2 Ιανουαρίου 2011

Εξαρτημένος από τον κολλητό του

Μέχρι πριν μερικά χρόνια δεν μπορούσε να σας αποχωριστεί. Τώρα δεν πάει που­θε­νά χω­ρίς τον καλύτερό του φίλο. Ψυχραιμία, μια φάση είναι κι αυτή. Οι ει­δι­κοί δι­α­βε­βαι­ώ­νουν ότι το παι­δί στο θέμα της φιλίας περνάει από διαφορετικά στάδια. Αυ­τό σημαίνει ότι η μανία του να εί­ναι παντού και πάντα με τον αγαπημένο του φίλο εί­ναι απλώς μια αναπτυξιακή φάση.

Ενώ στην προσχολική ηλικία το παιδάκι συνήθως δε δίνει ιδιαίτερη σημασία με ποιον παίζει (αρ­κεί να παίζει), μετά τα επτά τα δεδομένα αλλάζουν. Η φιλία περνά σε δυαδικό επίπεδο και το παιδί ε­πιλέγει συνήθως έναν «καλύτερο φίλο», για τον ο­ποί­ο δείχνει σαφή προτίμηση.

Η ανάγκη του παιδιού να κάνει στενή παρέα με τον αγαπημένο του φίλο είναι υγιής, κα­θώς προ­­σπα­θεί να διαφοροποιηθεί από τους γονείς. Όσο πιο καχύποπτοι είστε απέναντι στον φί­λο του τό­σο πιο καχύποπτο γίνεται το παιδί α­πέ­να­ντί σας.

Δεν είναι, όμως, μόνο το θέμα της αυτονόμησης. Σε αυτή τη δυαδική σχέση το παιδί ψά­χνει να κα­λύψει συγκεκριμένες ανάγκες. Έχει ανάγκη να επικοινωνήσει με έναν συ­νο­μή­λι­κο, να ε­μπι­στευ­τεί και να κερδίσει εμπιστοσύνη αλλά και αποδοχή. Μέχρι τα εννιά οι αξίες όσον α­φο­ρά τους φίλους γί­νονται ακόμα πιο σημαντικές και η σχέ­ση με τον καλύτερό του φίλο ε­νι­σχύ­ε­ται ακόμη περισσότερο.

μέχρι 6 χρονών
Τα παιδιά προσχολικής ηλικίας και μέχρι τα 6 περίπου συ­νή­θως παίζουν με οποιοδήποτε παιδάκι, ανεξάρτητα α­πό την η­λι­κί­α και το φύλο του, χωρίς να έχουν ι­δι­αί­τε­ρες προτιμήσεις.
μετά τα 6
Ξεκινά η πρώτη δυαδική σχέση. Το παιδί εκφράζει συ­γκε­κρι­μέ­νες προτιμήσεις και θέλει να κάνει στενή πα­ρέ­α με έναν ή δύ­ο φίλους.
γύρω στα 12
Ο κύκλος φιλίας διευρύνεται. Αρχίζουν να σχη­μα­τί­ζο­νται ο­μά­δες και οι πρώτες παρέες, οι οποίες συνήθως ε­ξα­κο­λου­θούν να είναι ομόφυλες.

Οδηγίες για τους γονείς

Μήπως υπερβάλλει; Ναι! Αλλά δεν πειράζει. Μην ξεχνάτε πως είναι απλώς μια φά­ση. Αν το παι­δί σάς πει, για παράδειγμα, ότι δε θέλει να έρθει στο πάρτι γενεθλίων της ξαδέρφης του αν δεν έρ­θει μαζί κι ο φίλος του (που πιθανόν δεν είναι κα­λε­σμέ­νος), μη βιαστείτε να βάλετε τις φωνές. Εξε­τάστε αν μπορείτε να κάνετε τις α­νά­λο­γες ρυθμίσεις, για να πραγματοποιήσετε την επιθυμία του. Δεν είναι, ε­ξάλ­λου, τό­σο σπουδαίο ζήτημα όσο ίσως νομίζετε. Το παιδί, α­πό την άλλη, θα το εκτι­μήσει ι­δι­αί­τε­ρα.

