22 Ιανουαρίου 2011

Παιδική κακοποίηση (5)

Από «Το χαμομηλάκι»

[ Συναισθηματική-σεξουαλική κακοποίηση ]


ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΒΙΝΤΕΟ

Είναι μια σχετικά άγνωστη αλλά πολύ συνηθισμένη μορφή κακοποίησης. Δεν πε­ρι­λαμ­βά­νει α­σέλ­γει­­α, ούτε σωματική βία. Σπάνια αναγνωρίζεται από τους δρά­στες, α­πό τα θύματα ή α­πό τον περίγυ­ρο ως κακοποίηση. Απεναντίας, ο κόσμος συνηθίζει να τη βλέπει ως «υ­περ­βο­λι­κή αγάπη» ή ότι «του έχει ΦΟΒΕΡΗ αδυναμία».

Οι συνέπειές της όμως είναι πολλές φορές εξίσου σοβαρές με αυτές της α­σέλ­γει­ας, ενώ η βα­θιά άρ­νηση που την περιβάλλει προκαλεί μεγάλη σύγχυση στο παιδί: το κά­νει να μην ε­μπι­στεύ­ε­ται την ί­δια του την πραγματικότητα.

Συναισθηματική (ή «καλυμμένη») σεξουαλική κακοποίηση έχουμε όταν ο γονιός χρη­σι­μο­ποι­εί το παι­δί ως συναισθηματικό σύντροφο. Ο γονιός δεν καλύπτεται συ­ναι­σθη­μα­τι­κά από τη σχέ­ση με τον σύ­ντροφό του και για να γεμίσει τη δική του μο­να­ξιά δίνει στο παιδί (συνήθως του α­ντί­θε­του φύλου) τον ξεχωριστό ρόλο του έ­μπι­στου συντρόφου.

Το παιδί γίνεται για τον γονιό υποκατάστατο σχέσης.

Παραδείγματα:
● Η μοναχική μητέρα μιλά συνέχεια στον γιο της για τα δικά της προβλήματα, για τη μοναξιά της, ακόμη και για την έλλειψη ερωτικής ικανοποίησης στη ζωή της.
● Ο πατέρας κάνει την κόρη του «μικρή πριγκίπισσα» και εκείνη τον συνοδεύει πα­ντού –σχε­δόν ως παρτενέρ.
● Η μητέρα κοιμάται μαζί με τον γιο της (ακόμη και σε ηλικία 7, 9 ή 11 ετών) με τη δι­και­ο­λο­γί­α ό­τι το παιδί φοβάται να κοιμηθεί μόνο του, ενώ στην πραγματικότητα ε­κεί­νη χρειάζεται ένα ζε­στό σώ­μα δίπλα της.
● Ο πατέρας γίνεται πολύ αυστηρός με τις εξόδους της έφηβης κόρης «για να την προ­στα­τέ­ψει», ε­νώ στην πραγματικότητα ζηλεύει τα φλερτ της.
● Η μητέρα υπονομεύει την ερωτική σχέση του γιου με μια γυναίκα, καθώς α­πει­λού­νται η κυ­ρι­αρ­χί­α της και η ικανοποίηση των δικών της αναγκών.
● Όταν ο έφηβος ή ο νεαρός ενήλικας επιθυμεί να αποδεσμευτεί, να φύγει από το σπί­τι, η μη­τέ­ρα τού επιτίθεται: «θα πάθει η καρδιά μου...», «είσαι αχάριστος, εγω­ι­στής».

Όλες οι παραπάνω συμπεριφορές είναι κακοποιητικές και τραυματίζουν το παιδί:
● Φουσκώνει το «εγώ» του.
● Γεμίζει ενοχές, ντροπή, οργή και λύπη.
● Νιώθει εγκατάλειψη από τον αιμομικτικό γονιό γιατί, στην πραγματικότητα, η «υ­περ­βο­λι­κή α­δυναμία» δεν αφορά καθόλου τις ανάγκες του παιδιού.
● Νιώθει εγκατάλειψη και από τον άλλο γονιό, ο οποίος συνήθως βολεύεται και δε χρει­ά­ζε­ται να α­σχοληθεί με τον ανικανοποίητο σύντροφο.

Η συναισθηματική αιμομιξία από τη μητέρα είναι κάποιες φορές ο βαθύτερος λό­γος για την α­νι­κα­νό­­τη­τα του άνδρα να συνάψει ή να «δεσμευτεί» σε μια ουσιαστική σχέ­ση και να ε­πι­ζη­τεί, με κατανα­γκαστικό σχεδόν τρόπο, ανακούφιση στον σε­ξου­α­λι­κό εθισμό, π.χ. μέσω πορ­νο­γρα­φί­ας, πορνείας ή αλλεπάλληλων εφήμερων σχέ­σε­ων (καθώς αυτά είναι κοινωνικώς α­πο­δε­κτά για το ανδρικό φύ­λο). Η δέ­σμευ­ση σε μια ουσιαστική σχέση σημαίνει κατά βάθος «ε­γκα­τά­λει­ψη της μαμάς» και ο νε­αρός (ή όχι και τόσο νεαρός) άνδρας νιώθει πολύ μεγάλες ε­νο­χές.

Καθώς οι διαδικασίες αυτές είναι σε μεγάλο βαθμό ασυνείδητες, και από τον γονιό και από το παι­δί, είναι σημαντική για τη θεραπεία η επίγνωση αυτού που πραγ­μα­τι­κά συμβαίνει. Εί­ναι, ε­πί­σης, σημα­ντικό να καταλάβει το παιδί ότι δε φταίει εκείνο που ωθήθηκε σε τέτοιου εί­δους σχέ­ση και να απε­νοχοποιηθεί.

Η πραγματική αγάπη σημαίνει ότι αφήνουμε το παιδί ελεύθερο να βρει τον δικό του δρό­μο...

ΠΗΓΗ: hamomilaki.blogspot.gr (26.05.2009)



Παιδική κακοποίηση (4)

Από «Το χαμομηλάκι»

[ Συναισθηματική κακοποίηση ]


ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΒΙΝΤΕΟ

Το σχισμένο φόρεμα διορθώνεται, μα τα σκλη-
ρά λόγια συντρίβουν την καρδιά του παιδιού
(ΛΟΓΓΦΕΛΛΩ)

Συναισθηματική κακοποίηση είναι ο τύπος της συμπεριφοράς, λεκτικής ή πρα­κτι­κής, που θέ­τει την ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού σε κίνδυνο.

Παραδείγματα συναισθηματικής κακοποίησης αποτελούν:
● Οι φωνές και οι κραυγές: «είσαι ηλίθιος», «είσαι κακό παιδί», «είσαι άχρηστος/η», «δεν α­ξί­ζεις τίποτα», «ο ξάδελφός σου πάει καλύτερα από σένα», «θα με κάνεις να πε­θά­νω», «εσύ φταις για ό­λα», «είσαι για πέταμα», «τι ήθελα κι έκανα ένα παιδί σαν και σένα», «θα σου σπά­σω τα κόκαλα», «θα φύγω και θα σε παρατήσω», «θα σε κλεί­σω σε ίδρυμα».
● Οι ακραίες μορφές τιμωρίας (π.χ. στέρηση φαγητού ή νερού, κλείδωμα σε σκο­τει­νούς χώ­ρους, δέσιμο).

Τα αίτια

Οι γονείς είναι ευάλωτοι στη δημιουργία σχέσεων κακοποίησης, όταν οι πηγές άγ­χους στη ζω­ή τους πολλαπλασιάζονται κι εκείνοι αποδεικνύονται ανίκανοι να τις χει­ρι­στούν. Ο στόχος του γονέα που κακοποιεί μπορεί να σχετίζεται ή να είναι ο έ­λεγ­χος του παιδιού του.

Τα συμπτώματα της συναισθηματικής κακοποίησης

● Χαμηλή αυτοεικόνα.
● Ανικανότητα να εμπιστευτούν ή και να αγαπήσουν κάποιον.
● Επιθετικότητα και συμπεριφορά με στοιχεία διάσπασης.
● Παράνομες ενέργειες.
● Θυμός/μανία.
● Αυτοκαταστροφικές/αυτοτιμωρητικές πράξεις.
● Παθητική ή και απόμακρη στάση.
● Ανησυχία και φοβίες.
● Προβλήματα επίδοσης ή σχολική αποτυχία.
● Μελαγχολικές τάσεις.
● Εφιάλτες –και πολλά άλλα.

Το να είναι κάποιος γονιός είναι το μεγαλύτερο δώρο. Δώρο ανεκτίμητο και α­γώ­νας κα­θη­με­ρι­νός. Μοναδικό όπλο στον αγώνα μας αυτό είναι η αγάπη. Την α­γά­πη ό­λων μας χρει­ά­ζο­νται τα παιδιά για να αναπτύξουν σωστά την ψυχή, το σώμα, το μυα­λό και την καρδιά τους. Μέ­σα σε τέτοια κοι­νωνία που ζούμε, μέσα σε τόσα ά­σχη­μα και δυσάρεστα που μας κυ­κλώ­νουν, μόνο με την αγάπη μας θα πλάσουμε ευ­τυ­χι­σμέ­να παιδιά και, κατά συνέπεια, μια ευ­τυ­χι­σμέ­νη αυριανή κοινωνία.

ΠΗΓΗ: hamomilaki.blogspot.gr (23.02.2009)



Προστατεύω τον εαυτό μου

Από «Το χαμόγελο του παιδιού»

1. Το σώμα μου και το μυαλό μου είναι δικά μου. Οι άλλοι, μικροί και μεγάλοι, πρέ­πει να σέ­βο­νται το δικαίωμά μου αυτό.

2. Μπορώ να πω «όχι» σε κάποιον που θέλει να με αγγίξει ενώ εγώ δεν το επιθυμώ.

3. Τρέχω μακριά από όποιον με κάνει να φοβηθώ.

4. Πρέπει να λέω «όχι» σε κάθε συμπεριφορά που με κάνει να ανησυχώ, να φοβάμαι ή να νιώ­θω μπερδεμένος/η.

5. Λέω πάντα στους γονείς μου (και στους δύο ή στον έναν από τους δύο) ό,τι μου συμ­βαί­νει –κυ­ρί­­ως αν με κάνει να νιώθω άσχημα.

6. Οι γονείς μου και οι δικοί μου άνθρωποι πρέπει να γνωρίζουν πάντα πού βρί­σκο­μαι και με ποιον.

7. Δεν ακολουθώ ποτέ αγνώστους και δεν πλησιάζω περισσότερο από όσο πρέπει αυ­το­κί­νη­τα με ανθρώπους που δε γνωρίζω.

8. Βρίσκω πάντα κάποιον που να μπορώ να του έχω εμπιστοσύνη για να με βοη­θή­σει, όπως οι δά­σκαλοί μου.

9. Γνωρίζω τον αριθμό 1056 για να τηλεφωνήσω από παντού, χωρίς χρήματα, και να ζητήσω βοή­­θει­α, συμβουλή και υποστήριξη.

ΠΗΓΗ: www.hamogelo.gr


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: κείμενα για παιδιά

Παιδική κακοποίηση (3)

Από «Το χαμομηλάκι»

[ Σεξουαλική κακοποίηση / πρόληψη ]


ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΒΙΝΤΕΟ

Πώς μπορούμε να προλάβουμε τη σεξουαλική κακοποίηση των παιδιών

Θα πρέπει οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί να είναι ενήμεροι, ώστε να προστατεύουν τα παιδιά. Πα­­ράλ­λη­λα, τα ίδια τα παιδιά θα πρέπει να γνωρίζουν το σώμα τους και τη λειτουργία του, κα­θώς και τους πιθανούς κινδύνους που τα απειλούν, για να προ­φυ­λάσ­σο­νται.

Τι πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς

● Το παιδί πάνω από τα τρία χρόνια του πρέπει να γνωρίζει τα μέρη του σώματός του, το ό­νο­μά τους και τη λειτουργία τους. Μιλάμε γι’ αυτά με την πρώτη κα­τάλ­λη­λη ευκαιρία και α­νά­λο­γα με την ηλικία.
● Το παιδί πρέπει να γνωρίζει να λέει «όχι» σε οποιονδήποτε προσπαθεί να το αγ­γί­ξει ενώ το ί­διο δε θέλει. Το σώμα του παιδιού τού ανήκει και πρέπει να απαιτεί σε­βα­σμό από τους άλ­λους σε αυτό.
● Το παιδί πρέπει να σέβεται τους ενήλικες, αλλά να μη συγκατατίθεται σε ό,τι του ζη­τούν αν αυ­τό το ενοχλεί και το τρομάζει ή δεν το έχει διδαχθεί από τους ίδιους τους γονείς του.
● Δεν αφήνουμε το παιδί μόνο του, ή με κάποιον που δε γνωρίζουμε καλά, για πολ­λές ώρες και χω­ρίς διακριτική παρακολούθηση. Αν το παιδί είναι δυσαρεστημένο με αυτόν που το προ­σέ­χει, να μι­λάμε με το παιδί για αυτό το θέμα.
● Όλα τα μέλη της οικογένειας έχουν δικαίωμα στον ιδιωτικό χώρο. Ακόμη και τα μι­κρά παι­διά πρέ­πει να τα ακούμε και να τα σεβόμαστε.
● Ελέγχουμε τους λόγους που κάνουν το παιδί να μη θέλει να μείνει με κάποιον ή που τον α­πο­στρέ­­φε­ται.
● Γνωρίζουμε πάντα τους φίλους και τους ανθρώπους που είναι κοντά του.
● Αν κάποιος τα αγγίξει με τρόπο που τα φοβίζει ή τα μπερδεύει, πρέπει να το πουν. Τα συ­ναι­σθή­­μα­τα φόβου και σύγχυσης μπορεί να έρθουν για κάποιο άτομο και πριν ακόμη τα αγ­γί­ξει.
● Δεν είναι ποτέ φταίξιμο των παιδιών αν κάποιος τα κακοποιήσει.
● Δε θυμώνουμε αν μας πουν, ακόμη κι αν εκείνα νομίζουν ότι έκαναν κάτι λάθος ή αν αυτό πε­ρι­­λαμ­βά­νει κάποιον γνωστό ή άτομο της οικογένειας.
● Επιβλέπουμε το παιδί όταν πλοηγείται στο διαδίκτυο ή χρησιμοποιεί τον υ­πο­λο­γι­στή του.

