19 Δεκεμβρίου 2011

Οι κίνδυνοι από τις online δραστηριότητες των παιδιών

Οι ειδικοί διαπιστώνουν ότι τα παιδιά, όταν αντιμετωπίζουν κινδύνους στον κυ­βερ­νο­χώ­ρο, είναι πιθανότερο να αυτοπροστατευθούν παρά να βοηθηθούν από ε­νη­λί­κους

Στη νέα γενιά, που βιώνει ένα σημαντικό κομμάτι της ζωής της μέσα από το δι­α­δί­κτυ­ο και α­πο­τε­λεί τη σημερινή εμπροσθοφυλακή της τεχνολογικής αλλαγής, ε­πα­να­πο­τί­θε­νται πε­ρισ­σό­τε­ρες ελπίδες για μελλοντικές καινοτόμες στρατηγικές α­ντι­με­τώ­πι­σης των κινδύνων που α­ντι­με­τω­πί­ζουν τα παιδιά online. Οι ανήλικοι, για τους ο­ποί­ους σήμερα ο γονιός, ο δάσκαλος, το κρά­τος και πολλοί άλλοι α­νησυχούν «τι κά­νουν τόσες ώρες στον υπολογιστή» και «τι κακό μπο­ρεί να πάθουν εκεί μέ­σα», είναι τε­λι­κά αυτοί που φαίνεται να κατανοούν περισσότερο τους κινδύνους που δι­α­τρέ­χουν.

Το χάσμα ανάμεσα στη γνώση που έχουν τα παιδιά και οι γονείς τους γύρω από τις τε­χνο­λο­γί­ες του διαδικτύου έχει αποτυπωθεί σε πολλές επιστημονικές μελέτες μέ­χρι σήμερα. Ως ση­μα­ντι­κό παράγο­ντα της αδυναμίας προστασίας των ανηλίκων στον online κόσμο το ε­πι­κα­λεί­ται και έκθεση του Ε­ρευνητικού Κέντρου Innocenti της UNICEF (www.unicef.org/irc) που δό­θη­κε στη δημοσιότητα τον Δεκέμβριο του 2011.

Εστιάζοντας στη διακίνηση φωτογραφιών εκμετάλλευσης παιδιών, την προ­σέλ­κυ­ση (groom­ing) και τον κυβερνο-εκφοβισμό (cyberbullying) ως τις τρεις κύριες α­πει­λές, η έκθεση κα­τα­λή­γει σε γενικές συστάσεις για τη στρατηγική που πρέπει να α­κο­λου­θη­θεί στο εξής, ώστε να υ­πάρ­ξει διεθνής συντο­νισμός για την α­ντι­με­τώ­πι­σή τους. Αυ­τή περιλαμβάνει
● την ενδυνάμωση των παιδιών ώστε να ξέρουν πώς να αντιδράσουν,
● την ανάπτυξη μηχανισμών ενημέρωσης και αναφοράς των κινδύνων,
● την άρση της ασυλίας των δραστών,
● τον περιορισμό του σχετικού περιεχομένου που συνήθως διακινείται επί χρόνια και
● την υποστήριξη της ανάρρωσης των παιδιών που έχουν πέσει θύματα.

Κατηγορίες κινδύνων που σχετίζονται με online δραστηριότητες
(σύμφωνα με κατηγοριοποίηση του EU Kids Online)


1. Online βλάβη από κάποιου είδους περιεχόμενο: Όταν το παιδί είναι πα­θη­τι­κός δέ­κτης πορνογραφικού ή επιβλαβούς σεξουαλικού περιεχομένου.

2. Βλάβη από φυσική επαφή: Όταν το παιδί στοχοποιείται από κάποιον ε­νή­λι­κο ή α­πό άλλο παιδί για να συμμετάσχει σε δραστηριότητες σεξουαλικής εκ­με­τάλ­λευ­σης που φω­το­γρα­φί­ζο­­νται και στη συνέχεια κυκλοφορούν για να δε­λε­ά­σουν άλλους (grooming) ή για κυβερνο-εκ­φοβισμό.