Γενικά, όπου μπορείτε να αποφύγετε μια διαμάχη εξουσίας καλό είναι να το κάνετε, προ­τι­μώ­ντας να βάζετε όρια σε πιο σημαντικά θέματα, π.χ. να πείτε κα­τη­γο­ρη­μα­τι­κά «όχι» αν σας ζη­τή­σει να δει μια τηλεοπτική σειρά με τον φίλο του α­κα­τάλ­λη­λη για ανηλίκους. Αν δε συ­ντρέ­χουν σοβαροί λόγοι για τους οποίους πρέπει να α­νη­συ­χεί­τε, καλό θα ήταν να κρατήσετε μια α­πό­στα­ση. Αποφύγε­τε σε κάθε πε­ρί­πτω­ση να ε­πεμ­βαί­νε­τε με δηλώσεις όπως «Δε θέλω να κά­νεις παρέα με αυτό το παι­δί» ή εκ­φρά­σεις όπως «Σε πρόδωσε» ή «Σε εκμεταλλεύεται». Συ­νή­θως έχουν αντίθετο α­πο­τέ­λε­σμα, ενισχύοντας περισσότερο τον δεσμό μεταξύ των δύο παι­διών.

Δεν είναι τόσο παράλογο να θέλει το παιδί να είναι συνεχώς με τον φίλο του. Δε θα πρέ­πει ό­μως να νιώθει δυστυχισμένο όταν δεν είναι μαζί του. Εκεί σημασία παίζει ο δικός σας ρό­λος. Εί­ναι πολύ πι­θανό η ουσιαστική επαφή με το παιδί να έχει χαθεί και να χρειάζεται να την ξα­να­κερ­δί­σε­τε. Με ποιον τρόπο; Δίνοντας σημασία στις α­νά­γκες του και φροντίζοντας να περ­νά­τε ποιοτικό χρόνο μαζί, με τρόπο που να το ευ­χα­ρι­στεί.

Για εσάς ποιοτικός χρόνος μπορεί να είναι να διαβάσετε μαζί ένα βιβλίο. Όμως για ε­κεί­νο μπο­ρεί να είναι να παίξετε μπάλα στο γρασίδι. Γι’ αυτό χρειάζεται να προ­σαρ­μό­σε­τε τον ρό­λο σας, ενισχύο­ντας τη σχέση σας. Σε κάθε περίπτωση να θυ­μά­στε:

1. Δεν μπορείτε να επιλέξετε τους φίλους του παιδιού, ειδικά όσο μεγαλώνει, γι’ αυ­τό πολύ α­πλά μην το κάνετε. Σεβαστείτε τις επιλογές του, παρακολουθώντας δι­α­κρι­τι­κά.

2. Μην επεμβαίνετε στους καβγάδες των παιδιών. Αφήστε το παιδί να λύσει μόνο του τις δι­α­φο­ρές του. Είναι μια δεξιότητα που το ωριμάζει και θα του είναι χρή­σι­μη όταν μεγαλώσει.

3. Μεταξύ 7 και 11 χρονών οι φιλίες περνούν διακυμάνσεις. Μπορεί να κάνει στενή πα­ρέ­α με έ­να παιδί και ξαφνικά η φιλία να τερματίσει. Δείξτε ενδιαφέρον και κα­τα­νόη­ση στα συ­ναι­σθή­μα­τά του, αλλά αφήστε το να ξεπεράσει την απώλεια μόνο του.

4. Για να ενισχύσετε μια φιλία προτείνετε στα δύο παιδιά να ξεκινήσουν κάτι μαζί, π.χ. ένα σπορ, αντί απλώς να συναντιούνται για να παίζουν.

5. Να θυμάστε ότι στην τάξη η φιλία επηρεάζει τις επιδόσεις αρνητικά. Μη βια­στεί­τε να πάτε στο σχολείο ζητώντας να καθίσουν μαζί τα παιδιά, επειδή είναι κολ­λη­τοί φίλοι. Αν ο δά­σκα­λος τα χώρι­σε, έχει τους λόγους του.

6. Μην ανησυχείτε αν το παιδί σας κάνει παρέα με κάποιον αντίθετο χαρακτήρα. Α­πε­να­ντί­ας, κά­τι τέτοιο το ενθαρρύνει να αναπτύξει κι άλλες πλευρές του χα­ρα­κτή­ρα του.

7. Κάντε όλοι μαζί, ως οικογένεια, πράγματα που σας συναρπάζουν. Είναι σημαντικό να υ­πεν­θυ­μί­­ζε­τε στο παιδί ότι οικογένεια δε σημαίνει μόνο τρώμε μαζί στο τραπέζι ή βγαίνουμε για ψώνια.