Τι πρέπει να γνωρίζουν τα παιδιά

● Το σώμα μου και το μυαλό μου είναι δικά μου. Οι άλλοι, μικροί και μεγάλοι, πρέ­πει να σέ­βο­νται το δικαίωμά μου αυτό.
● Μπορώ να πω «όχι» σε κάποιον που θέλει να με αγγίξει ενώ εγώ δεν το επιθυμώ.
● Τρέχω μακριά από όποιον με κάνει να φοβηθώ.
● Πρέπει να λέω «όχι» σε κάθε συμπεριφορά που με κάνει να ανησυχώ, να φοβάμαι ή να νιώ­θω μπερδεμένος/η.
● Λέω πάντα στους γονείς μου (και στους δύο ή στον έναν από τους δύο) ό,τι μου συμ­βαί­νει –κυ­ρί­­ως αν με κάνει να νιώθω άσχημα.
● Οι γονείς μου και οι δικοί μου άνθρωποι πρέπει να γνωρίζουν πάντα πού βρί­σκο­μαι και με ποιον.
● Δεν ακολουθώ ποτέ αγνώστους και δεν πλησιάζω περισσότερο από όσο πρέπει αυ­­το­­κί­­νη­­τα με αν­θρώπους που δε γνωρίζω.
● Βρίσκω πάντα κάποιον που να μπορώ να του έχω εμπιστοσύνη για να με βοη­θή­σει, όπως οι δά­σκαλοί μου.
● Γνωρίζω τον αριθμό 1056 για να τηλεφωνήσω από παντού και χωρίς χρήματα και να ζη­τή­σω βοήθεια, συμβουλή και υποστήριξη.

ΠΗΓΗ: hamomilaki.blogspot.gr (02.02.2009)



21 Ιανουαρίου 2011

Παιδική κακοποίηση (2)

Από «Το χαμομηλάκι»

[ Σεξουαλική κακοποίηση / γενικά ]


ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΒΙΝΤΕΟ

Σεξουαλική κακοποίηση: το απεχθέστερο όλων των εγκλημάτων, το έγκλημα που κυ­ρι­ο­λε­κτι­κά καταστρέφει τη ζωή των παιδιών.

Κάθε λεπτό κάποιος ανώμαλος «σκοτώνει» κάποιο αθώο πλάσμα... ΚΑΚΟΥΡΓΗΜΑ!

Σεξουαλική κακοποίηση είναι οποιουδήποτε τύπου επαφή ενός ενηλίκου με ένα παι­δί, με στό­χο τη σεξουαλική ικανοποίηση του ενηλίκου, ο οποίος έχει πάντα την α­πο­κλει­στι­κή ευ­θύ­νη, γιατί τα παι­διά δεν είναι δυνατόν να συγκατατεθούν σε ο­ποια­δή­πο­τε τέτοια ενέργεια.

Τι συμπεριλαμβάνει η σεξουαλική κακοποίηση

● Επαφή καθ’ οιονδήποτε τρόπο με τα γεννητικά όργανα του παιδιού από ενήλικα και το α­ντί­στρο­­φο.
● Διείσδυση με οποιονδήποτε τρόπο, σε οποιοδήποτε σημείο του σώματος του παι­διού.
● Έκθεση του παιδιού σε πορνογραφικό υλικό (οπτικά ή ακουστικά).
● Παρακολούθηση ενός παιδιού χωρίς ρούχα από ενήλικα ή το αντίστροφο.
● Βιασμό.

Ποιοι είναι συνήθως οι δράστες της σεξουαλικής κακοποίησης

Συνήθως είναι άτομα του οικογενειακού, φιλικού και κοινωνικού περιβάλλοντος του παιδιού. Ά­το­μα που έχουν επαφές με το παιδί και σχέση εξουσίας μαζί του, ώ­στε να εξασφαλίσουν τη σι­ω­πή του.

Πώς μπορούμε να καταλάβουμε αν ένα παιδί έχει πέσει θύμα σεξουαλικής κα­κο­ποί­η­σης

● Παίρνουμε σοβαρά υπόψη τις εκμυστηρεύσεις του και τις εξετάζουμε με τη βοή­θει­α ει­δι­κού.
● Ανησυχούμε με την αλλαγή συμπεριφοράς του (π.χ. αύξηση επιθετικότητας, ε­σω­στρέ­φει­α, εν­δι­α­­φέ­ρον για το σεξ κ.ά.).
● Εξετάζουμε τους λόγους παλινδρόμησης σε προηγούμενες συμπεριφορές (όπως ε­νού­ρη­ση και ε­γκόπρηση) ενός παιδιού που είχε μεγαλώσει και έλεγχε τις συ­μπε­ρι­φο­ρές αυτές.
● Ελέγχουμε τον τρόπο που απόκτησε γνώση για το σεξ μεγαλύτερη από την ηλικία του.
● Προβληματιζόμαστε με τη συμπεριφορά του αν είναι ξαφνικά πολύ ενοχική και εκ­φρά­ζε­ται εί­τε με συστολή και σιωπή είτε με πολλή προθυμία και κολακεία.

Πώς αντιμετωπίζεται ένα θύμα σεξουαλικής κακοποίησης

Με τη βοήθεια ειδικών του σώματος και της ψυχής ανιχνεύεται η ακριβής φύση και ο βαθμός της κακοποίησης και το παιδί δέχεται υποστήριξη και θεραπεία για να ξε­πε­ρά­σει την τραυ­μα­τι­κή εμπει­ρία.

Ποιες είναι οι επιπτώσεις αν το παιδί δε βοηθηθεί

Στην περίπτωση που το παιδί δεν επικοινωνήσει με οποιονδήποτε τρόπο το συμβάν και οι δι­κοί του δεν το αντιληφθούν, μένει με φοβερά αισθήματα ενοχής, άγχους, κα­τά­θλι­ψης, μει­ο­νε­ξί­ας –σοβαρά ψυχικά τραύματα που έχουν αρνητικές ε­πι­πτώ­σεις σε όλες τις εκδηλώσεις της προ­σω­πι­κό­τη­τας και του χαρακτήρα του, καθώς και στη φυσιολογική σεξουαλική του ζω­ή. Πολ­λά θύματα αποκτούν ε­ξαρτήσεις από ου­σί­ες και αντικοινωνική συμπεριφορά ή φτά­νουν α­κό­μη και στην αυτοκτονία.

ΠΗΓΗ: hamomilaki.blogspot.gr (30.01.2009)



Παιδική κακοποίηση (1)

Από «Το χαμομηλάκι»

[ Σωματική κακοποίηση ]


ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΒΙΝΤΕΟ

Το ξύλο δε βγήκε από τον παράδεισο αλλά από τη δική μας κόλαση.

Δυστυχώς, η σωματική τιμωρία αποτελεί συνηθισμένη και αποδεκτή τακτική για την πει­θαρ­χί­α των παιδιών σε αρκετές χώρες –μάλιστα είναι ιδιαίτερα γνωστή και στη χώρα μας. Η ε­φαρ­μο­γή και α­ποδοχή της σωματικής τιμωρίας σχετίζεται ά­με­σα με τη στάση και τις α­ντι­λή­ψεις των γονέων και της κοινωνίας γενικότερα ως προς τους τρόπους ανατροφής των παι­διών.

Τι συνιστά σωματική κακοποίηση

● Το να χτυπά κάποιος ένα παιδί δυνατά, να το τσιμπά, να του τραβά τα μαλλιά, να το χα­στου­κί­­ζει, να το δαγκώνει, να το καίει (π.χ. με τσιγάρο).
● Η χρήση αντικειμένων για να πονέσει το παιδί (π.χ. ξύλο με ζώνη, κουτάλα, ρα­βδί).
● Το να ταρακουνά κάποιος ένα βρέφος ή να το πετά δυνατά σε μία επιφάνεια –α­κό­μη και στην κούνια του.


Σύμφωνα με ενδεικτικές μελέτες σε όλο τον κόσμο, οι γονείς που κακοποιούν τα παι­διά τους μπο­ρεί να αντιμετωπίζουν:
● Σοβαρές ψυχικές παθήσεις, όπως κατάθλιψη και διαταραχή προσωπικότητας (σπα­νι­ό­τε­ρα α­κό­μη και ψύχωση).
● Περιορισμένες νοητικές ικανότητες.
● Μεγάλο βαθμό δυσκολίας στο να καταφέρνουν να ελέγχουν τις εκρήξεις θυμού τους.
● Αίσθημα βαθιάς ανεπάρκειας για τον εαυτό τους και τον ρόλο τους ως γονείς.
● Έντονη ανάγκη να αισθάνονται εξάρτηση και προσοχή από τους άλλους, με α­πο­τέ­λε­σμα να «βλέ­πουν» τα παιδιά τους ως πηγή φροντίδας και βαθιάς α­φο­σί­ω­σης και α­να­γνώ­ρι­σης. Έ­τσι τα παιδιά υιοθετούν ρόλο γονέα απέναντί τους.
● Κακές σχέσεις με τους δικούς τους γονείς ως παιδιά. Οι περισσότεροι γονείς που κα­­κο­­ποι­­ούν έ­χουν υπάρξει οι ίδιοι θύματα κακοποίησης όταν ήταν παιδιά. Μέσα α­πό την κα­κο­ποί­η­ση των παιδιών τους –χωρίς να το καταλαβαίνουν– ελέγχουν και α­να­κου­φί­ζουν τα δικά τους παι­δι­κά τραύματα.

Ένα κακοποιημένο παιδί ενδέχεται να γίνει ένας βίαιος γονιός στο μέλλον.

Οι επιπτώσεις της σωματικής κακοποίησης

Κατά τη βρεφική και πρώτη παιδική ηλικία εκδηλώνονται κυρίως με έντονο κλάμα και ε­κρή­ξεις έ­ντονου θυμού που δεν κατευνάζεται εύκολα, ενώ τα παιδιά εμ­φα­νί­ζο­νται απαιτητικά και α­νυ­πό­μο­­να.

Κατά τη μετέπειτα παιδική και εφηβική ηλικία τα παιδιά που έχουν υποστεί ή υ­πό­κει­νται σε σω­μα­τι­­κή βία έχουν:
● Φοβισμένη και επιφυλακτική στάση απέναντι στους άλλους. Δείχνουν να α­πο­τρα­βιού­νται στο εν­δεχόμενο σωματικής επαφής ή στο άγγιγμα, κυρίως όταν βλέπουν α­πό­το­μες κινήσεις (π.χ. σήκωμα χεριού).
● Έντονη ψυχοκινητική ανησυχία και υπερκινητικότητα.
● Καταθλιπτικά συμπτώματα, όπως χαμηλή αυτοεκτίμηση, θλίψη, στενοχώρια, α­πά­θει­α.
● Χαμηλή σχολική επίδοση, ακόμη και μαθησιακές δυσκολίες, ως αποτέλεσμα του ψυ­χι­κού πό­νου που βιώνουν.
● Διαταραχές συμπεριφοράς. Ο έντονος θυμός και η επιθετικότητα του κα­κο­ποι­η­μέ­νου παι­διού μπο­ρεί να εκδηλωθεί με αντιδραστική ή επιθετική συ­μπε­ρι­φο­ρά α­πέ­να­ντι στους συ­νο­μή­λι­κους ή μεγα­λύτερούς του, καταστροφική συμπεριφορά σε παι­χνί­δια ή άλλα αντικείμενα, αυ­το­ε­πι­θε­τι­κή στάση με απόπειρες αυτοκτονίας, αυ­το­τραυ­μα­τι­σμούς ή χρήση ναρκωτικών ου­σι­ών. Επίσης, ο πόνος και η οργή από την κα­κο­ποί­η­ση μπορεί να εξωτερικευτεί με α­ντι­κοι­νω­νι­κή συμπεριφορά και με πα­ρα­βί­α­­ση ηθικών κανόνων ή και του ίδιου του νομικού πλαι­σί­ου. Σε κάποιες πε­ρι­πτώ­σεις τα παιδιά μπορεί να εκδηλώσουν ψευτοωριμότητα, ενώ μπο­ρεί να κα­τα­βά­λουν υ­περ­βο­λι­κή προσπάθεια να γίνουν α­γαπητά και αποδεκτά από τους άλ­λους με την κρυ­φή ελπίδα να τα αποδεχτούν και να τα αγαπή­σουν οι γονείς τους. Στην προ­σπά­θει­ά τους αυτή να γίνουν αγαπητά και ευχάριστα δείχνουν υπο­δειγματική, κα­τα­να­γκα­στι­κή και πειθήνια στάση, καθώς και τελειομανία.

