηκαν και ότι δεν είναι δικό του λά­θος.
● Μιλήστε με συγκεκριμένα περιστατικά στον δάσκαλο, στον διευθυντή, στις αρ­μό­δι­ες Δι­ευ­θύν­σεις Εκπαίδευσης.
● Διατηρήστε επικοινωνία με το παιδί και με το σχολείο, ώστε να επιβεβαιώνετε ό­τι δεν υ­πάρ­χουν επαναλήψεις των περιστατικών εκφοβισμού.
● Ζητήστε βοήθεια από τον τοπικό Συμβουλευτικό Σταθμό Νέων ή άλλες υ­πη­ρε­σί­ες ψυ­χο­λο­γι­κής στήριξης.
● Συμβουλεύστε το παιδί σας να προσέχει σε ποιον δίνει τον αριθμό του κινητού του τη­λε­φώ­νου και τη διεύθυνση του e-mail του.

Μην υποτιμάτε τις συνέπειες που μπορεί να έχει ο εκφοβισμός

● Οι μύθοι «ε, παιδιά είναι, πειράζονται μεταξύ τους» ή «έτσι θα σκληραγωγηθεί για να βγει στην κοινωνία» μπορεί να ζημιώσουν το παιδί και να το οδηγήσουν σε δυ­στυ­χί­α και α­πο­μό­νω­ση.
● Επαινείτε τα παιδί, δώστε του ευκαιρίες να αναλάβει ευθύνες, εγγράψτε το σε άλ­λες ο­μα­δι­κές δραστηριότητες (αθλητισμό, προσκοπισμό, καλλιτεχνικά κτλ.) ό­που δεν υπάρχουν εκ­φο­βι­στές και όπου έχει την ευκαιρία να κάνει νέες φιλίες και να αυ­ξη­θεί η αυτοπεποίθησή του.
● Αν το παιδί τραυματιστεί από τους εκφοβιστές, ενημερώστε την αστυνομία και γνω­στο­ποι­ή­στε στο σχολείο ότι έχετε ενημερώσει την αστυνομία.
● Απαιτήστε από το σχολείο να ενημερώσει τους γονείς του παιδιού-εκφοβιστή.
● Αν ο εκφοβισμός δεν αντιμετωπίζεται, αλλάξτε σχολείο. Μιλήστε με το νέο σχο­λεί­ο και βε­βαι­ω­θεί­­τε ότι δεν υπάρχουν ή δε γίνονται ανεκτοί εκεί οι εκ­φο­βι­στές.

Αν το παιδί σας εκφοβίζει άλλα παιδιά

● Σταματήστε το αμέσως μόλις παρατηρήσετε την επιθετική συμπεριφορά του.
● Εξηγήστε του ότι αυτή η συμπεριφορά δεν είναι αποδεκτή και ότι το αντίκτυπο στα άλλα παι­διά είναι πολύ βαρύ.
● Διδάξτε του τρόπους συμπεριφοράς για επίλυση συγκρούσεων που δεν πε­ρι­λαμ­βά­νουν βί­α. Επί­σης διδάξτε του πώς να ζητάει αυτό που θέλει με ευγενικό τρόπο.
● Μην το χτυπάτε ως τιμωρία για την επιθετική του συμπεριφορά. Του διδάσκετε αυ­τό α­κρι­βώς που θέλετε να σταματήσει: τη βία. Προτιμήστε ως τιμωρία την α­φαί­ρε­ση προνομίων.
● Επικοινωνήστε με το σχολείο και συζητήστε με τον δάσκαλο για την α­ντι­με­τώ­πι­ση της ε­πι­θε­τι­κής συμπεριφοράς του παιδιού σας.
● Επαινείτε και ενισχύετέ το κάθε φορά που επιδεικνύει συνεργατικές και φιλικές συ­μπε­ρι­φο­ρές προς άλλα παιδιά.
● Ελέγχετέ το συχνά για να βεβαιωθείτε ότι δεν έχει επιστρέψει σε επιθετικές συ­μπε­ρι­φο­ρές.

