27 Δεκεμβρίου 2014

Σχολικές διακοπές ή σχολική... συνέχεια;

(Αναπληρωτής Περιφερειακός Διευθυντής Εκπαίδευσης Δυτικής Ελλάδας)

Σε όλες τις περιόδους των σχολικών διακοπών (είτε στις πιο σύντομες των Χρι­στου­γέν­νων και του Πάσχα είτε στις μεγαλύτερες σε διάρκεια του καλοκαιριού) τα παι­διά μπορούν να ξε­φύ­γουν από τις υποχρεώσεις του σχολείου, να ξεκουραστούν, να βρεθούν με τους φίλους τους, να παίξουν, να πε­ράσουν χρόνο με τους γονείς και τους συγγενείς τους, να κάνουν βόλ­τες και εκδρομές, να δουν θέ­ατρο, να πάνε σι­νε­μά.

Τις ίδιες ακριβώς περιόδους ένα από τα βασικά άγχη που αντιμετωπίζουν οι γονείς εί­ναι πώς θα διαχειριστούν την επαφή των παιδιών με το διάβασμα. Θα τα αφήσουν α­πο­λύ­τως ε­λεύ­θε­ρα, χωρίς καμία επαφή με το σχολικό βιβλίο, ή θα προσπαθήσουν ε­ξαρ­χής να το εντάξουν στην καθημερινό­τητα των διακοπών;

Υπάρχουν μερικές βασικές αρχές, οι οποίες –χωρίς να αποτελούν έτοιμες λύσεις– μπο­ρούν να βοη­θήσουν να οργανωθεί με εποικοδομητικό τρόπο ο χρόνος των παι­διών. Αυτές είναι οι ε­ξής:

1. Τα παιδιά έχουν απόλυτη ανάγκη να ξεκουραστούν και να χαλαρώσουν. Όλα τα παι­διά δου­λεύ­ουν σκληρά στη διάρκεια της σχολικής χρονιάς, καθώς, εκτός από τις σχο­λι­κές δρα­στη­ρι­ό­τη­τες, απασχολούνται και με αρκετές εξωσχολικές, όπως ξέ­νες γλώσ­σες, μουσική και αθλητισμό. Αν α­να­λο­γι­στούμε τις υποχρεώσεις στις ο­ποί­ες κα­λού­νται να ανταποκριθούν κα­θη­με­ρι­νά, θα δι­α­πι­στώ­σου­με ότι πολλές φο­ρές το η­με­ρή­σι­ο πρόγραμμά τους είναι ε­πι­βα­ρυ­μέ­νο πε­ρισσότερο και από αυτό των ε­νη­λί­κων. Τα παιδιά, επομένως, έχουν απόλυτη α­νά­γκη για ξεκούραση.
● Άλλωστε, δε θα πρέπει να ξεχνάμε ότι οι διακοπές δεν εντάχθηκαν τυχαία στη ροή της σχο­λι­κής χρονιάς. Ο στόχος τους εί­ναι ακριβώς να δώσουν την ευκαιρία στα παι­διά να ε­πα­να­κτή­σουν την ενέργεια που χρειάζονται και να ξεκουραστούν α­πό τις υ­πο­χρε­ώ­σεις, την πίεση και το άγχος της σχολικής πραγματικότητας, ώ­στε να ε­πα­νέλ­θουν με νέες δυ­νά­μεις στη συ­νέ­χει­α της μαθητικής τους διαδρομής. Συ­νε­πώς, το παι­χνί­δι και η αποχή από την πίεση των κα­θη­με­ρι­νών σχολικών υ­πο­χρε­ώ­σε­ων εί­ναι κάτι παραπάνω α­πό αναγκαία.

2. Σεβόμαστε τον ελεύθερο χρόνο τους. Οι διακοπές σημαίνουν το ίδιο για όλους, μι­κρούς και με­γά­λους: Ελεύθερος χρόνος. Χρόνος που διατίθεται κατά βούληση, χρό­νος ξεκούρασης και δι­α­σκέ­δα­σης, ύπνου, χαράς, παιχνιδιού και ξε­γνοιασιάς. Α­πο­τε­λούν και μια πολύ καλή ευ­και­ρί­α για τα μέ­λη της οικογένειας να βρεθούν όλοι μα­ζί και για περισσότερο χρόνο. Ε­πο­μέ­νως, οι γονείς μπο­ρούν να αφιερώσουν ποι­ο­τι­κό χρόνο στα παι­διά και να απολαύσουν μα­ζί τους κοινές δρα­στη­ρι­ό­τη­τες, οι ο­ποί­ες δέ­νουν ακόμη περισσότερο τα μέλη της οι­κο­γέ­νει­ας, κα­θώς τα παιδιά μπο­ρούν να χα­ρούν τη γονική παρουσία και φροντίδα χωρίς χρονικούς πε­ρι­ο­ρι­σμούς και πιέσεις για μελέτη και άλ­λα καθημερινά καθήκοντα.