Τι κάνουμε σε περίπτωση που υπάρχει υποψία ή και ενδείξεις ότι κάποιο παιδί υ­­φί­­στα­­ται σω­ματική κακοποίηση

Κάθε ευαίσθητος και ενημερωμένος πολίτης θα πρέπει να ενημερώνει αμέσως για κά­θε πε­ρι­στα­τι­κό που πέφτει στην αντίληψή του και αφορά παιδί σε κίνδυνο. Η α­νο­χή είναι συ­νε­νο­χή. Γι’ αυτό θα πρέπει να γίνεται άμεση χρήση της Γραμμής SOS 1056, η οποία δέχεται κα­ταγ­γε­λί­ες α­κόμη και ανώνυμα και τις παραπέμπει στις αρ­μό­δι­ες εισαγγελικές αρχές.

Το ξύλο δε βγήκε από τον παράδεισο. Το ξύλο, κυριολεκτικά ή μεταφορικά, βγαίνει α­πό τη δι­κή μας κόλαση.

Το να είναι κάποιος γονιός είναι το μεγαλύτερο δώρο. Δώρο ανεκτίμητο και α­γώ­νας κα­θη­με­ρι­νός. Μοναδικό όπλο στον αγώνα μας αυτό είναι η αγάπη.

ΠΗΓΗ: hamomilaki.blogspot.gr (28.01.2009)



Παιδική κακοποίηση

Το καλό ιστολόγιο «Το χαμομηλάκι» βρίσκεται ήδη από το 2004 στην υπηρεσία των παι­διών. Στο πλαίσιο αυτό έχει δημιουργήσει έξι βίντεο που πραγματεύονται τις δι­ά­φο­ρες όψεις της παι­δι­κής κα­­κοποίησης.


Πατήστε στους υπερσυνδέσμους που ακολουθούν και δείτε όλη τη σειρά, μαζί με το κείμενο που τη συνοδεύει:


ΕΙΚΟΝΑ: www.philenews.com

18 Ιανουαρίου 2011

Πώς να διαλέξετε ένα καλό βιβλίο

(Μ.Α., CCC-SLP, παθολόγος Λόγου-Φωνής-Ομιλίας)

1. Οι ιστορίες θα πρέπει να είναι κατάλληλες για την ηλικία του παιδιού. Πολλά βι­βλί­α γρά­φουν την ηλικία του παιδιού που προορίζεται.

2. Οι εικόνες θα πρέπει να είναι ευδιάκριτες και να μην υπάρχουν πάρα πολλά σχή­μα­τα πά­νω σε μια σελίδα.

3. Οι εικόνες θα πρέπει να «λένε» μια ιστορία, από την οποία να βγαίνει νόημα χω­ρίς να εί­ναι απα­ραίτητες οι τυπωμένες λέξεις.

4. Οι ιστορίες και τα παραμύθια θα πρέπει να είναι για διασκέδαση. Ωστόσο καλό εί­ναι να πε­ρι­λαμ­βά­νε­τε και εκπαιδευτικά βιβλία. Πολλά βιβλία μπορούν να διδάξουν και­νούρ­γιους ή­χους, έννοιες (π.χ. ζώα της φάρμας, πράγματα που φοράμε, χρώ­μα­τα) ή ηθικά διδάγματα (πώς να μοιράζεσαι κάτι, πώς να κάνεις καινούργιους φί­λους κτλ.).

5. Τα βιβλία θα πρέπει να βοηθούν το παιδί να εμπλουτίζει το λεξιλόγιό του με και­νούρ­γιες λέ­ξεις.

ΠΗΓΗ: www.iatronet.gr (29.10.2007)

16 Ιανουαρίου 2011

Για να απολαμβάνει το παιδί τις ώρες της ανάγνωσης

1. Διαβάστε βιβλία μαζί με τα παιδιά. Όχι μόνο θα τα βοηθήσει να βελτιώσουν τις α­να­γνω­στι­κές τους ικανότητες, αλλά είναι και μια σπουδαία ευκαιρία να περάσετε ευ­χά­ρι­στα μα­ζί. Το ά­νοιγ­μα ε­νός βιβλίου είναι η αρχή μιας περιπέτειας –ποτέ δεν ξέ­ρε­τε τι μπορεί να α­να­κα­λύ­ψε­τε στις σελίδες του.

2. Συνεχίστε να διαβάζετε ιστορίες στα παιδιά, ακόμη κι όταν μαθαίνουν να δια­βά­ζουν μόνα τους. Το βρίσκουν διασκεδαστικό και κυρίως τα ενθαρρύνει. Το παιδί δε θα είναι ποτέ πολύ με­γά­λο για να ακούσει και να απολαύσει μια καλή ιστορία.

3. Διαβάστε αργά και εκφραστικά. Προσπαθήστε να χρησιμοποιείτε διαφορετικές φω­νές για δι­α­φο­ρε­τι­κούς χαρακτήρες.

4. Να ακολουθείτε πιστά το κείμενο και να διαβάζετε την ιστορία χρησιμοποιώντας τις ει­κό­νες.

5. Προσπαθήστε να τους διαβάζετε την ίδια ώρα κάθε μέρα. Πριν τον βραδινό ύπνο εί­ναι μια σπου­δαί­α ώρα για να μοιραστείτε μαζί τους μια ιστορία. Γιατί να μην α­φή­σε­τε το παιδί να ε­πι­λέ­ξει το βιβλίο που θα διαβάσετε;

6. Μη σας απασχολεί το αναγνωστικό επίπεδο. Τα παιδιά απολαμβάνουν εξίσου να α­κού­νε εύ­κο­λα βιβλία και βιβλία που θα ήταν γι’ αυτά πολύ δύσκολο να τα δια­βά­σουν μόνα τους.

7. Καθώς το παιδί θα εμπιστεύεται περισσότερο τον εαυτό του για να διαβάσει, μπο­ρεί­τε να α­ντι­στρέ­ψε­τε τους ρόλους και να διαβάζει εκείνο σ’ εσάς τη συνέχεια της ιστορίας.

8. Συζητήστε μαζί τους για τα βιβλία, ρωτήστε τα τι πιστεύουν πως θα συμβεί στη συ­νέ­χει­α ή ποιο κομμάτι του βιβλίου τούς άρεσε ή τα διασκέδασε περισσότερο.

9. Τι τους αρέσει; Τα ζώα, τα σπορ, η μαγεία; Εκπλήξτε τα με βιβλία ή περιοδικά που έ­χουν θέ­μα τα ενδιαφέροντα ή τις αγαπημένες τους δραστηριότητες.

10. Θυμηθείτε να έχετε μαζί σας ένα βιβλίο για να διαβάσετε μαζί με τα παιδιά όταν βγαί­νε­τε έ­ξω, σε κάποια στιγμή που θα βαρεθούν.

11. Γνωρίστε τους διαφορετικά είδη βιβλίων: κλασική λογοτεχνία, ει­κο­νο­γρα­φη­μέ­νες ιστορίες, κό­μικς, ποίηση, βιβλία γνώσεων.

12. Δείξτε στα παιδιά πόσο απολαμβάνετε λίγη ώρα με το βιβλίο σας. Κάντε τα βι­βλί­α, τα πε­ρι­ο­δι­κά και τις εφημερίδες καθημερινά αντικείμενα του σπιτιού σας και α­φή­στε τα παιδιά «να σας πιά­σουν να διαβάζετε».

13. Επισκεφθείτε μαζί το βιβλιοπωλείο ή τη βιβλιοθήκη. Ζητήστε από τον υ­πεύ­θυ­νο βοήθεια για να επιλέξετε βιβλία που τα παιδιά θα ευχαριστηθούν. Προτρέψτε τα να γίνουν μέλη της βι­βλι­ο­θή­κης και να αποκτήσουν τη δική τους κάρτα μέλους.

14. Ενθαρρύνετέ τα: πείτε τους πόσο καλά διαβάζουν, δείξτε ενδιαφέρον και εν­θου­σι­α­σμό για το βιβλίο τους και να είστε σίγουροι ότι θα θέλουν να διαβάσουν πε­ρισ­σό­τε­ρο!

ΠΗΓΗ: www.bookbook.gr

Πώς να διαβάσετε ένα βιβλίο στο παιδί σας

(Μ.Α., CCC-SLP, παθολόγος Λόγου-Φωνής-Ομιλίας)

Ποιος είναι ο κατάλληλος τρόπος να διαβάζει ένας γονιός στο παιδί του ένα βιβλίο;

1. Δείξτε ευχαρίστηση και ενθουσιασμό καθώς διαβάζετε. Ποτέ μην κάνετε το διά­βα­σμα να φαί­νε­ται βαρετό.

2. Προσπαθήστε να διαβάζετε στο παιδί σας κάθε μέρα.

3. Βρείτε μια ώρα όπου εσείς και το παιδί είστε χαλαρωμένοι και ενδιαφέρεστε για το διά­βα­σμα, ό­πως π.χ. η ώρα πριν πάει στο κρεβάτι το βράδυ ή όταν έχει μόλις ξυ­πνή­σει από τον με­ση­με­ρια­νό του ύπνο.

4. Αφήστε το να διαλέξει μόνο του τα βιβλία και τις σελίδες που θέλει να του δια­βά­σε­τε.

5. Να του δείχνετε τις φωτογραφίες για τις οποίες μιλάτε.

6. Αφήστε το να κρατάει μαζί με σας το βιβλίο και να γυρίζει τις σελίδες.

7. Πείτε του μια γνωστή ιστορία ή παραμύθι, παραλείποντας λέξεις ή κομμάτια προ­τά­σε­ων, ώ­στε να τις συμπληρώνει το ίδιο.

8. Αφήστε το να περιγράψει τις εικόνες και να σας επαναλάβει την ιστορία.

9. Γράψτε την ιστορία που έφτιαξε το παιδί και μετά διαβάστε τού την.

10. Ζητήστε του να φτιάξει μια δική του ιστορία ή να τελειώσει μία που του έχετε ή­δη αρχίσει ε­σείς.

11. Αν κατά περιόδους το παιδί δεν ενδιαφέρεται για το διάβασμα, εσείς συνεχίστε να του δια­βά­ζε­τε καθώς αυτό παίζει ήσυχα. Σταδιακά θα δείξει πάλι προθυμία να συμ­με­τά­σχει στο διά­βα­σμα.

ΠΗΓΗ: www.iatronet.gr (29.10.2007)

11 Ιανουαρίου 2011

Ένας καλοπροαίρετος βιασμός

(συντάκτρια της εφημερίδας «Λα Κρουά» και συγγραφέας, ειδικευμένη σε θέματα παιδαγωγικής)

Ποια είναι η φράση που ακούνε συχνότερα τα παιδιά; Το «γρήγορα!», που όπως φαί­νε­ται πή­ρε τα πρωτεία από το «φρόνιμα!». Η Μπεατρίς Κοπέρ-Ρουαγιέ, ψυ­χο­λό­γος και ψυ­χο­θε­ρα­πεύ­τρι­α, σημει­ώνει: «Τους ζητούμε να κάνουν γρήγορα όλη τη μέρα, α­πό την ώρα του πρω­ι­νού, αλλά και σιωπη­λά καθ’ όλη τη διάρκεια της παιδικής τους ηλικίας. Σε αυτήν την κοι­νω­νί­α, που τα μετράει όλα με βάση το αποτέλεσμα, η ε­ξοι­κο­νό­μη­ση χρόνου θεωρείται πως ε­ξα­σφα­λί­ζει το μέλλον των παιδιών».