ΠΗΓΗ: www.obrela.gr


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: σχολική βία

24 Ιουλίου 2011

Μια διαφορετική κακομεταχείριση

(είδηση του 2009)

Ο υστερικός υπερπροστατευτισμός μιας μητέρας προς το παιδί της φτάνει ξανά σε ι­τα­λι­κό δι­κα­στή­­ρ­ιο, αυτήν τη φορά εξαιτίας της άρνησης της γυναίκας να δώσει δι­καί­ω­μα ε­πι­σκέ­ψε­ων στον πατέρα του 12χρονου αγοριού με τον οποίο έχει πάρει δι­α­ζύ­γι­ο.

Η μητέρα και ο παππούς του παιδιού έχουν ήδη καταδικαστεί για κακομεταχείρισή του, όχι για­τί α­σκούσαν σωματική βία στον μικρό, αλλά γιατί του απαγόρευαν σχε­δόν τα πάντα. Το δι­κα­στή­ρι­ο δέ­χτηκε ότι συνιστά κακομεταχείριση το γεγονός ό­τι η μα­μά δεν επέτρεπε στο αγόρι να πηγαίνει που­θενά αλλού πέραν του σχολείου, αλλά και εκεί του απαγόρευε να παίρνει μέ­ρος στα πειράματα, να κάνει γυμναστική και να έ­χει επαφές με συμμαθητές του. Στη δι­κο­γρα­φί­α που δημοσιοποιήθηκε όλοι έ­μει­ναν ά­φω­νοι όταν άκουσαν πως η μητέρα έδινε στο παιδί το κολατσιό του κομμένο σε μπου­κιές!

Το αγόρι είχε ψυχοσωματικές δυσλειτουργίες και στα εννιά του χρόνια είχε κι­νη­τι­κό­τη­τα τρί­χρο­νου παιδιού. Ήταν βεβαίως και εξαιρετικά εσωστρεφές, χωρίς ε­πα­φή με το σχολικό πε­ρι­βάλ­λον, χωρίς φίλους και επικοινωνία.

Η μητέρα και ο παππούς είχαν καταδικαστεί το 2004 σε περίπου 1,5 χρόνο φυ­λά­κι­ση με α­να­στο­λή αλλά φαίνεται ότι στην πορεία δεν έβαλαν μυαλό. Ο πατέρας του παι­διού, που ζει σε άλ­λη πόλη της Ιταλίας, επανέρχεται δικαστικά διεκδικώντας να βλέ­πει το παιδί του, ε­πι­δι­ώ­κο­ντας να το βοη­θήσει να βρει τη χαμένη του ι­σορ­ρο­πί­α, αυ­τήν που του στέρησε ο υ­περ­προ­στα­τευ­τι­σμός της μητέ­ρας...

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (15.10.2009) / Έρση Βατού

Η σχέση των γονέων και το παιδί

(ψυχοθεραπεύτρια-παιδοψυχολόγος, mariasaranti.blogspot.gr)

Κάθε άνθρωπος είναι ένας εν δυνάμει γονέας. Όταν όμως θελήσει να κάνει ένα παι­δί, οφείλει να σκεφτεί τις οικογενειακές συνθήκες μέσα στις οποίες θα το φέρει να ζή­σει. Η πορεία ενός παι­διού είναι προκαθορισμένη ώς έναν βαθμό πριν το ίδιο γεν­νη­θεί και σε αυτό παίζουν ρόλο
● οι γονείς,
● η διάθεσή τους ως προς την ύπαρξη ακόμη ενός μέλους στην οικογένεια,
● η ετοιμότητά τους για τον ρόλο του γονιού και
● η δική τους προσωπική ιστορία ως παιδιά.

Η κυριότερη συνθήκη είναι η επιλογή του συντρόφου με τον οποίο αποφασίζει κά­ποιος να κά­νει παι­δί. Πολλοί άνθρωποι, ειδικά τα τελευταία χρόνια, βρίσκονται με έ­ναν σύντροφο και τον ε­πι­λέ­γουν να κάνουν παιδί, διότι θα γίνει «καλός πα­τέ­ρας» ή «κα­λή μητέρα», χωρίς τα τρυ­φε­ρά συ­ναι­σθή­μα­τα που λειτουργούν προστατευτικά για τη σχέση δύο ανθρώπων που θέ­λουν να συ­μπο­ρευ­τούν και να δημιουργήσουν. Αυ­τή η λογική είναι προβληματική.