3. Επιβλαβής συμπεριφορά: Όταν το παιδί επιδεικνύει επικίνδυνη ή κα­τα­χρη­στι­κή συ­μπε­ρι­­φο­ρά, π.χ. δημιουργώντας και ανεβάζοντας πορνογραφικό πε­ρι­ε­χό­με­νο, συ­να­ντώ­ντας από κοντά ενηλίκους που γνώρισε στο διαδίκτυο, α­ναρ­τώ­ντας φω­το­γρα­φί­ες δικές του ή άλλου νεαρού ατόμου, κατεβάζοντας φω­το­γρα­φί­ες άλλου παιδιού που το εκμεταλλεύονται σεξουα­λικά ή το εκ­φο­βί­ζουν.

Οι ειδικοί λαμβάνουν υπόψη τους τις σημαντικότερες σχετικές έρευνες που έχουν γί­νει στον πλα­νή­τη και επισημαίνουν πως αφορούν κυρίως τον αναπτυγμένο κό­σμο. Με­γά­λα κενά υ­πάρ­χουν σε ό,τι α­φορά τους κινδύνους από τη χρήση του δι­α­δι­κτύ­ου στην Αφρική, στα με­γα­λύ­τε­ρα τμήματα της Ασί­ας και στη Μέση Α­να­το­λή. Σε αυ­τές τις περιοχές, όμως, φαίνεται πως τα παιδιά είναι λιγότερο προ­στατευμένα, α­φού σερ­φά­ρουν κυρίως από ίντερνετ καφέ και οι γο­νείς τους αγνοούν το δι­α­δί­κτυ­ο.

Ο φόβος της έκθεσης των παιδιών σε κινδύνους μεγαλώνει όσο διευρύνεται η χρή­ση των κι­νη­τών τηλεφώνων (ακόμη και αυτών χωρίς σύνδεση στο ίντερνετ) ως πλατ­φόρ­μες ε­πι­κοι­νω­νί­ας, διασκέ­δασης, παιχνιδιού, δικτύωσης ή πλη­ρο­φό­ρη­σης, στις οποίες δεν έχουν πρό­σβα­ση οι ανησυχούντες ενήλικοι. Όπως φαίνεται, ό­μως, κομ­μά­τι της ανησυχίας οφείλεται (και καλ­λι­ερ­γεί­ται) από ενήλικες ακριβώς λό­γω της άγνοιάς τους για το μέσο. Είναι χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό ότι ο σχετικός προ­βλη­μα­τι­σμός μει­ώ­νε­ται στην Ευρώπη όσο ευρύ ποσοστό των γονιών προ­σχω­ρεί στην πλευ­ρά των χρηστών.

Ο κίνδυνος, πάντως, είναι υπαρκτός. Μόνο το 2010 η βρετανική υπηρεσία κα­τα­πο­λέ­μη­σης της on­line διακίνησης εγκληματικού περιεχομένου (www.iwf.org.uk) ε­ντό­πι­σε και ανέλαβε δρά­ση για περί­που 16.700 περιστατικά σεξουαλικής κακοποίησης α­νη­λί­κων που α­να­φέρ­θη­καν. Υπολογίζεται ότι κυκλοφορούν εκατομμύρια τέτοιες ει­κό­νες, στις οποίες τα θύματα είναι δε­κά­δες χιλιάδες ανήλικοι. Σύμφωνα με την ί­δια πηγή, ο μέσος όρος ηλικίας τους μειώνεται δι­αρ­κώς, με το 73% των θυμάτων να εί­ναι παιδιά κάτω των 10 ετών.