Ποιο είναι όμως το αποτέλεσμα αυτού του αγώνα ενάντια στον χρόνο; «Οι γονείς, θύ­μα­τα και οι ί­διοι της τρομοκρατίας της αποτελεσματικότητας, εισάγουν και τα παι­διά τους στην κούρ­σα προς την αριστεία και τις επιδόσεις από την πρώιμη παι­δι­κή τους ηλικία. Επιθυμούν να δουν τα παιδιά να προπορεύονται σε όλα: στην κα­θα­ρι­ό­τη­τα, την ανάγνωση, τη φοίτηση στο σχο­λεί­ο, ακόμα και στη διατροφή», ε­πι­βε­βαι­ώ­νει η ιατρός-παιδοψυχίατρος Μαρί Φρανς Λε Ι­ζέ, που ανησυχεί από το γε­γο­­νός ότι το 53% των παιδιών 13-18 μηνών διατρέφονται όπως και οι ενήλικοι. Το φαι­νό­με­νο έχει επι­πτώσεις στην υγεία των παιδιών, που πριν τα 3 χρόνια χρει­ά­ζο­νται διατροφή προσαρμοσμένη στην ανωριμότητα της σωματικής τους κατασκευής και του πεπτικού τους συστήματος. Η υπερβολικά α­πότομη υιοθέτηση των δι­α­τρο­φι­κών συ­νη­θει­ών των ενηλίκων, προειδοποιούν οι παιδίατροι, μπορεί να προ­κα­λέ­σει στα παιδιά σο­βα­ρές διατροφικές ελλείψεις ή, αντίθετα, να συσσωρεύσει σε υ­περ­­βο­λι­κές ποσότητες ο­ρι­σμέ­νες θρεπτικές ουσίες.

Το ιδεώδες παιδί κάνει τα πράγματα «πρόωρα»

Ώστε, λοιπόν, ο ιδεότυπος του τέλειου παιδιού είναι εκείνο που εξαντλεί τις δυ­να­τό­τη­τές του, που είναι αυτονομημένο, που τα κάνει όλα «πρόωρα»; «Με τις φίλες μου, που έχουμε παιδιά της ίδιας ηλικίας, κάνουμε όλη την ώρα συγκρίσεις. Έχει κα­τα­ντή­σει κάπως αρρωστημένο! Μου δίνεται συ­χνά η εντύπωση πως συ­μπε­ρι­φε­ρό­μα­στε σαν προπονητές πρωταθλητών, που ε­κτι­μού­με ότι στη ζωή θα βγει κερ­δι­σμέ­νος όποιος κάτσει, περπατήσει, κάνει ποδήλατο πρώ­τος. Η παραμικρή κα­θυ­στέ­ρη­­ση με γεμίζει άγχος!», υπογραμμίζει η Ελίζ, μητέρα τριών παι­διών. Φυσικά, αυτού του είδους οι συγκρίσεις δεν έχουν τίποτα το νέο. Αυτό που είναι και­νο­φα­νές είναι το άγχος που προκαλούν.

Η βιομηχανία παιχνιδιού και οι διαφημιστές εντόπισαν αμέσως αυτές τις τάσεις. Η ψυ­χο­λό­γος Ζι­ζέλ Ζορζ καυτηριάζει πως «πολλοί γονείς, έμπλεοι καλών προ­θέ­σε­ων, φορτώνουν τα μω­ρά τους με σούπερ “παιδαγωγικά” παιχνίδια. Υπάρχουν εκ­δό­τες που δε διστάζουν να εκ­με­ταλ­λευ­τούν την α­γωνία των γονιών, προ­τεί­νο­ντας τε­τρά­δι­α ασκήσεων για τις διακοπές, α­κό­μη και για ηλικίες 2 ή 3 ετών, υποτίθεται για να τα προετοιμάσουν για το σχολείο, “όπως αρ­μό­ζει στον σημερινό απαιτητικό κό­σμο”». Λες και ξεχάσαμε πως σκοπός του νηπιαγωγείου εί­ναι να μάθει τα παιδιά να συμβιώνουν, να ανακαλύπτουν τον κόσμο, να αναπτυχθούν γλωσ­σι­κά, να εκ­φρά­ζο­νται· δεξιότητες, δηλαδή, που αποκτώνται κυρίως με το παιχνίδι, τη βόλ­τα, τη φυ­σι­κή επικοινωνία.

Το σχολείο έχει πληγεί ιδιαίτερα από τη γενικευμένη φρενίτιδα. Η Μπεατρίς Κο­πέρ-Ρουαγιέ πα­ρα­τη­ρεί πως αυξάνουν ακατάπαυστα οι γονείς που επιθυμούν «να κερ­δί­σουν χρονιές» στο σχολείο. «Η αλήθεια είναι πως πολυάριθμα παιδιά δίνουν την εντύπωση πως είναι “προ­χω­ρη­μέ­να σε σχέση με την ηλικία τους”. Αλλά η γνώ­ση δεν πρέπει να συγχέεται με την ε­πί­δει­ξη κάποιων δεξιοτήτων. Ένα παιδί 5 ετών μπο­ρεί να διαβάζει ή να χειρίζεται το ποντίκι του υ­πο­λο­γι­στή, χωρίς μολαταύτα αυ­τό να σημαίνει πως μπορεί να “πηδήξει” δύο τάξεις και να πά­ει κατευθείαν στη Γ΄ δη­μο­τι­κού! Η συ­ναισθηματική ανάπτυξη αυτών των παιδιών, π.χ., δε συμ­βα­δί­ζει κατ’ ανάγκην με όσα ξέρουν. Η σχολική ζωή δεν περιορίζεται στην ανάγνωση και τα μα­θή­μα­τα».

Η ευχαρίστηση του να είμαστε μαζί δεν είναι προτεραιότητα

Από το νηπιαγωγείο κιόλας ορισμένα παιδιά φορτώνονται με ένα σωρό ε­ξω­σχο­λι­κές δρα­στη­ρι­ό­τη­τες: δημιουργική απασχόληση, ζωγραφική, αθλοπαιδιές, μου­σι­κή... «Πρό­σφα­τα, σε ένα μά­θη­μα, έπαιζα με ένα μικρό δίχρονο αγόρι όταν η πανικόβλητη, βια­στι­κή μητέρα του μας δι­έ­κο­ψε, μη σε­βόμενη ούτε καν ότι το παιδί της δι­α­σκέ­δα­ζε, γιατί είχαν να πάνε στο... παιδικό γυ­μνα­στή­ρι­ο. Ξέ­χασε ακόμη και να του βά­λει τα παπούτσια του! Η συνεδρία μας βλέπετε τέ­λειω­νε στις 10 και πέντε λε­πτά αρ­γό­τε­ρα άρχιζε το γυμναστήριο. Αναρωτιέμαι πότε έβρισκε χρό­νο το παιδάκι να τα χωνέ­ψει όλα αυτά!», σημειώνει η Άννα Καβαζά, υπεύθυνη ενός κέ­ντρου δη­μι­ουρ­γι­κής απασχόλησης.

Η αλήθεια είναι πως οι απαιτήσεις για γνώσεις έχουν αυξηθεί. Οπότε, αν στις αρ­γί­ες το παιδί δεν έχει να κάνει τίποτα, οι γονείς του υφίστανται τη λαϊκή κα­τα­κραυ­γή. «Σε κάνουν να νιώ­θεις λιγάκι λες και παραμελείς το παιδί σου», αναγνωρίζει η Ε­λίζ.

Πάντως η αλήθεια είναι πως η συνύπαρξη των μεγάλων με τα παιδιά τους δε θε­ω­ρεί­ται προ­τε­ραι­ό­τη­τα: «Όλες αυτές οι δραστηριότητες απομακρύνουν τα παιδιά α­πό τους γονείς τους, για να τα ε­ντάξουν σε “τεχνητές” κοινωνικές ομάδες. Τα ε­ντάσ­σου­με σε κάστες για να κα­τα­να­λώ­σουν, με κίν­δυνο να απομακρυνθούν από την α­λη­θι­νή ζωή», υπογραμμίζει ο Λο­ράν Οτ, δι­ευ­θυ­ντής σχολείου και καθηγητής φι­λο­σο­φί­ας. «Όλα αυτά αντανακλούν την πίεση που υ­φί­στα­νται οι ενήλικες να είναι “κα­λοί” γονείς», αναλύει η κοινωνιολόγος Σιλβί Οκτόμπρ.

Πόσο παθολογική είναι, όμως, η πίεση να μεγαλώσουν τα παιδιά όσο το δυνατό γρη­­γο­­ρό­­τε­­ρα και να περάσουν «ολοταχώς» στην εφηβεία και μετά στην ενηλικίωση; «Α­πό την ψυ­χο­λο­γί­α ξέρουμε πως η ανάπτυξη περνάει από πολύ συγκεκριμένα στά­δι­α, τα οποία κά­θε παι­δί περ­νά­ει με τον ρυθμό του, περισσότερο ή λιγότερο εύ­κο­λα, ώ­στε στη συνέχεια, στηριζόμενο στα κεκτημένα, να προχω­ρήσει παρακάτω και να ω­ρι­μά­σει και σε άλλους τομείς. Κάθε ηλικία προ­σφέ­ρε­ται για συγκεκριμένο τύπο α­να­κα­λύ­ψε­ων κι εμπειριών. Είναι επομένως λάθος να προ­σπα­θού­με να πα­ρα­κά­μπτου­με στά­δια», εξηγεί η Μπεατρίς Κοπέρ-Ρουαγιέ. Πόσο μάλλον που «το πρόωρο (ή το πολύ απότομο) πέρα­σμα από το ένα στάδιο στο άλλο μπορεί να ε­ξα­σθε­νί­σει τη φυ­σι­κή φιλομάθεια του παιδιού, ακόμη και να το καθηλώσει στην ανωριμότητα», ε­πι­βε­βαι­ώ­νει η παιδοψυχίατρος Μαρί Φρανς Λε Ιζέ.

Να απολαύσουμε το παρόν

Από τι έχουν ανάγκη τα «μεγάλα παιδιά» του δημοτικού, που τα καμαρώνουμε για το πό­σο αυ­τό­νο­μα είναι; «Χρειάζεται παιχνίδι –και μετά κι άλλο παιχνίδι! Να όμως που, όπως φαί­νε­ται, τα παιδιά δεν ικανοποιούν αυτήν την ανάγκη τους. Αλάνθαστο ση­μά­δι: οι κα­τα­σκευ­α­στές παι­χνι­διών ομολο­γούν πως η πελατεία τους ε­ξα­φα­νί­ζε­ται μετά την ηλικία των 6 ή 7 ετών!», συ­νε­χί­ζει η παιδοψυχία­τρος, που υ­πο­γραμ­μί­ζει την αξία των παραδοσιακών παιχνιδιών στην ψυ­χο­σω­μα­τι­κή α­νά­πτυ­ξη του παι­διού. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το εννιάχρονο κοριτσάκι που σε μια συνεδρία πα­ρα­πο­νιό­ταν πως «ο μπαμπάς λέει πως είμαι πολύ μεγάλη για να έχω Μπάρ­μπι στο δω­μά­τι­ό μου», πράγμα βέ­βαια που δεν την απέτρεπε από το να παίζει με τα χνου­δω­τά ζωάκια του μικρού της αδερφού.

Ας κρατούμε, λοιπόν, στον νου μας πως η επιθυμία να «κερδίσουμε χρόνο» μπορεί να ο­δη­γή­σει αρ­κετά παιδιά που μπαίνουν στην εφηβεία –ιδίως παιδιά που έχουν φορ­τω­θεί από πο­λύ νωρίς με ευθύ­νες που δεν άντεχαν– να παλινδρομήσουν στην παι­δι­κή ηλικία. Αν ο πή­χης το­πο­θε­τη­θεί υπερβο­λικά ψηλά, κινδυνεύουμε να κα­τα­σπα­τα­λή­σου­με το «κεφάλαιο» αυ­το­ε­κτί­μη­σης και αυτοπεποίθησης που έχουμε ε­πεν­δύ­σει στο παιδί μας, το οποίο είναι βα­σι­κό για τη μελλοντική του χειραφέτηση. «Η αυτοπεποίθηση οικοδομείται στην παιδική η­λι­κί­α δι­α­μέ­σου του καλοπροαίρετου βλέμ­μα­τος των γο­νιών του. Αυτό το βλέμμα είναι α­πο­φα­σι­στι­κής ση­μα­σί­ας για να α­ντε­πε­ξέλ­θει το παιδί επιτυχώς στην εφηβεία και να μην υποταγεί άνευ ό­ρων στο βλέμ­μα των συνομηλίκων του», καταλήγει η Μπε­ατρίς Κοπέρ-Ρουαγιέ. Αλλά, για να συμ­­βεί αυτό, είναι απαραίτητο να «κόψουμε ταχύτητα», να βρούμε χρόνο να στρέ­ψου­με το βλέμ­μα στο παιδί μας και να απολαμβάνουμε την κάθε στιγμή μαζί του.

ΠΗΓΗ: www.ppol.gr (21.06.2009)

Ο δεκάλογος ενός παιδιού

(δημιουργική απασχόληση παιδιών προσχολικής ηλικίας)

Αγαπημένοι μου μαμά και μπαμπά,

Ξέρετε πόσο σας λατρεύω! Όμως κάποιες στιγμές δεν κατανοείτε καθόλου τις α­νά­γκες μου και με αναγκάζετε, μέσα από πιέσεις που δέχομαι, να φωνάζω και να δη­μι­ουρ­γού­νται ά­σχη­μες καταστά­σεις για όλους!