8. Οργανώστε μικρά πάρτι των πέντε. Σεβαστείτε ότι μπορεί να έχει έναν α­γα­πη­μέ­νο φίλο, αλ­λά βοηθήστε το να ξεχωρίσει από την ομάδα των συμμαθητών ή συ­νο­μη­λί­κων και κάποια άλ­λα παιδιά που συμπαθεί. Καλέστε τα στο σπίτι για παι­χνί­δι ή κάντε μικρά πάρτι με έξυπνο θέ­μα, π.χ. πιτζάμα πάρτι.

9. Προτρέψτε το να συμμετάσχει σε ομαδικά σπορ ή ομάδες χορού, τέχνης, θε­α­τρι­κού παι­χνι­διού, πράγμα που εξασφαλίζει επαφή με συνομήλικα παιδιά, με τα ο­ποί­α μπο­ρεί να α­να­πτύ­ξει ακόμα και φιλία.

Τα σωστά μηνύματα

Είναι σημαντικό, όταν αισθάνεται μπερδεμένο σε ό,τι αφορά τη φιλία, την οι­κο­γέ­νει­α ή τον ε­αυ­τό του, να του περνάτε σωστά μηνύματα. Θα πρέπει δηλαδή να κα­τα­λά­βει ότι:
● Επειδή είναι πολύ καλός φίλος με κάποιο παιδί, δε σημαίνει ότι πρέπει να συμ­φω­νεί σε ό­λα μαζί του, αλλά ότι μπορεί να έχει διαφορετική άποψη.
● Η φιλία δεν μπορεί να αλλάξει κάποιους βασικούς κανόνες της οικογένειας (αν και γί­νο­νται α­να­­προ­σαρ­μο­γές) και ότι κάθε οικογένεια μπορεί να έχει το δικό της κα­τε­στη­μέ­νο.
● Δε χρειάζεται να αλλάξει για να είναι αφοσιωμένος φίλος, αλλά να είναι ο ε­αυ­τός του.

Οι χειριστικοί φίλοι

Κάποια παιδιά μπορεί να είναι πιο εξαρτημένα από τον φίλο τους απ’ όσο θα ’πρεπε. Μπο­ρεί να αι­σθάνονται μοναξιά, ανία ή ακόμη και ανασφάλεια χωρίς τον καλύτερό τους φίλο στο πλάι. Σε αυ­τήν την κατηγορία μπορεί να ανήκουν (χωρίς να είναι πά­ντα απόλυτο):
● Μοναχοπαίδια
● Μικρόσωμα παιδιά
● Ντροπαλά ή εσωστρεφή παιδιά
● Παιδιά με χαμηλή αυτοπεποίθηση
● Παιδιά με χαμηλό προφίλ

Η βασική παγίδα σε αυτή την περίπτωση είναι οι χειριστικοί φίλοι. Τα παιδιά έχουν την τάση να εί­ναι χειριστικά όταν ξέρουν πως κάποιος είναι σε θέση αδυναμίας. Ο φί­λος σε αυτή την πε­ρί­πτω­ση μπορεί να γίνει πιεστικός, περιορίζοντας την προ­σω­πι­κό­τη­τα του παιδιού.

Συνήθως τα χειριστικά παιδιά έχουν την τάση
● να υιοθετούν τον ρόλο του αρχηγού στις παρέες ή να φτιάχνουν κλίκες,
● να θυμώνουν εύκολα και να δυσκολεύονται να δεχτούν το «όχι» σαν απάντηση,
● να καταφεύγουν πολύ συχνά στον εκβιασμό («Δε θα έρθω σπίτι σου αν εσύ δεν...).

Ακόμη και σε αυτή την περίπτωση όμως δεν υπάρχουν πολλά που μπορείτε να κά­νε­τε. Φρο­ντί­στε κυρίως να ενισχύσετε την προσωπικότητα του παιδιού αντί να προ­σπα­θή­σε­τε να το α­πο­μα­κρύ­νε­τε από τον φίλο, από τον οποίο φαίνεται να έχει ε­ξάρ­τη­ση. Θυμηθείτε ότι ο κό­σμος είναι γεμάτος χει­ριστικούς φίλους και απλώς χρει­ά­ζε­ται να μάθουμε πώς να τους α­ντι­με­τω­πί­ζου­με.

ΠΗΓΗ: kids.in.gr / Φλώρα Κασσαβέτη - σε συνεργασία με την Κωνσταντίνα Λατσώνα (κοινωνική λει­τουρ­γό-οι­κο­γε­νει­α­κή θεραπεύτρια)


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: στάδια ανάπτυξης, φίλοι

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου