29 Ιουνίου 2018

Για να διαπαιδαγωγούμε σωστά
τα «παιδιά του αντίχειρα»

Συνέντευξη με τον Μανώλη Σφακιανάκη
(ειδικός ερευνητής, τέως επικεφαλής της Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος, www.csii.gr)

Ο άνθρωπος που το όνομά του είναι συνδεδεμένο με το ηλεκτρονικό έγκλημα και τη διαδικτυακή ασφάλεια μιλάει για την αναγκαιότητα του να μάθουν τα παιδιά τους σω­στούς κανόνες στο διαδίκτυο.

Ποια είναι η ασφαλής ηλικία στην οποία μπορούμε να δώσουμε πρόσβαση στα παι­διά μας στο διαδίκτυο;

Έτυχε να είμαι πριν είκοσι μέρες στο Δουβλίνο, στο οποίο συμμετείχαμε με το ιν­στι­τού­το μου (CSIi – Cyber Security International Institute) σε ένα συνέδριο για την κυ­βερ­νο­α­σφά­λει­α. Ασχοληθήκαμε αποκλειστικά με το κομμάτι της ασφάλειας των παι­διών, σε σχέση πάντα με το διαδίκτυο. Το νεότερο που προέκυψε από αυτό το συ­νέ­δρι­ο είναι ότι τα παιδιά πια πρέπει να μαθαίνουν το διαδίκτυο από την ηλικία των 3 με 5 ετών, αλλά πάντα με κανόνες. Πρέπει να μάθουν από αυτή την πολύ μι­κρή ηλικία ότι το διαδίκτυο δεν είναι παιχνίδι, το κινητό δεν είναι παιχνίδι, το τά­μπλετ δεν είναι για να παίζουμε –είναι για άλλες ασχολίες. Mε λίγα λόγια, πρέπει να μάθουμε στα παιδιά μας, μαζί με τους υπόλοιπους βασικούς πρώτους κανόνες της ζωής τους, και το διαδίκτυο.

Πιστεύετε ότι αυτό θα έπρεπε να γίνει και μάθημα στα σχολεία;

Βέβαια. Κάποιοι θεωρούν ότι το διαδίκτυο είναι το ίδιο με την πληροφορική. Όμως δεν είναι. Θα έπρεπε να είναι ένα ξεχωριστό μάθημα, γιατί το διαδίκτυο είναι ένα και­νούρ­γιο προϊόν στη ζωή μας με ξεχωριστούς κανόνες και που θα πρέπει να ε­ναρ­μο­νι­στεί μέσα στα μαθήματα. Αυτό που έχω διαπιστώσει και ως ινστιτούτο και ως μέλος της αστυνομίας παλαιότερα, έχοντας δει πάνω από ένα εκατομμύριο μα­θη­τές, είναι ότι τα παιδιά θέλουν να μάθουν κανόνες. Έχουν ελλείμματα στο κομ­μά­τι που λέγεται διαδίκτυο και αναζητούν απαντήσεις. Έτσι, λοιπόν, εμείς κάνουμε έκ­κλη­ση ότι πρέπει να μπει, να ενσωματωθεί μαζί με την πληροφορική και το δι­α­δί­κτυ­ο και να μπορέσουν άνθρωποι εξειδικευμένοι να δείξουν στα παιδιά μέσα από συ­γκε­κρι­μέ­νη ύλη το κομμάτι αυτό.

Ποια είναι η σωστή ηλικία που το παιδί χρειάζεται κινητό;

Πιστεύω ακράδαντα ότι έχουν ανάγκη την ασφάλεια του κινητού. Έτσι, για εμένα κά­θε παιδάκι από την ηλικία των 7 και επάνω, που σιγά σιγά μπορεί να είναι σε ένα παι­δι­κό πάρτι ή σε έναν φίλο του χωρίς εμάς, πρέπει να έχει ένα κινητό, για τον α­πλού­στα­το λόγο ότι το κινητό βοηθάει σε περίπτωση ανάγκης το παιδάκι μας να μας βρει και να μιλήσει μαζί μας. Είναι ουσιαστικά ένα μηχάνημα εντοπισμού για το πού είναι το παιδί μας. Όμως αναφέρομαι σε ένα απλό κινητό, που μπορεί απλά να κά­νει μια κλήση, και όχι σε smartphone που έχει ίντερνετ, παιχνίδια και σόσιαλ μέ­σα.

Και σε ποια ηλικία πρέπει το παιδί να μπαίνει στα κοινωνικά δίκτυα;

Μετά τα 13.

Tο instagram έχει μεγάλη απήχηση σε μικρούς και μεγάλους. Όμως είναι ένα μέσο το οποίο καλλιεργεί την ωραιοποίηση, την πλαστή εικόνα του εαυτού μας, την έ­ντο­νη επεξεργασία των χαρακτηριστικών μας. Πόσο επικίνδυνο μπορεί να είναι έ­να τέτοιο μέσο για ένα παιδί;

Θα σας πω ένα παράδειγμα. Πρόσφατα μιλούσα με τα παιδιά ενός σχολείου στην Κα­λα­μπά­κα, ηλικίας 11 με 13, μέσω skype. Όταν τους ρώτησα «ποιοι από εσάς έ­χε­τε instagram;», απάντησαν όλα θετικά. Με απλά λόγια, παιδιά στην προεφηβεία τους κάνουν χρήση ενός κοινωνικού δικτύου, το οποίο για μένα καλώς υπάρχει, ό­μως από την άλλη πλευρά αυτό το κοινωνικό δίκτυο εάν δεν ξέρουμε να το δου­λέ­ψου­με, δυστυχώς μπορεί να κάνει μεγάλη ζημιά σε τόσο μικρές ηλικίες.