Καλά, ναι, το ξέρω ότι κάποιες φορές πεισμώνω, αλλά κι εσείς δεν πάτε πίσω. Έ­χε­τε δει πώς κά­νε­τε όταν θέλετε να περάσει το δικό σας χωρίς να μου εξηγείτε τον λό­γο;

Για να μη δημιουργούνται, λοιπόν, παρεξηγήσεις μεταξύ μας, αποφάσισα να σας πω δέ­κα πράγ­μα­τα για μένα. Αν τα ακολουθήσετε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, θα δεί­τε που όλα θα εί­ναι μαγι­κά:

1. Μη μου λέτε συνέχεια «μη». Αν δε μ’ αφήσετε να πειραματιστώ, πώς θα μάθω;

2. Όταν θέλετε να μου πείτε κάτι, εξηγήστε μου με δικά σας λόγια κι εγώ να είστε σί­γου­ροι ότι θα καταλάβω.

3. Σας παρακαλώ πολύ, όταν μου λέτε κάτι να μην αλλάζετε γνώμη κάθε φορά, γιατί μπερ­δεύ­ο­μαι. Πρέπει να είστε σταθεροί· λατρεύω τα όρια. Αλλιώς τρελαίνομαι και κά­νω αυτά τα φα­ντα­στι­κά βα­θιά καθίσματα στον δρόμο που εσείς με σέρνετε λες κι εί­μαι σκυλάκι...

4. Μην αφήνετε να γίνεται το δικό μου κάθε φορά που γκρινιάζω. Αυτός είναι ο σκο­πός μου: να νι­κήσω και μετά να σας κάνω ό,τι θέλω! Σας δοκιμάζω…

5. Να υπάρχει κάθε φορά ένα ωράριο που πρέπει να τηρώ. Λατρεύω τους κανόνες: μα­θαί­νω μέ­σα απ’ αυτούς!

6. Καμιά φορά αγχώνεστε επειδή μπορεί να μη γράφω ή να μη ζωγραφίζω με τον ί­διο τρόπο ό­πως ένας συμμαθητής μου. Αυτό όμως είναι άδικο –εγώ είμαι ξε­χω­ρι­στή προσωπικότητα!

7. Όταν βλέπετε ότι έχω πεισμώσει πολύ, μην επιμένετε σε κάτι. Απλά, αγαπήστε με! Θέλω τον χρόνο μου.

8. Μην ακούω, σας παρακαλώ πολύ, να λέτε πράγματα που δεν κολακεύουν τη δα­σκά­λα μου! Εγώ τη λατρεύω και την έχω πρότυπο. Αν εσείς δεν τη συμπαθείτε, ε­γώ τι φταίω; Την α­γα­πώ.

9. Μη με δωροδοκείτε για να κάνω κάτι. Απλώς επιβραβεύστε με όταν έχω μια κα­λή συ­μπε­ρι­φο­ρά.

10. Τέλος, θα ήθελα να σας πω πόσο πολύ με πληγώνετε κάθε φορά που μου λέτε ό­τι δεν εί­μαι κα­λό παιδί. Θα προτιμούσα να χαρακτηρίζετε την πράξη μου κι όχι ε­μέ­να! Διαφορετικά με κά­νε­τε να υιοθετώ άσχημη γνώμη για τον εαυτό μου.

Τώρα που σας τα ’πα ελπίζω να γίνουμε η καλύτερη παρέα, εξάλλου γι’ αυτό ήρθα στον κό­σμο!

Αγαπημένοι μου γονείς, το μόνο που θέλει το παιδί είναι εσάς! Κανένα φανταχτερό παι­χνί­δι· ε­σείς είστε το αγαπημένο του...

ΠΗΓΗ: www.healthierworld.gr (14.09.2009)


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: διαπαιδαγώγηση

4 Ιανουαρίου 2011

Επιλέγοντας παιδικά στην τηλεόραση

Η αξιολόγηση και επιλογή ενός τηλεοπτικού παιδικού προγράμματος πρέπει να στη­ρί­ζε­ται στα ακό­λουθα χαρακτηριστικά:

1. Δεν υπάρχει βία. Πολύ σημαντικό, γιατί τα παιδιά μιμούνται συμπεριφορές πριν α­κό­μη μπο­ρέ­σουν να μιλήσουν.

2. Ο «δυνατός» δεν είναι πάντοτε ο καλύτερος, ούτε αυτός που κερδίζει συνεχώς. Σε α­ντί­θε­τη περί­πτωση προωθούνται λανθασμένα στερεότυπα και επηρεάζεται πο­λύ αρνητικά η ψυ­χο­λο­γί­α των παι­διών –και των «δυνατών», που εξασκούν αυτό που βλέπουν, και των «α­δύ­να­μων», που νιώθουν μει­ονεκτικά.

3. Δεν τρομάζει τα παιδιά.

4. Είναι κατάλληλο για το αναπτυξιακό στάδιό τους: τα παιδιά καταλαβαίνουν τι βλέ­πουν.

5. Είναι βασισμένο στην ελληνική πραγματικότητα αλλά και στην πραγματικότητα γε­νι­κό­τε­ρα. Εί­ναι γεγονός ότι τα παιδιά, μέχρι μια ηλικία, δεν μπορούν να ξε­χω­ρί­σουν το πραγματικό από το φαντα­στικό.

6. Διευρύνει τους ορίζοντες των παιδιών. Για παράδειγμα, αναφέρεται σε σχέσεις με­τα­ξύ των αν­θρώ­πων, σε άλλες χώρες, σε άλλους πολιτισμούς.

7. Βασίζεται σε αξίες όπως η οικογένεια, η φιλία, η συνεργατικότητα, η ειλικρίνεια.

8. Προάγει τη δημιουργική σκέψη και την ικανότητα επίλυσης προβλημάτων.

9. Δίνει κίνητρο για δημιουργική απασχόληση (κατασκευές, ζωγραφική) ή για τρα­γού­δι και κι­νη­τι­κές δραστηριότητες.

10. Κάνει τα παιδιά να γελάνε!

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (14.11.2009)


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: τηλεόραση

3 Ιανουαρίου 2011

Εφηβεία: οδηγίες για μια δύσκολη ηλικία

Από την Ελληνική Παιδιατρική Εταιρεία

Η εφηβεία είναι μια δύσκολη ηλικία, γεμάτη αλλαγές. Στο παρόν άρθρο πα­ρου­σι­ά­ζο­νται ο­ρι­σμέ­να από τα ιδιαίτερα ζητήματα που απασχολούν τους ε­φή­βους, αλλά και τους γονείς τους, κα­τά την περίοδο αυτή.

Εφηβεία και αλλαγές

 1  Η έναρξη της εφηβείας σηματοδοτείται από αλλαγές στο σώμα και την εμφάνιση των παι­διών (εμ­φάνιση στήθους και περιόδου για τα κορίτσια, τριχοφυΐα, αύξηση του ύψους, βά­θε­μα της φωνής για τα αγόρια κτλ.), οι οποίες τα προβληματίζουν πο­λύ. Αρχίζουν να συγκρίνουν τον εαυτό τους με τους συνομηλίκους και να ε­ντο­πί­ζουν ομοιότητες και διαφορές. Βάσει αυ­τής της σύγκρισης αυτο­προσδιορίζονται.
Μιλήστε τους για τις αλλαγές που θα πρέπει να περιμένουν πριν από την έναρξη της ε­φη­βεί­ας (πριν τα 8-9 χρόνια για τα κορίτσια και τα 10-12 για τα αγόρια) και προ­ε­τοι­μά­στε τα.
Εξηγήστε τους ότι δε μεγαλώνουν όλα τα παιδιά με τους ίδιους ρυθμούς και ότι εί­ναι φυ­σι­ο­λο­γι­κό να διαφέρουν μεταξύ τους.
Προετοιμάστε το κορίτσι για την έναρξη της περιόδου και το αγόρι για το ζήτημα των ο­νει­ρώ­ξε­ων, ώστε να μην τρομοκρατηθούν και θεωρήσουν ότι α­ντι­με­τω­πί­ζουν κάποιο πρόβλημα υ­γεί­ας.

 2  Αλλαγές παρατηρούνται και στη συμπεριφορά. Κυκλοθυμία, έντονα συ­ναι­σθή­μα­τα, α­να­σφά­λει­α για την εμφάνισή τους και ισχυρή ευαισθητοποίηση για τα γύρω τους ζητήματα, κα­θώς και για τα πα­γκόσμια γεγονότα, ταράζουν τους εφήβους και α­να­στα­τώ­νουν την ψυ­χο­λο­γί­α τους. Για πρώτη φο­ρά αρχίζουν να αμφισβητούν τους γο­νείς τους και να επιζητούν πε­ρισ­σό­τε­ρο την επαφή με τους συ­νομηλίκους.
Δείξτε τους ότι καταλαβαίνετε τις ανησυχίες τους, σεβαστείτε τις σκέψεις και τις ιδέες τους και δε­χτείτε την αυξημένη πλέον ανάγκη τους για προσωπικό χώρο.
Αντιληφθείτε ότι έχουν μπει στον δύσκολο δρόμο της ενηλικίωσης και θυ­μη­θεί­τε πόσο δύ­σκο­λα ή­ταν τα πράγματα και για εσάς όταν βρισκόσασταν στην η­λι­κί­α τους.

Ο ψυχικός κόσμος των εφήβων

 3  Η εφηβεία είναι μια ψυχολογικά ταραγμένη περίοδος. Καθώς τα παιδιά οδεύουν προς την ε­νη­λι­κί­ω­­ση και πασχίζουν να αποκτήσουν και να εδραιώσουν την α­νε­ξαρ­τη­σί­α τους, περνούν μέ­σα από διά­φορες φάσεις που επηρεάζουν τον ψυ­χι­σμό τους. Με­γα­λώ­νο­ντας, αυξάνεται και η πίεση που δέχο­νται από τους γονείς, τους φίλους, την κοινωνία κι αυτό αποτελεί για μερικά τε­ρά­στι­α δυσκολία.
Δείξτε την αγάπη και τη συμπαράστασή σας.
Κοινωνήστε τους τις αξίες σας και θέστε τους όρια και απαιτήσεις, επιτρέποντάς τους όμως να δια­τηρήσουν την ελευθερία τους.
Καλλιεργήστε τον διάλογο και δημιουργήστε μαζί τους μια σχέση όπου θα κυ­ρι­αρ­χούν η ει­λι­κρί­νει­­α, η εμπιστοσύνη και ο σεβασμός.
Αναθέστε τους καθήκοντα και παραχωρήστε τους ελευθερίες και προνόμια όσο θα με­γα­λώ­νουν.
Δώστε ιδιαίτερη σημασία σε προειδοποιητικά σημάδια, όπως είναι τα έντονα προ­βλή­μα­τα συ­γκέ­­ντρω­σης, η απότομη πρόσληψη ή απώλεια βάρους, η μελαγχολία, η έλλειψη εν­δι­α­φέ­ρο­ντος για ο­τιδήποτε, οι αϋπνίες, η χαμηλή αυτοεκτίμηση ή η πα­ρα­βα­τι­κή συ­μπε­ρι­φο­ρά, που εν­δέ­χε­ται να μαρ­τυρούν την ύπαρξη κάποιου βα­θύ­τε­ρου προβλήματος. Σε μια τέτοια πε­ρί­πτω­ση ρωτήστε το παιδί σας τι το α­πα­σχο­λεί και μη διστάσετε να ζητήσετε τη βοήθεια κά­ποιου ειδικού.

 4  Το ζήτημα της αυτοκτονίας βασανίζει πολλούς εφήβους και τους γονείς τους. Τις πε­ρισ­σό­τε­ρες φο­ρές η απόφαση του εφήβου να δώσει τέλος στη ζωή του ο­φεί­λε­ται σε κάποια ψυχική δι­α­τα­ρα­χή, ό­πως μανιοκατάθλιψη ή κατάθλιψη, που μπο­ρεί να αντιμετωπιστεί με ιατρική βοή­θει­α εάν γίνει γρή­γορα αντιληπτή. Υπάρχουν ση­μά­δια που δείχνουν ότι ένας έφηβος ί­σως αποπειραθεί να αυτοκτονή­σει, όπως έ­ντο­νες αλλαγές στην εμφάνιση (ατημέλητα ρού­χα), τις συνήθειες ή τη συ­μπε­ρι­φο­ρά του, βίαιες αντιδράσεις, κατάχρηση ουσιών, αίσθηση μα­ται­ό­τη­τας και α­δυ­να­μί­ας να αντιμετωπίσει τη ζωή, παράπονα για σωματικές ενοχλήσεις ή ορ­γή όταν δέχεται ε­πι­δο­κι­μα­στι­κά σχόλια. Ένας έ­φηβος που μιλάει διαρκώς για τον θάνατο, ε­πι­δει­κνύ­ει έντονα αυτοκαταστροφική συμπεριφορά, εκ­φράζεται για τον εαυτό του χα­ρα­κτη­ρί­ζο­ντάς τον κακό, ένοχο ή άχρηστο, κλείνει τις εκκρεμότητές του (π.χ. χα­ρί­ζο­ντας τα πράγματά του) ή χρησιμοποιεί εκφράσεις όπως «θα φύγω», «τίποτα δεν έ­χει πια σημασία», «δεν μπο­ρεί να γίνει τίποτα» και άλλα συναφή, ίσως έχει ήδη α­πο­φα­σί­σει να αυτοκτονήσει.
Έχετε πάντα τον νου σας για τέτοιου είδους ενδείξεις και μη διστάσετε να μι­λή­σε­τε με το παι­δί σχετικά με τις ανησυχίες σας ή να το παραπέμψετε σε κά­ποιον ει­δι­κό.
Μην αγνοείτε τα προειδοποιητικά σημάδια και μη θεωρείτε τη συμπεριφορά του παι­διά­στι­κη. Στο 80% των περιπτώσεων αυτοκτονίας υπήρχε κάποιου είδους προ­ει­δο­ποί­η­ση που όμως δε λή­φθη­κε σο­βαρά υπόψη.

