26 Δεκεμβρίου 2010

Το καλύτερο δώρο για τα παιδιά

(κλινική ψυχολόγος-ψυχοθεραπεύτρια, παιδοψυχολόγος)

Τα Χριστούγεννα είναι η χαρακτηριστική γιορτή του χρόνου όπου τα δώρα είναι συ­νώ­νυ­μα με την ί­δια τη λέξη. Το καλύτερο δώρο είναι αυτό που το ίδιο το παιδί λα­χτα­ρά, αυτό που θα ζη­τού­σε από τον Άγιο Βασίλη! Μόνη προϋπόθεση: να είναι η­λι­κι­α­κά κατάλληλο και να μπο­ρούν οι γονείς να το παράσχουν οικονομικά.

Τα χρήσιμα δώρα, όπως ρούχα, έχουν αίγλη σε παιδιά στην εφηβεία που θέλουν να δη­μι­ουρ­γή­σουν μια εικόνα, ενώ σε ένα παιδί πέντε ετών ένα όμορφο παντελονάκι θα έχει μι­κρό­τε­ρη σημασία. Ένα παιχνίδι που έχει ζητήσει επίμονα θα του πρό­σφε­ρε μεγαλύτερη ι­κα­νο­ποί­η­ση και χαρά. Η αγορά χρήσιμων δώρων είναι ου­σι­α­στι­κή ό­ταν το παιδί τα ζητάει. Χρή­σι­μο και ευχάριστο δώρο μπορεί να είναι ένας η­λε­κτρο­νι­κός υπολογιστής για το μεγαλύτερο παι­δί της οικογένειας αλλά για το μι­κρό­τε­ρο θα ήταν προτιμότερο κάτι άλλο, που θα μπο­ρού­σε να το ευχαριστηθεί.

Ας μην είναι κριτήριο η λογική του γονιού αλλά η επιθυμία του παιδιού. Τα δώρα προ­κα­λούν συ­ναι­σθή­μα­τα από την ώρα που θα τα λάβει ένα παιδί και θα χαρεί μέχρι την ώρα που θα τα φυ­λά­ξει ως αγαπημένη παιδική ανάμνηση.

Το καλύτερο δώρο

Πέρα και πάνω από όλα, το καλύτερο δώρο Χριστουγέννων είναι το κλίμα που ε­πι­κρα­τεί στο σπί­τι, το μοίρασμα των όμορφων συναισθημάτων παράλληλα με τα δώ­ρα, οι καλές οι­κο­γε­νει­α­κές σχέ­σεις, καθώς και η διάθεση.

Η μυρωδιά από το ψήσιμο των γλυκών, το οικογενειακά στολισμένο σπίτι, τα ό­μορ­φα παι­χνί­δια στο δέντρο, η χριστουγεννιάτικη μουσική, τα δώρα κάτω από το δέ­ντρο που θα εί­ναι έκ­πλη­ξη, η χαρά των γονιών που είναι μαζί και μοιράζονται τρυ­φε­ρές οικογενειακές στιγμές, οι συγ­γε­νείς και οι φί­λοι που έρχονται με κα­λο­σύ­νη και καλή διάθεση είναι οι παράγοντες βά­σει των οποίων το παιδί θα εσωτερικεύσει τι είναι Χριστούγεννα και ο τρόπος με τον οποίο το ί­διο θα επαναλάβει την πα­ρά­δο­ση στη δική του οικογένεια μεγαλώνοντας.

Η θαλπωρή, τα φωτάκια, τα γλυκά είναι το περιβάλλον όπου θα ενταχθεί το δώρο. Ό­λη η προ­ε­τοι­μα­σί­α για τις γιορτές είναι μια ιεροτελεστία. Ανήμερα τα Χρι­στού­γεν­να και την Πρω­το­χρο­νιά το γιορτινό τραπέζι, το άνοιγμα των δώρων, οι φίλοι και οι συγγενείς, οι φωτογραφίες, μα πάνω από όλα οι αγαπημένοι γονείς είναι ό,τι πιο όμορφο για τις γιορτές στη ζωή ενός παι­διού.

Το ουσιαστικότερο δώρο είναι η δημιουργία ζεστών και τρυφερών αναμνήσεων, η σύν­δε­ση των Χρι­στουγέννων με συναισθήματα πληρότητας, αγάπης, οικογενειακής α­σφά­λει­ας. Το ζη­τού­με­νο είναι ο ήρεμος και χαρούμενος ψυχισμός των παιδιών. Η προϋ­πό­θε­ση γι’ αυτό είναι οι ευχαριστημένοι από τον εαυτό τους και από τη σχέση με τον σύντροφό τους γονείς. Ψά­χνο­ντας για χαρούμενα παιδιά, ουσιαστικά ψά­χνου­με ευχαριστημένους από τη ζωή τους γο­νείς, γονείς που αγαπούν τα παι­διά τους, τον εαυτό τους, τον άνθρωπό τους.

Το καλύτερο δώρο για ένα παιδί είναι η χαρά των γονιών του, το σταθερό ψυχικά πε­ρι­βάλ­λον, η ασφάλεια πως θα είναι δίπλα του να το αγαπούν, να το αποδέχονται και να το προ­στα­τεύ­ουν ό,τι και να συμβεί, χωρίς κριτική αλλά με πολλή κα­τα­νόη­ση.

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (18.12.2010)


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: παιχνίδι

24 Δεκεμβρίου 2010

Κακοποίηση είναι…

Από τη Συμβουλευτική Επιτροπή για την Πρόλη-
ψη και Καταπολέμηση της Βίας στην Οικογένεια

1. Να χτυπάς και να πληγώνεις ένα παιδί, συχνά για δική σου εκτόνωση.

2. Να κακοποιείς ένα παιδί λεκτικά.

3. Να κοροϊδεύεις ένα παιδί.

4. Να καταρρακώνεις την αυτοπεποίθηση ενός παιδιού.

5. Να μην ακούς ένα παιδί.

6. Να μην παρέχεις κατάλληλη φροντίδα σε ένα παιδί στους τομείς φροντίδας, έν­δυ­σης και δι­α­τρο­­φής.

7. Να παραμελείς τις συναισθηματικές ανάγκες ενός παιδιού.

8. Να παραμελείς τις ιατροφαρμακευτικές ανάγκες ενός παιδιού.

9. Να παραμελείς τις εκπαιδευτικές ανάγκες ενός παιδιού.

10. Να αφήνεις ένα παιδί χωρίς επιτήρηση.

11. Να εκμεταλλεύεσαι ένα παιδί.

12. Να εκθέτεις ένα παιδί σε πορνογραφικό υλικό και πράξεις.

13. Να αγγίζεις ένα παιδί όταν αυτό δε θέλει να το αγγίζουν.

14. Να αναγκάζεις ένα παιδί να σε αγγίζει.



22 Δεκεμβρίου 2010

Αντιμετωπίζοντας τις διαφημίσεις

Από το Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών

Τα μικρά παιδιά σήμερα κυριολεκτικά «μεγαλώνουν με την τηλεόραση». Η «η­λε­κτρο­νι­κή μπέι­μπι σί­τερ» του 21ου αιώνα τούς παρουσιάζει, για να κα­τα­να­λώ­σουν, μια πληθώρα προϊ­ό­ντων. Οι μικροί τηλεθεατές, με τη σειρά τους, κάνουν τη δου­λειά του διαφημιστή, προ­σπα­θώ­ντας να πείσουν γονείς και φίλους να α­γο­ρά­σουν, να αγοράσουν, να αγοράσουν!

Οι διαφημιστές, φυσικά, προσπαθούν μέσω του παιδιού να φτάσουν στο πορτοφόλι των γο­νιών –και όχι μόνο. Οι τεχνικές του μάρκετινγκ προσπαθούν να δη­μι­ουρ­γή­σουν εφ’ όρου ζω­ής κατανα­λωτές από μικρή ηλικία. Άλλωστε, η δι­α­φή­μι­ση είναι μια επιστήμη που έχει κύριο σκο­πό να χρησι­μοποιεί τις αδυναμίες των ανθρώπων για να αυξήσει την κατανάλωση. Ε­πι­πλέ­ον, παρουσιάζει μια ψευδή εικόνα της πραγ­μα­τι­κό­τη­τας, η οποία δε γίνεται πάντα α­ντι­λη­πτή από τα παιδιά.

Πραγματική επίθεση με διαφημιστικά μηνύματα γίνεται στα παιδιά κατά τις πε­ρι­ό­δους των ε­ορ­τών (κυρίως τα Χριστούγεννα). Τα ζωηρά χρώματα και τα ευ­τυ­χι­σμέ­να πρόσωπα που εμ­φα­νί­ζο­νται στις διαφημίσεις τα προσελκύουν, ακόμη κι αν τα δι­α­φη­μι­ζό­με­να προϊόντα είναι πο­λύ ακριβά και δεν ταιριάζουν στην ηλικία τους.

Η πληθώρα των παιδικών διαφημίσεων αφορά παιχνίδια και τροφές με υψηλό πο­σο­στό ζά­χα­ρης, ά­λατος ή λιπαρών. Ερευνητές ισχυρίζονται ότι τα παιδιά δεν μπο­ρούν να κα­τα­λά­βουν τις τεχνικές της διαφήμισης έως την ηλικία των 10-12 χρό­νων.

Γιατί η διαφήμιση είναι επιβλαβής για τα παιδιά

1. Υποδεικνύει λανθασμένες αξίες. Δίνει έμφαση σε τρόπους ζωής που βασίζονται στη στιγ­μι­αί­α ευχαρίστηση και διαβρώνει την αληθινή αξία της προσπάθειας, της πει­θαρ­χί­ας, του εν­δι­α­φέ­ρο­ντος και της υπευθυνότητας.

2. Ενθαρρύνει τον παράλογο τρόπο σκέψης. Όταν βλέπουμε καθημερινά το πα­ρά­λο­γο, α­πορ­ρί­­πτου­με την ορθολογική, κριτική σκέψη.

3. Προτρέπει στην επιπολαιότητα. Ενθαρρύνει τις εγωιστικές τάσεις, εν­δυ­να­μώ­νο­ντας την ε­πι­θυ­­μί­α για απόκτηση περισσότερων πραγμάτων.

4. Παρουσιάζει μια εσφαλμένη εικόνα των προσωπικών σχέσεων. Η εκμετάλλευση τό­σο του γυ­ναικείου όσο και του αντρικού σώματος συμβάλλει στην αυξανόμενη α­πο­τυ­χί­α των προ­σω­πι­κών σχέσεων. Δείχνοντας, π.χ., ότι η αγάπη εξαρτάται από κά­ποιο προϊόν (α­πο­σμη­τι­κό, σαπούνι, οδο­ντόκρεμα κ.ά.), οδηγεί στην πα­ρα­πλη­ρο­φό­ρη­ση και στην επικίνδυνη α­πλο­ποί­η­ση των σύνθετων διαπροσωπικών σχέσεων.

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς

1. Να εξηγήσουν στα παιδιά τις χρησιμοποιούμενες διαφημιστικές μεθόδους: να φα­νε­ρώ­σουν την ε­πίδραση της μουσικής υπόκρουσης, κλείνοντας τελείως τον ήχο στην τηλεόραση· να δείξουν πώς ο ειδικός φωτισμός και τα κοντινά πλάνα υ­περ­βάλ­λουν το μέγεθος και την εμ­φά­νι­ση του προϊόντος (γι’ αυτό μερικά παιχνίδια δεν εί­ναι τόσο λαμπερά ή τόσο μεγάλα ό­σο τα βλέπουμε στη διαφήμιση).

2. Να εξηγήσουν την ψυχολογία του μάρκετινγκ και τι επιδιώκει ο διαφημιστής με το μήνυμά του: Γιατί ένας όμορφος νέος, που οδηγεί σπορ αυτοκίνητο, φορά τζιν πα­ντε­λό­νι συ­γκε­κρι­μέ­νης ακριβής μάρκας; Γιατί ένα όμορφο κορίτσι, που φορά μπι­κί­νι, διαφημίζει ένα πα­νά­κρι­βο αυ­το­κί­νη­το;

3. Να εξηγήσουν πώς πρέπει να αντιλαμβάνεται ο καθένας μας τη φυσική έλξη, τη δι­α­σκέ­δα­ση, τη φιλία, και ότι οι διαφημιστές χρησιμοποιούν τις επιθυμίες αυτές για να πουλήσουν τα προϊ­ό­ντα τους. Να διευκρινίσουν ότι αυτές οι επιθυμίες είναι φυ­σι­ο­λο­γι­κές, αλλά η εντύπωση που προσπα­θούν να μας δημιουργήσουν οι δι­α­φη­μι­στές, ότι αγοράζοντας κάποιο προϊόν τις ι­κα­νο­ποι­ού­με, είναι εντελώς λαν­θα­σμέ­νη.

4. Να δείξουν στα παιδιά την αληθινή σημασία των λέξεων. Τα παιδιά έχουν την τά­ση να πι­στεύ­ουν ό,τι βλέπουν: μια μάρκα προϊόντος είναι «η καλύτερη», «η γλυ­κύ­τε­ρη», «η τα­χύ­τε­ρη»... Θα πρέπει να τους δώσουν να καταλάβουν τις πραγ­μα­τι­κές δι­α­στά­σεις των λέξεων χω­ρίς υπερβολές.

5. Να μην παρασύρονται από την επιμονή των παιδιών να αγοράσουν αυτό ή εκείνο το προϊ­όν, αν πιστεύουν ότι δε θα ωφελήσει πραγματικά τις ανάγκες τους.

