31 Ιανουαρίου 2012

Έχουν φύλο τα παιχνίδια;

Από την Peggy Orenstein
(δημοσιογράφος)

Τα καταστήματα παιχνιδιών Hamleys, το ηλικίας 250 ετών λονδρέζικο ανάλογο των ελ­λη­νι­κών Τζάμπο, κατάργησαν πρόσφατα τα ξεχωριστά τμήματα κοριτσιών και α­γο­ριών (ροζ και γα­­λά­ζια αντίστοιχα) και τα αντικατέστησαν από ουδέτερα ως προς το φύλο τμήματα με α­σπρο­κόκ­κι­νη σηματοδότηση. Αντί για ορόφους αφιερωμένους σε κούκλες Μπάρμπι και φι­γού­ρες του Μπάτμαν ή του Σπάιντερμαν, τα ε­μπο­ρεύ­μα­τα θα παρουσιάζονται πλέον ορ­γα­νω­μέ­να κατά τύπους (soft toys) ή εν­δι­α­φέ­ρο­ντα (παι­χνί­δια υπαίθρου).

Αυτή η χειρονομία απεξάρτησης από στερεότυπα έρχεται σε αντίθεση με τη νέα πρω­το­βου­λί­α της Lego, τη συλλογή Friends, που απευθύνεται στα κορίτσια. Πε­ρι­λαμ­βά­νει νέου τύπου του­βλά­κια με παστέλ χρώματα, που θα επιτρέπουν στο κο­ρι­τσά­κι που θα τα αποκτήσει να κα­τα­σκευ­ά­σει, μεταξύ άλλων, το δικό του κομ­μω­τή­ρι­ο ή ρεστοράν. Επίσης, τα lego-αν­θρω­πά­κια θα είναι λίγο πιο ψηλά και καμπυλωτά α­πό τους συνηθισμένους κατοίκους της Le­go­land.

Τι είναι σωστό, λοιπόν; Πρέπει η διάκριση των φύλων να εξοριστεί συστηματικά από τον κό­σμο των παιχνιδιών; Ή μήπως η κίνηση της Lego είναι απλώς ρεαλιστική και ε­πι­δι­ώ­κει να συ­να­ντή­σει τα κο­ρίτσια στα μισά του δρόμου, ξυπνώντας το εν­δι­α­φέ­ρον τους για τις κα­τα­σκευ­ές;

Ενώ στην πρώιμη νηπιακή ηλικία τα παιδιά παίζουν με παρόμοιο τρόπο με τα του­βλά­κια τους, όταν φτάνουν στα τέσσερα και τα πέντε τα κορίτσια αρχίζουν να δεί­χνουν σαφή προ­τί­μη­ση στα παιχνί­δια που είναι όμορφα, αρμονικά και τους ε­πι­τρέ­πουν να πουν μια ιστορία. Μπο­ρεί να τους αρέσει να «χτίζουν», αλλά προτιμούν να υ­πο­δύ­ο­νται ρόλους. Για να είμαστε δί­και­οι με τα φύλα, λένε οι βιομήχανοι παι­χνι­διών, πρέ­πει να ανταποκρινόμαστε στις δι­α­φο­ρε­τι­κές επιθυμίες τους.

Όπως θα σας πει κάθε αναπτυξιακός ψυχολόγος, οι παρατηρήσεις αυτές είναι, εν μέ­ρει, σω­στές. Η επιλογή παιχνιδιών από τα μικρά παιδιά είναι ένας μεγάλος κόμ­βος στην έκφραση της διαφοράς των φύλων. Τα αγόρια και τα κορίτσια όχι μόνο τεί­νουν να παίζουν διαφορετικά –με τα κορίτσια να κάνουν μικρές παρέες, να μι­λούν πε­ρισ­σό­τε­ρο και να παίζουν πιο συ­νερ­γα­τι­κά– αλλά, όταν έχουν τη δυ­να­τό­τη­τα, προ­τι­μούν να συναναστρέφονται ομόφυλα παι­διά.

Η επιρροή του περιβάλλοντος

Βαθμός για τη Lego, λοιπόν; Ας μη βιαζόμαστε. Τα παιδιά προσχολικής ηλικίας μπο­ρεί να εί­ναι οι αυτοδιορισμένοι αρχηγοί του διαχωρισμού των φύλων, ωστόσο, σύμ­φω­να με τη Λιζ Έ­λιοτ, νευρο­βιολόγο και συγγραφέα του βιβλίου «Ροζ μυαλό, μπλε μυα­λό», αυτή είναι επίσης η ηλικία που ο εγκέφαλος είναι πιο εύπλαστος και πιο α­νοι­χτός σε επιρροές όσον αφορά τις ι­κα­νό­τη­τες και τους ρόλους.

Κάθε εμπειρία, κάθε αλληλεπίδραση, κάθε δραστηριότητα ενισχύει κάποια νευρικά κυ­κλώ­μα­τα εις βάρος άλλων και όσο πιο μικρό είναι το παιδί τόσο μεγαλύτερη η ε­πί­δρα­ση. Έχει δι­α­πι­στω­θεί, π.χ., ότι τα αγόρια από οικογένειες με πιο ισότιμες σχέ­σεις είναι στοργικότερα α­πέ­να­ντι στα μωρά.