Προβλήματα υγείας στην εφηβεία

 5  Κατά την έναρξη, το μέσον και το τέλος της εφηβείας θα πρέπει να διενεργείται πλή­ρης ι­α­τρι­κός έ­λεγχος των εφήβων, για να διαπιστωθεί η υγιής και φυσιολογική α­νά­πτυ­ξή τους και να αποκλει­σθούν τυχόν προβλήματα. Θα πρέπει να ολοκληρωθεί η σειρά των αναγκαίων εμ­βο­λι­α­σμών και να τους δοθούν συμβουλές που αφορούν την υγεία, την υγιεινή και την α­σφά­λει­ά τους. Ζητήματα που αφορούν την υγιή σε­ξου­α­λι­κή δραστηριότητα, τη χρήση και κα­τά­χρη­ση αλκοόλ και άλλων ουσιών, το κά­πνι­σμα, την ασφαλή οδήγηση και τις μαθησιακές δυ­σκο­λί­ες εμπίπτουν στο πεδίο αρ­μο­δι­ο­τή­­των του γιατρού σας και θα πρέπει να συζητηθούν με το παιδί διεξοδικά.

 6  Ένα από τα συνηθισμένα προβλήματα της εφηβείας είναι οι διατροφικές δι­α­τα­ρα­χές, ό­πως η ανορε­ξία ή η βουλιμία. Τέτοια φαινόμενα χαρακτηρίζονται από κα­κή σχέ­ση με το φα­γη­τό, αλλά και δια­ταραγμένη εικόνα των εφήβων για τον εαυτό και την εμφάνισή τους. Τα προ­βλή­μα­τα που σχετίζο­νται με τη διατροφή οφείλονται σε ψυ­χο­λο­γι­κούς αλλά και κοι­νω­νι­κούς παράγοντες, με κυριότερο τα πρότυπα της ση­με­ρι­νής κοινωνίας που θέλουν τους αν­θρώ­πους πολύ αδύνατους.
Θα πρέπει να δείχνετε προσοχή σε ενδείξεις όπως είναι η μεγάλη και απότομη α­πώ­λει­α βά­ρους, η έντονη ενασχόληση με το φαγητό και η επιθυμία για συνεχή δί­αι­τα, η ακανόνιστη πε­ρί­ο­δος στα κο­ρίτσια, τα θαμπά μαλλιά και νύχια, η χρήση κα­θαρ­τι­κών και διουρητικών ή, α­κό­μη, και η ιδιαίτερα παρορμητική συμπεριφορά με έ­ντο­να ξεσπάσματα.
Συζητήστε με τα παιδιά σχετικά με την εικόνα που έχουν τα ίδια για τον εαυτό τους και προ­σπα­θή­­στε να τους περάσετε μια υγιή αντίληψη για την εμφάνιση και το βά­ρος τους. Εσείς α­πο­τε­λεί­τε το πρότυπό τους, γι’ αυτό και θα πρέπει εσείς πρώ­τοι απ’ όλους να επιδεικνύετε μια σω­στή συμπεριφο­ρά απέναντι στα θέματα αυ­τά.
Δώστε έμφαση στην υγεία και όχι στην εμφάνιση. Μάθετε στα παιδιά ότι είναι α­πο­δε­κτό και σω­στό να τρώνε όταν πεινάνε και εισάγετε την άσκηση στο κα­θη­με­ρι­νό πρόγραμμα της οι­κο­γέ­νει­ας.

 7  Η ακμή αποτελεί ένα πρόβλημα που βασανίζει πολλούς εφήβους, κορίτσια και α­γό­ρια. Ο­φεί­λε­ται σε βακτήρια και επηρεάζεται από το άγχος, τις ορμονικές αλ­λα­γές και τον κύκλο της πε­ρι­ό­δου, ενώ ενδέχεται να οφείλεται και σε κληρονομικούς πα­ρά­γο­ντες. Ευτυχώς, υ­πάρ­χουν πολλές μέθοδοι α­ντιμετώπισής της.
Εάν το παιδί σας έχει ακμή, συμβουλευτείτε έναν δερματολόγο.

 8  Η εμφάνιση της περιόδου στα κορίτσια σηματοδοτεί την έναρξη μιας σειράς συ­μπτω­μά­των που εν­δέχεται να ποικίλουν σε σοβαρότητα, αλλά μπορεί να τους προ­κα­λέ­σουν ε­νο­χλή­σεις: κράμπες και πόνοι στην κοιλιά, ιδιαίτερα έντονη ροή, α­κα­νό­νι­στος κύκλος, δυ­σμη­νόρ­ροι­α κ.ά.
Σε περίπτωση που η κόρη σας υποφέρει από ιδιαίτερα έντονα συμπτώματα ή που α­ντι­με­τω­πί­ζει προβλήματα με την κοινωνική της ζωή εξαιτίας αυτών, συμ­βου­λευ­τεί­τε τον γυ­ναι­κο­λό­γο σας, ο οποί­ος θα αποκλείσει τυχόν παθολογικά αίτια και θα της χορηγήσει την κατάλληλη ορ­μο­νι­κή θεραπεία.

Σχολείο και ελεύθερος χρόνος

 9  Η άθληση είναι σημαντική και τα οφέλη της γνωστά σε όλους. Ωστόσο, στην ε­φη­βεί­α εν­δέ­χε­ται να παρατηρηθεί το φαινόμενο της υπερβολικής άθλησης. Ειδικά οι έφηβοι που α­σχο­λού­νται με τον πρωταθλητισμό μπορεί να ξεπεράσουν τα όρια της υγιούς άθλησης, κάτι που μπο­ρεί να τους κάνει να χάσουν τη χαρά της γυ­μνα­στι­κής, αλλά και να τους δη­μι­ουρ­γή­σει προ­βλή­μα­τα υγείας, καθώς καταπονούν το σώ­μα τους σε μεγάλο βαθμό, ενώ συχνά συ­νο­δεύ­ουν την υπερβολική άθληση με μεί­ω­ση της πρόσληψης θερμίδων.
Προσπαθήστε να περάσετε στα παιδιά ένα υγιές πρότυπο διατροφής, άσκησης και τρό­που ζω­ής.
Μην ασκείτε κριτική στο βάρος και την εμφάνιση των άλλων και μην ανάγετε ε­σείς οι ίδιοι τις α­να­­σφά­λει­ες που έχετε για την εμφάνισή σας σε μείζον θέμα.
Σε περίπτωση που αντιληφθείτε ότι το παιδί σας παίρνει αναβολικά για να βελ­τι­ώ­σει τις α­θλη­τι­κές του επιδόσεις, εξηγήστε του τις καταστροφικές συ­νέ­πει­ες στην υγεία του και μιλήστε με τον γιατρό σας σχετικά με πιθανούς τρόπους βοή­θει­άς του.

 10  Βοηθήστε τα παιδιά στις ακαδημαϊκές τους υποχρεώσεις. Προσφέρετέ τους τον κα­τάλ­λη­λο χώρο, για να κάνουν τις σχολικές τους εργασίες χωρίς ενοχλήσεις και πε­ρι­σπα­σμούς (τη­λε­ό­ρα­ση, τηλέ­φωνο, υπολογιστής). Εάν χρειάζεται να χρη­σι­μο­ποι­ούν τον υπολογιστή για τις σχο­λι­κές τους υπο­χρεώσεις, ελέγξτε τους ι­στό­το­πους που επισκέπτονται και προ­μη­θευ­τεί­τε έ­να κατάλληλο λογισμικό ε­πι­τή­ρη­σης και απαγόρευσης διέλευσης σε ανεπιθύμητες σελίδες.
Τονίστε τη σημασία του σχολείου και των εργασιών του και επιμείνετε στην τή­ρη­ση του προ­γράμ­­μα­τος που έχετε ορίσει. Διδάξτε τους πώς να οργανώνουν τον χρό­νο τους.
Έχετε επαφή με το σχολείο και προσπαθήστε να είστε ενήμεροι για τις επιδόσεις τους. Το­νί­στε ότι σημασία για εσάς έχουν τα ίδια και όχι οι καλοί βαθμοί, αλλά ότι αυ­τοί μπορούν να α­πο­τε­λέ­σουν ε­φόδιο για το μέλλον τους.

Σχέση με το άλλο φύλο

 11  Η εφηβεία είναι η περίοδος κατά την οποία τα παιδιά αρχίζουν να δείχνουν εν­δι­α­φέ­ρον για το αντί­θετο φύλο και να βγαίνουν ραντεβού. Ως γονείς δεν είναι κάτι που μπορείτε να το α­πο­τρέ­ψε­τε. Μπορείτε, όμως, να ορίσετε σαφείς κανόνες σχε­τι­κά με τα ωράρια και τις συ­νή­θει­ες του παιδιού σας.
Εξηγήστε του ότι δε χρειάζεται να κάνει ό,τι και οι φίλοι του αν δεν το επιθυμεί και διδάξτε του τον σεβασμό προς τον εαυτό του αλλά και προς τον εκάστοτε μελ­λο­ντι­κό σύντροφό του.

 12  Μέσα από την επαφή του με το άλλο φύλο το έφηβο παιδί σας θα αρχίσει να δεί­χνει ε­πί­σης ενδια­φέρον για το σεξ.
Εξηγήστε του ότι το σεξ δεν είναι κάτι κακό, αλλά και ότι δε θα πρέπει να το κά­νει εάν δε νιώ­θει έτοιμο γι’ αυτό.
Εξηγήστε του ότι δεν πρέπει να πέσει θύμα συναισθηματικού εκβιασμού («αν με α­γα­πού­σες, θα το έκανες») και ότι κανείς δεν μπορεί να το εξαναγκάσει.
Μιλήστε μαζί του για τους κινδύνους που συνδέονται με το σεξ, όπως μια α­νε­πι­θύ­μη­τη ε­γκυ­μο­σύ­νη ή οι σεξουαλικά μεταδιδόμενες ασθένειες, και αναφέρετέ του τους τρόπους α­ντι­σύλ­λη­ψης και τη ση­μασία τους.

Έφηβοι και καταχρήσεις

 13  Στην εφηβεία ξεκινούν πολλές «κακές συνήθειες» όπως το κάπνισμα, η κα­τα­νά­λω­ση αλ­κο­όλ και η χρήση ναρκωτικών ουσιών.
Μιλήστε στα παιδιά για τις βλαβερές συνέπειες που έχουν οι συνήθειες αυτές για την υγεία και την εμφάνισή τους και συζητήστε μαζί τους σχετικά με τους λό­γους που οδηγούν σε αυτές.
Μάθετέ τα να λένε όχι και να μην παρασύρονται από άλλους.
Εξηγήστε τους για ποιο λόγο δεν πρέπει να οδηγούν όταν έχουν πιει ή να δέ­χο­νται να μπουν σε αυτοκίνητα με οδηγούς που έχουν πιει ή έχουν κάνει χρήση ου­σι­ών.
Τονώστε την αυτοπεποίθησή τους, ώστε να μη στρέφονται σε ουσίες για να κα­λύ­ψουν τις α­να­σφά­­λει­ές τους.
Όπως πάντα, να θυμάστε ότι εσείς αποτελείτε το πρότυπό τους, ότι είναι ση­μα­ντι­κό να ξέ­ρουν ότι ακολουθείτε έναν υγιή τρόπο ζωής και ότι, όπως κι εσείς, μπο­ρούν κι αυτά να είναι χα­ρού­με­να χω­ρίς να χρειάζονται ουσίες που θα τους φτιά­ξουν τη διάθεση.

ΠΗΓΗ: www.e-child.gr

Πώς να απομακρύνετε τα
παιδιά από τα βιβλία

Εφτά «οδηγίες»

1. Κρατήστε μακριά τους τα βιβλία γιατί μπορεί να τα τσαλακώσουν ή να τα κα­τα­στρέ­ψουν.

2. Μη διαβάζετε ποτέ μπροστά στα παιδιά –μπορεί να νομίσουν πως το α­πο­λαμ­βά­νε­τε!

3. Απαγορέψτε τους τα κακά αναγνώσματα (κόμικς και περιοδικά), γιατί δεν τα θε­ω­ρεί­τε ποι­ο­τι­κά.

4. Κάντε τους συνεχώς ερωτήσεις, για να είστε σίγουροι πως κατανόησαν αυτό που διά­βα­σαν.

5. Πιέστε τα να διαβάζουν δέκα σελίδες τη μέρα από βιβλία που εσείς διαλέξατε και έχουν «πε­ρι­ε­­χό­με­νο» και «αξίες».