Το ζήτημα «παιδιά και διαφήμιση» πρέπει να αντιμετωπιστεί ως ένα ζήτημα ηθικής. Τα παι­διά δεν αποτελούν ένα ώριμο τμήμα της αγοράς. Είναι οι πιο άπειροι απ’ ό­λους τους κα­τα­να­λω­τές, διαθέ­τουν ελάχιστα και ζητούν τα περισσότερα. Είναι οι πιο κατάλληλοι για να ε­πη­ρε­α­στούν. Άρα, τα παιδιά θα πρέπει να αναγνωριστούν ως ει­δι­κή κατηγορία ανθρώπων με δι­και­ώ­μα­τα και όχι ως μι­κροί ενήλικοι.

Για τους λόγους αυτούς η ελληνική νομοθεσία απαγορεύει τη μετάδοση δι­α­φη­μί­σε­ων που α­πευ­θύ­­νο­νται σε παιδιά από 07:00 μέχρι 22:00, ώστε να προστατεύονται.

Το ΚΕ.Π.ΚΑ. καλεί τους καταναλωτές να καταγγέλλουν στο τηλέφωνο 2310233333 πε­ρι­πτώ­σεις παραβίασης της παραπάνω νομοθεσίας, καθώς και περιπτώσεις παι­δι­κών διαφημίσεων οι οποίες «ξεφεύγουν» από τα όρια.


21 Δεκεμβρίου 2010

Για ασφαλή πλοήγηση στο διαδίκτυο

Από «Το χαμόγελο του παιδιού»

1. Επιδιώξτε η πλοήγηση στο διαδίκτυο να γίνει οικογενειακή δραστηριότητα.

2. Τοποθετήστε τον Η/Υ σε ένα κεντρικό σημείο του σπιτιού –όχι στο παιδικό δω­μά­τι­ο.

3. Συζητήστε με το παιδί τι μπορεί και τι δεν μπορεί να κάνει στο διαδίκτυο. Να εί­στε λογικοί σε αυτό, προσπαθώντας να καταλάβετε τις ανάγκες, τα ενδιαφέροντα και την περιέργειά του. Το­νί­στε τους κινδύνους περιήγησης στο διαδίκτυο, ώστε να μπορέσει να τους αντιληφθεί.

4. Ορίστε λογικά χρονικά περιθώρια χρήσης του διαδικτύου, προσπαθώντας να α­ντι­σταθ­μί­ζε­ται ο χρόνος που περνά το παιδί εκεί με τον χρόνο που διαθέτει στις σχο­λι­κές υ­πο­χρε­ώ­σεις, καθώς και σε δραστηριότητες αθλητικού και ψυχαγωγικού χα­ρα­κτή­ρα.


5. Περιστασιακά ελέγχετε τις ιστοσελίδες στις οποίες έχει περιηγηθεί.

6. Να έχετε στο μυαλό σας το ενδεχόμενο ότι το παιδί μπορεί να έχει πρόσβαση στο δι­α­δί­κτυ­ο από σπίτια φίλων, βιβλιοθήκες, ίντερνετ καφέ, ακόμη και από το σχο­λεί­ο του.

7. Να το ενθαρρύνετε να μοιράζεται μαζί σας προβλήματα που μπορεί να α­ντι­με­τω­πί­σει κατά την περιήγησή του στο διαδίκτυο.

8. Ανακαλύψτε ιστότοπους με ενημερωτικό, εκπαιδευτικό και ψυχαγωγικό πε­ρι­ε­χό­με­νο, που α­ντα­­πο­κρί­νο­νται στην ηλικία του παιδιού.

9. Αν το παιδί ανήκει στην ηλικιακή ομάδα 5-8 ετών, καλό θα ήταν να το συ­ντρο­φεύ­ε­τε στην πλο­ή­­γη­σή του.

10. Αν ασχολείται με δραστηριότητες του διαδικτύου που σας φαίνονται α­κα­τάλ­λη­λες, συ­ζη­τή­στε μαζί του προτείνοντας εναλλακτικές λύσεις. Η απαγόρευση είναι συ­χνά η χει­ρό­τε­ρη λύ­ση.

ΠΗΓΗ: www.hamogelo.gr (28.06.2011) ● ΕΙΚΟΝΑ: www.itsybitsy.ro


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: διαδίκτυο

Ορθή επιλογή και χρήση της σχολικής τσάντας

Τα παιδιά χρησιμοποιούν την τσάντα κάθε μέρα μεταφέροντας βιβλία, τετράδια, κα­σε­τί­νες και άλ­λα πράγματα για το σχολείο τους. Το βάρος της αυξάνεται εύκολα και, εάν δε δοθεί προ­σο­χή στην επιλογή και χρήση της, καραδοκεί ο κίνδυνος για σο­βα­ρά προβλήματα στα παιδιά. Εί­ναι δυνατόν να δημιουργηθούν βλάβες στους μυς και στις αρθρώσεις (που οδηγούν σε σο­βα­ρούς πόνους στην πλά­τη), στη μέση, στον λαι­μό, στους ώμους, στη σπονδυλική στήλη και στη στάση του σώματός τους.

Τα προβλήματα

1. Όσο πιο βαριά είναι η σχολική τσάντα τόσο πιο πολύ κινδυνεύουν να έχουν πό­νους στην πλά­τη.

2. Η μεταφορά από τα παιδιά φορτίου που είναι δυσανάλογο για το σώμα και την η­λι­κί­α τους εί­ναι αιτία πόνων και σκολίωσης ή κύφωσης λόγω επιβάρυνσης της σπον­δυ­λι­κής τους στή­λης. Τα προ­βλήματα που δημιουργούνται μπορεί να τα­λαι­πω­ρούν το παιδί όταν θα είναι ε­νή­λι­κος.

3. Οι πόνοι και η σκολίωση της σπονδυλικής στήλης επηρεάζουν τη σωματική δι­α­μόρ­φω­ση των παι­διών, που βρίσκονται στην ευαίσθητη περίοδο διάπλασής τους, μει­ώ­νουν τις δρα­στη­ρι­ό­τη­τες και την ποιότητα της ζωής τους.

4. 25% των παιδιών παραπονιούνται για πόνους στην πλάτη τους. 25% των παιδιών μπο­ρεί να μειώ­νουν τις δραστηριότητές τους λόγω αυτών των πόνων και μέχρι 10% μπορεί να παίρ­νουν φάρμακα για να τους αντιμετωπίσουν.

Τα χαρακτηριστικά που πρέπει να έχει η σχολική τσάντα

1. Πρέπει να υπάρχουν δύο ιμάντες, φαρδιοί και με βάτες, για τους ώμους και όχι μό­νο ένας που περνά διαγώνια μπροστά από το σώμα του παιδιού.

2. Στο πίσω μέρος (εκείνο που έρχεται σε επαφή με την πλάτη του παιδιού) η ύ­παρ­ξη φαρ­διάς βά­τας κάνει τις τσάντες να είναι πιο αναπαυτικές και προστατεύει από αι­χμη­ρά α­ντι­κεί­με­να.

3. Ο ιμάντας που περνά από τη μέση του παιδιού επιτρέπει καλύτερη πρόσδεση της τσά­ντας στο σώμα του και καλύτερη κατανομή του βάρους της.

4. Η ίδια η τσάντα δεν επιτρέπεται να είναι βαριά. Δεν πρέπει να ζυγίζει πε­ρισ­σό­τε­ρο από το 10% του βάρους του παιδιού.

5. Οι σχολικές τσάντες με ρόδες είναι πολύ καλή επιλογή, διότι επιτρέπουν στα παι­διά να μην τις φορτώνονται.

Πώς να τη χρησιμοποιεί το παιδί

1. Τα παιδιά πρέπει να τοποθετούν και τους δύο ιμάντες στους ώμους και όχι μόνο τον ένα. Ό­ταν μεταφέρουν την τσάντα με μόνο έναν ιμάντα, καταπονούν τους μυς και βλάπτουν τη σπον­δυ­λι­κή τους στήλη.

2. Οι ιμάντες πρέπει να είναι καλά τραβηγμένοι, για να κρατούν την τσάντα κοντά στο σώμα του παιδιού. Η τσάντα πρέπει να βρίσκεται περίπου 5 εκατοστά πάνω από τη μέση του.

3. Το περιεχόμενο της τσάντας πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο ελαφρύ. Τα α­ντι­κεί­με­να που δεν είναι εντελώς απαραίτητα να αφαιρούνται.

4. Πρέπει να χρησιμοποιούνται όλα τα μέρη της τσάντας. Η κατανομή των βιβλίων σε αυτή να γίνε­ται ομοιόμορφα, για να υπάρχει ισοζυγισμένη κατανομή του βάρους. Τα πιο βαριά α­ντι­κεί­με­να να είναι στο κέντρο της πλάτης του παιδιού.

5. Τα ατομικά ερμάρια στο σχολείο βοηθούν. Εάν το παιδί φοιτά σε σχολείο που υ­πάρ­χουν α­το­μι­κά ερμάρια, θα μπορούσε ορισμένα βιβλία να τα έχει διπλά, στο σχο­λεί­ο και στο σπίτι, για να απο­φεύγεται η μεταφορά τους.

6. Όταν τα παιδιά πρέπει να σκύψουν για να μεταφέρουν ή να σηκώσουν μια βαριά τσά­ντα, να το κάνουν λυγίζοντας και τα δύο γόνατα και όχι κάμπτοντας τη μέση τους.

7. Οι ασκήσεις ενδυνάμωσης των μυών της πλάτης βοηθούν τα παιδιά να με­τα­φέ­ρουν κα­λύ­τε­ρα το βάρος. Οι παιδίατροι ή άλλοι ειδικοί μπορούν να δώσουν σχε­τι­κές συμβουλές.

Οι γονείς, επιπλέον, μπορούν...

● Να ρωτούν τα παιδιά τους αν αισθάνονται πόνο ή άλλες ενοχλήσεις εξαιτίας του βά­ρους.
● Να μην παραβλέπουν παράπονα των παιδιών για πόνους στην πλάτη. Είναι καλό να ζη­τούν τη συμβουλή του παιδιάτρου τους.
● Να μιλούν με τους δασκάλους και τη διεύθυνση του σχολείου για τρόπους ε­λά­φρυν­σης της τσά­ντας. Η χρήση ατομικών ερμαρίων στο σχολείο θα ήταν δυνατό να συμ­βά­λει στην ε­πί­λυ­ση του προ­βλήματος.
● Να ανταλλάσσουν απόψεις με άλλους γονείς και να αναλαμβάνουν κοινές δρά­σεις.

ΠΗΓΗ: www.medlook.net / Laiki Cyprialife


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: σχολική τσάντα

16 Δεκεμβρίου 2010

Οφέλη από τη συμβίωση με κατοικίδια

(κλινική ψυχολόγος)

Η σχέση του ανθρώπου με τα κατοικίδια ζώα συντροφιάς ξεκίνησε εδώ και πάρα πολ­λά χρό­νια, ό­ταν άρχισε η εξημέρωσή τους. Τα παιδιά τα αγαπούν ιδιαίτερα. Τα κί­νη­τρά τους για α­πό­κτη­ση ενός ζώου πιθανόν να είναι η παρέα και το παιχνίδι, ό­μως τα οφέλη από αυτήν τη συμ­βί­ω­ση είναι πολλα­πλά σε ψυχοκοινωνικό ε­πί­πε­δο.


Μέσω των κατοικίδιων καλλιεργούνται στα παιδιά οι αξίες του ανθρωπισμού, της οι­κο­λο­γι­κής συ­νεί­δη­σης, της ηθικής ευθύνης του αλτρουισμού. Έχουν την ευκαιρία για μάθηση, για α­νά­πτυ­ξη της συναισθηματικής τους νοημοσύνης, για ανάπτυξη του αι­σθή­μα­τος της ευθύνης και για περισσότερη σωματική άσκηση. Επίσης, έχει πα­ρα­τη­ρη­θεί ότι έχουν περισσότερη αυ­το­πε­ποί­θη­ση και αισθήματα κοινωνικής ευ­θύ­νης.

Μερικά οφέλη

1. Τα παιδιά αποκτούν συναισθηματική υποστήριξη και αίσθημα ασφάλειας. Σε σχε­τι­κή με­λέ­τη βρέ­θηκε ότι τα βρέφη και τα νήπια που μεγαλώνουν με ζώο συ­ντρο­φιάς δε γλείφουν τον α­ντί­χει­ρά τους, κλασικό παράδειγμα συναισθηματικής α­να­σφά­λει­ας.

2. Μέσω της φροντίδας του ζώου αναπτύσσεται η υπευθυνότητα, η φροντίδα για τους άλ­λους και η αίσθηση ικανότητας. Το παιδί νιώθει χρήσιμο. Η αυτοπεποίθηση και η αυ­το­ε­κτί­μη­σή του εν­δυ­να­μώ­νο­νται.

3. Το παιδί που μεγαλώνει με κατοικίδια έχει τη δυνατότητα να μάθει εμπειρικά για τον κύκλο της ζωής (αναπαραγωγή, γέννηση, γηρατειά, ασθένεια, θάνατος). Κα­τα­νο­εί βιωματικά τις α­να­λο­γί­ες της ανθρώπινης ζωής και της ζωής των ζώων, α­πο­κτώ­ντας μια καλύτερη επαφή με τη δική του φύ­ση και τις υπαρξιακές της δι­α­στά­σεις.