Διαπιστώνω, συζητώντας με άλλους γονείς που έχουν ενεργή σχέση με το δι­α­δί­κτυ­ο και τα σόσιαλ, ότι πολλές φορές πιάνουμε τον εαυτό μας τα παιδιά να μας ξε­περ­νούν. Υπάρχει ένα χάσμα, που είναι βέβαια φυσικό επόμενο. Με ποιον τρόπο μπο­ρούν οι γονείς να το καλύψουν;

Για αυτό ακριβώς το χάσμα που λέτε δημιούργησα την Ακαδημία Γονέων. Αυτό το πρώ­το εξάμηνο έχουμε εκπαιδεύσει χιλιάδες γονείς. Κάθε Τρίτη βράδυ 7-9 μέσω του web tv του Ant1 κάνουμε μαθήματα στους γονείς με σκοπό να τους καλύψουμε αυ­τό ακριβώς το έλλειμμα. Το παρακολουθούν από το σπίτι τους, οι περισσότεροι δε μαζί με τα παιδιά τους. Και αν τύχει κάποιος και χάσει το μάθημα, το βρίσκει με­τά στη θυρίδα του. Αυτό λοιπόν το μάθημα γίνεται όλο τον μήνα για μια σειρά γο­νέ­ων, οι οποίοι πρέπει να παρακολουθήσουν τέσσερις κύκλους μαθημάτων και στη λή­ξη τους λαμβάνουν και τη σχετική πιστοποίηση.

Με το snapchat τι γίνεται; Είναι μία εφαρμογή, η οποία έχει μεγάλη απήχηση στα παι­διά και ο γονιός δεν μπορεί να μπει να παρακολουθήσει, γιατί το chat γίνεται μέ­σα σε μια πολύ συγκεκριμένη ομάδα. Εκεί τι κάνουμε;

Ξέρετε κάτι; Το μόνο πράγμα που μπορούμε να κάνουμε εμείς οι γονείς για να α­ντι­με­τω­πί­σου­με τη διαδικτυακή ζωή των παιδιών μας είναι ένα: Γινόμαστε φίλοι με το παι­δί μας. Το βασικότερο από όλα είναι να μάθεις τα πάντα μέσα από το ίδιο σου το παι­δί. Να γίνεις φίλος και κοινωνός, να μην είστε ξένοι μέσα στο ίδιο σπίτι, μέσα στην ίδια οικογένεια. Όταν υπάρχει μια σχέση φιλική και μια σχέση εμπιστοσύνης και με τα παιδιά μας, τότε τα πράγματα αλλάζουνε και τότε όλα έχουν διαφορετική ρο­ή. Οπότε η συμβουλή μου προς όλους τους γονείς είναι να βρούνε τα σωστά ση­μεί­α προσέγγισης. Και για να γίνει αυτό πρέπει να αφιερώσουμε χρόνο. Τα παιδιά μας είναι αγριμάκια. Φεύγουνε. Αλλά για μένα δεν υπάρχει «Δεν μπορώ να πλη­σι­ά­σω το παιδί μου». Απλά, θέλει επιμονή και υπομονή. Πρώτα πρέπει να ασχοληθούμε ε­μείς οι ίδιοι με τα παιδιά μας και μετά πηγαίνουμε σε ψυχολόγους και ψυχιάτρους. Ε­δώ οι κακοποιοί βρίσκουν τρόπο να προσεγγίσουν τα παιδιά μας, εμείς δεν μπο­ρού­με να βρούμε; Η δική μου λοιπόν συμβουλή είναι: «Ελάτε κοντά στα παιδιά σας και όλα θα πάνε καλά». Γιατί τα παιδιά μας δεν μπορούμε να τα πάρουμε από τα δί­κτυ­α και να τα βγάλουμε εκτός. Άρα είναι μονόδρομος το παιδί να μάθει τους σω­στούς κανόνες του διαδικτύου και να μας έχει πάντα κοντά του.

Ποια είναι η δικλίδα ασφαλείας για τα online games; Πού ξεκινάει ο εθισμός;

Πολύ καλή ερώτηση και η απάντηση είναι μόνο μία: Όταν δεις το παιδί σου και αλ­λά­ζει συμπεριφορά, τότε αρχίζουνε τα καμπανάκια του κινδύνου. Όταν έχεις ένα παι­δί κοινωνικό, ένα παιδί που είναι μια χαρά στις υποχρεώσεις του, που πηγαίνει στον παππού και στη γιαγιά, στους φίλους του, που παίζει με τα παιχνίδια του, παί­ζει με άλλα παιδιά και ξαφνικά αυτό το παιδάκι το χάσεις και γίνει ένα παιδί που εί­ναι κλεισμένο σε ένα δωμάτιο και αλλάξει συμπεριφορά, τότε υπάρχει πρόβλημα. Ξέ­ρε­τε, όλα τα παιδιά που εθίζονται και μπαίνουν στο διαδίκτυο για ώρες, και έ­πει­τα για μέρες, επειδή είναι συνέχεια κλεισμένα μέσα, αλλάζει και το χρώμα τους. Εί­ναι παιδιά τα οποία τα καταλαβαίνεις με την πρώτη ματιά. Δε μιλάνε, δεν έχουν ό­ρε­ξη για τίποτε παρά μόνο για τον υπολογιστή και το διαδίκτυο.

Υπάρχει κάποιο σημάδι που μπορούμε να αναγνωρίσουμε πριν φτάσουμε στην πα­ρα­πά­νω κατάσταση;

Το σημείο-κλειδί είναι όταν το παιδί το βλέπεις σιγά σιγά και απομακρύνεται. Από ό­λα. Κόβει τις αθλητικές του δραστηριότητες, κόβει να παίζει με τα παιχνίδια του, κό­βει οτιδήποτε θέλει να το βγάλει από το σπίτι. Αυτό γίνεται σταδιακά, προ­φα­νώς. Αλλά όταν το ξεκινάει και κόβει τις κοινωνικές του δράσεις, τότε αυτό είναι έ­να καμπανάκι.

Πόση ώρα χρειάζεται να αφήνουμε τα παιδιά να παίζουν στο διαδίκτυο;

Μία ώρα την ημέρα. Όταν η μία ώρα γίνουν δύο ή τρεις, τότε αυτομάτως οι δύο ώ­ρες γίνονται εύκολα τέσσερις και οι τέσσερις οκτώ, οπότε εκεί τελειώσαμε. Το χά­σα­με το παιχνίδι. Άρα, προσοχή και μέτρο πριν χτυπήσει το καμπανάκι.

Το να επιτρέπουμε στα παιδιά να παίζουν μόνο μέσα στο Σαββατοκύριακο βοηθάει ή και αυτό είναι παγίδα;

Κάποιοι γονείς λένε μόνο Σαββατοκύριακο και τα παιδιά το τηρούν. Άλλοι λένε μία ώ­ρα την ημέρα. Εγώ, προσωπικά, προτιμώ να είναι μία ώρα την ημέρα από το να παί­ζει μόνο το Σαββατοκύριακο, γιατί το πιο πιθανό είναι να καταλήξει τελικά να παί­ζει όλο το Σάββατο και όλη την Κυριακή. Και εκεί έρχεται ο εθισμός.

Πιστεύετε ότι στα παιδιά της γενιάς 5-13 ετών η συναισθηματική νοημοσύνη τους εί­ναι διαφορετική; Είναι λιγότερο υγιής; Εκφράζει με πολύ διαφορετικό τρόπο τα συ­ναι­σθή­μα­τά της η νέα γενιά;

Τα παιδιά τα σημερινά τα ονομάζουμε «παιδιά του αντίχειρα». Είναι μια γενιά, η ο­ποί­α δυστυχώς ασχολείται όλη μέρα με το διαδίκτυο. Είναι αυτή η γενιά, η ο­ποί­α βγαίνει ραντεβού και ο καθένας κρατά το κινητό του και μιλάει με τον σύντροφό του που είναι απέναντί του μέσω chat. Αυτό, δυστυχώς, είναι κάτι το οποίο είναι της εποχής μας, είναι μια τάση, είναι φαινόμενο της εποχής. Άρα, το συναίσθημα και η έκφρασή του όπως το ξέραμε παλιά, που δεν υπήρχε η τεχνολογία, δεν υπάρχει με τον ίδιο τρόπο.

Μπορεί να γίνει σύγκριση γενεών;

Δεν μπορώ να πω ότι εμείς είμαστε καλύτεροι από αυτούς. Αυτό δεν είναι κρι­τή­ρι­ο. Είναι άλλες οι αντιλήψεις του τότε, άλλες του σήμερα. Ίσα ίσα, που τη γενιά αυτή τη θεωρώ πολύ ωραία και πολύ τυχερή, γιατί απολαμβάνουν από πολύ μικρή ηλικία ό­λα τα gadget, όλη την τεχνολογία και έχουν αυτή την απίστευτη πρόσβαση στον κό­σμο που σου δίνει το διαδίκτυο.