Παρόλο που η Interpol χρησιμοποιεί πλέον προϊόντα λογισμικού που της ε­πι­τρέ­πουν να ε­πι­τα­χύ­­νει τις έρευνες (π.χ. συγκρίνοντας αυτόματα μέσα από μεγάλες βά­σεις δε­δο­μέ­νων φω­το­γρα­φί­ες ανηλί­κων), θεωρείται βέβαιο ότι σε πολλές χώ­ρες θα πά­ρει χρόνια μέχρι να α­πο­κτή­σουν νομοθεσία και ειδικά τμήματα αστυνόμευσης και α­κό­μη περισσότερα για να συ­ντο­νι­στούν σε ένα πλαίσιο διεθνούς συνεργασίας.

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (18.12.2011) / Αγγελική Μπούμπουκα


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: διαδίκτυο

18 Δεκεμβρίου 2011

Βραβείο αγάπης και προσφοράς

από ένα ιστολόγιο που χαρίζει απλόχερα ό,τι
λέει ο τίτλος του: «ΠΑΙΔΙΚΑ ΧΑΜΟΓΕΛΑ»!


Ευχαριστώ θερμά τον καλό συνάδελφο
Αντώνη Κρασάκη που το επιμελείται.

Μπορείτε να το επισκεφθείτε πατώντας στην
εικόνα ή να διαβάσετε εδώ μια μικρή παρου-
σίαση του μπλογκ στο παιδικό μας ιστολόγιο.


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: για το ιστολόγιο

15 Δεκεμβρίου 2011

Σωστοί γονείς οι αρκετά καλοί γονείς

Συνέντευξη με την Έφη Λάγιου-Λιγνού
(διδάσκουσα ψυχοθεραπεύτρια παιδιών και εφήβων, επόπτρια κλινικού έργου στην Πανεπιστημιακή Παι­δο­ψυ­χι­α­τρι­κή Κλινική του Νοσοκομείου Παίδων «Η Αγία Σοφία»)

Ποια είναι η «τέλεια μητέρα»;

Η τέλεια μητέρα είναι κακό πράγμα για το παιδί, δεν έχει ανθρώπινες διαστάσεις. Χρει­ά­ζε­ται α­πλώς μια αρκετά καλή μητέρα. Το παιδί θα χρειαστεί να ματαιωθεί για να αναπτυχθεί, χρει­ά­ζε­ται να στερηθεί, να νιώσει την απουσία, να αναπαραστήσει στον νου του την εικόνα αυτού που δεν έ­χει. Η φροντιστική μητέρα επιστρέφει και ε­δραι­ώ­νει την εικόνα της.

Μέσα από τη σχέση του με τη μητέρα κατακτά τη λειτουργία να σκέφτεται. Η μη­τέ­ρα σκέ­φτε­ται για χάρη του, προσπαθεί να το καταλάβει. Έτσι το παιδί αρχίζει να κα­τα­λα­βαί­νει τον εαυτό του. Σ’ αυτή τη διαδικασία η μητέρα μπορεί να ’ναι μόνο μια αρ­κε­τά καλή μητέρα: δεν υ­πάρ­χει περίπτωση να μην κάνουμε λάθη αλλά δεν πει­ρά­ζει, γιατί έτσι μπορούμε να ε­πα­νορ­θώ­σου­με εξαιτίας των ενο­χών που νιώθουμε και ε­δώ βρίσκεται η πρόκληση: το παιδί μπορεί να μας βάζει δύσκολα και χρειά­ζεται να α­ντα­πο­κρι­θού­με.

Πολλοί γονείς τοποθετούν τα παιδιά τους στο κέντρο του κόσμου. Πόσο τα βοηθά να ε­ξε­λι­χθούν κάτι τέτοιο;

Ο γονιός που γίνεται θυσία για το παιδί του περιμένει ανταλλάγματα. Όταν έχει θυ­σι­ά­σει την προ­σω­πι­κή του ζωή, περιμένει το παιδί να καλύψει όλες του τις ανάγκες που για χάρη του θυ­σί­α­σε. Το παιδί δεν έχει ούτε τη δυνατότητα ούτε τα προσόντα ού­τε την υποχρέωση. Δεν μπο­ρού­με να του φορτώνουμε ότι για χάρη του τα πα­ρα­τή­σα­με όλα. Όχι. Για χάρη της δικής μας εικόνας, ως μητέ­ρας, τα παρατήσαμε. Είναι ά­δι­κο να περιμένουμε από το παιδί να γε­μί­σει τη ζωή της μαμάς του.