4. Για πολλές ψυχολογικές θεωρίες η βιωματική μέθοδος γνώσης, η εμπειρία, ε­νι­σχύ­ει ου­σι­α­στι­κά το άτομο. Αυτά τα παιδιά αντιμετωπίζουν τη ζωή πιο ρε­α­λι­στι­κά και αντιμετωπίζουν πιο εύ­κο­λα τις διάφορες απώλειες.

5. Τα ζώα συντροφεύουν τον άνθρωπο στη μοναξιά του. Σύμφωνα με στοιχεία ε­πι­στη­μο­νι­κών μελε­τών, η θεραπευτική συμβολή των ζώων συντροφιάς σε παιδιά με προ­βλή­μα­τα νο­σο­λο­γι­κά, συναι­σθηματικά και συμπεριφοράς είναι ανεκτίμητη.

6. Τα παιδιά διδάσκονται για τα συναισθήματα των άλλων και για τα δικά τους μέσα α­πό την αλ­λη­λε­πί­δρα­ση. Ένα βασικό χαρακτηριστικό της συναισθηματικής νοη­μο­σύ­νης σύμφωνα με τον Goleman είναι η «ενσυναίσθηση», δηλαδή η ικανότητα του α­τό­μου να αντιλαμβάνεται και να κατανοεί τα συ­ναισθήματα του άλλου. Ο σκύλος, ε­πει­δή είναι ένα ζώο πολύ ε­πι­κοι­νω­νι­α­κό, προσφέρει μια εξαιρε­τική ευκαιρία για την ανάπτυξη αυτής της ικανότητας.

7. Η παιδική ωμότητα απέναντι στα ζώα προμηνύει ενήλικη ε­πι­θε­τι­κό­τη­τα και ε­γκλη­μα­τι­κό­τη­τα. Έ­να από τα χειρότερα πράγματα που μπορεί να συμβούν σε ένα παι­δί σε σχέση με τη με­τέ­πει­τα ενή­λικη ζωή του είναι να βασανίσει ή να σκοτώσει έ­να ζώο και να μην υποστεί τις συ­νέ­πει­ες. Μαθαίνο­ντας από νωρίς στο παιδί τον σε­βα­σμό προς τα ζώα, του προσφέρουμε έ­να πολύτιμο εφόδιο για έ­ναν σωστό τρό­πο συμπεριφοράς ενάντια στη βία.

Ο ρόλος των γονιών

Οι γονείς διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην επιτυχία αυτής της διαδικασίας. Πριν την α­πό­φα­ση για απόκτηση ενός ζώου στο σπίτι, θα πρέπει να λάβουν υπόψη
● την επιλογή του ζώου,
● την προστασία των παιδιών από τις μολύνσεις που πιθανόν να υποστούν,
● την ηλικία των παιδιών,
● τον χώρο που διαθέτουν, καθώς και
● την προθυμία και συμμετοχή των ίδιων στη φροντίδα των ζώων.

ΠΗΓΗ: www.paidiatros.com ● ΕΙΚΟΝΑ: www.creaturesinfo.com


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: κατοικίδια

13 Δεκεμβρίου 2010

Οδηγός για την παιδική τηλοψία

Κλείστε την τηλεόραση και ανοίξτε τη γνώση! Αυτή είναι σε γενικές γραμμές η σύ­στα­ση για τους γονείς από πρόσφατη έρευνα του δόκτορα Δημήτρη Χρηστάκη, δι­ευ­θυ­ντή του Κέ­ντρου Παιδικής Υγείας, Συμπεριφοράς και Ανάπτυξης στο Ιν­στι­τού­το Παιδικών Ερευνών του Σιάτλ και καθηγητή στην Ιατρική Σχολή του Πα­νε­πι­στη­μί­ου της Ουάσιγκτον.

Όταν η τηλεόραση είναι ανοιχτή, έστω και ως υπόβαθρο στο οικιακό περιβάλλον, εί­ναι σαν να ρά­βεται το στόμα των γονέων και των παιδιών. Αποτέλεσμα; «Προ­βλή­μα­τα στην πρόοδο του γλωσσι­κού αισθητηρίου, που επηρεάζουν ακόμη και την α­νά­πτυ­ξη του εγκεφάλου», μας λέ­ει ο δόκτωρ Χρηστάκης, αναπτύσσοντας ένα σε­νά­ρι­ο οικιακού τρόμου.

Η έρευνα διεξήχθη από τον Ιανουάριο ώς τον Ιούνιο του 2006 και συμμετείχαν 329 πι­τσι­ρί­κια α­πό 2 μηνών έως 4 ετών. Με ένα ειδικό γκατζετάκι που φόραγαν στα ρού­χα τους κα­τα­με­τρή­θη­καν οι λέ­ξεις τόσο των ίδιων όσο και των γονιών τους, εί­τε με κλειστή είτε με ανοιχτή την τη­λε­ό­ρα­ση.

«Κανονικά οι ενήλικοι χρησιμοποιούν περίπου 941 λέξεις την ώρα», συνεχίζει ο δό­κτωρ Χρη­στά­κης. «Στη μελέτη μας καταγράψαμε από 500 έως 900 λέξεις λι­γό­τε­ρες ανά ώρα εκ μέ­ρους τους όταν η τηλεόραση ήταν ανοιχτή. Είναι, δηλαδή, σαν να βου­λώ­νουν εντελώς το στό­μα τους οι μεγάλοι!»

Μάλιστα! Αλλά θα μπορούσε κανείς να αντιτάξει ότι όσα δε λένε οι γονείς τα λένε οι ήρωες της τη­λεόρασης, που στις περισσότερες των περιπτώσεων δε βάζουν γλώσ­σα μέσα. «Δεν α­ξί­ζουν τίποτε οι λέξεις της TV», απαντά ο δόκτωρ Χρηστάκης. «Α­κό­μη και αν βι­ντε­ο­σκο­πή­σει κα­νείς έναν γονέα και ρίξει το βίντεο στην τη­λε­ό­ρα­ση, πάλι το παιδί θα μάθει πολύ λιγότερα α­πό το αν υπήρχε ζω­ντανή παρουσία του πα­τέ­ρα του ή της μητέρας του».

Η τηλεόραση όχι μόνο δεν μπορεί να αναπληρώσει τους γονείς, αλλά περιορίζει δρα­στι­κά τις συ­ζη­­τή­σεις μέσα στο σπίτι: Κάθε ώρα μπροστά στην τηλεόραση «ση­μαί­νει μείον 770 λέξεις για τα παι­διά, και σε αυτή την ηλικία τέτοιου είδους α­πώ­λει­ες μπορούν να αποβούν κα­θο­ρι­στι­κές για το μέλ­λον».

Οι εντολές του δόκτορα Χρηστάκη για την παιδική τηλοψία:

Μωρά

● Αποφύγετε την τηλεόραση για τα παιδιά κάτω των 2 ετών. Επιλέξτε αντ’ αυτής δρα­στη­ρι­ό­τη­τες που ενισχύουν τα γλωσσικά αισθητήρια, όπως είναι η κουβέντα, το διά­βα­σμα, το τρα­γού­δι και η μουσική.

Παιδιά άνω των 2 ετών

● Εφόσον επιτρέψετε την TV, επιλέξτε τα σωστά προγράμματα. Μην εμπιστεύεστε α­να­πό­δει­κτους ισχυρισμούς ότι κάποιες εκπομπές ή κάποια DVD έχουν «εκ­παι­δευ­τι­κό» χα­ρα­κτή­ρα. Ακόμη και τα «ειδικά φτιαγμένα» καρτούν μπορεί να είναι βίαια.
● Η καθημερινή παρακολούθηση δεν πρέπει να ξεπερνάει τις δύο ώρες.
● Κατά τη διάρκεια των γευμάτων η TV πρέπει να παραμένει στο off.
● Οργανώστε «μέρες άνευ μίντια», με άλλου είδους δραστηριότητες.
● Μη χαρίζετε στο παιδί επιπλέον ώρα μπροστά στην τηλεόραση ως ανταμοιβή.
● Όταν δε βλέπετε κάποιο συγκεκριμένο πρόγραμμα, κλείστε την TV. Μην την α­φή­νε­τε να λει­τουρ­­γεί ως υπόβαθρο.
● Δείτε τηλεόραση παρέα με το παιδί σας. Μιλήστε μαζί του για όσα βλέπετε.
● Οι δέκτες μακριά από την κρεβατοκάμαρα.


ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (08.11.2009) / Χρήστος Ξαν­θάκης


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: τηλεόραση

12 Δεκεμβρίου 2010

Τα παιδιά που δεν αγαπάμε

(αναπληρωτής καθηγητής Ιατρικής)

«Τα παιδιά είναι ό,τι πολυτιμότερο έχουμε: το μέλλον και η ελπίδα της κοινωνίας και αξίζουν ό­λη την αγάπη και τη φροντίδα μας»
«Οι δαπάνες για την Παιδεία αποτελούν την καλύτερη επένδυση...»

Αυτές οι κοινότοπες και ανούσιες μεγαλοστομίες έρχονται σε κραυγαλέα αντίθεση με την πραγ­μα­τι­κό­τη­τα που βιώνουν τα ίδια τα παιδιά, που τις ακούνε πλέον «βε­ρε­σέ». Το ότι ε­ξε­γεί­ρο­νται είναι μια ένδειξη ότι δεν τα αποβλακώσαμε ε­ντε­λώς. Όταν πά­λι εξεγείρονται με λά­θος τρόπο (ανόητες «καταλήψεις» και καταστροφές), είναι α­πό­δει­ξη ότι δεν τους μάθαμε πώς να αντιδρούν εποικοδο­μητικά.

Όταν το παιδί γεννηθεί, φροντίζουμε στοιχειωδώς για την υγεία του αλλά α­νε­παρ­κώς για την πνευ­μα­τι­κή του ανάπτυξη, εγκαταλείποντάς το στο έλεος τη­λε­ο­πτι­κών υ­πο­προϊ­ό­ντων, εις βά­ρος της πραγματικής επικοινωνίας μαζί του και ενθάρρυνσης της (καθοριστικής σημασίας) παι­δι­κής περιέρ­γειας για γνώση.

Στο σχολείο, με ευθύνη των αναρμόδιων «αρμοδίων» του υπουργείου Παιδείας και α­νεκ­παί­δευ­των εκπαιδευτικών, παιδιά και οικογένειες εξουθενώνονται σε α­τέ­λειω­τη καταναγκαστική, ά­χα­ρη και α­νούσια «πνευματική» εργασία, στην οποία τα παι­διά «μαθαίνουν» πολλά για την ε­πό­με­νη μέρα, για να τα ξεχάσουν αμέσως τη με­θε­πό­με­νη. Οι βασικές γνώσεις χάνονται στον ωκεανό τής μη αφομοιώσιμης ά­χρη­στης πληροφορίας.

Επιπλέον, το σχολείο δε διαπαιδαγωγεί, δε διαπλάθει έντιμους χαρακτήρες, σω­στούς πο­λί­τες, άτο­μα με υγιή κοινωνικότητα. Ούτε μαθαίνει στα παιδιά να α­πο­φεύ­γουν τους υ­παρ­κτούς κιν­δύ­νους της σύγχρονης κοινωνίας: τα τροχαία, τα ναρ­κω­τι­κά, τον χουλιγκανισμό. Κα­τα­φέρ­νει όμως να τα κάνει να περιφρονούν ό,τι ωραίο προ­σφέ­ρει η κοινωνία (γνήσια τέχνη, ε­πι­στη­μο­νι­κή γνώση) και να μισή­σουν το βι­βλί­ο. Και φυσικά το ίδιο το σχολείο.

Τα παιδιά και οι έφηβοι εργάζονται απάνθρωπα σκληρά για το απόλυτο τίποτε. Οι κα­τά τεκ­μή­ρι­ο καλύτεροι πρώην μαθητές, και νυν φοιτητές της Ιατρικής Σχολής Α­θη­νών, αγνοούν τι εί­ναι θερμότη­τα, τι είναι η φωτιά, τι είναι τα σύννεφα, γιατί ο ου­ρα­νός είναι γαλάζιος κ.ο.κ. Α­πο­ρί­ες που διατύ­πωναν ως νήπια δεν κατάφεραν να λύ­σουν ούτε ως φοιτητές μετά από α­τέ­λειω­τες ώρες μελέτης και φροντιστηρίων. Α­γνο­ούν στοιχειώδεις γνώσεις ανατομίας, φυ­σι­ο­λο­γί­ας, νοσολογίας, νομικής, φι­λο­σο­φί­ας, ιστορίας. Δεν αφομοιώνουν αποτελεσματικά τα ε­πι­στη­μο­νι­κά δεδομένα, δι­ό­τι έχουν μάθει μόνο να αποστηθίζουν.

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (10.12.2009)


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: εκπαίδευση

Για τη σωστή διατροφή των παιδιών

(κλινικός διαιτολόγος-διατροφολόγος, επιστημονικός συνεργάτης Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών)

Το τι τρώνε τα παιδιά είναι μια μεγάλη περιπέτεια. Μεγαλύτερη όμως είναι το τι θέ­λουν να τρώ­νε και με ποια κριτήρια διαμορφώνουν τις γαστρονομικές τους προ­τι­μή­σεις. Φυσικά, η ευ­θύ­νη των γονιών μοιάζει με τους συμβολισμούς των βι­τα­μι­νών που πρέπει να παίρνουν τα παι­διά: ξεκινά από το Α και σταματά στο Ω...