6. Αναγκάστε τα να τελειώνουν πάντα το βιβλίο που διαβάζουν όπως το φαγητό τους: «Σκέ­ψου πό­σα παιδιά δεν έχουν βιβλία...»

7. Μόλις μάθουν να διαβάζουν, σταματήστε να τους διαβάζετε ιστορίες ή να τους δι­η­γεί­στε πα­ρα­­μύ­θια.

Η σωστή σχέση με το βιβλίο

Το διάβασμα δε σηκώνει πίεση και δεν έχει ειδικούς κανόνες. Τα παιδιά μπορούν:
● Να μη διαβάζουν.
● Να ξεφυλλίζουν απλώς τα βιβλία.
● Να αφήνουν στη μέση ένα βιβλίο.
● Να διαβάζουν όσες φορές θέλουν το ίδιο βιβλίο.
● Να διαβάζουν βιβλία που τους αρέσουν.
● Να διαβάζουν οπουδήποτε.
● Να διαβάζουν δυνατά.

Η αξία των λογοτεχνικών βιβλίων

Τα βιβλία παιδικής λογοτεχνίας:
● Δεν είναι σχολικά παιδικά βιβλία (αν και θα θέλαμε να μπουν σε κάθε σχολική τσά­ντα).
● Δεν είναι βιβλία γνώσεων και εγκυκλοπαίδειες (αν και ξέρουμε πως μέσα από αυ­τά τα παι­διά μα­θαίνουν πολλά).
● Δεν έχουν σκοπό να προσφέρουν στα παιδιά γνώσεις, αλλά να τα ταξιδέψουν στον κό­σμο των αισθημάτων, των εικόνων, της φαντασίας.

Τα βιβλία παιδικής λογοτεχνίας είναι βιβλία που στοχεύουν:
● Να διασκεδάσουν τα παιδιά και να διώξουν τους φόβους τους.
● Να τα παρηγορήσουν (παραμύθι = παραμυθία = παρηγοριά).
● Να τα μάθουν να νιώθουν και να ξεχωρίζουν τη χαρά και τη λύπη.
● Να τα ταξιδέψουν.
● Να τα ψυχαγωγήσουν (να οδηγήσουν την ψυχή τους στην αλήθεια).
● Να τα ελευθερώσουν.

ΠΗΓΗ: Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Κύπρου

► Μια σχετική συζήτηση με τα παιδιά μπορεί να ξεκινήσει και από αναρτήσεις του παι­δι­κού μου ιστολογίου (εδώ)

Πώς αντιμετωπίζεται η αρνητική
συμπεριφορά των παιδιών

(Μ.Α., CCC-SLP, παθολόγος Λόγου-Φωνής-Ομιλίας)

Τα παιδιά στην ηλικία των 1,5-3,5 ετών παρουσιάζουν έντονη αρνητικότητα. Η ε­πο­χή του «Ο­ΧΙ» των παιδιών είναι σημαντική για την ανάπτυξή τους αλλά και κου­ρα­στι­κή για τους γο­νείς.

Συμβουλές αντιμετώπισης

1. Κρατήστε την ψυχραιμία σας.

2. Περιορίστε τα «μη» στα απολύτως απαραίτητα.

3. Αφήστε το παιδί να αυτενεργήσει και να κάνει «το δικό του» μόνο όταν δε βλά­πτει και δεν ε­κλύ­ει επικινδυνότητα.

4. Δώστε δυνατότητα επιλογής: για κάθε απαγόρευση που θα θέτετε, ταυτόχρονα θα του δί­νε­τε την εναλλακτική ευκαιρία να ασχοληθεί με κάτι άλλο.

5. Μην εκφράζεστε επιτακτικά, αλλά με σταθερό και αποφασιστικό ύφος.

6. Δώστε χρόνο στο παιδί να αλλάζει.

7. Επιμένετε να θυμάται πάνω από δυο τρεις απαγορεύσεις-κανόνες.

8. Μην υποχωρείτε σε παράλογες απαιτήσεις.

9. Κρατήστε στο περιβάλλον δυο τρεις απαράβατους κανόνες ό,τι και να συμβαίνει.

10. Όχι στα «μανιάτικα» (επειδή έκανες αυτό χθες, τώρα δε θα…).

11. Όχι σε συμπεριφορά συνεχούς καταπίεσης και απαγόρευσης.

12. Όχι σε θυμό και φωνές.

13. Ναι στη δυνατότητα επιλογών και πειραματισμού, στο χιούμορ, στην υπομονή, στην ψυ­χραι­μί­α, στον διάλογο, στις αμοιβαίες υποχωρήσεις, στη συνεχή ε­πι­βε­βαί­ω­ση της γο­νεϊ­κής α­γά­πης.

Επιπλέον, πρέπει να θυμόμαστε τα εξής:

● Να ξέρουμε τι να περιμένουμε από την ηλικία του.
● Να βάλουμε σαφή και σταθερά όρια.
● Να μη συνδέουμε την αποτυχία με την απόρριψη.
● Να ξεκινάμε πάντοτε με κάτι θετικό στη συμπεριφορά του.

ΠΗΓΗ: www.iatronet.gr (05.11.2007)


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: πειθαρχία

Οικογένεια και Λογοτεχνία

Το λογοτεχνικό βιβλίο ως γέφυρα που
συνδέει τους γονείς με τα παιδιά τους

(συγγραφέας-εικονογράφος)

Έχει διαπιστωθεί ότι τα παιδικά βιβλία τα κατανοούν περισσότερο οι ενήλικες πα­ρά τα παιδιά κι αυτό βέβαια οφείλεται στην πιο σαφή αντίληψη που έχουν για το τι εί­ναι πραγματικό και τι φα­ντα­στι­κό. Τα παιδιά όμως τα απολαμβάνουν πε­ρισ­σό­τε­ρο, για­τί δε νιώθουν την ανάγκη να κά­νουν, σώ­νει και καλά, αυτόν τον διαχωρισμό. Γι’ αυ­τό και ενθουσιάζονται ή συναρπάζονται με ένα ωραίο βι­βλίο, χωρίς να τα εν­δι­α­φέ­ρει αν κινείται στη σφαίρα του πραγματικού ή του φα­ντα­στι­κού ή γυρο­φέρνει α­νά­με­σα. Αφήνουν τον εαυτό τους ελεύθερο να κινηθεί μέσα στην ι­στο­ρί­α, χωρίς εν­δοι­α­­σμούς και τοποθετήσεις ορίων.

Αλήθεια, τι εμποδίζει τους ενήλικες, και κυρίως τους γονείς, να απολαύσουν ένα παι­δι­κό βι­βλί­ο και να διασκεδάσουν μαζί του; Ποιοι λόγοι τους απομακρύνουν από τον υπέροχο κό­σμο της παιδικής λογοτεχνίας; Όσο και να προβληματίστηκα, κα­τέ­λη­ξα στο συμπέρασμα πως τί­πο­τα και κανένας δεν εμποδίζει πραγματικά έναν ε­νή­λι­κο να διαβάσει ένα παιδικό βιβλίο. Α­ντι­θέ­τως, υπάρχουν χίλιοι δυο λόγοι να το πρά­ξει. Ένας από αυτούς είναι η επανάκτηση της πα­λιάς καλής παιδικής ξε­γνοια­σιάς που έχουμε όλοι μας ανάγκη.

Όταν κάποιος γίνει γονιός, η ενασχόληση με το παιδικό βιβλίο επιβάλλεται και τα κί­νη­τρα πολ­λα­­πλα­σι­ά­ζο­νται. Η σωστή επιλογή ενός βιβλίου, η φροντίδα για τη δι­α­παι­δα­γώ­γη­ση, η εκ­παί­δευ­ση και μόρφωση του παιδιού, η ψυχική του ηρεμία, αρ­μο­νί­α και ισορροπία, η ένταξή του στην κοινωνί­α και το ευρύτερο περιβάλλον, η α­νά­πτυ­ξη σωματικών δεξιοτήτων και πνευ­μα­τι­κών ικανοτήτων εί­ναι μερικοί από τους λό­γους που πρέπει ένας γονιός να ασχοληθεί με το βιβλίο που πρόκειται να πέ­σει στα χέρια του παιδιού του.

Με αφορμή το βιβλίο

Οι περισσότεροι γονείς μπαίνουν στον κόπο να προμηθεύσουν τα παιδιά τους με κά­ποια βι­βλί­α, δεν μπαίνουν όμως στη διαδικασία να τα αξιοποιήσουν. Γιατί σίγουρα έ­να βιβλίο δεν εί­ναι μόνο για ανά­γνωση. Ένα βιβλίο μπορεί να σταθεί αφορμή για πολ­λές δημιουργικές στιγ­μές, να γίνει κρίκος επα­φής και σύνδεσης μεταξύ γονιών και παιδιών και να κρατήσει ι­σορ­ρο­πί­ες μέσα σε μια οικογένεια.

Ξέρετε πόσες φορές το παιδί απασχολείται με διάφορες σκέψεις και προ­βλη­μα­τι­σμούς κι ε­μείς οι μεγάλοι δεν έχουμε ιδέα; Πόσα ερωτήματα υπάρχουν α­να­πά­ντη­τα στο μυαλό του και τα­ρά­ζουν την ψυχή του κι εμείς ούτε που το παίρνουμε χαμπάρι; Πό­σα λάθος μηνύματα παίρ­νει από την ίδια τη ζωή κι αν δε συζητήσουμε μαζί του δε θα το ξέρουμε ποτέ μέχρι να βγουν σε μεταγενέστερο στάδιο στην επιφάνεια;

Όλα αυτά μπορούν να λυθούν απλά με ένα βιβλίο. Ναι. Αν διαθέσουμε τον χρόνο να δια­βά­σου­με παρέα με το παιδί ένα βιβλίο και να το συζητήσουμε, να το αναλύσουμε, να το σχο­λι­ά­σου­με, τότε και θα μάθουμε τι σκέφτεται το παιδί μας και θα ε­πι­ση­μά­νου­με τις πιθανές ελ­λεί­ψεις που μπορεί να έχει, ώστε να το βοηθήσουμε να λύσει ο­ποιουσ­δή­πο­τε προ­βλη­μα­τι­σμούς και ανησυχίες. Και το κυρι­ότερο: θα έχουμε μια κα­λή εικόνα για την πνευματική και ψυχική υ­γεί­α του, κάτι που είναι το μέγι­στο κα­θή­κον κάθε γονιού ή κηδεμόνα. Αυτό πολλές φορές δεν το καταφέρνουμε με α­πευ­θεί­ας συζή­τηση, γιατί τα παιδιά συχνά ντρέπονται ή δεν μπο­ρούν εύ­κο­λα να εκ­φρά­σουν τους προβληματι­σμούς τους. Συζητούν όμως άνετα κάτι που τα εν­δι­α­φέ­ρει με πα­ραλ­λη­λι­σμούς ή ταυτιζόμενα με κάποιον από τους ήρωες του βιβλίου ή με κά­ποια κατάσταση που μοιάζει με αυτήν που ζουν.

Το θέμα που διαπραγματεύεται ένα βιβλίο, μια παράγραφος, μια πρόταση, μια φράση ή μια ει­κό­να μπορούν να σταθούν αφορμές για να δημιουργήσουμε ένα σημαντικό βαθ­μό ε­πι­κοι­νω­νί­ας με το παι­δί, ώστε να αναπτύσσεται, βελτιώνεται και προοδεύει ως άνθρωπος και να ο­λο­κλη­ρώ­νε­ται πνευμα­τικά ως προσωπικότητα, η οποία θα ευ­δο­κι­μή­σει και θα ανθίσει μέ­σα στο περιβάλλον όπου ζει, προ­σφέροντας ο­πωσ­δή­πο­τε θετικά στην κοινωνία.

Για να πραγματοποιηθούν όμως και να λειτουργήσουν όλα αυτά, πρέπει την πρω­το­βου­λί­α να την πάρουν οι γονείς. Αυτοί θα καθοδηγήσουν τα παιδιά, γιατί αυτά γνω­ρί­ζουν μόνο όσα βλέ­πουν, εκεί­να που τους δείχνουμε εμείς οι μεγάλοι. Μας πα­ρα­κο­λου­θούν από κοντά, μας πα­ρα­τη­ρούν κι αναμ­φισβήτητα μας μιμούνται. Μας α­ντι­γρά­φουν. Αντιγράφουν όμως μόνο αυ­τά που βλέπουν, γιατί μόνο αυτά ξέρουν.

Ένας τρόπος, λοιπόν, να έρθετε κοντά με τα παιδιά σας, όπως αρμόζει σε μια οι­κο­γέ­νει­α, εί­ναι να κάνετε εσείς την αρχή. Μαζί με τα παιδιά, χέρι με χέρι, αγκαλιά με έ­να βιβλίο, με υ­πο­μο­νή, αγάπη και ενθουσιασμό, όπως ακριβώς κάνατε τότε που τα βοη­θού­σα­τε να κά­νουν τα πρώ­τα τους βήματα για να περπατήσουν...