Για τον τρόπο που καταφέρνουν και μπαίνουν άγνωστοι ακόμη και μέσα στα on­line games που παίζουν σε συγκεκριμένες ομάδες τα παιδιά μας, εκεί τι πρέπει να κά­νου­με;

Η κερκόπορτα του εγκλήματος λέγεται chatroom. Τα εικονικά δωμάτια ε­πι­κοι­νω­νί­ας. Εμείς, που είμαστε της δίωξης, λέμε ότι αν κάποιος θέλει να κάνει έγκλημα, μπαί­νει σε ένα chat. Θα σας πω μια εμπειρία μου επιγραμματικά. Ήταν ένα πρωί γύ­ρω στις 9 και μία μαμά έφερε το κοριτσάκι της ηλικίας 7 χρονών με τις πιτζάμες στο γραφείο μου. Η γυναίκα φώναζε έξω από το γραφείο μου: «Θέλω να δω τον Σφα­κια­νά­κη». Τη δέχτηκα αμέσως και της ζήτησα να μου εξηγήσει τι συνέβη. Και μου λέει: «Κύριε Σφακιανάκη, το πρωί στις 7:30 μπήκα στην τουαλέτα ξαφνικά και βρή­κα το παιδί μου μέσα και αγκαλιά με το λάπτοπ και γυμνό. Στη συνέχεια παίρνω το λάπτοπ στο πρόσωπό μου και βλέπω και άλλα παιδάκια μπροστά σε κάμερες γυ­μνά. Αμέσως έκλεισα τον υπολογιστή και ήρθα σε εσάς».

Ξέρετε τι έδειξε όλο αυτό; Τα παιδάκια αυτά, που ήταν φίλες και στην πραγματική τους ζωή, έπαιζαν ένα διαδικτυακό παιχνίδι όλα μαζί. Στην παρέα τους είχε πα­ρει­σφρή­σει η μικρή Σοφούλα, μία 8χρονη, την οποία μάλιστα την έλεγαν και αρχηγό. Τε­λι­κά, η Σοφούλα ήταν ένας 75χρονος που είχε καταφέρει να πείσει τα υπόλοιπα παι­δά­κια να γδύνονται μπροστά στον υπολογιστή, να τα καταγράφει κτλ. Τον βρή­κα­με, πήγε φυσικά φυλακή, όμως το διά ταύτα είναι ένα: Τα παιδιά μας πρέπει να τα έ­χου­με κοντά. Τα παιδιά μας δεν πρέπει να τα παρακολουθούμε. Παρακολουθούμε μό­νο τους κακοποιούς. Τα παιδιά μας τα επιτηρούμε και είμαστε πάντα δίπλα τους. Τα παιδιά δε θέλουν χωροφύλακες, γιατί τότε το χάσαμε το τρένο. Γιατί αν εγώ φτά­σω να αναγκαστώ να παρακολουθήσω να δω τι γράφει η κόρη μου, έχω τε­λειώ­σει. Έχω κλείσει σαν πατέρας.

ΠΗΓΗ: jenny.gr (13.06.2018) / Τζένη Μπαλατσινού ● ΑΦΟΡΜΗ: ΤΟ ΧΑΜΟΜΗΛΑΚΙ (21.06.2018)

28 Ιουνίου 2018

Χρήση κινητών τηλεφώνων και ηλεκτρονικών
συσκευών στις σχολικές μονάδες

Εγκύκλιος του Υπουργείου Παιδείας (2018)

Για την εύρυθμη λειτουργία των σχολείων σχετικά με τη χρήση κινητών τη­λε­φώ­νων και ηλεκτρονικών συσκευών από μαθητές και εκπαιδευτικούς στον χώρο του σχο­λεί­ου και λαμβάνοντας υπόψη το Π.Δ. 28/15 (34Α΄) «Κωδικοποίηση διατάξεων για την πρόσβαση σε δημόσια έγγραφα και στοιχεία», τον ν. 2472/1997 (50Α΄) «Περί προ­στα­σί­ας του ατόμου από την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα», κα­θώς και την με αριθμ. πρωτ. 14/21-04-2016 Πράξη του Δ.Σ. του Ινστιτούτου Εκ­παι­δευ­τι­κής Πολιτικής, ορίζουμε τα εξής:

1. Οι μαθητές δεν επιτρέπεται να έχουν στην κατοχή τους κινητά τηλέφωνα εντός του σχολικού χώρου.

2. Οι μαθητές δεν επιτρέπεται να έχουν στην κατοχή τους εκτός από κινητά τη­λέ­φω­να και οποιαδήποτε άλλη ηλεκτρονική συσκευή ή παιχνίδι που διαθέτει σύστημα ε­πε­ξερ­γα­σί­ας εικόνας και ήχου εντός του σχολικού χώρου. Ο ανάλογος εξοπλισμός που τους διαθέτει το σχολείο στο οποίο φοιτούν χρησιμοποιείται κατά τη διάρκεια της διδακτικής πράξης και της εκπαιδευτικής διαδικασίας γενικότερα και μόνο υπό την εποπτεία/επίβλεψη του εκπαιδευτικού.

3. Οι εκπαιδευτικοί εκτός από τις διαθέσιμες από το σχολείο ηλεκτρονικές συ­σκευ­ές (H/Y, λάπτοπ, τάμπλετ, διαδραστικούς πίνακες κτλ.), δύνανται να χρη­σι­μο­ποι­ή­σουν και τον δικό τους προσωπικό ηλεκτρονικό εξοπλισμό κατά τη διάρκεια της διδακτικής πράξης και για τις ανάγκες αυτής, αλλά και στο πλαίσιο της εκ­παι­δευ­τι­κής διαδικασίας γενικότερα, τηρώντας τους κανόνες ασφάλειας και τις σχε­τι­κές διατάξεις περί προστασίας των προσωπικών δεδομένων των μαθητών και των εκπαιδευτικών [νόμοι 2472/1997 (ΦΕΚ 50/τ.Α΄/1997) και 3471/2006 (ΦΕΚ 133/τ. Α΄/2006)].