Τα παιδιά πρέπει να υιοθετήσουν υγιεινές και ισορροπημένες διατροφικές συ­νή­θει­ες. Η ε­πι­στρο­φή των οικογενειακών γευμάτων αποτελεί αντίδοτο που βοηθά τις αρχές των παιδιών γύ­ρω από τη δια­τροφή, διότι λειτουργούν ως ασπίδα κατά της παιδικής παχυσαρκίας.

Μια από τις σημαντικότερες επιδράσεις σε ένα παιδί ή έφηβο είναι αυτή του γονέα. Οι γονείς με­τα­φέ­ρουν με το παράδειγμά τους συμπεριφορές σε θέματα διατροφής και οφείλουν να προ­σφέ­ρουν στο παιδί ένα ισορροπημένο διαιτολόγιο, χρη­σι­μο­ποι­ώ­ντας τη μεγάλη επιρροή που ασκούν σε αυτό. Η ευθύνη τους δεν πε­ρι­ο­ρί­ζε­ται στην υγιεινή και την ασφάλεια του φα­γη­τού, αλλά συμπεριλαμβάνει την ποικιλία, την ποσότητα, το ωράριο των γευμάτων και πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρο την ατμόσφαιρα που υπάρχει γύρω από το τραπέζι και το γεύμα. Είναι λογικό ό­τι όταν τα παιδιά γευ­μα­τί­ζουν οικογενει­ακά, οι γονείς μπορούν ευκολότερα να ελέγξουν την ποι­ό­τη­τα και την ποσότητα των τροφών.

Ο δεκάλογος για τη σωστή διατροφή των παιδιών

1. Καταναλώστε φρούτα, λαχανικά και τρόφιμα πλούσια σε φυτικές ίνες με τα γεύ­μα­τα ή στα σνακ σας. Προκαλέστε τα παιδιά να σας μιμηθούν.

2. Ψωνίστε φαγητό και τρόφιμα μαζί τους και εξηγήστε την προέλευση κάθε τρο­φί­μου.

3. Γίνετε δημιουργικοί στην κουζίνα και «χρίστε» τα παιδιά βοηθούς μαγείρους. Ε­τοι­μά­στε έ­να φα­γητό με 30% λιγότερες θερμίδες συγκριτικά με το έτοιμο.

4. Ανταμείψτε τα παιδιά για τη συμβολή τους στην κουζίνα και τις επιτυχίες τους.

5. Επιδιώξτε τα οικογενειακά γεύματα, φροντίζοντας το κλίμα γύρω από το τρα­πέ­ζι να είναι ευ­χά­ρι­στο.

6. Προγραμματίστε το εβδομαδιαίο μενού της οικογένειας με ποικιλία τροφών, προ­κει­μέ­νου τα παι­διά να εξοικειώνονται με διαφορετικές γεύσεις.

7. Περιορίστε τον χρόνο παρακολούθησης τηλεόρασης. Η χρήση της να μη γίνεται για πε­ρισ­σό­τε­ρες από 2 ώρες την ημέρα. Επίσης αποφύγετε το οικογενειακό γεύμα να γίνεται με α­ναμ­μέ­νη τηλεό­ραση.

8. Να είστε σωματικά ενεργοί. Ενθαρρύνετε τη φυσική δραστηριότητα. Περ­πα­τή­στε, τρέξτε και παίξτε μαζί με τα παιδιά, αντί να κάθεστε στο περιθώριο.

9. Γίνετε ένα καλό υγιεινό πρότυπο. Σερβίρετε φαγητά που αρέσουν στα παιδιά και δο­κι­μά­στε νέες γεύσεις όταν είναι πολύ πεινασμένα.

10. Εμπιστευτείτε το ένστικτο της πείνας του παιδιού. Μην επιμένετε να τε­λει­ώ­σει το πιάτο ε­άν δεν το επιθυμεί. Διδάξτε του να σερβίρεται μόνο του, βά­ζο­ντας τη σω­στή ποσότητα φα­γη­τού.


ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (31.12.2009) / Μαίρη Πίνη


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: διατροφή

11 Δεκεμβρίου 2010

Αποφεύγοντας τις τηλεοπτικές παγίδες

Το να απαγορεύσει κανείς σήμερα στα παιδιά να βλέπουν τηλεόραση θα ήταν, εκτός α­πό α­πάν­θρω­πο και αντικοινωνικό, πρακτικά αδύνατο. Εξάλλου, δεν είναι πάντα αρ­νη­τι­κή η πε­ρι­ο­ρι­σμέ­νη και ε­λεγχόμενη χρήση αυτής της σύγχρονης εκδοχής της «μη­χα­νής των θαυμάτων». Για παράδειγμα, ε­νώ η τηλεόραση δε βοηθά καθόλου ένα τρί­χρο­νο παιδί να αναπτύξει τις γλωσ­σι­κές του ικανότητες, για ένα παιδί επτά ή ο­κτώ χρόνων μπορεί τα κατάλληλα προ­γράμ­μα­τα να αποδειχτούν εξαιρετικά ω­φέ­λι­μα.

Μερικά τηλεοπτικά προγράμματα είναι όντως εξαιρετικά, φτιαγμένα από αν­θρώ­πους που γνω­ρί­ζουν τις ιδιαίτερες ανάγκες των παιδιών σε κάθε ηλικία, αν και, ο­μο­λο­γου­μέ­νως, αυτό συμ­βαί­νει σπανιό­τατα. Σε κάθε περίπτωση, είναι σοβαρή α­πε­ρι­σκε­ψί­α, αν όχι ασυγχώρητη ε­λα­φρό­τη­τα, το να επι­τρέπουμε στα παιδιά να βλέ­πουν σχεδόν τα πάντα. Δεδομένου μά­λι­στα ό­τι γνωρίζουμε ελάχιστα για τους μη­χα­νι­σμούς εσωτερίκευσης και επεξεργασίας ενός φαι­νο­με­νι­κά «αθώου» ή «δι­α­σκε­δα­στι­κού» θεάματος, καλό θα ήταν να ελέγχουμε πάντα τι α­κρι­βώς βλέ­πουν.

Ωστόσο, τα συνήθη σφάλματα που οι ειδικοί συνιστούν στους γονείς να αποφεύγουν εί­ναι τα πα­ρα­κά­τω:

1. Σε καμία περίπτωση δε θα πρέπει να επιτρέπεται στα παιδιά να βλέπουν τη­λε­ό­ρα­ση πριν φύ­γουν για το σχολείο. Η τηλεόραση δημιουργεί ψυχική ένταση και τα α­να­στα­τώ­νει, γεγονός που τα καθι­στά αρνητικά στη σχολική μαθησιακή διαδικασία.

2. Ποτέ να μην ανοίγει η τηλεόραση στη διάρκεια της ημέρας αν δεν υπάρχει κάποιο εν­δι­α­φέ­ρον πρόγραμμα. Οι ήχοι και οι εικόνες που έρχονται από την οθόνη είναι έ­να συνεχές κά­λε­σμα που τρα­βά την προσοχή των παιδιών και δεν τους επιτρέπει να συγκεντρωθούν σε αυ­τό που κάνουν.

3. Μην έχετε πολλές τηλεοπτικές συσκευές στο σπίτι –και οπωσδήποτε ποτέ στα παι­δι­κά δω­μά­τι­α. Όποτε είναι ανοιχτή η τηλεόραση μονοπωλεί το ενδιαφέρον ό­λων, δεν μπορούμε ού­τε να συζητή­σουμε ούτε να ακούσουμε τον άλλο. Όσο για την τη­λε­ό­ρα­ση στο παιδικό δωμάτιο, αυ­τό απλά θα πρέπει να θεωρείται έγκλημα!

4. Μην επιτρέπετε ποτέ στη γυναίκα που φυλάει το παιδί όταν λείπετε να βλέπει τη­λε­ό­ρα­ση μα­ζί του.

5. Μην υποχωρείτε ποτέ, όσες πιέσεις κι αν δέχεστε από το παιδί για να δει κάτι που θε­ω­ρεί­τε ότι είναι ακατάλληλο. Δυστυχώς, πρέπει με κάθε τρόπο να γίνει σα­φές ότι εσείς α­πο­φα­σί­ζε­τε για το τι μπορεί να βλέπει και τι όχι.

6. Ποτέ μην αφήνετε για μεγάλο χρονικό διάστημα ένα παιδί μόνο του μπροστά στην τη­λε­ό­ρα­ση.

Όπως ακριβώς η απεξάρτηση από τα ναρκωτικά ή το τσιγάρο είναι πάντα μια πολύ ε­πώ­δυ­νη και χρονοβόρα διαδικασία, η σταδιακή απεξάρτηση από την τηλεόραση θα μπο­ρού­σε να αρ­χί­σει συμ­φωνώντας εκ των προτέρων ότι δύο ημέρες την ε­βδο­μά­δα η τηλεόραση θα μένει πά­ντα κλειστή!

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (28.06.2008) / Σπύρος Μανουσέλης


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: τηλεόραση

Για να μην έχουν το πάνω χέρι

Σύμφωνα με μια πολύ πρόσφατη στατιστική έρευνα, κάθε παιδάκι που γεννιέται το πε­ρι­μέ­νουν εν­νέα ενήλικοι. Γοητευμένοι από τη φρεσκάδα του, τη χαρά της ζωής και πρό­θυ­μοι, λι­γό­τε­ρο ή πε­ρισσότερο συνειδητά, να προσφέρουν ως αντάλλαγμα για το ελιξίριο της νιότης που διαθέτει το μι­κρό ενδοτικότητα, ελαστικούς κανόνες και συνενοχή. Με δυο λόγια, τα παι­διά σήμερα είναι προικι­σμένα με μια δύναμη μα­γι­κή που δεν υπήρχε σε εποχές με λιγότερη υ­πο­γεν­νη­τι­κό­τη­τα.

Μπορούν να υποχρεώσουν το περιβάλλον τους και, κυρίως, την οικογένειά τους να προ­σαρ­μο­στεί στις ανάγκες τους, ενώ επί εκατομμύρια χρόνια τα παιδιά ήταν ε­κεί­να που προ­σαρ­μό­ζο­νταν στους ήδη καθιερωμένους κανόνες. Είναι όμως πράγματι πιο ευτυχισμένα αυ­τά τα πα­ντο­δύ­να­μα παιδιά, στα οποία προσφέρονται τα πάντα και στα οποία οφείλονται τα πά­ντα; Και πώς μπορούν κάποιοι γονείς που αρνούνται μεν την αυταρχικότητα, αλλά δε συμ­φω­νούν και με την υπερβολική ενδοτικό­τητα, να αποφεύγουν καθημερινά τις παγίδες που τους στή­νουν τα παιδιά και να κάνουν σω­στά το έργο τους;

Σύμφωνα με την άποψη των ψυχολόγων και των ψυχοθεραπευτών-συμβούλων οι­κο­γέ­νει­ας, έ­να α­νυπάκουο παιδί που θέλει να γίνεται πάντα το δικό του, το οποίο με το καλό ή με το κα­κό καταφέρ­νει να παίρνει αυτό που θέλει, δυσκολεύεται να δη­μι­ουρ­γή­σει σχέσεις με τους συ­νο­μη­λί­κους του, για­τί θέλει πάντα να νικάει. Έτσι, έ­χει πά­ντα προβλήματα στα σπορ ή στα ο­μα­δι­κά παιχνίδια. Καμιά φορά παρουσιάζει δυ­σκο­λί­ες ακόμη και στη μάθηση. Δεν έχει την ε­πι­θυ­μί­α να μαθαίνει γιατί θεωρεί ότι τα ξέρει όλα –κι αν δεν τα ξέρει, δεν πειράζει.

Ασφαλώς τα πράγματα ξεκίνησαν πολύ πριν το παιδί κλείσει τα τρία. Για να γίνει αυ­τό που εί­ναι, θα πρέπει να βρήκε πρόσφορο έδαφος στο σπίτι. Αυτό συνήθως ση­μαί­νει γονείς πά­ντο­τε έτοιμους να ικανοποιήσουν τους επιθυμίες του, με τις πιο πα­ρά­λο­γες δικαιολογίες.

Οδηγίες για γονείς

Δεν υπάρχει μια σωστή ώρα για να βάζετε τα παιδιά στο κρεβάτι ούτε ανώτατος α­ριθ­μός α­πό κα­­ρα­μέ­λες που πρέπει να τρώνε την ημέρα. Κάθε οικογένεια έχει τους δι­κούς της κα­νό­νες, που εξαρ­τώνται από τον τρόπο ζωής της και τις πεποιθήσεις της. Ωστόσο, οι κα­νό­νες εί­ναι κα­νό­νες και για να λειτουργήσουν πρέπει να δη­μι­ουρ­γη­θούν βάσει συγκεκριμένων ο­δη­γι­ών, ό­πως αυτές που ακο­λουθούν:

1. Οι κανόνες πρέπει να αποφασίζονται από τους γονείς, γιατί σκοπός τους είναι να α­πε­λευ­θε­ρώ­­σουν το παιδί από την ευθύνη των αποφάσεων.

Παράδειγμα: Ένα παιδάκι τριών ετών δεν ξέρει τι ώρα πρέπει να πάει για ύπνο, για τον α­πλού­στα­το λόγο ότι δε θέλει να πάει ποτέ.

2. Οι γονείς πρέπει να συμφωνούν για τους κανόνες είτε απολύτως είτε μέσω συμ­βι­βα­σμού με­τα­ξύ τους, ο οποίος δε θα αναθεωρηθεί ποτέ.