ΠΗΓΗ: Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Κύπρου

2 Ιανουαρίου 2011

Εξαρτημένος από τον κολλητό του

Μέχρι πριν μερικά χρόνια δεν μπορούσε να σας αποχωριστεί. Τώρα δεν πάει που­θε­νά χω­ρίς τον καλύτερό του φίλο. Ψυχραιμία, μια φάση είναι κι αυτή. Οι ει­δι­κοί δι­α­βε­βαι­ώ­νουν ότι το παι­δί στο θέμα της φιλίας περνάει από διαφορετικά στάδια. Αυ­τό σημαίνει ότι η μανία του να εί­ναι παντού και πάντα με τον αγαπημένο του φίλο εί­ναι απλώς μια αναπτυξιακή φάση.

Ενώ στην προσχολική ηλικία το παιδάκι συνήθως δε δίνει ιδιαίτερη σημασία με ποιον παίζει (αρ­κεί να παίζει), μετά τα επτά τα δεδομένα αλλάζουν. Η φιλία περνά σε δυαδικό επίπεδο και το παιδί ε­πιλέγει συνήθως έναν «καλύτερο φίλο», για τον ο­ποί­ο δείχνει σαφή προτίμηση.

Η ανάγκη του παιδιού να κάνει στενή παρέα με τον αγαπημένο του φίλο είναι υγιής, κα­θώς προ­­σπα­θεί να διαφοροποιηθεί από τους γονείς. Όσο πιο καχύποπτοι είστε απέναντι στον φί­λο του τό­σο πιο καχύποπτο γίνεται το παιδί α­πέ­να­ντί σας.

Δεν είναι, όμως, μόνο το θέμα της αυτονόμησης. Σε αυτή τη δυαδική σχέση το παιδί ψά­χνει να κα­λύψει συγκεκριμένες ανάγκες. Έχει ανάγκη να επικοινωνήσει με έναν συ­νο­μή­λι­κο, να ε­μπι­στευ­τεί και να κερδίσει εμπιστοσύνη αλλά και αποδοχή. Μέχρι τα εννιά οι αξίες όσον α­φο­ρά τους φίλους γί­νονται ακόμα πιο σημαντικές και η σχέ­ση με τον καλύτερό του φίλο ε­νι­σχύ­ε­ται ακόμη περισσότερο.

μέχρι 6 χρονών
Τα παιδιά προσχολικής ηλικίας και μέχρι τα 6 περίπου συ­νή­θως παίζουν με οποιοδήποτε παιδάκι, ανεξάρτητα α­πό την η­λι­κί­α και το φύλο του, χωρίς να έχουν ι­δι­αί­τε­ρες προτιμήσεις.
μετά τα 6
Ξεκινά η πρώτη δυαδική σχέση. Το παιδί εκφράζει συ­γκε­κρι­μέ­νες προτιμήσεις και θέλει να κάνει στενή πα­ρέ­α με έναν ή δύ­ο φίλους.
γύρω στα 12
Ο κύκλος φιλίας διευρύνεται. Αρχίζουν να σχη­μα­τί­ζο­νται ο­μά­δες και οι πρώτες παρέες, οι οποίες συνήθως ε­ξα­κο­λου­θούν να είναι ομόφυλες.

Οδηγίες για τους γονείς

Μήπως υπερβάλλει; Ναι! Αλλά δεν πειράζει. Μην ξεχνάτε πως είναι απλώς μια φά­ση. Αν το παι­δί σάς πει, για παράδειγμα, ότι δε θέλει να έρθει στο πάρτι γενεθλίων της ξαδέρφης του αν δεν έρ­θει μαζί κι ο φίλος του (που πιθανόν δεν είναι κα­λε­σμέ­νος), μη βιαστείτε να βάλετε τις φωνές. Εξε­τάστε αν μπορείτε να κάνετε τις α­νά­λο­γες ρυθμίσεις, για να πραγματοποιήσετε την επιθυμία του. Δεν είναι, ε­ξάλ­λου, τό­σο σπουδαίο ζήτημα όσο ίσως νομίζετε. Το παιδί, α­πό την άλλη, θα το εκτι­μήσει ι­δι­αί­τε­ρα.

Γενικά, όπου μπορείτε να αποφύγετε μια διαμάχη εξουσίας καλό είναι να το κάνετε, προ­τι­μώ­ντας να βάζετε όρια σε πιο σημαντικά θέματα, π.χ. να πείτε κα­τη­γο­ρη­μα­τι­κά «όχι» αν σας ζη­τή­σει να δει μια τηλεοπτική σειρά με τον φίλο του α­κα­τάλ­λη­λη για ανηλίκους. Αν δε συ­ντρέ­χουν σοβαροί λόγοι για τους οποίους πρέπει να α­νη­συ­χεί­τε, καλό θα ήταν να κρατήσετε μια α­πό­στα­ση. Αποφύγε­τε σε κάθε πε­ρί­πτω­ση να ε­πεμ­βαί­νε­τε με δηλώσεις όπως «Δε θέλω να κά­νεις παρέα με αυτό το παι­δί» ή εκ­φρά­σεις όπως «Σε πρόδωσε» ή «Σε εκμεταλλεύεται». Συ­νή­θως έχουν αντίθετο α­πο­τέ­λε­σμα, ενισχύοντας περισσότερο τον δεσμό μεταξύ των δύο παι­διών.

Δεν είναι τόσο παράλογο να θέλει το παιδί να είναι συνεχώς με τον φίλο του. Δε θα πρέ­πει ό­μως να νιώθει δυστυχισμένο όταν δεν είναι μαζί του. Εκεί σημασία παίζει ο δικός σας ρό­λος. Εί­ναι πολύ πι­θανό η ουσιαστική επαφή με το παιδί να έχει χαθεί και να χρειάζεται να την ξα­να­κερ­δί­σε­τε. Με ποιον τρόπο; Δίνοντας σημασία στις α­νά­γκες του και φροντίζοντας να περ­νά­τε ποιοτικό χρόνο μαζί, με τρόπο που να το ευ­χα­ρι­στεί.

Για εσάς ποιοτικός χρόνος μπορεί να είναι να διαβάσετε μαζί ένα βιβλίο. Όμως για ε­κεί­νο μπο­ρεί να είναι να παίξετε μπάλα στο γρασίδι. Γι’ αυτό χρειάζεται να προ­σαρ­μό­σε­τε τον ρό­λο σας, ενισχύο­ντας τη σχέση σας. Σε κάθε περίπτωση να θυ­μά­στε:

1. Δεν μπορείτε να επιλέξετε τους φίλους του παιδιού, ειδικά όσο μεγαλώνει, γι’ αυ­τό πολύ α­πλά μην το κάνετε. Σεβαστείτε τις επιλογές του, παρακολουθώντας δι­α­κρι­τι­κά.

2. Μην επεμβαίνετε στους καβγάδες των παιδιών. Αφήστε το παιδί να λύσει μόνο του τις δι­α­φο­ρές του. Είναι μια δεξιότητα που το ωριμάζει και θα του είναι χρή­σι­μη όταν μεγαλώσει.

3. Μεταξύ 7 και 11 χρονών οι φιλίες περνούν διακυμάνσεις. Μπορεί να κάνει στενή πα­ρέ­α με έ­να παιδί και ξαφνικά η φιλία να τερματίσει. Δείξτε ενδιαφέρον και κα­τα­νόη­ση στα συ­ναι­σθή­μα­τά του, αλλά αφήστε το να ξεπεράσει την απώλεια μόνο του.

4. Για να ενισχύσετε μια φιλία προτείνετε στα δύο παιδιά να ξεκινήσουν κάτι μαζί, π.χ. ένα σπορ, αντί απλώς να συναντιούνται για να παίζουν.

5. Να θυμάστε ότι στην τάξη η φιλία επηρεάζει τις επιδόσεις αρνητικά. Μη βια­στεί­τε να πάτε στο σχολείο ζητώντας να καθίσουν μαζί τα παιδιά, επειδή είναι κολ­λη­τοί φίλοι. Αν ο δά­σκα­λος τα χώρι­σε, έχει τους λόγους του.

6. Μην ανησυχείτε αν το παιδί σας κάνει παρέα με κάποιον αντίθετο χαρακτήρα. Α­πε­να­ντί­ας, κά­τι τέτοιο το ενθαρρύνει να αναπτύξει κι άλλες πλευρές του χα­ρα­κτή­ρα του.

7. Κάντε όλοι μαζί, ως οικογένεια, πράγματα που σας συναρπάζουν. Είναι σημαντικό να υ­πεν­θυ­μί­­ζε­τε στο παιδί ότι οικογένεια δε σημαίνει μόνο τρώμε μαζί στο τραπέζι ή βγαίνουμε για ψώνια.

8. Οργανώστε μικρά πάρτι των πέντε. Σεβαστείτε ότι μπορεί να έχει έναν α­γα­πη­μέ­νο φίλο, αλ­λά βοηθήστε το να ξεχωρίσει από την ομάδα των συμμαθητών ή συ­νο­μη­λί­κων και κάποια άλ­λα παιδιά που συμπαθεί. Καλέστε τα στο σπίτι για παι­χνί­δι ή κάντε μικρά πάρτι με έξυπνο θέ­μα, π.χ. πιτζάμα πάρτι.

9. Προτρέψτε το να συμμετάσχει σε ομαδικά σπορ ή ομάδες χορού, τέχνης, θε­α­τρι­κού παι­χνι­διού, πράγμα που εξασφαλίζει επαφή με συνομήλικα παιδιά, με τα ο­ποί­α μπο­ρεί να α­να­πτύ­ξει ακόμα και φιλία.

Τα σωστά μηνύματα

Είναι σημαντικό, όταν αισθάνεται μπερδεμένο σε ό,τι αφορά τη φιλία, την οι­κο­γέ­νει­α ή τον ε­αυ­τό του, να του περνάτε σωστά μηνύματα. Θα πρέπει δηλαδή να κα­τα­λά­βει ότι:
● Επειδή είναι πολύ καλός φίλος με κάποιο παιδί, δε σημαίνει ότι πρέπει να συμ­φω­νεί σε ό­λα μαζί του, αλλά ότι μπορεί να έχει διαφορετική άποψη.
● Η φιλία δεν μπορεί να αλλάξει κάποιους βασικούς κανόνες της οικογένειας (αν και γί­νο­νται α­να­­προ­σαρ­μο­γές) και ότι κάθε οικογένεια μπορεί να έχει το δικό της κα­τε­στη­μέ­νο.
● Δε χρειάζεται να αλλάξει για να είναι αφοσιωμένος φίλος, αλλά να είναι ο ε­αυ­τός του.

Οι χειριστικοί φίλοι

Κάποια παιδιά μπορεί να είναι πιο εξαρτημένα από τον φίλο τους απ’ όσο θα ’πρεπε. Μπο­ρεί να αι­σθάνονται μοναξιά, ανία ή ακόμη και ανασφάλεια χωρίς τον καλύτερό τους φίλο στο πλάι. Σε αυ­τήν την κατηγορία μπορεί να ανήκουν (χωρίς να είναι πά­ντα απόλυτο):
● Μοναχοπαίδια
● Μικρόσωμα παιδιά
● Ντροπαλά ή εσωστρεφή παιδιά
● Παιδιά με χαμηλή αυτοπεποίθηση
● Παιδιά με χαμηλό προφίλ

Η βασική παγίδα σε αυτή την περίπτωση είναι οι χειριστικοί φίλοι. Τα παιδιά έχουν την τάση να εί­ναι χειριστικά όταν ξέρουν πως κάποιος είναι σε θέση αδυναμίας. Ο φί­λος σε αυτή την πε­ρί­πτω­ση μπορεί να γίνει πιεστικός, περιορίζοντας την προ­σω­πι­κό­τη­τα του παιδιού.

Συνήθως τα χειριστικά παιδιά έχουν την τάση
● να υιοθετούν τον ρόλο του αρχηγού στις παρέες ή να φτιάχνουν κλίκες,
● να θυμώνουν εύκολα και να δυσκολεύονται να δεχτούν το «όχι» σαν απάντηση,
● να καταφεύγουν πολύ συχνά στον εκβιασμό («Δε θα έρθω σπίτι σου αν εσύ δεν...).

Ακόμη και σε αυτή την περίπτωση όμως δεν υπάρχουν πολλά που μπορείτε να κά­νε­τε. Φρο­ντί­στε κυρίως να ενισχύσετε την προσωπικότητα του παιδιού αντί να προ­σπα­θή­σε­τε να το α­πο­μα­κρύ­νε­τε από τον φίλο, από τον οποίο φαίνεται να έχει ε­ξάρ­τη­ση. Θυμηθείτε ότι ο κό­σμος είναι γεμάτος χει­ριστικούς φίλους και απλώς χρει­ά­ζε­ται να μάθουμε πώς να τους α­ντι­με­τω­πί­ζου­με.

ΠΗΓΗ: kids.in.gr / Φλώρα Κασσαβέτη - σε συνεργασία με την Κωνσταντίνα Λατσώνα (κοινωνική λει­τουρ­γό-οι­κο­γε­νει­α­κή θεραπεύτρια)


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: στάδια ανάπτυξης, φίλοι