3. Τα ενθαρρύνουμε να απολαύσουν την ανάγνωση λογοτεχνικών βιβλίων. Η επαφή των παι­διών με το διάβασμα μπορεί να συνεχιστεί με τα εξωσχολικά βιβλία, τα ο­ποί­α δεν ε­μπε­ρι­έ­χουν το στοι­χεί­ο της «υποχρέωσης», γεγονός που τα καθιστά πε­ρισ­σό­τε­ρο ελκυστικά. Το καλό εξωσχολικό βι­βλίο μορφώνει, ψυχαγωγεί, ανοίγει πε­ραι­τέ­ρω τους ορίζοντες των παι­διών στη σκέψη και τη φα­ντα­σί­α. Ωστόσο, είναι ση­μα­ντι­κό να τα ενθαρρύνουμε να επιλέγουν τα ίδια βιβλία που τα εν­δι­α­φέ­ρουν και να σε­βό­μα­στε τις επιλογές τους, καθώς τα παιδιά έ­χουν δείξει ότι αγαπούν το βι­βλί­ο ό­ταν τους προσφέρεται ως μέσο χαράς και διασκέδασης. Αρ­κεί να σε­βα­στού­με τις α­πό­ψεις τους. Άλ­λω­στε, δε θα πρέπει να ξεχνάμε ότι αν οι διακοπές συ­νε­πά­γο­νται την ανεμελιά και το παιχνίδι, το βι­βλί­ο πρέπει να έχει παρόμοιο ρόλο.

4. Σεβόμαστε την προσωπικότητά τους. Δεν υπάρχουν έτοιμες λύσεις που μπορούν να ε­φαρ­μο­στούν σε κάθε παιδί. Το καθένα έχει τη δική του ξεχωριστή προ­σω­πι­κό­τη­τα και με βά­ση τις ι­δι­αί­τε­ρες ανάγκες του διαμορφώνουμε την προσέγ­γισή μας α­πέ­να­ντί του. Έτσι, δε θα πρέ­πει να τα πι­έ­ζου­με, επειδή ενδεχομένως κάποια άλλα παι­διά γνωστών ή φίλων επιλέγουν κα­τά τη διάρκεια των διακοπών τους να α­σχο­λη­θούν με επαναλήψεις της σχολικής ύλης ούτε βέ­βαι­α προσπαθούμε να τους ε­πι­βάλ­λου­με να διαβάζουν εξωσχολικά βιβλία παρά τη θέλησή τους.

5. Συμβουλευόμαστε τους εκπαιδευτικούς τους για τα κενά που πιθανόν α­ντι­με­τω­πί­ζουν στη σχο­λι­κή ύλη. Είναι πολύ χρήσιμο στο τέλος κάθε σχολικής περιόδου, λί­γο πριν ξε­κι­νή­σουν οι σχο­λι­κές διακοπές, να επικοινωνήσουμε με τους δασκάλους ή τους καθηγητές των παιδιών για εν­δε­χό­με­να κενά που πι­θανόν έχουν σε σχέση με τη διδακτέα ύλη. Αν ε­πι­λέ­ξου­με, λοιπόν, στις διακοπές να καλύψουμε κά­ποια από αυ­τά τα κενά, οι παρεμβάσεις μας θα πρέπει να είναι επιλεκτικές και στο­χευ­μένες στα μαθήματα που το έχουν περισσότερο α­νά­γκη, χωρίς να ασκούμε πίεση.

6. Τα προετοιμάζουμε σταδιακά τις τελευταίες ημέρες των δι­α­κοπών για ε­πα­νέ­ντα­ξη στο σχο­λικό πρόγραμμα. Τις τελευταίες ημέρες των διακοπών δι­α­μορ­φώ­νου­με από κοινού με τα παιδιά έ­να πρόγραμμα, το οποίο θα τα βοηθήσει να ε­ντα­χθούν ξα­νά στον ρυθμό του σχο­λεί­ου. Σιγά σιγά η ε­πα­φή τους με τα σχολικά βιβλία γί­νε­ται ε­ντο­νό­τε­ρη, ολοκληρώνουν τις ερ­γα­σί­ες που τους είχαν α­να­τε­θεί κατά τη δι­άρ­κει­α των διακοπών, ο χρόνος πα­ρα­κο­λού­θη­σης τηλεόρασης μειώνεται ση­μα­ντι­κά, κοι­μού­νται και ξυπνούν νωρίτερα σε σχέση με το προ­η­γού­με­νο διάστημα, ώ­στε η με­τά­βα­ση στη σχο­λι­κή πραγ­ματικότητα να γίνει με μεγαλύτερη ευ­κο­λί­α.