Η σχέση των γονέων είναι ο πυρήνας της οικογένειας. Το παιδί, πέρα από την κα­θαυ­τή ο­ντό­τη­τά του και την εξέλιξη της ύπαρξης, έρχεται με σκοπό τη συ­ναι­σθη­μα­τι­κή συ­νέ­χει­α του ζευ­γα­ριού, όχι για να συμπληρώσει τα κενά ενός συντρόφου.

Συναίσθημα

Είναι πολύ σημαντικό όταν γίνεται επιλογή συντρόφου ένα κριτήριο να είναι η κα­ταλ­λη­λό­τη­τά του ως γονέα, αλλά δεν είναι το βασικό. Ένα παιδί χρειάζεται γονείς που αγαπιούνται. Η ει­κό­να τους και το συναισθηματικό περιβάλλον μέσα στο οποίο με­γα­λώ­νει του γίνονται πρό­τυ­πο για το τι είναι φυσιολογικό, τι θα αναζητήσει το ί­διο στις σχέσεις του και πώς γενικότερα θα μά­θει να σχετίζεται με τους αν­θρώ­πους αλλά και με το συναίσθημα. Όταν οι γονείς είναι τρυ­φε­ροί μεταξύ τους και το παι­δί το αντιλαμβάνεται, νιώθει συναισθηματική ασφάλεια, ενώ πα­ράλ­λη­λα μα­θαί­νει και το ίδιο να είναι τρυφερό με τους ανθρώπους, με τα αδέλφια του, με τους φί­λους και με το άλλο φύλο.

Επικοινωνία

Παράλληλα, είναι σημαντική και η επικοινωνία, διότι με αυτήν κάθε δυσκολία, χαρά, προ­βλη­μα­τι­σμός, επιθυμία μπορούν να γίνουν κατανοητά από τον σύντροφο. Όταν υ­πάρ­χει αυτή η ποι­ό­τη­τα σε μια σχέση, τότε οι πιθανότητες συντήρησης και της σχέ­σης και του θετικού συ­ναι­σθή­μα­τος αυξά­νουν, με αποτέλεσμα να μπορεί να δι­α­τη­ρη­θεί η οικογένεια ενωμένη. Ε­πί­σης, όσο πιο ευσυμβίβαστοι είναι δύο άν­θρω­ποι με­τα­ξύ τους τόσο αυξάνουν οι πι­θα­νό­τη­τες ε­πι­βί­ω­σης της σχέσης· οι κοινές ή κο­ντι­νές α­ντι­λή­ψεις, καταβολές και ενδιαφέροντα, για πα­ρά­δειγ­μα, θα οδηγήσουν σε μια κα­λύ­τε­ρη ροή της σχέσης και κατ’ επέκταση της οικογένειας.

Κοινή διαπαιδαγώγηση

Τέλος, ωφέλιμο είναι οι μελλοντικοί γονείς να έχουν ένα κοινό πλάνο δι­α­παι­δα­γώ­γη­σης. Χρει­ά­ζε­ται να συμφωνεί το ζευγάρι σε ζητήματα όπως είναι ο τρό­πος που φα­ντά­ζε­ται ότι θα με­γα­λώ­σει το παιδί, η κατάλληλη συμπεριφορά προς αυτό, η συμ­με­το­χή ή μη των δικών τους γο­νέ­ων, αν θα πάει σε ιδιωτικό ή δημόσιο σχολείο, ποιος θα μένει στο σπίτι (αν μένει) για να με­γα­λώ­σει το παιδί, ποια τιμωρία είναι ε­πι­τρε­πτή ή όχι κ.ο.κ.

Αφού λοιπόν η επιλογή συντρόφου έχει γίνει και τίθεται το θέμα πότε κάνει ένα ζευ­γά­ρι παιδί, η α­πάντηση είναι όταν ο καθένας ξεχωριστά νιώθει έτοιμος συ­ναι­σθη­μα­τι­κά και πρακτικά για να γίνει γονιός, καθώς και όταν η σχέση είναι ώ­ρι­μη για να αντέξει την έλευση ακόμη ενός μέ­λους, και μάλι­στα απαιτητικού λόγω της α­γω­νί­ας της ύπαρξης που βιώνει.