Παράδειγμα: Η μαμά θυμώνει όταν η μικρή Χριστίνα βγάζει τα παπούτσια της στο τρα­πέ­ζι. Του μπα­­μπά τού είναι αδιάφορο. Η τελική απόφαση είναι η Χριστίνα να μη βγά­ζει τα πα­πού­τσια στο τραπέζι.

3. Αφού οριστούν οι κανόνες, είναι αμετάκλητοι και οι γονείς πρέπει να φροντίζουν να γί­νο­νται σε­­βα­στοί σε κάθε περίπτωση. Εξαιρέσεις στους κανόνες επιτρέπονται μό­νο μετά από αρ­κε­τά χρό­νια εφαρμογής τους. Το παιδί δέχεται ευκολότερα έναν κα­νό­να που έχει κα­θι­ε­ρω­θεί.

Παράδειγμα: Αν έχει αποφασιστεί ότι ο Γιαννάκης πηγαίνει για ύπνο γύρω στις 9, θα πά­ει α­κό­μη κι αν έχουν έρθει κάποιοι φίλοι για φαγητό ή είναι Σάββατο.

4. Παρ’ όλα αυτά οι κανόνες πρέπει να αλλάζουν με την πάροδο του χρόνου και να προ­σαρ­μό­ζο­­νται στις ανάγκες της ανάπτυξης του μικρού.

Παράδειγμα: Καθώς μεγαλώνει ο Γιαννάκης, η ώρα του ύπνου θα ρυθμίζεται από τις υ­πο­χρε­ώ­σεις του στο σχολείο ή στο σπίτι, με την προϋπόθεση ότι θα πρέπει να κοι­μά­ται του­λά­χι­στον 9 ώ­ρες.

ΠΗΓΗ: ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΚΙ ΕΓΩ (09/1999)


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: πειθαρχία

Για μια υγιή σχέση με το παιδί

(ψυχολόγος-ψυχοθεραπεύτρια)

Η σχέση του κάθε παιδιού με τον γονιό του είναι μια σχέση μοναδική. Όταν η άνευ ό­ρων α­γά­πη κυ­ριαρχεί, όχι ως επιταγή αλλά ως βίωμα, τότε αποτελεί μια ασπίδα προ­στα­σί­ας απ’ όσα α­­πει­λούν τα παιδιά σήμερα.

Ταυτόχρονα, εάν η αγάπη συνοδεύεται από υγιείς και εποικοδομητικές γονεϊκές στά­σεις και συ­μπε­ρι­φο­ρές, τότε η ομαλή ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του παι­διού ευνοείται. Άλλωστε, σαν συγκοι­νωνούντα δοχεία, οι απόψεις, οι επιθυμίες και οι φόβοι των ίδιων των γονιών δι­α­περ­νούν τον παιδι­κό ψυχισμό.

Πρόκειται για μια σιωπηλή και συνάμα παντοδύναμη επιρροή από τον γονιό προς το παι­δί. Έ­τσι λοι­πόν, για εσάς τους γονείς, προτείνουμε:

1. Μάθετε για τον κόσμο των παιδιών. Διαβάστε, ενημερωθείτε και συζητήστε με άλ­λους γο­νείς και ειδικούς για την ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού από τη γέννησή του έ­ως την έναρξη του σχολείου. Αυτό θα σας βοηθήσει να κα­τα­νοή­σε­τε και να ανταποκριθείτε κα­λύ­τε­ρα στους ταχείς ρυθμούς της α­νά­πτυ­ξής του και στις νέες ανάγκες που συνεχώς προ­κύ­πτουν.

2. Εμπλακείτε συναισθηματικά κάθε στιγμή μαζί του. Προσπαθήστε να είστε πα­ρό­ντες στις συ­ναισθηματικές ανάγκες του παιδιού κάθε στιγμή, είτε σας το ζητά ρη­τά εί­τε όχι. Η πολ­λή αγάπη ποτέ δεν έβλαψε.

3. Επιβραβεύστε την προσπάθειά του. Παρατηρήστε τα στάδια ανάπτυξης του παι­διού και τις θε­τικές του συμπεριφορές, επιβραβεύοντάς το για την προσπάθειά του να κατακτήσει μια νέ­α δεξιό­τητα (π.χ. ομιλία, δημιουργία σχέσεων με συνομήλικα παι­διά), ανεξάρτητα από την έκ­βα­ση. Η επι­βράβευση ενισχύει τη θετική συ­μπε­ρι­φο­ρά.

4. Γίνετε θετικό μοντέλο συμπεριφοράς. Αν η δική σας συμπεριφορά επισκιάζεται α­πό συ­ναι­σθή­μα­τα φόβου, απειλής και ανασφάλειας, το πιθανότερο είναι να τα με­τα­φέ­ρε­τε και στο παι­δί σας, το οποίο είναι ιδιαίτερα ευάλωτο στις επιρροές του πε­ρι­βάλ­λο­ντος τα πρώτα χρό­νια της ζωής του.

5. Σεβαστείτε την προσωπικότητά του. Κάθε παιδί είναι μοναδικό. Αναγνωρίστε και ε­κτι­μή­στε τις ιδιαιτερότητές του, τις ανάγκες του, τις ενδεχόμενες δυσκολίες που μπορεί να πα­ρου­σι­ά­σει, τις προτιμήσεις και τις επιλογές του. Αφήστε το ε­λεύ­θε­ρο να εκφραστεί, δίχως α­συ­νεί­δη­τα να επιθυ­μείτε να διαμορφώσετε το δικό σας «ι­δε­ώ­δες παιδί».

6. Μην το τιμωρείτε. Άλλο «ελέγχω» και άλλο «καθοδηγώ και πειθαρχώ». Η τι­μω­ρί­α λέει στο παι­δί τι δεν πρέπει να κάνει, δίχως να του μαθαίνει τι είναι καλό να κά­νει, καλλιεργώντας του την υπο­ταγή και όχι την ελευθερία της σκέψης.

7. Δημιουργήστε υγιή όρια. Οι προσδοκίες, οι απαιτήσεις και το πρόγραμμα που θέ­λε­τε να κα­θι­ε­ρώ­σε­τε με το παιδί δεν πρέπει να αλλάζουν ανάλογα με τη διάθεσή σας. Όσο πιο στα­θε­ροί είστε και όσο πιο δομημένο είναι το περιβάλλον στο οποίο το παιδί ζει τόσο πιο εύ­κο­λα εκείνο θα μάθει τι να περιμένει από εσάς αλλά και από τη ζωή του.

ΠΗΓΗ: ΤΑ ΝΕΑ (27.11.2008)


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: διαπαιδαγώγηση

16 Νοεμβρίου 2010

Το στρες σε παιδιά και εφήβους

(διδάκτωρ σχολικής ψυχολογίας)

Το στρες είναι μια πολυδιάστατη έννοια που χρησιμοποιείται ευρύτατα τόσο από ε­πι­στή­μο­νες ό­σο και από μη ειδικούς για να περιγράψουν ευρέως τις ποικίλες εκ­φάν­σεις του. Είναι μια α­ντί­δρα­ση του οργανισμού στα διάφορα ερεθίσματα (πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κά, κοινωνικά και οργανικά) στην προσπά­θειά του να προσαρμοστεί στις α­παι­τή­σεις του εκάστοτε περιβάλλοντος, που συ­νε­χώς μεταβάλλε­ται.

Οι ερευνητές είναι σαφείς: Το στρες μειώνει την ανοσοποιητική ικανότητα του αν­θρώ­πι­νου ορ­γα­νι­σμού και τον καθιστά περισσότερο ευπαθή σε μεταδοτικές α­σθέ­νει­ες όπως η γρίπη, η η­πα­τί­τι­δα Β και τα κοινά κρυολογήματα. Και ο μηχανισμός εί­ναι γνωστός: Οι ορμόνες του στρες αλλάζουν τη σύνθεση και έκλυση των κυ­το­κι­νών (ενώσεις που ρυθμίζουν την α­νο­σο­ποι­η­τι­κή αντίδραση) και μειώ­νουν το ε­πί­πε­δο των αντισωμάτων.

Στρες στην παιδική ηλικία

Οτιδήποτε προκαλεί αλλαγή στη ζωή ενός παιδιού προκαλεί και στρες. Σοβαρές αλ­λα­γές, αλ­λά και άλλοι λόγοι για τους οποίους ένα παιδί μπορεί να αισθανθεί στρες, θεωρούνται:
● Θάνατος ενός γονιού ή άλλου προσφιλούς προσώπου.
● Διαζύγιο, χωρισμός και οικογενειακοί καβγάδες.
● Έναρξη σε παιδικό σταθμό, νηπιαγωγείο ή σχολείο.
● Αλλαγή σπιτιού, σχολείου.
● Οικονομικές δυσκολίες.
● Αρρώστιες, τραυματισμοί.
● Παρατεταμένη κόπωση (οφειλόμενη σε έλλειψη ύπνου ή άλλους λόγους).
● Κακοποίηση (σωματική, ψυχολογική, σεξουαλική).
● Βία μέσα στην οικογένεια αλλά και στην ευρύτερη κοινότητα.
● Φυσικές καταστροφές (σεισμοί, πλημμύρες, πυρκαγιές).
● Σχολικά προβλήματα, πιέσεις και φόβος αποτυχίας.
● Διάφορα στοιχεία της διαδικασίας της μάθησης.

Οι αντιδράσεις του παιδιού στο στρες ποικίλλουν ανάλογα με το στάδιο της α­νά­πτυ­ξής του, την ι­κανότητά του να το χειρίζεται, την ένταση και τη διάρκεια του στρες. Από τις πιο σαφείς εν­δεί­ξεις ότι ένα παιδί βιώνει στρες είναι οι αλλαγές στη συμπεριφορά του και η διαδικασία της παλινδρόμη­σης. Επανεμφανίζονται, δη­λα­δή, συμπεριφορές που χαρακτηρίζουν μι­κρό­τε­ρες ηλικίες, όπως ενού­ρηση, α­νώ­ρι­μη ομιλία κτλ. Το παιδί μπορεί να αποσυρθεί από δρα­στη­ρι­ό­τη­τες τις οποίες συ­νή­θι­ζε να απολαμβάνει, να παραπονιέται για πονοκεφάλους, πό­νους στο στομάχι, να πα­ρου­σι­ά­ζει διατα­ραχές ύπνου (εφιάλτες, ακόμη και υπνοβασία). Άλ­λα παι­διά που υ­πο­φέ­ρουν από στρες δείχνουν φοβισμένα, ανασφαλή και δυσκολεύονται να α­πο­χω­ρι­στούν τη μητέρα τους. Άλλα, πάλι, κάτω από τις ίδιες συνθήκες γίνονται πολύ ε­πι­θε­τι­κά και μη συνεργάσιμα.

Πώς αντιμετωπίζεται το στρες στα παιδιά

Γενικά, βοηθούμε τα παιδιά να αποκτήσουν το υπόβαθρο και τις δεξιότητες που εί­ναι α­πα­ραί­τη­τα για να αντιμετωπίζουν τις δυσκολίες ή τις αντιξοότητες στη ζωή τους. Μερικές τέτοιες στρα­τη­γι­κές είναι:

1. Προσπαθούμε να προφυλάσσουμε τα παιδιά από τρόπους σκέψης με υψηλά ε­πί­πε­δα στρες και να τα προστατεύουμε από στρεσογόνες καταστάσεις, χωρίς να εκ­δη­λώ­νου­με υ­περ­προ­στα­τευ­τι­κή συμπεριφορά.

2. Διατηρούμε ένα οργανωμένο σπίτι, με ρουτίνες και συμπεριφορές που αυξάνουν το αί­σθη­μα α­σφάλειας.

3. Δείχνουμε ευαισθησία στα αισθήματα του παιδιού ενώ, συγχρόνως, παρέχουμε ή δη­μι­ουρ­γού­με ευκαιρίες να εκφράζεται ελεύθερα.

4. Έχουμε ρεαλιστικές απαιτήσεις και προσδοκίες από το παιδί.

5. Βεβαιωνόμαστε ότι τα καταφέρνει ικανοποιητικά στο σχολείο. Το βοηθάμε αν χρει­α­στεί.

6. Δίνουμε μηνύματα αγάπης και τρυφερότητας (φιλί, αγκαλιά, επιβεβαιωτικό άγ­γιγ­μα).

7. Αφιερώνουμε καθημερινά λίγο χρόνο ατομικά σε κάθε παιδί μας.

8. Συμπεριλαμβάνουμε διασκέδαση, παιχνίδι, γέλιο, χιούμορ στη ζωή του παιδιού και όλης της οι­κογένειας.

9. Διδάσκουμε στο παιδί διαχείριση του θυμού και δεξιότητες για επίλυση προ­βλη­μά­των και ε­σω­τε­ρι­κών συγκρούσεων (το σχολείο μπορεί από την πλευρά του να παί­ξει κι αυτό τον δικό του ρόλο).

10. Ενθαρρύνουμε υγιείς συνήθειες φαγητού και ύπνου, καθώς και ευκαιρίες για φυ­σι­κή δρα­στη­ρι­ό­τη­τα και δημιουργική έκφραση.

11. Επιβλέπουμε και περιορίζουμε την τηλεόραση, τα βιντεοπαιχνίδια, τη χρήση των η­λε­κτρο­νι­κών υπολογιστών.