Συνοψίζοντας, δε θα πρέπει να ξεχνάμε ότι η συμμετοχή του ίδιου του παιδιού στον σχε­δι­α­σμό του προγράμματος που θα ακολουθήσουμε στις διακοπές κρίνεται α­πα­ραί­τη­τη, καθώς θα πρέπει να συ­ζητήσουμε αναλυτικά μαζί του και να συ­να­πο­φα­σί­σου­με, μεταξύ άλλων, ποια θα πρέπει να είναι η θέση του διαβάσματος.

Σε κάθε περίπτωση, δε θα πρέπει να ξεχνάμε ότι αυτό που προέχει είναι να ξε­κου­ρα­στούν τα παι­διά και να απολαύσουν την περίοδο των διακοπών τους.

ΠΗΓΗ: agriniopress.gr (22.12.2014)

20 Μαρτίου 2014

Το σβήσιμο της φωτιάς

«Η εκπαίδευση δεν είναι το γέμισμα ενός
κουβά αλλά το άναμμα μιας φωτιάς»
(William Butler Yeats)

(ψυχοθεραπεύτρια, ann-lou.blogspot.gr)

Κάθε απόγευμα μια δεκάχρονη μικρή διαβάζει κι εγώ βράζω από τον θυμό μου. Α­πο­στη­θί­ζει λέ­ξεις που δεν κατανοεί χωρίς να ρωτάει την έννοιά τους. Κόβει τον κό­σμο και τον καταπίνει α­μά­ση­το. Προφανώς κανείς ποτέ δεν την έμαθε να ρω­τά­ει. Σκέ­φτο­μαι στο σχολείο τη δα­σκά­λα να αγκομαχά να τελειώσει την αδυσώπητη ύ­λη. Πού χρόνος για ερωτήσεις και α­πα­ντή­σεις. Αυτά είναι γι’ αυτούς που θέλουν να μά­θουν να σκέφτονται. Αποστηθίζει την Ιστορία, τη Γε­ω­γρα­φί­α. Όταν πάει να γρά­­ψει μια πιο σύνθετη σκέψη γράφοντας μια πιο σύνθετη πρό­τα­ση, μπερδεύεται.

Βλέπω τα παιδιά να δυσκολεύονται. Τα πιο αδύναμα να πασχίζουν βασανιστικά να πιά­σουν τους πιο δυνατούς. Κι όλοι μαζί να λουφάζουν, να υποστέλλουν τη σημαία της φιλομάθειας, της ανα­ζω­ο­γο­νητικής περιέργειας. Να νιώθουν σαν επιβάτες σε έ­να τρένο που τους πάει μα­κρι­ά σε χώρες στεί­ρες και ξερές, μακριά από τους θρε­πτι­κούς χυμούς της αληθινής γνώσης. Να βαριούνται, να α­δια­φορούν, να μισούν. Να χά­νουν ψιχουλάκι ψιχουλάκι την έμφυτη α­νά­γκη για εξερεύνηση του κό­σμου. Να πα­ρα­σύ­ρο­νται στη δική μας δίνη, να εσωτερικεύουν τις τρύ­πες μας, να α­δειά­ζουν από ου­σί­α.

Τη βλέπω να βάζει στη σάκα της τα βιβλία. Ένα από τα έξι της Γλώσσας, ένα από τα πέ­ντε των Μα­θηματικών, ένα Ι­στο­ρί­ας γραμμένο από κάποιον που μάλλον είχε μι­σή­σει πολύ την Ι­στο­ρί­α ή τα παιδιά που διαβάζουν Ιστορία. Ένα Θεατρικής Αγωγής που δε θα το ανοίξουν και πάλι σήμερα για­τί η ύλη δε θα το επιτρέψει, ένα Φυσικής Α­γω­γής για τις ασκήσεις που θα μπο­ρού­σε μόνη της να κά­νει αν είχε ελεύθερο χρό­νο. Πολ­λά βιβλία που δε θα ανοίξουν πο­τέ. Γραμμένα με τα λεφτά από τα κοι­νο­τι­κά κον­δύ­λια. Από ανθρώπους που αρπάξανε τότε πολ­λά λεφτά και που τώρα δεν εί­μαι καν σί­γου­ρη πως μάθανε τουλάχιστον να μη μιλάνε. Με­ρι­κοί δάσκαλοι προ­σπα­θούν, δί­νουν τα δικά τους φυλλάδια. Αλλά αυτό δεν αρκεί.