Εν κατακλείδι, είναι σοφό οι μελλοντικοί γονείς να έχουν βρει κοινούς κώδικες, κοι­νά σημεία, να έ­χουν ζωντανό συναίσθημα και να λειτουργούν αρμονικά ως ζευγάρι. Για να γίνει κα­λύ­τε­ρα κατανο­ητό, παραθέτουμε ένα πολύ απλό και κα­τα­νοη­τό πα­ρά­δειγ­μα: ο μπαμπάς είναι τυ­ρί και η μαμά ζα­μπόν (ή το αντίστροφο), δη­λα­δή ο κα­θέ­νας ξεχωριστά αρέσει στο παιδί και ται­ριά­ζουν μεταξύ τους. Αν όμως ο μπα­μπάς εί­ναι τυρί και η μαμά σοκολάτα, τότε αρέσει στο παι­δί ξεχωριστά ο κα­θένας, αλλά ο συν­δυ­α­σμός τους δεν του αφήνει ωραία γεύση...

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (21.08.2007)


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: γονείς

21 Ιουλίου 2011

Θυμήσου την παιδική ζωή σου!

(νηπιαγωγός, akomaenapaidi.blogspot.gr)

Σκέψου καλά και προσπάθησε να θυμηθείς
τότε που ήσουν μικρό παιδί,
τότε που πήγαινες σχολείο,
τότε που μάθαινες τα πρώτα σου γράμματα,
τότε που έγραφες το πρώτο σου «Σκέφτομαι και Γράφω»,
τότε που έσβηνες τις πρώτες σου λέξεις για να τις ξαναγράψεις·
και τσαλάκωνες τη σελίδα του τετραδίου σου...

Θυμάσαι πόσο λαχταρούσες να χτυπήσει το κουδούνι για διάλειμμα;
Θυμάσαι πόσο στενοχωριόσουν όταν χτυπούσε το κουδούνι «για μέσα»;
Θυμάσαι τι ένιωθες όταν έτρεχες στο διάλειμμα χωρίς λόγο και σκοπό;
Θυμάσαι πώς ένιωθες όταν έβρισκες μπάλα σε ώρα διαλείμματος;
Θυμάσαι που θυμόσουν να φας μόλις χτυπούσε το κουδούνι για μάθημα;
Θυμάσαι πόσες φορές χτυπούσες στο σχολείο;
Θυμάσαι πόσο λερωμένος και ιδρωμένος γυρνούσες στο σπίτι;
Θυμάσαι τη χαρά που σε πλημμύριζε όταν έπεφτες κουρασμένος στο κρεβάτι και σκε­φτό­σουν τα διαλείμματα της επόμενης μέρας;

«Μεγάλε», προσπάθησε να μην ξεχνάς...

Μην τρομάζεις κάθε φορά που το παιδί σου έρχεται στο σπίτι με νερομπογιές στην μπλού­ζα του.
Μη σε πιάνει υστερία κάθε φορά που λέει: «με χτύπησε ο Γιώργος».
Μη χλωμιάζεις με την παραμικρή γρατζουνιά στο πόδι του.
Μην το απειλείς επειδή δεν τρώει πολύ στα διαλείμματα.

Άσε το παιδί σου να τρέξει στην αυλή.
Άσε το παιδί σου να διεκδικήσει.
Άσε το παιδί σου να έχει φίλους.

Μην του στερείς την παιδική ζωή του.
Του είναι απαραίτητη.

ΠΗΓΗ: akomaenapaidi.blogspot.gr (08.10.2010)


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: διαπαιδαγώγηση

15 Ιουλίου 2011

Προσαρμογή στην κατασκήνωση

(ψυχολόγος, παιδοψυχολόγος, συγγραφέας, www.akappatou.gr)

Σε μια οργανωμένη κατασκήνωση τα παιδιά έχουν την ευκαιρία να βρεθούν στη φύ­ση και να μοι­ρα­στούν με συνομηλίκους τους διάφορες εμπειρίες μακριά από την οι­κο­γέ­νει­α. Ζουν, δη­λα­δή, σε μι­κρογραφία μια οργανωμένη κοινωνία που διέπεται από κα­νό­νες, τους οποίους κα­λού­νται να τηρή­σουν.

Η εμπειρία αυτή συνήθως λειτουργεί θετικά στην ψυχική ωρίμανση του παιδιού: δέ­χε­ται νέα ε­ρε­θί­σμα­τα, μαθαίνει να αυτενεργεί και να στηρίζεται στον εαυτό του, δη­μι­ουρ­γεί φιλίες και λει­τουρ­γεί συντροφικά μέσα στην ομάδα, λαμβάνοντας υ­πό­ψη και τους άλλους. Όλα αυτά του δημιουργούν έ­να αίσθημα χαράς και ε­πι­βε­βαί­ω­σης.

Πολλοί γονείς, αν και βλέπουν θετικά την κατασκήνωση, προβληματίζονται, ιδίως αν πρό­κει­ται να αποχωριστούν το παιδί τους για πρώτη φορά.

Προϋποθέσεις

Είναι γεγονός ότι, για να βιώσει θετικά ένα παιδί αυτήν την εμπειρία, απαιτούνται κά­ποιες προϋ­πο­θέ­σεις, όπως, για παράδειγμα, να έχει περάσει τα 7 χρόνια και να έ­χει προχωρήσει η κοι­νω­νι­κο­ποί­η­σή του. Πρέπει ήδη να έχει προσαρμοστεί στο σχο­λεί­ο, εφόσον έχει προ­η­γη­θεί η φοίτησή του στο νηπιαγωγείο και βρίσκεται τώ­ρα στο δημοτικό.

Επίσης, για να μην αναπτύξει το άγχος του αποχωρισμού, πρέπει να έχει κα­τα­νοή­σει ό­τι μπο­ρεί οι γονείς να φεύγουν, αλλά θα επιστρέψουν έπειτα από ένα συ­γκε­κρι­μέ­νο χρονικό δι­ά­στη­μα και, παρ’ ότι δεν είναι μαζί του, το αγαπούν.

Είναι εύλογο ότι αυτά τα κριτήρια λειτουργούν κατά περίπτωση και πάντα σε συ­νάρ­τη­ση με τον τρόπο που έχει διαπαιδαγωγηθεί το παιδί. Οι γονείς μπορούν να α­ντι­λη­φθούν κατά πόσο εί­ναι έτοι­μο, αν συλλογιστούν και αξιολογήσουν τις α­ντι­δρά­σεις του σε διάφορες περιπτώσεις της καθημερι­νότητας, όπως π.χ. αν μπορεί να κοι­μη­θεί κάποιο βράδυ σε φιλικό σπίτι, αν κά­νει εύκολα φιλίες, πώς αντιδρά στα δι­ά­φο­ρα προβλήματα που παρουσιάζονται κ.ά. Έτσι θα σχη­μα­τί­σουν κάποια ά­πο­­ψη για τον βαθ­μό της ετοιμότητάς του να αποδεχτεί αυτή την ε­μπει­ρί­α. Και φυ­σι­κά παίζει ρό­λο η ε­πιθυμία του ίδιου του παιδιού να πάει στην κα­τα­σκή­νω­ση.


Χρήσιμες οδηγίες

1. Προκειμένου να επιλέξουν οι γονείς την κατασκήνωση, είναι σκόπιμο να γνω­ρί­ζουν, εκτός α­πό τον τρόπο λειτουργίας και τον εξοπλισμό που διαθέτει, το α­να­λυ­τι­κό πρόγραμμα των η­με­ρή­σι­ων δραστηριοτήτων, καθώς και τις δυνατότητες που πα­ρέ­χει για παιχνίδι και δη­μι­ουρ­γι­κή απασχόλη­ση. Η άμεση επικοινωνία με τα ά­το­μα στα οποία θα εμπιστευτούν το παι­δί τους είναι καθοριστική. Από τη στιγμή που θα κα­τα­στα­λά­ξουν, είναι αναγκαίο να τους ε­νη­με­ρώ­σουν για οτιδήποτε το αφο­ρά, ό­πως πιθανά προβλήματα υγείας ή ιδιαιτερότητες και ευ­αι­σθη­σί­ες.

2. Απαιτείται αρκετή συζήτηση με το παιδί προτού πάει στην κατασκήνωση, ώστε να ε­νη­με­ρω­θεί λεπτομερώς για τις δραστηριότητες που θα αναπτύξει εκεί, αλλά και να α­ντι­λη­φθεί ότι ναι μεν θα αποκτήσει φίλους, θα παίζει και θα αθλείται, αλλά θα υπάρχουν και κάποιες υ­πο­χρε­ώ­σεις που πρέπει να αναλάβει, όπως π.χ. να ε­ξυ­πη­ρε­τεί μόνο του τον εαυτό του.

3. Είναι χρήσιμο το παιδί να πάει με συμμαθητές ή γνωστά του παιδιά, κυρίως αν εί­ναι η πρώ­τη φο­ρά.

4. Πρέπει να είναι εφοδιασμένο με άνετα ρούχα, κάποια αγαπημένα παιχνίδια και βι­βλί­α, χω­ρίς ό­μως περιττά πράγματα.

5. Οι τακτικές επισκέψεις των γονιών είναι αναγκαίες και φυσικά πρέπει να γί­νο­νται στο πλαί­σι­ο του προγράμματος κάθε κατασκήνωσης. Η χαρά του παιδιού είναι με­γά­λη, γιατί του δί­νε­ται επιπλέ­ον η ευκαιρία να τους παρουσιάσει στους νέους φί­λους του.

6. Η στάση των γονιών κατά την ώρα του αποχωρισμού πρέπει να είναι σταθερή. Εί­ναι προ­τι­μό­τε­ρο, ειδικά στο ξεκίνημα, να κρύψουν την ανησυχία και το άγχος τους, δεί­χνο­ντας σί­γου­ροι ότι το παιδί θα προσαρμοστεί.

7. Δεν είναι σπάνιες οι περιπτώσεις που, ενώ το παιδί φαίνεται σίγουρο για τον ε­αυ­τό του ή ζη­τά να πάει στην κατασκήνωση με τους φίλους του, μόλις βρεθεί εκεί και διαπιστώσει ότι η κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα απαιτεί και υποχρεώσεις, δυσφορεί. Στην πε­ρί­πτω­ση αυτή χρειάζεται η στή­ρι­ξη των γονιών. Τα παιδιά που είναι υπερβολικά προ­σκολ­λη­μέ­να αντιδρούν άσχημα σε πε­ρι­βάλ­λον έξω από την οι­κογένεια. Αν η α­ντί­δρα­σή τους συνεχίζεται μετά την πρώτη ε­βδο­μά­δα, ίσως δεν είναι έτοιμα να προ­σαρ­μο­στούν. Τότε είναι προτιμότερο να αποχωρήσουν και να ξαναδοκιμάσουν την επόμενη χρο­νιά, αφού προετοιμαστούν καλύτερα.

8. Μόλις τελειώσουν οι μέρες της ομαδικής ζωής και το παιδί επιστρέψει πάλι στην οι­κο­γέ­νει­α, οι γονείς είναι καλό να μοιραστούν τις εμπειρίες του και να ε­νι­σχύ­σουν την α­νά­πτυ­ξη των δε­ξι­ο­τή­των που απέκτησε.

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (09.07.2011) ● ΕΙΚΟΝΑ: www.babysitting.academy

Η εξέλιξη του λόγου και της ομιλίας του παιδιού

(ωτορινολαρυγγολόγος, Ευρωκλινική Παίδων)

Τα παιδιά αντιδρούν στους ήχους του περιβάλλοντος από την πρώτη στιγμή της γέν­νη­σής τους. Οι γονείς πρέπει να μιλούν στα μωρά, διότι έτσι διευκολύνουν ση­μα­ντι­κά τη σωστή α­νά­πτυ­ξη του λό­γου και της ομιλίας τους.


Ας δούμε όμως τα διάφορα στάδια της γλωσσικής ανάπτυξης και της κατανόησης του λόγου α­πό τα μωρά:

Γέννηση. Το μωρό παρακολουθεί αυτόν που του μιλάει και τρομάζει/ξυπνάει με τους δυ­να­τούς θορύβους. Επίσης παράγει ήχους (α-α-α, γ-γ-γ).

3 μηνών. Προσπαθεί να εντοπίσει την πηγή του ήχου, διακόπτει μια δρα­στη­ρι­ό­τη­τα όταν α­κού­ει έναν ήχο και αναγνωρίζει τη φωνή της μητέρας του. Το κλάμα δι­α­φέ­ρει ανάλογα με τις α­νά­γκες του, ενώ επαναλαμβάνει κάποιους ήχους.