12. Διδάσκουμε τεχνικές χαλάρωσης, όπως βαθιές αναπνοές και ασκήσεις.

Το υπερβολικό στρες που αισθάνεται το παιδί επηρεάζει αρνητικά όλη του την α­νά­πτυ­ξη –γνω­στι­κή, συναισθηματική και κοινωνική. Οι σχολικές επιδόσεις ε­πι­δει­νώ­νο­νται. Όποια και αν είναι τα συ­μπτώματα του στρες στο παιδί, σκόπιμο είναι οι γο­νείς να μην τα αγνοούν ελ­πί­ζο­ντας ότι θα εξαφα­νιστούν από μόνα τους, αλλά να συμ­βου­λεύ­ο­νται ειδικούς, ιδιαίτερα όταν το παιδί δεν μπορεί να α­ντεπεξέλθει στις α­παι­τή­σεις της καθημερινής του ζωής.

Στρες στην εφηβεία

Η εφηβεία θεωρείται από τις πιο στρεσογόνους περιόδους της ζωής του αν­θρώ­που, με τις πε­ρισ­σό­τε­ρες, πολυπλοκότερες και πιο σημαντικές αλλαγές που συμ­βαί­νουν στο σώμα και στην προσωπι­κότητα του ατόμου, που από παιδί γίνεται ε­νή­λι­κος. Ο έφηβος πασχίζει να κα­τα­νο­ή­σει όλες αυτές τις δραστικές αλλαγές (στο σώ­μα, τα συναισθήματα, τις σκέψεις, τη συ­μπε­ρι­φο­ρά, τις προσδοκίες των άλλων, τις κοινωνικές σχέσεις –ιδιαίτερα με το άλλο φύλο κτλ.) και να προσδιορίσει την και­νούρ­για του ταυτότητα. Πολύ συχνά τα μηνύματα από τον ε­σω­τε­ρι­κό αλλά και τον εξωτερικό κό­σμο του εφήβου είναι ασαφή, διφορούμενα και δη­μι­ουρ­γούν σύγ­χυ­ση, καθώς και αισθήματα ματαί­ωσης.

Είναι και δεν είναι παιδιά, είναι και δεν είναι ενήλικοι. Έχουν περισσότερες ευθύνες και ε­λευ­θε­ρί­α απ’ ό,τι όταν ήταν παιδιά, αλλά έχουν λιγότερες ευθύνες και ε­λευ­θε­ρί­α απ’ ό,τι οι ε­νή­λι­κοι.

Μερικά από τα σημάδια του στρες στον έφηβο είναι:
● Αντικοινωνική συμπεριφορά (επιθετικότητα, βανδαλισμοί, κλοπή, ψέματα, ε­θι­σμός σε χη­μι­κές ου­σίες).
● Επαναστατική συμπεριφορά στο σπίτι και στο σχολείο (εριστικότητα, άρνηση συ­νερ­γα­σί­ας).
● Οργανικά συμπτώματα (πονοκέφαλοι, στομαχόπονοι κτλ.).
● Αδιαφορία για το σχολείο, δυσκολίες στη συγκέντρωση και στη μάθηση, συχνές α­που­σί­ες και χα­μηλές επιδόσεις.
● Αλλαγές στις συνήθειες φαγητού και ύπνου.
● Απώλεια ενδιαφέροντος για δραστηριότητες που μέχρι πρόσφατα ευχαριστιόταν.
● Μοναξιά, απομόνωση, καταθλιπτικές τάσεις (σκέψεις θανάτου ή αυτοκτονίας).

Πώς αντιμετωπίζεται το στρες στους εφήβους

Γονείς, εκπαιδευτικοί και γενικά όλοι οι ενήλικοι μπορούν να βοηθήσουν τους ε­φή­βους να κά­νουν το φορτίο τους πιο ελαφρύ:

1. Τους ενθαρρύνουμε να μιλούν γι’ αυτά που συμβαίνουν μέσα τους. Δείχνουμε συ­μπό­νια, α­κού­με χωρίς κριτική στάση και αποφεύγουμε σχόλια που μειώνουν τη σπου­δαι­ό­τη­τα του προ­βλή­μα­τος, ό­πως «θα το ξεπεράσεις» ή «δεν είναι σπουδαίο». Σ’ αυτό το συμπέρασμα μπο­ρεί να φτάσουν οι ί­διοι, εν καιρώ, όταν τους ακούμε προ­σε­κτι­κά και τους στηρίζουμε.

2. Συγκεντρωνόμαστε στη θετική επικοινωνία και σχέση μαζί τους, ώστε να νιώ­θουν άνετα να ζη­τούν τη βοήθεια ή την παρέμβασή μας όταν τη χρειάζονται.

3. Διατηρούμε οργάνωση, σταθερότητα και προβλεψιμότητα στην οικογενειακή μας ζω­ή.

4. Ενθαρρύνουμε τη συμμετοχή σε δραστηριότητες αθλητικές, καλλιτεχνικές, κοι­νω­νι­κές και πο­λι­τι­στι­κές, που τους δίνουν χαρά και ικανοποίηση.

5. Δίνουμε το καλό παράδειγμα στην αντιμετώπιση των δυσκολιών στη δική μας ζω­ή και στην απο­τελεσματική διαχείριση του στρες.

6. Τους διδάσκουμε (καλύτερα ακόμη από την παιδική ηλικία) ασφαλείς τρόπους εκ­δή­λω­σης του θυμού τους, καθώς και τρόπους χαλάρωσης.

7. Παρέχουμε εξωσχολική βοήθεια για τη βελτίωση των σχολικών επιδόσεων.

Είναι πολύ σημαντικό να βοηθάμε τους νέους να αντιμετωπίζουν το στρες και να βρί­σκουν υ­γι­είς διεξόδους στα προβλήματά τους, γιατί είναι πολύ εύκολη η κα­τά­λη­ξη στα ναρκωτικά, το αλ­κο­όλ, την κατάθλιψη ή άλλες αυτοκαταστροφικές συ­μπε­ρι­φο­ρές.

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (20.02.2001)


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: ψυχική υγεία

15 Νοεμβρίου 2010

Τι κακομαθαίνει τα παιδιά

(ψυχολόγος-ψυχοθεραπεύτρια)

Πίσω από ένα κακομαθημένο παιδί βρίσκεται πάντα η σκιά ενός γονιού που δε θέτει ό­ρι­α στο με­γά­λω­μά του. Τα όρια και οι κανόνες συμπεριφοράς δεν είναι προϊόν γε­νε­τι­κής προ­δι­ά­θε­σης, αλλά α­ποτέλεσμα του πλαισίου μέσα στο οποίο το παιδί γεν­νιέ­ται και μεγαλώνει. Κατ’ αρ­χάς, λοιπόν, τα παιδιά είναι αθώα!

Ας δούμε όμως τι λάθη προκύπτουν μέσα από τις γονεϊκές διαδικασίες μάθησης, οι ο­ποί­ες δι­α­μορ­φώ­νουν εντέλει την προσωπικότητα του παιδιού:

1. Ο εγωκεντρισμός (ως μοτίβο ύπαρξης και διεκδικητικότητας)

Ένας εγωκεντρικός γονιός συχνά δημιουργεί αντίστοιχα αισθήματα στο παιδί του («ό­ντας το ε­πί­κε­ντρο του κόσμου, έχω ό,τι θέλω»). Την πεποίθηση αυτή εύκολα υι­ο­θε­τεί ένα μικρό παι­δί, όμως η καθήλωση στον παιδικό εγωκεντρισμό προμηνύει έ­ναν μελλοντικά απαιτητικό και α­νι­κα­νο­ποί­η­το ε­νήλικο.

2. Μη θεσμοθέτηση ορίων

Τα όρια δηλώνουν σχέση και εγγύτητα (με σεβασμό και ξεκάθαρες διαχωριστικές γραμ­μές) α­νά­με­σα στον συμβολικό χώρο και τις ανάγκες του εαυτού και του άλλου. Οι γονείς συχνά τα κα­τα­πα­τούν.

3. Άνευ όρων χατίρια

Μεγάλη παγίδα ενός γονιού κουρασμένου από μια δύσκολη μέρα και με χαμηλή α­νο­χή στην γκρί­νια και τις παράλογες απαιτήσεις του παιδιού είναι τα πολλά «ναι». Με έ­να «ναι» γλι­τώ­νεις μια σύ­γκρουση, αλλά στην πραγματικότητα χτίζεις τη λάθος προσ­δο­κί­α στο παιδί, μα­θαί­νο­ντάς το ότι μπορεί να έχει ό,τι θέλει προκειμένου να εί­ναι ικανοποιημένο. Δυστυχώς αυτό το μάθημα λειτουργεί και αντίστροφα: «αν δεν έχω ό,τι θέλω» (όπως συμβαίνει συνήθως στην αληθινή ζωή), «τότε δεν είμαι ευ­τυ­χι­σμέ­νος».

Πώς μαθαίνεις, λοιπόν, σε ένα παιδί να ωριμάσει σε έναν κόσμο γεμάτο α­ντι­ξο­ό­τη­τες και α­ντι­φά­σεις, αν δεν του δείχνεις πώς να αντέχει τη στέρηση, τη μα­ταί­ω­ση και την ανοχή σε αυ­τό που δεν έχει;

4. Δώρα δίχως προϋποθέσεις

Το δώρο έχει αξία όταν ακολουθεί ένα επίτευγμα ή μια προσπάθεια που το παιδί έ­κα­νε. Λει­τουρ­γεί ως ενισχυτής καλής συμπεριφοράς. Όταν όμως εδραιώνεται ως κα­θη­με­ρι­νός τρό­πος έκφρασης προσοχής και αγάπης, το παιδί ξεχνά ότι η προ­σπά­θει­ά του για κάτι μπορεί να του αποφέρει ένα μπράβο, καθότι η ε­πι­βρά­βευ­ση υ­πάρ­χει κάθε στιγμή και χωρίς λόγο.

5. Παθητικότητα / υποχωρητικότητα

Τα διπλά μηνύματα («μη φας παγωτό» αλλά, αν το παιδί κλαίει, «φάε, εντάξει») μπερ­δεύ­ουν το παιδί, του στερούν τη δυνατότητα να μπορεί να προβλέπει κάθε στιγ­μή αυτό που το πε­ρι­μέ­νει και το μαθαίνουν ότι με λίγο παράπονο ή γκρίνια μπο­ρεί να ελέγχει τον γο­νιό, να τον κά­νει να υποχωρεί και να καταφέρνει αυτό που θέ­λει –πόσο απατηλή προσδοκία για τη με­τέ­πει­τα ζωή του, μια ζωή όπου η μα­ταί­ω­ση κα­ρα­δο­κεί και εκ των πραγμάτων δεν μπο­ρείς να έ­χεις τον έλεγχο!

ΠΗΓΗ: ΤΑ ΝΕΑ (18.03.2010)


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: διαπαιδαγώγηση

Ο δωδεκάλογος της σωστής τηλεθέασης

Από την ΕΚΠΟΙΖΩ

1. Τοποθετήστε την τηλεόραση στο σαλόνι και όχι στο παιδικό δωμάτιο. Έτσι ε­λέγ­χε­τε κα­λύ­τε­ρα την ποιότητα και την ποσότητα των προγραμμάτων αλλά και την α­πό­στα­ση της ο­θό­νης α­πό τα μά­τια των παιδιών.

2. Διαμορφώστε οικογενειακό πρόγραμμα τηλεόρασης. Φτιάξτε το πρόγραμμά σας σε ε­βδο­μα­δι­αί­α βάση, λαμβάνοντας υπόψη τον φόρτο εργασίας των παιδιών.

3. Παρακολουθήστε τηλεόραση μαζί με τα παιδιά. Έτσι η παθητική τηλεθέαση με­τα­τρέ­πε­ται σε μια οικογενειακή δραστηριότητα.

4. Όχι παθητικότητα μπροστά στην τηλεόραση. Ασκήστε κριτική και συζητήστε με τα παιδιά ό,τι παρακολουθείτε στη μικρή οθόνη.

5. Κάντε κριτική στην τηλεόραση, δημιουργώντας αντιήρωες, επαινώντας το καλό και στιγ­μα­τί­ζο­­ντας το κακό.

6. Αξιοποιήστε σωστά αυτό που βλέπετε. Ας γίνει το τηλεοπτικό πρόγραμμα α­φορ­μή για να α­να­­τρέ­ξε­τε σε κάποιο βιβλίο ή σε κάποια εγκυκλοπαίδεια.

7. Ασκείτε κριτική στις ειδήσεις. Κριτικάρετε την ποιότητα και την ποσότητα των ει­δή­σε­ων και κά­­ντε σύγκριση για το πώς παρουσιάζεται η ίδια είδηση από την τη­λε­ό­ρα­ση και τις ε­φη­με­ρί­δες.

8. Κάντε κριτική ακόμη και στις διαφημίσεις.

9. Μάθετε να απαγορεύετε και να κλείνετε την τηλεόραση, εξηγώντας στα παιδιά ό­τι δεν πρέ­πει να παρακολουθούν σκηνές βίας, τρόμου ή γυμνού.

10. Πέστε στο παιδί πως υπάρχει κάτι καλύτερο να κάνει, όπως το να παίξει με τους φίλους του.

11. Μην ανταμείβετε το παιδί με περισσότερη τηλεόραση.

12. Όσο αυξημένες και αν είναι οι υποχρεώσεις σας, μην ξεχνάτε το παιδί μπροστά στη μι­κρή οθό­νη.