4. Επισημαίνεται ότι θα πρέπει να αποφεύγεται η ανάρτηση φωτογραφιών και βί­ντε­ο με μαθητές στους δικτυακούς τόπους των σχολικών μονάδων. Οι φω­το­γρα­φί­ες αποτελούν δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα, σύμφωνα με τα οριζόμενα στη δι­ά­τα­ξη του άρθρου 2 στοιχ. α΄ του ν.2472/1997, στο μέτρο που από αυτές δύνανται να προσδιοριστούν, άμεσα ή έμμεσα, τα υποκείμενα των δεδομένων. Σύμφωνα με το άρ­θρο 5 του ίδιου νόμου, η επεξεργασία και κατά συνέπεια η ανάρτηση, η α­πο­θή­κευ­ση σε ψηφιακά μέσα (π.χ. αναμνηστικού τύπου φωτογραφίες, βίντεο και δρα­στη­ρι­ό­τη­τες της σχολικής ζωής) δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα επιτρέπεται μόνο ό­ταν το υποκείμενο των δεδομένων (οι κηδεμόνες των μαθητριών-μαθητών) έχει δώ­σει τη συγκατάθεσή του.
● Πρότυπο έντυπο γονικής συναίνεσης όσον αφορά τη γονική συγκατάθεση πριν α­πό την αποθήκευση σε ψηφιακά μέσα και την ανάρτηση εικόνων και βίντεο με μα­θη­τές στις ιστοσελίδες και ιστολόγια του σχολείου, καθώς και άλλο χρήσιμο υλικό που αφορά την ασφάλεια των μαθητών στο διαδίκτυο και την προστασία των προ­σω­πι­κών δεδομένων των μαθητών μπορείτε να βρείτε στον ενημερωτικό κόμβο του Πανελλήνιου Σχολικού Δικτύου «Ασφάλεια στο Διαδίκτυο».

5. Δεν επιτρέπεται η χρήση-λειτουργία καμερών ασφαλείας στους σχολικούς χώ­ρους κατά τη διάρκεια λειτουργίας του σχολείου, σύμφωνα και με την υπ’ αρ. Γ/Ξ/2274/31.3.2011 (ΦΕΚ 548/τ. Β΄/7-4-2011) οδηγία της Αρχής Προστασίας Δε­δο­μέ­νων Προσωπικού Χαρακτήρα και ειδικότερα το άρθρο 18, παρ. 2, που ορίζει ε­πι­πλέ­ον ότι οι ώρες λειτουργίας του συστήματος θα πρέπει να αναγράφονται με σα­φή­νει­α σε σχετικές ενημερωτικές πινακίδες, έτσι ώστε να γνωρίζουν όλοι οι μαθητές και φορείς της εκπαιδευτικής κοινότητας ότι κατά τη διάρκεια της παρουσίας τους στο σχολείο δεν παρακολουθούνται.

ΠΗΓΗ: Εγκύκλιος Φ.25/103373/Δ1/22-6-2018

Η ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΤΟΥ 2018


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: σχολική λειτουργία

27 Ιουνίου 2018

Νέα εικόνα στον τίτλο του ιστολογίου

Μετά από οκτώ χρόνια το «Σχολείο & Οικογένεια» ανανεώθηκε εμφανισιακά. Α­πέ­κτη­σε νέα εικόνα στον τίτλο του, άσπρισε το φόντο, άλλαξε η γραμ­μα­το­σει­ρά, με­γά­λω­σαν τα γράμματα, οργανώθηκαν κάπως καλύτερα τα πε­ρι­ε­χό­με­νά του.

Η πρώτη εικόνα του τίτλου (2010-2018)...

...και η καινούργια (2018- )

Σε κάθε περίπτωση, βέβαια, πρωταγωνιστές είναι τα κείμενα
και το άλλο υλικό των αναρτήσεών του. Καλή μας συνέχεια!



ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: για το ιστολόγιο

5 Ιουνίου 2018

Σκέψεις για την παιδεία του 21ου αιώνα

Από τον Νίκο Δήμου
(συγγραφέας και blogger)

Ποια θα ήταν η καλύτερη παιδεία; Πρόταση: να καταργήσουμε τη μάθηση (και φυ­σι­κά την α­πο­μνη­μό­νευ­ση) και να καλλιεργήσουμε δύο πράγματα: (α) κριτική σκέ­ψη (με μπόλικη αμ­φι­σβή­τη­ση) και (β) ευαισθησία (άνοιγμα στην τέχνη).

Η μεγάλη επανάσταση της Νέας Παιδείας θα αφορά τη φιλοσοφία της. Για πρώτη φο­ρά στην ι­στο­ρί­α του ανθρώπου η παιδεία δεν έχει κανένα λόγο να είναι μάθηση, δε­δο­μέ­νου ότι τα γνω­στι­κά αντικείμενα είναι όλα συνεχώς παρόντα και θα αρκεί το πά­τη­μα ενός κουμπιού (η και μια φραστική εντολή) για να πληροφορηθούμε το ση­μεί­ο τήξεως του αργύρου ή την η­με­ρο­μη­νί­α της μάχης του Μαντζικέρτ.