6 μηνών. Ανταποκρίνεται στο «ναι» και στο «όχι», παρατηρεί τις πηγές των ήχων (π.χ. το πλυ­ντή­ρι­ο ή τη φωνή του σκύλου), ενώ παράγει ήχους με μουσική απήχηση και προσπαθεί να πει δια­φορετικούς φθόγγους (π, μ, μπ). Οι επαναλαμβανόμενες συλ­λα­βές μοιάζουν πιο πο­λύ με ομιλία και οι γονείς ακούνε το «μα-μά» ή το «μπα-μπά».

9-12 μηνών. Αρχίζει να κατανοεί απλές εντολές, όπως «έλα εδώ», και προσέχει ό­ταν α­κού­ει συ­ζη­τή­σεις. Αναγνωρίζει τα ονόματα κοινών αντικειμένων, όπως «πο­τή­ρι» και «πα­πού­τσι». Λέ­ει δύο ή τρεις λέξεις, όχι υποχρεωτικά καθαρά, και χρη­σι­μο­ποι­εί ήχους για να τρα­βή­ξει την προ­σο­χή των γύρω του.

18-24 μηνών. Δείχνει τις εικόνες σε ένα βιβλίο όταν του διαβάζουν, δείχνει μέρη του σώ­μα­τος και υπακούει σε πιο σύνθετες εντολές («βάλε την μπάλα στο τρα­πέ­ζι»). Βάζει μαζί δυο τρεις λέξεις για να εκφραστεί ή να ρωτήσει.

30 μηνών έως 4 ετών. Κατανοεί εύκολα κάποια ομιλία, αναγνωρίζει τρία τέσσερα χρώ­­μα­­τα και παρακολουθεί τηλεόραση στην ίδια ένταση με τα άλλα άτομα της οι­κο­γέ­νει­ας. Ξε­χω­ρί­ζει σωστά τους διαφορετικούς ήχους, όπως το κουδούνι της πόρ­τας ή το γάβγισμα του σκύ­λου. Λέει το όνομά του και την ηλικία του, σχηματίζει προ­τά­σεις δύο τριών λέξεων, κάνει ε­ρω­τή­σεις με τις λέξεις «για­τί» και «τι», λέει α­ντι­κεί­με­να με το όνομά τους. Προφέρει σωστά ό­λα τα σύμφωνα εκτός από το ρο, το σίγ­μα και το λάμδα και λέει λέξεις στον πληθυντικό.

Με τον δικό του ρυθμό

Κάθε παιδί έχει τον δικό του ρυθμό ανάπτυξης. Μπορεί ανάμεσα σε δυο συνομήλικα παι­διά το ένα να προφέρει λεξούλες και το άλλο όχι.

Οι λόγοι για τους οποίους κάποια παιδιά καθυστερούν είναι συνήθως οι εξής:
● Δεν αισθάνονται την ανάγκη να το κάνουν, καθώς οι γονείς ανταποκρίνονται σε ό­λα όσα χρει­ά­ζο­νται.
● Βρίσκονται σε δίγλωσσο περιβάλλον.
● Παίζει ρόλο το φύλο τους (τα αγόρια καθυστερούν σε σχέση με τα κορίτσια).
● Είναι δευτερότοκα.
● Οι γονείς τους είναι απασχολημένοι με υποχρεώσεις και άλλες ανάγκες.

Παρατηρούνται, όμως, και περιπτώσεις όπου υπάρχει αδιάγνωστη βαρηκοΐα είτε α­πό υ­πο­τρο­πι­ά­ζου­σες λοιμώξεις των αφτιών είτε από κάποια πάθηση στο ε­σω­τε­ρι­κό αφτί (στον κο­χλία ή στο α­κουστικό νεύρο).

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (09.07.2011) ● ΕΙΚΟΝΑ: rosiana.ua


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: στάδια ανάπτυξης

6 Ιουλίου 2011

Τα παιδιά δεν είναι καρτούν

Μια διαφήμιση για την παιδική κακοποίηση


Τα πραγματικά παιδιά δεν αναπηδούν όπως οι χαρακτήρες στα κόμικς. Τα πραγ­μα­τι­κά παι­διά πονάνε στο σώμα, πονάνε και στην ψυχή. Εμείς οι «μεγάλοι» εί­μα­στε δυ­να­τό­τε­ροι μόνο για έ­ναν λόγο: να τα προστατεύουμε!