ΠΗΓΗ: Παλαιό ενημερωτικό φυλλάδιο της ΕΚΠΟΙΖΩ


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: τηλεόραση

12 Νοεμβρίου 2010

Μόνο είκοσι λεπτά την ημέρα

Όλοι θέλουμε τα παιδιά μας να γίνουν έξυπνοι, καλοί και ευτυχισμένοι άνθρωποι. Τι μπο­ρού­με να κάνουμε από τώρα γι’ αυτό; Πολλά! Αρκεί να αφιερώνουμε λίγα λεπτά την η­μέ­ρα για να δια­βά­ζου­με ένα βιβλίο στα παιδιά μας.

Σύμφωνα με επιστημονικές έρευνες, το να διαβάζεις δυνατά στο παιδί το βοηθά:
● Να αναπτύξει την ικανότητά του να χρησιμοποιεί τη γλώσσα, να εξασκεί τη μνήμη και να ε­μπλου­τί­ζει τη φαντασία του.
● Να καλλιεργήσει την κριτική σκέψη και τη δημιουργική αναζήτηση.
● Να οικοδομήσει μια δυνατή σχέση με τους γονείς του.
● Να εξασφαλίσει μια ισορροπημένη συναισθηματική ανάπτυξη.
● Να καλλιεργήσει τις ηθικές αξίες του.
● Να βελτιώσει την ικανότητά του να συγκεντρώνεται.
● Να μελετά με μεγαλύτερη ευκολία τα μαθήματά του στο σχολείο και να α­πο­κτή­σει με­γα­λύ­τε­ρη θέληση για μάθηση.
● Να διευρύνει τον πνευματικό του ορίζοντα.
● Να εντάξει το διάβασμα στις καθημερινές του συνήθειες.

Είναι, τελικά, η καλύτερη επένδυση για το μέλλον του παιδιού!

Τα οφέλη ανά ηλικία

Καλό θα ήταν να διαβάζουμε στο παιδί 20 λεπτά την ημέρα κάθε μέρα:
● Διαβάζοντας νανουρίσματα σε ένα μωρό, του προσφέρουμε νοητικά ερεθίσματα και το βοη­θά­με να συνδέσει το διάβασμα με συναισθήματα χαράς ευχαρίστησης και α­σφά­λει­ας.
● Διαβάζοντας σε ένα παιδί, από τα πρώτα κιόλας χρόνια της ζωής του, το βοηθάμε να α­να­πτύ­ξει την περιέργεια που έχει για τον κόσμο και να κατανοήσει καλύτερα τον εαυτό του και τους άλλους.
● Διαβάζοντας μαζί με έναν έφηβο, τον βοηθάμε να αντιμετωπίσει και να ξεπεράσει πολ­λά προ­βλή­μα­τα της ηλικίας του.


11 Νοεμβρίου 2010

Παιδική κατάθλιψη

(ψυχολόγος, συγγραφέας)

Ο Εθνικός Οργανισμός Ψυχικής Υγείας των ΗΠΑ δίνει το ακόλουθο ε­ρω­τη­μα­το­λό­γι­ο για α­φύ­πνι­ση των γονιών σχετικά με τα συμπτώματα παιδικής κα­τά­θλι­ψης:

● Αλλαγή στην προσωπικότητα με αυξημένο θυμό, εκνευρισμό και κακοκεφιά.
● Επίμονη λύπη και απελπισία.
● Απομάκρυνση από φίλους και δραστηριότητες που προξενούσαν ευχαρίστηση.
● Αυξανόμενος εκνευρισμός ή ταραχή.
● Αποφυγή σχολείου, πτώση απόδοσης.
● Αλλαγές στις συνήθειες φαγητού και ύπνου.
● Αναποφασιστικότητα, έλλειψη προσοχής, διαταραχές μνήμης.
● Χαμηλή αυτοεκτίμηση, ενοχές.
● Συχνές σωματικές ενοχλήσεις (πονοκέφαλοι, κοιλόπονος).
● Έλλειψη ενθουσιασμού, μειωμένη ενέργεια και κίνητρα δράσης.
● Χρήση ουσιών.
● Σκέψεις σχετικά με θάνατο και αυτοκτονία.

ΠΗΓΗ: ΤΟ ΒΗΜΑ (12.01.2003)


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: ψυχική υγεία

Πότε αδιαφορούν για τα μαθήματα

Από συνέντευξη με τον Λάκη Κουρετζή
(εμπνευστής και δημιουργός του θεατρικού παιχνιδιού στην Ελλάδα, διευθυντής και βασικός εμψυχωτής στο Ερ­γα­στή­ρι Παιδαγωγικής Θεάτρου-Θεατρικό Παιχνίδι)

Πού αποδίδετε την αδιαφορία πολλές φορές των παιδιών για τα μαθήματα;

Δεν τους προσφέρονται στο σχολείο τα ερεθίσματα για να μπορέσουν να εκ­φρά­σουν, όχι με μια αυστηρά κατευθυνόμενη διδασκαλία, αλλά με μια ελεύθερη δη­μι­ουρ­γι­κή έκφραση, τις α­νά­γκες και τα ενδιαφέροντά τους, να μπορούν να προ­βαί­νουν σε δημιουργικές συλλήψεις. Γι’ αυ­τό χρειάζεται κάποιες φορές ο δά­σκα­λος να μη ρω­τά­ει διαρκώς το παιδί τι ξέρει, αλλά να το ρωτάει και τι νιώ­θει. Να του δώ­σει να καταλάβει ότι επειδή σήμερα θυμήθηκε την τάδε η­με­ρο­μη­νί­α ή την τάδε χρο­νο­λο­γί­α δε σημαίνει ότι κατέκτησε και τη μάθηση.

Πρέπει να είναι και παιδαγωγοί οι δάσκαλοι και να μπορούν να διευρύνουν τις δι­δα­κτι­κές με­θο­δο­λο­γί­ες, ώστε να κάνουμε τη διδακτέα ύλη ευχάριστη. Δεν μπο­ρεί ο δά­σκα­λος να κάνει α­πλά καλό μά­θημα. Δεν είναι αρκετό το παιδί να δέχεται μόνο πλη­ρο­φο­ρί­ες, τις οποίες ούτως ή άλλως σήμερα μπορεί να τις πάρει από ο­που­δή­πο­τε.

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (10.08.2004) / Ναυσικά Καραγιαννίδη


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: σχολικά μαθήματα

8 Νοεμβρίου 2010

Παιχνίδια για κάθε ηλικία (2)

Από «Το χαμόγελο του παιδιού»

Το παιχνίδι λειτουργεί ως μέσο προβολής της φαντασίας του παιδιού και το βοη­θά­ει να ορ­γα­νώ­σει την κοινωνική του ζωή. Μέσα από το παιχνίδι εξερευνά το σώμα του, τις σχέσεις του με τους γο­νείς, τους συνομηλίκους και τον κόσμο γύρω του. Α­να­πτύσ­σει κοινωνικές δε­ξι­ό­τη­τες και τρόπους σκέψης, μαθαίνει πώς να α­ντι­με­τω­πί­ζει τα συναισθήματά του, βελτιώνει τις σω­μα­τι­κές του ικανότη­τες και α­να­κα­λύ­πτει τον εαυτό του και τις ικανότητές του.

Γι’ αυτόν τον λόγο είναι σημαντικό να επιλέγετε παιχνίδια που προάγουν τη δη­μι­ουρ­γι­κό­τη­τα και τη φαντασία και όχι απλώς εκείνα που προβάλλονται στις δι­α­φη­μί­σεις. Στην επιλογή του παι­χνι­διού θα πρέπει να λάβετε υπόψη σας και την η­λι­κί­α του παιδιού:

● Βρέφη. Προτιμούν πάνινα ή μαλακά πλαστικά παιχνίδια σε έντονα χρώματα, που βγά­ζουν μου­σι­κή.

● Παιδιά προσχολικής ηλικίας. Τους αρέσουν παιχνίδια που τα βοηθούν να α­να­πτύ­ξουν την πρω­το­­βου­λί­α και τη δημιουργικότητά τους (εικονογραφημένα βιβλία, συ­ναρ­μο­λο­γού­με­να παι­χνί­δια, παι­­χνί­δια κατασκευών με τουβλάκια, αυτοκινητάκια).

● Παιδιά σχολικής ηλικίας. Προτιμούν τα επιτραπέζια, σετ με χειροτεχνίες και κα­τα­σκευ­ές και η­λε­­κτρο­νι­κά παιχνίδια. Τα τελευταία, από τη μια μεριά α­να­πτύσ­σουν τις γνωστικές ι­κα­νό­τη­τες του παιδιού, όπως την προσοχή, τη συγκέντρωση, τη μνή­μη, τη δημιουργική σκέψη, κα­θώς ε­πί­σης συμ­βάλλουν στην απόκτηση αυ­το­ε­κτί­μη­σης και κοινωνικοποίησης, από την άλ­λη με­ριά όμως μπορεί να αυξήσουν την ε­πι­θε­τι­κό­τη­τα στη συμπεριφορά και στα συ­ναι­σθή­μα­τα, ό­ταν το παιδί καλείται να ε­κτε­λεί βίαιες πράξεις. Ενημερωθείτε για παιχνίδια που υ­πάρ­χουν στο εμπόριο και δεν περιέχουν βί­α, όπως παιχνίδια στρατηγικής με ι­στο­ρι­κό πε­ρι­ε­χό­με­νο ή δη­­μι­­ουρ­­γί­­α εικονικών κατασκευών.

● Έφηβοι. Δείχνουν προτίμηση στα οργανωμένα ομαδικά παιχνίδια, όπου δο­κι­μά­ζουν τις ι­κα­νό­τη­τές τους, συγκρίνουν τον εαυτό τους με τους συνομηλίκους και παίρ­νουν μια θέση α­νά­με­σά τους.

Η δική σας παρουσία μέσω της συζήτησης κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού μπορεί να λει­τουρ­γή­σει ως φίλτρο για τις εμπειρίες που αποκομίζουν από κάθε παιχνίδι.

ΠΗΓΗ: www.hamogelo.gr (29.06.2011)

ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ

6 Νοεμβρίου 2010

Το νέο «ξύλο»

Η επιστήμη έχει καταλήξει με πολυάριθμες μελέτες και οι περισσότεροι γονείς έ­χουν συμ­μορ­φω­θεί: το ξύλο στα παιδιά είναι αντιπαιδαγωγικό. Τι συμβαίνει όμως με τις φωνές και τα ουρ­λια­χτά, που για πολλούς έχουν αντικαταστήσει ως παι­δα­γω­γι­κή μέθοδος τις πα­ρα­δο­σι­α­κές ξυ­λιές στον πισινό;

«Έχω δουλέψει με εκατοντάδες γονείς και μπορώ να πω με βεβαιότητα ότι τα ουρ­λια­χτά είναι το νέο ξύλο», δηλώνει η ειδικός Έιμι ΜακΚρίντι. «Καθώς οι γονείς έ­χουν καταλάβει ότι το ξύ­λο δεν εί­ναι κοινωνικώς αποδεκτό, υψώνουν τη φωνή για να επιβληθούν στα παιδιά τους. Έ­πει­τα αισθάνο­νται ένοχοι και ο φαύλος κύκλος αρ­χί­ζει ξανά», προσθέτει.

Οι ψυχολόγοι και οι ψυχίατροι επισημαίνουν ότι ο σωφρονισμός διά της υψωμένης φω­νής πρέ­πει σε γενικές γραμμές να αποφεύγεται.
● Στην καλύτερη περίπτωση η μέθοδος είναι αναποτελεσματική: όσο περισσότερο και συ­χνό­τε­ρα φωνάζουν οι γονείς τόσο τα παιδιά εθίζονται και δεν υπακούν.
● Στη χειρότερη μπορεί το παιδί να πάψει να αισθάνεται χαρούμενο και ευ­τυ­χι­σμέ­νο ή να χά­σει την αυτοεκτίμησή του.

«Δεν είναι οι φωνές που κάνουν τη διαφορά, αλλά ο τρόπος που ερμηνεύονται», ε­ξη­γεί ο Ρό­ναλντ Ρόχνερ, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Κονέκτικατ. «Αν ο γονιός εί­ναι απλά φω­να­κλάς, οι συνέ­πειες είναι μικρές», προσθέτει. Αν όμως οι φωνές συ­νο­δεύ­ο­νται από οργή, προ­σβο­λές ή ακόμη και σαρκασμό, μπορεί να εκληφθούν από το παιδί ως σημάδι α­πόρ­ρι­ψης. Η συμβουλή που δίνει ο καθη­γητής στους γονείς εί­ναι να μην ουρλιάζουν στα παιδιά τους. Όπως επισημαίνει, «είναι ένας πα­ρά­γο­ντας κιν­δύ­νου για την οικογένεια».

Οι συμβουλές των ειδικών

1. Οι κανόνες. Δώστε ένα σύστημα κανόνων στα παιδιά, αλλά μην απαιτείτε να κά­νουν πά­ντα τις σωστές επιλογές.

2. Οι διαπραγματεύσεις. Οι γονείς δεν είναι μηχανές σωστών αποφάσεων. Ωστόσο, οι δι­α­πραγ­μα­τεύ­σεις για όλα τα θέματα δε βοηθούν κανένα από τα δυο «στρα­τό­πε­δα».

3. Οι φωνές. Δεν εκπαιδεύουν και δεν είναι αποτελεσματικές. Όποτε τα νεύρα σας φτά­νουν στο «κόκκινο», μετράτε μέχρι το πέντε ή πηγαίνετε σε κάποιο άλλο δω­μά­τι­ο για να η­ρε­μή­σε­τε.