Η τεχνολογία έχει κάνει την πληροφορία προσιτή και φθηνή. Αν υπάρχει σήμερα κίν­δυ­νος, δεν είναι από έλλειψη γνώσεων αλλά, αντίθετα, από τον υπερβολικό πλη­θω­ρι­σμό τους. Αυτό που προφανώς μας χρειάζεται είναι περισσότερη κρίση.

Στο σχολείο του 21ου αιώνα, ο δάσκαλος-εξουσία πρέπει να μετεξελιχθεί σε δά­σκα­λο-σύ­ντρο­φο· ο δάσκαλος-αυθεντία σε δάσκαλο-ερευνητή. Όταν ο κάθε μα­θη­τής θα έ­χει στο θρα­νί­ο (ή στο χέρι του) ένα τερματικό με πρόσβαση στο διαδίκτυο, η α­πό­κτη­ση γνώσεων θα εί­ναι πανεύκολη. Αυτό που θα έχει σημασία θα είναι η ε­πι­λο­γή, α­ξι­ο­λό­γη­ση, επεξεργασία και α­ξι­ο­ποί­η­ση της πληροφορίας. Άρα ο δάσκαλος δε θα εί­ναι η πηγή αλλά το φίλτρο της γνώ­σης.

Σήμερα το σχολείο γεμίζει τα παιδιά γνώσεις, είτε άχρηστες είτε άκαιρες, που δεν εί­ναι σε θέ­ση να αφομοιώσουν και να χρησιμοποιήσουν. Πώς θα ήταν αν, αντί για πε­ρι­ε­χό­με­νο, τα μα­θαί­να­με να αναζητούν;

Βλέπω τα σημερινά παιδιά –και μάλιστα τα προνομιούχα, αυτά που προέρχονται από οι­κο­γέ­νει­ες με οικονομική άνεση– να επιδίδονται σε έναν ανηλεή αγώνα μά­θη­σης, σε έναν μα­ρα­θώ­νι­ο σχολικών και ιδιωτικών μαθημάτων, που δεν τους αφήνει χρόνο ού­τε να σκεφθούν ού­τε να έρθουν σε επαφή με την πραγματικότητα. Αν ό­μως το νέο παι­δί δε βρίσκει χρόνο να α­πο­κτή­σει εμπειρίες και να τις οργανώσει με τη σκέψη του, όσα πτυχία και να αποκτήσει θα πα­ρα­μεί­νει ένας πολυμαθής ηλίθιος. Τη βασική πρό­κλη­ση της ζωής –την επίλυση προ­βλη­μά­των– δε θα μπορεί να την α­ντι­με­τω­πί­σει.

«Life is problem solving» είχε γράψει ο Karl Popper. Στον δαρβινικό αγώνα της ζωής η ε­πι­βί­ω­ση (των καλύτερων) γίνεται με την επίλυση των προβλημάτων και την προ­σαρ­μο­γή στις κα­τα­στά­σεις. Όταν παρουσιαστεί το πρόβλημα δεν ωφελεί σε τί­πο­τα να του παρουσιάσεις έ­να πτυχίο...

Το βασικό χαρακτηριστικό της αυριανής κοινωνίας θα είναι ο ανοιχτός χαρακτήρας της. Α­νοι­χτός για το καλύτερο και για το χειρότερο. Οι παραδοσιακές δομές, οι κα­τε­στη­μέ­νες τάξεις, οι ι­ε­ραρ­χί­ες θα ανατρέπονται και θα αναθεωρούνται κάθε στιγ­μή. Η βασική απαιτούμενη αρετή για την επιβίωση θα είναι η κινητικότητα. Όσοι μέ­νουν ακίνητοι θα καταποντίζονται. Ήδη ζού­με αυτή την εξέλιξη.

Η ανοιχτή σκέψη είναι προϋπόθεση επιβίωσης στην ανοιχτή κοινωνία. (Ανοιχτή σκέ­ψη: σκέ­ψη χωρίς προϋποθέσεις, χωρίς παραδοχές, χωρίς δογματικές α­γκυ­λώ­σεις.)

Πρέπει να αντλήσουμε ένα νέο εκπαιδευτικό πρότυπο από την επιστήμη και την τέ­χνη, που συ­νε­χώς πειραματίζονται, αμφισβητούν, δημιουργούν και διορθώνουν. Το πρό­τυ­πο αυτό δε θα βασίζεται στη μάθηση αλλά στην άσκηση της κριτικής και προ­σλη­πτι­κής ικανότητας. Δε θα θεσπίζει κλειστά πλαίσια αλλά, αντίθετα, θα δι­ευ­κο­λύ­νει το άνοιγμα νέων. Δε θα είναι στα­τι­κό αλλά δυναμικό. Δε θα εδράζεται στη βε­βαι­ό­τη­τα αλλά θα κάνει ανεκτή την αβεβαιότητα. Θα ενθαρρύνει την α­να­ζή­τη­ση, την α­πο­ρί­α, την αμφισβήτηση.