Το ζήτημα, λοιπόν, δεν είναι να αντιπαραθέσουμε τη φύση και την ανατροφή, αλλά να δούμε πώς η ανατροφή γίνεται φύση: το περιβάλλον στο οποίο παίζουν και με­γα­λώ­νουν τα παιδιά μπο­ρεί να εν­θαρρύνει ένα φάσμα ικανοτήτων και να αποκλείσει κά­ποιο άλλο. Έτσι, το να εν­δί­δου­με ανέμελα στις προτιμήσεις των παιδιών που στε­ρε­ό­τυ­πα θεωρούνται δεδομένες (ή, α­κό­μη χειρότερα, να τις εκ­με­ταλ­λευ­ό­μα­στε) μπο­ρεί να έχει πιο αρνητικές επιπτώσεις απ’ όσο φα­ντά­ζο­νται οι γονείς. Αντί­θετα, θα ήταν πιο εποικοδομητικό να προωθήσουμε, χωρίς κα­τα­να­γκα­σμό, τις φι­λί­ες με­τα­ξύ παι­διών διαφορετικού φύλου και ένα ευρύτερο φάσμα ε­πι­λο­γών στο παι­χνί­δι. Υ­πάρ­χουν, άλλωστε, εν­δείξεις ότι τα παιδιά που έχουν φιλίες με το α­ντί­θε­το φύ­λο σε μικρή ηλικία έχουν πιο υγιείς αισθη­ματικές σχέσεις ως έφηβοι.

Παραδοσιακά, τα παιχνίδια προορίζονταν να μεταφέρουν τις γονικές αξίες και προσ­δο­κί­ες, να εκ­παιδεύσουν τα παιδιά στους μελλοντικούς ρόλους τους. Τα ση­με­ρι­νά κο­ρί­τσια και α­γό­ρια θα γίνουν στο μέλλον συνάδελφοι, διευθυντές και δι­ευ­θύ­ντρι­ες, υ­φι­στά­με­νοι οι μεν των δε, σύντροφοι στη ζωή και συν-γονείς. Πώς μπο­ρούν να α­να­πτύ­ξουν ικανότητες για μια τέ­τοια συνεργασία παίζοντας με παι­χνί­δια που όλο και πε­ρισ­σό­τε­ρο δίνουν έμφαση ή ε­νι­σχύ­ουν τον διαχωρισμό ανάμεσα στο «αρ­σε­νι­κό» και το «θηλυκό»;

ΠΗΓΗ: Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ (29.01.2012)


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: παιχνίδι

29 Ιανουαρίου 2012

Επίβλεψη και προστασία των παιδιών στο Facebook

(μηχανικός υπολογιστών, www.mammasworkathome.gr)

Οι γονείς παιδιών σχολικής ηλικίας αντιμετωπίζουν πολύ συχνά το αίτημά τους για τη δη­μι­ουρ­γί­α προσωπικής σελίδας σε κάποιο από τα δημοφιλή μέσα κοινωνικής δι­κτύ­ω­σης. Παίρ­νο­ντας ως παρά­δειγμα το Facebook, αν και δεν προβλέπεται από τον κα­νο­νι­σμό του, πολ­λοί μα­θη­τές δημοτικού σχολείου έχουν προσωπική σελίδα και αλ­λη­λε­πι­δρούν με φίλους, συγ­γε­νείς και συμμαθητές. Οι γο­νείς καλούνται να δι­α­χει­ρι­στούν την κατάσταση, να θέσουν όρια και να δώσουν συμβουλές για τη σω­στή δι­α­χεί­ρι­ση του διαδικτύου.

Ο δεκάλογος που ακολουθεί αφορά κυρίως το Facebook, όμως δεν πρέπει να ξε­χνά­με ότι η με­γα­λύ­τε­ρη προστασία για τα παιδιά είναι να διατηρούμε συνεχώς μια α­νοι­κτή γέφυρα ε­πι­κοι­νω­νί­ας μαζί τους και να είμαστε διακριτικά δίπλα τους, εκ­παι­δεύ­ο­ντάς τα στην ασφαλή χρή­ση του διαδικτύου.

Δέκα συμβουλές

1. Οι γονείς πρέπει να γνωρίζουν τον κωδικό του παιδιού και να έχουν πρόσβαση στη σελίδα του.

2. Οι γονείς πρέπει να μπορούν να επιλέγουν τις ρυθμίσεις του παιδιού, ώστε να κά­νουν α­σφα­λέ­στε­ρο το προφίλ του (ρυθμίσεις απορρήτου, ορατότητας κτλ.).

3. Τα μηνύματα e-mail σχετικά με αναρτήσεις, αιτήματα φιλίας κ.ά. πρέπει να έρ­χο­νται στον οι­κο­γε­νει­α­κό λογαριασμό e-mail.

4. Οι γονείς πρέπει να διατηρούν λογαριασμό στο Facebook και τα παιδιά να τους προ­σθέ­τουν ως «φίλους» και να τους διατηρούν.