Τη βλέπω να μαζεύει τα τετράδιά της. Αυτά που περιέχουν τα πρώτα της βήματα στη μαγική χώ­ρα του Λόγου. Τις λέξεις, τα επιχειρήματα, τις σκέψεις της. Και θέ­λω να της ζητήσω συ­γνώ­μη που ε­ξακολουθώ να την αφήνω απροστάτευτη να σκορ­πί­ζε­ται άσκοπα, να μπαίνει κι αυ­τή σαν ένα μι­κρο­σκοπικό λιθαράκι σε μια ι­στο­ρί­α θλι­βε­ρής πραγματικότητας που μας σφίγ­γει όλο και πιο βάρ­βα­ρα.
Να της πω πως ονειρεύομαι να τη δω να περπατά ελεύθερη στα λιβάδια, κρα­τώ­ντας τη ζω­ή στα χέρια της. Να μη φοβάται να μιλήσει, να διεκδικήσει, να θυμώσει, να αγαπήσει.
Να της πω πως ονειρεύομαι να τη δω ν’ ανοίγει την πόρτα του σπιτιού της και της καρ­διάς της για να δώσει βοήθεια στον αδύναμο, αγάπη στον φίλο της.
Να της πω πως ονειρεύομαι να τη δω να αναλαμβάνει ρίσκο για να μπορέσει να περ­πα­τή­σει σε δρόμους ωραίους και φωτεινούς, γιατί οι δρόμοι δεν πάνε πάντα α­πό τα σίγουρα. Να περπατήσει άφοβα σε δρόμους που οι άνθρωποι δοκιμάζουν να συν­δε­θούν, να δώσουν και να πάρουν.

Τη βοηθώ να φορέσει τη σάκα της στην πλάτη και παρακαλώ από μέσα μου να γίνει σή­με­ρα το θαύ­μα. Όπως τότε, χρόνια πολλά πριν, που είχαμε κανονίσει στην ώρα των «φι­λο­λο­γι­κών» να μην κάνουμε μάθημα. Μέρες πριν ο δάσκαλος μάς είχε γρά­ψει σ’ ένα χαρτάκι: «Ν. Καβ­βα­δί­ας “Μαρα­μπού”». Σαν συνθηματικό το νιώσαμε. Συν­θη­μα­τι­κό ήταν. Δυο ώρες εκεί. «Μα­ρα­μπού», «Πούσι», «Η βάρδια»· απαγγελία α­πό το στό­μα δωδεκάχρονων παιδιών. Τα τρα­γού­δια ενδιάμεσα. Απαγ­γε­λί­ες του ποιητή σ’ έ­να κασετόφωνο που είχαμε φέρει από το σπί­τι. Και για διακόσμηση αφίσα με θέ­­μα α­πό πίνακες του Τσαρούχη. Δυο ώρες δε μίλησε κα­νείς.

Αυτό το συνθηματικό περιμένω κάθε μέρα. Για να πάψω να νιώθω πως κρεμώ στην τσά­ντα της τη συνεχόμενη ανημπόρια μας για ένα καλύτερο αύριο. Γι’ αυτό το αύριο που μεγαλώνει σή­με­ρα στα πόδια μας, δίπλα μας. Ένα δίπλα μας τόσο μακριά ακόμη α­πό τις δυνατότητές μας. Ένα συνθημα­τικό που να με κάνει να ελπίσω ξανά πως τα δε­κά­χρο­να παιδιά θα αρ­χί­σουν να μαθαίνουν πως οι φίλοι, οι δάσκαλοι είναι μνήμες. Και πως, όπως η ποίηση, δε βρί­σκο­νται μόνο στα βιβλία αλλά στα πρόσωπα και στα έρ­γα των ανθρώπων. Στον κόσμο.


ΠΗΓΗ: www.vetonews.gr (15.10.2013) ● ΕΙΚΟΝΕΣ: klimbo.ru, newagemama.com


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: εκπαίδευση

4 Μαρτίου 2014

Στοπ στην ενδοσχολική βία!

Μια εκπαιδευτική ταινία της Εταιρείας Ψυχοκοινωνικής Υγείας του Παιδιού και του Ε­φή­βου (Ε.Ψ.Υ.Π.Ε.) με θέμα την ενδοσχολική βία και τον εκφοβισμό. Βα­σί­ζε­ται σε συ­νε­ντεύ­ξεις που έδωσαν μαθητές, εκπαιδευτικοί και γονείς στα σχο­λεί­α όπου εφαρμόστηκε η ο­μώ­νυ­μη παρέμβαση πρόληψης της Εταιρείας.



ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: σχολική βία