Μόνο ένα τέτοιο πρότυπο μπορεί να βοηθήσει τον νέο άνθρωπο να αντεπεξέλθει στις προ­κλή­σεις της σημερινής και της αυριανής κοινωνίας.

ΠΗΓΗ: nikosdimou.blogspot.com (04.02.2006)


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: εκπαίδευση

16 Μαΐου 2018

Πώς τα πάτε με την ύλη;

(δασκάλα, protaodaskalos.blogspot.gr)

Τι γίνεται, συνάδελφοι; Πώς τα πάτε με
την ύλη; Ολοκληρώνετε με τα βασικά;


● Μάθανε να ζητάνε συγνώμη όταν κάνουν λάθη;
● Ορθώνουν το ανάστημά τους όταν έχουν δίκιο;
● Ακούνε τη γνώμη του συμμαθητή τους;
● Πετάνε τα σκουπίδια τους στον κάδο;
● Επιστρέφουν στη θέση του αυτό που δανείστηκαν;
● Έδωσαν τον λόγο στον συμμαθητή τους όταν είδαν ότι είχε σηκώσει χέρι νω­ρί­τε­ρα;
● Ήρθαν να σας πουν ιδιαιτέρως ότι εκείνα έσπασαν το τζάμι;
● Σταμάτησαν τα ψέματα για να τη γλιτώσουν;
● Ρωτάνε εκτός από το να ακούνε;
● Αποδέχτηκαν το παιδάκι που διέφερε από αυτούς;
● Έδωσαν συγχαρητήρια στην αντίπαλη ομάδα που νίκησε;
● Αμφισβητούν ό,τι τους δίνεται ως δεδομένο;
● Καταδικάζουν τα κακώς κείμενα από τα οποία βομβαρδίζονται;
● Συμπόνεσαν έναν κατατρεγμένο άνθρωπο;
● Τάισαν ένα αδέσποτο ζώο;
● Ξεχωρίζουν το καλό από το κακό;
● Υπερασπίζονται τον αδύναμο;

Ένας μήνας απέμεινε, βάλτε τα δυνατά σας! Πρέπει να παραδώσετε στους ε­πό­με­νους «καλό υλικό» ή, με άλλα λόγια, ανθρώπους!

ΠΗΓΗ: ΠΡΩΤΑ Ο ΔΑΣΚΑΛΟΣ (15.05.2018)


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: εκπαίδευση

Το αλφαβητάρι του γονιού

(μαμά, newagemama.com)

Αποφάσισε τώρα, συνειδητά, πως η ζωή με τα παιδιά είναι ωραία.

Βασίσου στη διαίσθησή σου, σε αυτή την εσωτερική φωνή που ξέρει καλύτερα από κά­θε ει­δι­κό τι είναι καλύτερο για σένα και την οικογένειά σου.

Γέλα όσο πιο συχνά μπορείς, με κάθε αφορμή, ακόμη και αν χρειάζεται να δια­βά­ζεις α­­νέκ­­δο­­τα ή να βλέπεις κωμωδίες. Το γέλιο είναι βάλσαμο.

Δώσε την ενέργειά σου σε ό,τι αληθινά επιθυμείς (και όχι σε ό,τι σε φοβίζει, σε α­δειά­ζει, σε κλεί­νει στο καβούκι σου).

Επικεντρώσου στα θετικά χαρακτηριστικά και επιτεύγματα των παιδιών σου, στις μι­κρές και με­γά­λες καθημερινές νίκες τους. Mε τον τρόπο αυτό τα βοηθάς να βρουν τη δική τους θέση στον ήλιο.

Ζήτα βοήθεια! Υπάρχουν γύρω σου φίλοι, συγγενείς, ειδικοί, επαγγελματίες, συ­νά­δελ­φοι, άν­θρω­ποι που μπορούν να συνεισφέρουν –αρκεί να το ζητήσεις όταν χρει­ά­ζε­ται.

Ηρέμησε συνειδητά τον νου σου όταν φλυαρεί και ρίχνει λάδι στη φωτιά των χει­ρό­τε­ρων φό­βων σου. Συνειδητοποίησε πόσο συχνά τρομοκρατείς τον εαυτό σου βομ­βαρ­δί­ζο­ντάς τον με σε­νά­ρι­α καταστροφής κάθε είδους. Η καλλιέργεια του φό­βου εί­ναι μια ακόμη παγίδα και δεν έ­χει σχέση με την πραγματικά ρεαλιστική δρά­ση και προ­ε­τοι­μα­σί­α.

Θυμήσου ποια/ποιος ήσουν πριν γίνεις μαμά/μπαμπάς και ποια/ποιος πραγματικά εί­σαι πέ­ρα από το να είσαι γονιός.

Ισορρόπησε την ανάγκη σου να ελέγχεις τα παιδιά και τις καταστάσεις στην οι­κο­γε­νει­α­κή ζω­ή με μια γερή δόση χιούμορ και αυτοσαρκασμού.

Κράτα ζωντανή τη φλόγα του έρωτα ανάμεσα σε σένα και τον σύντροφό σου. Είναι το κα­λύ­τε­ρο δώρο για τα παιδιά σου. Aν είσαι μόνος ή μόνη, δώσε στον εαυτό σου το δικαίωμα να ε­ρω­τευ­θεί ξανά.