Υπάρχουν συνταγές επιτυχίας;

Οι γονείς χρειάζεται να διαφυλάξουν τη δική τους ικανότητα φροντίδας του παι­διού. Δεν είναι υ­πε­ράν­θρω­ποι και το παιδί τους έχει ανάγκη να βιώσει τις αν­θρώ­πι­νες διαστάσεις τους. Ε­πι­πλέ­ον, σί­γουρα δεν εξυπηρετούν τις αναπτυξιακές α­νά­γκες του παιδιού με το να τρο­φο­δο­τούν (για τους δι­κούς τους λόγους) μια εικόνα του ε­αυ­τού τους «πανταχού παρούσα και τα πά­ντα πληρούσα». Αν είναι αδιάκοπα δι­α­θέ­σι­μοι, δεν αφήνουν στο παιδί χώρο να νιώ­σει την έλ­λει­ψή τους και κατά την α­που­σί­α τους να αντλήσει από τις μνήμες του, να αναπαραστήσει και να σκεφτεί. Προ­σπα­θώ­ντας να μην το απογοητεύσουμε, υπερβαίνουμε τα όρια αντοχής μας και τό­τε είναι δύ­σκο­λο να πάρουμε τις σωστές αποφάσεις.

Είναι εφικτή μια ισορροπία σε αυτές τις δύσκολες συνθήκες που βιώνουμε;

Σίγουρα ζούμε σε μια ζοφερή πραγματικότητα και συχνά οι κακές οικονομικές συν­θή­κες ε­νο­χο­ποι­ού­νται για τα προβλήματα των παιδιών. Παίζουν ρόλο, όμως, όχι για­τί έχουν άμεση ε­πί­δρα­ση στο παιδί, αλλά γιατί η αγωνία και ο θυμός των γονιών για τις συνθήκες διαβίωσης τούς δυσκολεύει να ’χουν χώρο στον νου τους για τις συ­ναι­σθη­μα­τι­κές ανάγκες του παιδιού τους, να έχουν την ψυχική αντοχή να δι­α­τη­ρή­σουν με συνέπεια μια στάση οριοθέτησης και, χω­ρίς και οι ίδιοι να το καταλαβαί­νουν, προ­σά­πτουν στο παιδί τον φόρτο των έντονα αρ­νη­τι­κών συναισθημάτων που τους πλημ­μυ­ρί­ζουν. Συνήθως λόγω ενοχών μεγαλοποιούμε τις ελ­λεί­ψεις των παι­διών. Τί­νος ανάγκη εξυπηρετούμε όταν τους αγοράζουμε παραπάνω πράγ­μα­τα απ’ ό­σα χρει­ά­ζο­νται, επειδή τα είδαν στη διαφήμιση ή τα έχουν τα άλλα παιδιά; Είναι ση­μα­ντι­κό να μπορούμε να εξηγήσουμε στα παιδιά μας ότι κάτι είναι ακριβό και δεν έ­χου­με τα λε­φτά να το αγοράσουμε. Δε χρειάζεται να παριστάνουμε τους πάμπλου­τους στα μάτια τους.

Μεγαλώνοντας το παιδί τους οι γονείς έχουν άλλη μια ευκαιρία να μεγαλώσουν οι ί­διοι;

Βέβαια, πολλές φορές οι γονείς δεν αντέχουν να του βάλουν όρια, να το μα­ται­ώ­σουν, να πουν «ό­χι», αυτή την καταπληκτική λεξούλα που είναι εξίσου απαραίτητη για το παιδί όπως το «ναι». Είναι τρομακτικό για ένα παιδί να νιώθει ότι κυριαρχεί πά­νω στους ενήλικες, από τους οποίους εξαρτάται η φροντίδα του: Ποιος θα το προ­στα­τέ­ψει από τη –φανταστική μεν τρο­μα­κτι­κή δε– δύναμή του; Τα όρια συ­γκρα­τούν και προσφέρουν ασφάλεια. Όμως το παιδί δε σταματά να δοκιμάζει την α­ντο­χή των ορίων του «όχι». Φαινομενικός στόχος του είναι να σπά­σει τα όρια, κρυ­φός στό­χος είναι να ε­πιβεβαιώσει ότι είναι ανθεκτικά. Τα όρια που ξε­χει­λώ­νουν δε δεί­χνουν ευελιξία. Δείχνουν αδυναμία και ασυνέπεια του ενηλίκου –γονιού ή δα­σκά­λου– πάνω στον οποίο το παιδί στηρίζεται.

Λέγοντας «όχι» οι γονείς προσφέρουν την ασφάλεια των ξεκάθαρων ορίων στο χά­ος της ψυ­χι­κής ανωριμότητας του παιδιού τους. Του προσφέρουν πλαίσιο για να α­να­πτυ­χθεί, προ­ε­τοι­μά­ζο­ντάς το να είναι ανθεκτικό στις ματαιώσεις, τις α­πο­γοη­τεύ­σεις και τις αντιξοότητες της ζω­ής. Η δυνατότητα έκφρασης των έντονων συ­ναι­σθη­μά­των και η διαπραγμάτευσή τους ε­πι­τρέ­πει την ομαλή συναισθη­ματική α­νά­πτυ­ξη των παιδιών, νιώθουν ότι οι γονείς και οι δά­σκα­λοι αντέχουν την έκφραση αρ­νη­τι­κών συναισθημάτων.

Λέγοντας «όχι» στο παιδί δεν είμαστε κακοί γονείς, δημιουργούμε έναν χώρο α­νά­με­σα στις ε­πι­θυ­μί­ες και την πραγματοποίησή τους, έναν χώρο σκέψης.

Το δίλημμα όμως είναι «υποτακτικό ή ελεύθερο»;

Αν κάποιος σε υπηρετεί και κάνει όλες τις δουλειές για χάρη σου, τότε εσύ γίνεται α­δύ­να­μος, ε­ξαρ­τά­σαι από αυτόν και δε μαθαίνεις να αντέχεις τις απογοητεύσεις, να συμ­βι­βά­ζε­σαι. Δε γί­νε­σαι δυ­νατός. Κάθε περιορισμός είναι ευκαιρία για εξέλιξη.

Ανταποκρίνομαι στις ανάγκες του παιδιού δε σημαίνει κάνω ό,τι μου ζητήσει. Η ι­κα­νό­τη­τα να λέ­με «όχι» πρέπει να αντέχει τη συναισθηματική πίεση του παιδιού που δι­α­μαρ­τύ­ρε­ται και να συ­νο­δεύ­ε­ται από μια ευαισθησία για τις πραγματικές α­νά­γκες του. Τα παιδιά δεν είναι αγ­γε­λού­δια, ούτε εί­ναι δυνατόν να είναι συνεχώς ευ­τυ­χι­σμέ­να!

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (02.11.2011) / Ιωάννα Σωτήρχου


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: γονείς

11 Δεκεμβρίου 2011

Παγκόσμια Ημέρα του Παιδιού




Δείτε τη Σύμβαση για τα Δικαιώματα του
Παιδιού στο παιδικό μου ιστολόγιο

εδώ
(ανάρτηση για μικρά παιδιά)

ή

εδώ
(ανάρτηση για μεγαλύτερα παιδιά)


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: διαπαιδαγώγηση