4. Το χιούμορ. Αποδραματοποιήστε την κατάσταση χρησιμοποιώντας χιούμορ και εκ­δη­λώ­στε τον θυμό σας χωρίς ουρλιαχτά.

ΠΗΓΗ: ΤΑ ΝΕΑ (26.10.2009)

Οργάνωση και λειτουργία
των δημοτικών σχολείων

Αποσπάσματα από το Π.Δ. 201/98

Άρθρο 3

3. Η διδασκαλία των μαθημάτων αρχίζει στις 11 Σεπτεμβρίου και λήγει στις 15 Ι­ου­νί­ου του ε­πό­με­­νου έτους. Την ίδια ημερομηνία αποστέλλονται οι τίτλοι σπου­δών των μαθητών της ΣΤ΄ τά­ξης για την εγγραφή τους στα γυμνάσια και χορηγούνται οι τί­τλοι προόδου.

4. Το διδακτικό έτος χωρίζεται σε τρία τρίμηνα:
4. ● Α΄ τρίμηνο: από 11 Σεπτεμβρίου μέχρι 10 Δεκεμβρίου
4. ● Β΄ τρίμηνο: από 11 Δεκεμβρίου μέχρι 10 Μαρτίου
4. ● Γ΄ τρίμηνο: από 11 Μαρτίου μέχρι 15 Ιουνίου

7. Όταν η 15η Ιουνίου είναι Σάββατο ή Κυριακή, τα μαθήματα λήγουν την προ­η­γού­με­νη Πα­ρα­σκευ­ή. Την ημέρα αυτή χορηγούνται και οι τίτλοι σπουδών.

Άρθρο 4

1. Τα σχολεία Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης δε λειτουργούν:

α) Τα Σάββατα και τις Κυριακές.

β) Την 28η Οκτωβρίου (εθνική εορτή).

γ) Τη 17η Νοεμβρίου, ημέρα κατά την οποία γίνονται εκδηλώσεις για την επέτειο του Πο­λυ­τε­χνεί­ου, τον αντιδικτατορικό αγώνα και την Εθνική Αντίσταση σε όλα τα σχολεία μέσα στο πρω­ι­νό ωράριο εργασίας, στις οποίες παίρνει μέρος όλο το δι­δα­κτι­κό προσωπικό. Όταν η 17η Νοεμβρίου είναι Σάββατο ή Κυριακή, οι εκ­δη­λώ­σεις πραγματοποιούνται την προ­η­γού­με­νη Παρασκευή.

δ) Από 24 Δεκεμβρίου μέχρι και 7 Ιανουαρίου (διακοπές Χριστουγέννων).

ε) Την 30ή Ιανουαρίου, εορτή των Τριών Ιεραρχών. Την ημέρα αυτή γίνεται εκ­κλη­σι­α­σμός και πραγματοποιούνται σχετικές εκδηλώσεις, στις οποίες παίρνει μέ­ρος όλο το διδακτικό προ­σω­πι­κό. Σε περίπτωση που η 30ή Ιανουαρίου είναι Σάβ­βα­το ή Κυριακή οι εκδηλώσεις γί­νο­νται την προηγούμενη Παρασκευή, τις δύο πρώ­τες ώρες και το θέμα του εκ­κλη­σι­α­σμού ρυθμίζεται μετά από συνεννόηση με τους υπεύθυνους του ιερού ναού, σύμφωνα με την παρ. 9 του άρθρου 13 του πα­ρό­ντος Π.Δ.

στ) Την Καθαρή Δευτέρα.

ζ) Την 25η Μαρτίου (εθνική εορτή).

η) Από τη Μ. Δευτέρα μέχρι και την Παρασκευή της Διακαινησίμου (διακοπές Πά­σχα).

θ) Την 1η Μαΐου.

ι) Την εορτή του Αγίου Πνεύματος.

ια) Από 22 Ιουνίου μέχρι και 31 Αυγούστου (θερινές διακοπές).

ιβ) Την ημέρα της εορτής του Πολιούχου της έδρας του σχολείου και της το­πι­κής εθνικής ε­ορ­τής.

2. Οι εκδηλώσεις για την επέτειο της εθνικής εορτής της 28ης Ο­κτω­βρί­ου πραγ­μα­το­ποι­ού­νται στις 27 Οκτωβρίου, ημέρα κατά την οποία τιμάται και η ελληνική ση­μαί­α, και για την επέτειο της εθνι­κής εορτής της 25ης Μαρτίου στις 24 του ίδιου μή­να. Σε περίπτωση που η 28η Ο­κτω­βρί­ου και η 25η Μαρτίου είναι Κυριακή ή Δευ­τέ­ρα, οι εκδηλώσεις γίνονται την προ­η­γού­με­νη Παρασκευή.

3. Τα σχολεία παίρνουν μέρος στις παρελάσεις και στον γενικό εορτασμό των ε­θνι­κών και το­πι­κών εορτών σύμφωνα με το πρόγραμμα της Νομαρχίας ή της Δη­μο­τι­κής Αρχής. Ο ση­μαι­ο­φό­ρος με τη σημαία του σχολείου και οι παραστάτες πα­ρί­στα­νται στη δοξολογία. Κατά την κρί­ση του συλλόγου διδασκόντων, και εφόσον οι συν­θή­κες το επιτρέπουν, την ημέρα αυτή μπο­ρεί να γίνει εκκλησιασμός των μα­θη­τών ή α­ντι­προ­σω­πεί­α τους να πλαισιώσει τον ση­μαι­ο­φό­ρο και τους παραστάτες. Οι συνο­δοί των μαθητών και οι υπεύθυνοι εκπαιδευτικοί για τις πα­ρα­πά­νω εκδηλώσεις ο­ρί­ζο­νται με απόφα­ση του συλλόγου διδασκόντων.

4. Έκτακτες εορταστικές εκδηλώσεις πραγματοποιούνται με απόφαση του Υ­πουρ­γού Ε­θνι­κής Παι­δείας και Θρησκευμάτων ή του οικείου Νομάρχη όταν πρό­κει­ται για εκ­δή­λω­ση το­πι­κού ενδιαφέρο­ντος.

Άρθρο 13

5. Πρωινή προσευχή - σημαιοστολισμός

α) Πριν από την έναρξη των μαθημάτων πραγματοποιείται κοινή προσευχή των μα­θη­τών και του δι­δακτικού προσωπικού στο προαύλιο του σχολείου με ευθύνη των εκ­παι­δευ­τι­κών που ε­φη­με­ρεύ­ουν. Σε περίπτωση δυσμενών καιρικών συνθηκών η προ­σευ­χή πραγματοποιείται στην αίθουσα κάθε τά­ξης. Οι εκπαιδευτικοί συμ­με­τέ­χουν υποχρεωτικά στην πρωινή προ­σευ­χή και στον εκκλησιασμό και ε­πι­βλέ­πουν το τμή­μα τους. Η συμμετοχή και των μη ορθόδοξων εκ­παι­δευ­τι­κών είναι απαραίτητη για την επιτήρηση των μαθητών τους. Η συμμετοχή των ε­τε­ρό­δο­ξων μαθητών στην πρωινή προσευχή γίνεται σύμφωνα με τα αναφερόμενα στο εδάφιο δ της πα­ρα­γρά­φου 10 αυτού του άρθρου.

6. Ενδυμασία μαθητών

Για τους μαθητές και τις μαθήτριες του δημοτικού σχολείου δεν προβλέπεται ο­μοι­ό­μορ­φη εν­δυ­μα­­σί­α, η δε εμφάνισή τους στις παρελάσεις ή άλλες σχολικές εκ­δη­λώ­σεις με ομοιόμορφη εν­δυ­μα­σί­α γίνεται ύστερα από απόφαση του σχολικού συμ­βου­λί­ου.

8. Παιδαγωγικός έλεγχος διαγωγής του μαθητή δημοτικού σχολείου

α) Κανένας χαρακτηρισμός που αφορά τη διαγωγή των μαθητών δεν καταχωρείται στο βιβλίο Μη­­τρώ­ου και Προόδου και στα άλλα βιβλία και υπηρεσιακά έγγραφα.

β) Προβλήματα συμπεριφοράς αποτελούν αντικείμενο συνεργασίας μεταξύ του δι­ευ­θυ­ντή και των εκπαιδευτικών με τους γονείς και τους σχολικούς συμβούλους, για την καλύτερη δυνατή παι­δα­γω­­γι­κή αντιμετώπιση του θέματος. Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση, και πριν από οποιαδήποτε α­πό­φα­ση, λαμβάνε­ται σοβαρά υπόψη η βασική αρ­χή του σεβασμού της προσωπικότητας και των δικαιωμάτων του παιδιού.

γ) Οι σωματικές ποινές δεν επιτρέπονται.

δ) Η αλλαγή περιβάλλοντος του μαθητή είναι μέτρο παιδαγωγικού ελέγχου και μπο­ρεί να γί­νει με α­πόφαση του συλλόγου διδασκόντων, όταν πρόκειται για αλλαγή τμή­μα­τος, ή με τη συ­ναί­νε­ση του γονέα, όταν πρόκειται για αλλαγή σχολείου.

9. Εκκλησιασμός

Ο εκκλησιασμός των μαθητών κατά σχολείο ή τάξη πραγματοποιείται με απόφαση του συλ­λό­γου δι­δασκόντων και με τη συνοδεία των εκπαιδευτικών στις παρακάτω πε­ρι­πτώ­σεις:

α) Την εορτή των Τριών Ιεραρχών και τις εθνικές εορτές, σύμφωνα με το άρθρο 4 αυ­τού του Προ­ε­­δρι­κού Διατάγματος.

β) Την ημέρα του Πολιούχου, όταν οι τοπικές συνθήκες του εορτασμού το ε­πι­τρέ­πουν.

γ) Μία φορά τον μήνα σε εργάσιμη ημέρα, τις δύο πρώτες ώρες, μετά από συ­νεν­νόη­ση με τους υ­πεύθυνους του ιερού ναού και εφόσον εξασφαλίζονται οι α­πα­ραί­τη­τες προϋποθέσεις για ασφαλή μετάβαση των μαθητών.

δ) Εκτάκτως μέχρι τρεις φορές το διδακτικό έτος, όταν κρίνεται σκόπιμο από τον σύλ­λο­γο δι­δα­­σκό­ντων, σε ώρες λειτουργίας ή μη του σχολείου.

10. Οι μη ορθόδοξοι μαθητές

α) Μαθητές που ανήκουν σε άλλο δόγμα ή άλλο θρήσκευμα δε συμμετέχουν στον εκ­κλη­σι­α­σμό, ε­φόσον οι γονείς τους το ζητήσουν με γραπτή δήλωση. Όταν ένας α­πό τους γονείς α­νή­κει σε άλλο δόγμα ή θρησκεία, για να γίνει απαλλαγή χρειάζεται κοινή δήλωση των γο­νέ­ων. Αν οι γονείς είναι διαζευγμένοι, ισχύει η δήλωση του γο­νέ­α που έχει την επιμέλεια, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρ­θρου 8 αυτού του Π.Δ.

Οι γονείς των μη ορθόδοξων μαθητών ενημερώνονται έγκαιρα για την ημέρα και την ώρα του εκ­κλη­­σι­α­σμού, ώστε αυτοί να οδηγηθούν στο σχολείο μετά τη λήξη του. Όταν ο εκ­κλη­σι­α­σμός γίνεται έ­κτακτα ή δεν ειδοποιούνται οι γονείς και κη­δε­μό­νες των παραπάνω μαθητών, η α­πα­σχό­λη­ση και η επιτήρησή τους γίνεται με ευ­θύ­νη του σχολείου.

Οι προαναφερόμενοι μαθητές συμμετέχουν στον εορτασμό των εθνικών επετείων και στις άλ­λες εκ­δηλώσεις του σχολείου.

β) Οι παραπάνω μαθητές απαλλάσσονται από το μάθημα των Θρησκευτικών και με α­πό­φα­ση του συλλόγου διδασκόντων ορίζεται ο τρόπος απασχόλησής τους, εντός ή ε­κτός της αί­θου­σας ή σε άλλη αίθουσα, την ώρα της διδασκαλίας του μαθήματος αυ­τού.

γ) Αν οι γονείς τους επιθυμούν να αναγράφεται στα επίσημα έγγραφα ή βιβλία του σχο­λεί­ου ότι α­­κο­λου­θούν άλλο δόγμα ή θρησκεία, πρέπει να προσκομίσουν πι­στο­ποι­η­τι­κό Μητρώου ή Δη­μο­το­λο­γί­­ου, στο οποίο να αναφέρεται ότι ακολουθούν το συ­γκε­κρι­μέ­νο δόγμα.

δ) Οι παραπάνω μαθητές, εφόσον προσέρχονται στο σχολείο πριν γίνει η πρωινή προ­σευ­χή, πα­ρευ­­ρί­σκο­νται με το τμήμα που ανήκουν στον χώρο της συγκέντρωσης χω­ρίς να συμ­με­τέ­χουν στην προ­σευχή, τηρώντας απόλυτη ησυχία, σεβόμενοι τους δα­σκά­λους και τους συμ­μα­θη­τές τους που προ­σεύχονται.

ΠΗΓΗ: Προεδρικό Διάταγμα 201/98 (ΦΕΚ 161 Α΄/13.07.1998)


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: σχολική λειτουργία