Λύσε χωρίς ενδοιασμούς τα δεσμά που σε κρατούν ακινητοποιημένο σε αρνητικές πε­ποι­­θή­­σεις, καταστάσεις από το παρελθόν, παρωχημένα στερεότυπα, «πρέπει» και α­­ντι­­λή­­ψεις ξέ­νες προς τις αρχές και τις αξίες σου.

Μείνε σταθερός στον λόγο σου. Το «όχι» σου να είναι πραγματικό «όχι», όπως και το «ναι» σου να είναι πραγματικό «ναι». Τα παιδιά θα λατρέψουν τη σταθερότητα και την αξιοπιστία σου, ακόμη και αν διαφωνούν μαζί σου.


Νιώσε τα συναισθήματά σου, όποια και αν είναι, χωρίς να κρύβεσαι πίσω από το δά­χτυ­λό σου. Μετά απελευθερώσου συγχωρώντας τον εαυτό σου και τους άλλους και προ­­χώ­­ρα πα­ρα­κά­τω.

Ξεβολέψου για τα καλά όταν πρόκειται να μάθεις στα παιδιά σου, έμπρακτα, με την ί­δια σου τη στάση, μια δεξιότητα ή συμπεριφορά που θα τα βοηθήσει στην πορεία της ζωής τους. Αν θέ­λεις να πιστέψουν στα οφέλη της γυμναστικής, σήκω από τον κα­να­πέ και γυμνάσου πρώ­τος εσύ. Αν θέλεις να γίνουν δημιουργικά και δραστήρια, πρώ­τος εσύ κλείσε την τηλεόραση και κάνε κάτι δημιουργικό.

Οραματίσου την οικογενειακή ζωή όπως θα ήθελες να είναι και μετά σήκωσε τα μα­νί­κια για να κάνεις τη φαντασία σου πραγματικότητα.

Πάρε τα μαθήματα που σου φέρνει η ζωή και τα ίδια σου τα παιδιά, ακόμη και αν ο ε­­γω­ι­­σμός σου κλονίζεται. Παραδέξου τα λάθη σου, ζήτα συγνώμη, άλλαξε συ­μπε­ρι­φο­ρά και συ­νέ­χι­σε τη ζωή ανανεωμένος.

Ρύθμισε με μαεστρία τον χρόνο σου για να προσφέρεις αποκλειστικά στον εαυτό σου με­ρι­κές στιγμές μοναχικότητας και ηρεμίας μέσα στην καθημερινότητα: λίγες βα­θιές α­να­πνο­ές, έ­να κομμάτι από την αγαπημένη σου σοκολάτα, μια βολτίτσα...

Συνδέσου οπωσδήποτε με ανθρώπους που έχουν κοινά ενδιαφέροντα και α­νη­συ­χί­ες με σέ­να, γίνε μέλος σε ένα ευρύτερο δίκτυο (φυσικό και ψηφιακό) και –βε­βαί­ως– γίνε συν­δρο­μη­τής στο Newagemama.com και στη σελίδα μας στο fb. Είναι δω­ρε­άν και σε βοηθούν να κρα­τάς ανοιχτή την πύλη προς το καινούργιο και το κα­λύ­τε­ρο.

Ταξίδεψε όπου μπορείς με τα παιδιά, για να γνωρίσετε μαζί τη χαρά της πε­ρι­πέ­τει­ας και της α­να­κά­λυ­ψης του καινούργιου.

Υπερασπίσου ενεργά, όπου χρειάζεται, τα δικαιώματα των παιδιών σου. Κάνε το έ­μπρα­κτα και μπροστά τους. Θα θυμούνται πάντα ότι η οικογένειά τους τα υ­πο­στη­ρί­ζει.

Φρόντισε τον εαυτό σου με αγάπη και σεβασμό όπως φροντίζεις και τα παιδιά σου. Μέ­ρος της φροντίδας είναι και η αποδοχή πως δεν υπάρχουν τέλειοι γονείς.

Χόρεψε με τα παιδιά και τον σύντροφό σου μέχρι να βγει στην επιφάνεια χα­ρού­με­νο και ευ­χα­ρι­στη­μέ­νο το παιδί που κρύβεις μέσα σου.

Ψάξε να βρεις την άκρη σε ό,τι σε απασχολεί αντλώντας πληροφορίες από πηγές, ρω­­τώ­­ντας τους κατάλληλους ανθρώπους, αναπτύσσοντας δραστηριότητα για να βελ­τι­ώ­σεις την ποι­ό­τη­τα της ζωής σου. Με τη στάση σου αυτή μαθαίνεις στα παι­διά να είναι δραστήρια και δυ­να­μι­κά, όχι παθητικά και μεμψίμοιρα.

Ώθησε τα παιδιά σου προς την ανεξαρτησία και την προσωπική τους ολοκλήρωση, α­κό­μη και αν δε συμφωνείς με τις επιλογές τους. Αυτή είναι η πιο ακλόνητη α­πό­δει­ξη σεβασμού στην προσωπικότητά τους.

ΠΗΓΗ: newagemama.com (09.08.2013) ● ΕΙΚΟΝΑ: wallpaper2018.org


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: γονείς