5. Τα παιδιά δεν πρέπει να προσθέτουν άγνωστα άτομα στους φίλους τους ούτε να χρη­σι­μο­ποι­ούν την εφαρμογή άμεσης ανταλλαγής μηνυμάτων (chat) του Facebook για να μιλήσουν με αγνώστους.

6. Οι γονείς πρέπει να επιτρέπουν στα παιδιά να περνούν συγκεκριμένο χρονικό δι­ά­στη­μα στο Facebook και να μην το υπερβαίνουν.

7. Ο υπολογιστής πρέπει να βρίσκεται σε χώρο του σπιτιού που χρησιμοποιείται α­πό όλους, ό­πως στο σαλόνι ή το καθιστικό, και να είναι σε κοινή θέα.

8. Τα παιδιά δεν πρέπει να κοινοποιούν στο Facebook προσωπικά στοιχεία (δι­εύ­θυν­ση, α­ριθ­μό τη­λεφώνου, φωτογραφίες κτλ.) σε άτομα που δεν τα γνωρίζουν κα­λά.

9. Τα παιδιά πρέπει να ενημερώνουν άμεσα τους γονείς τους σε περίπτωση που αι­σθαν­θούν ά­βο­λα από κάτι που είδαν ή από κάποια συζήτηση που είχαν με κάποιον στο Facebook. Οι γο­νείς πρέπει να ενεργούν αμέσως για να αποκλείουν ή να α­να­φέ­ρουν το εν λόγω υλικό.

10. Αν το παιδί δεν εφαρμόζει κάποιον από τους κανόνες που έχουν ορίσει οι γο­νείς, ο λο­γα­ρια­σμός του πρέπει να διαγράφεται.

ΠΗΓΗ: www.mammasworkathome.gr (24.10.2011)


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: διαδίκτυο

1 Ιανουαρίου 2012

Ο δεκάλογος ενός πατέρα

Υπάρχει τίποτα πιο σημαντικό στη ζωή του γονιού από την ευτυχία του παιδιού του; Υ­πάρ­χει πιο αισιόδοξη εικόνα από αυτήν ενός μικρού παιδιού όταν ξεσπά σε γέ­λια; Α­φι­ε­ρω­μέ­νο από έ­ναν χαζομπαμπά στα υπέροχα παιδιά του:


ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΒΙΝΤΕΟ

1. Δεν μπορούμε, ίσως, να σας δώσουμε λύσεις για όλα τα προβλήματα της ζωής σας ούτε έ­χου­με όλες τις απαντήσεις για τις αμφιβολίες και τους φόβους σας. Ό­μως μπορούμε, και θέ­λου­με, να τα ακούσουμε και να τα μοιραστούμε μαζί σας.

2. Δεν μπορούμε, ίσως, να αλλάξουμε το παρελθόν ή το μέλλον σας. Όμως, όταν μας χρει­ά­ζε­στε, θα είμαστε εκεί, μαζί σας, προσφέροντας τα χέρια μας να στη­ρι­χτεί­τε.

3. Οι χαρές, οι θρίαμβοι και οι επιτυχίες σας στο ταξίδι της ζωής δε θα είναι δικές μας. Όμως ει­λι­­κρι­νά θα μοιραζόμαστε με την ίδια χαρά την ευτυχία σας.

4. Θα προσπαθήσουμε να μην κρίνουμε τις αποφάσεις που θα παίρνετε στη ζωή σας. Σί­γου­ρα όμως θα είμαστε εκεί να σας στηρίξουμε, να σας δώσουμε κουράγιο και να σας βοη­θή­σου­με, εάν μας το ζητήσετε.

5. Δεν μπορούμε να περιορίσουμε μέσα σε όρια αυτά που πρέπει να πραγ­μα­το­ποι­ή­σε­τε. Ό­μως θα σας προσφέρουμε τον ελεύθερο χώρο που χρειάζεστε για να ε­πι­τύ­χε­τε.

6. Δε θα μπορέσουμε, ίσως, να αποτρέψουμε κάποιες θλίψεις που θα σας ραγίσουν την καρ­διά. Ό­μως μπορούμε να κλάψουμε μαζί σας, να μαζέψουμε τα κομμάτια και να τη φτιά­ξου­με ξα­νά, πιο δυνατή.

7. Δεν έχουμε, ίσως, το δικαίωμα να σας πούμε τι και ποιοι πρέπει να γίνετε. Μόνο μπο­ρού­με να σας αγαπάμε όπως είστε και να σας διαβεβαιώσουμε πως θα είμαστε πά­ντο­τε δίπλα σας.

8. Αυτές τις μέρες σκεφτόμουν πόσο άλλαξε η ζωή μας με τον ερχομό σας, πόσο πιο γεμάτη και ευ­τυχισμένη έγινε η ζωή μας.

9. Να θυμάστε πως όλοι είμαστε εδώ περαστικοί· να εκτιμάτε όμως τη ζωή. Να ζεί­τε κά­νο­ντας χώ­ρο και στους άλλους, ώστε να κοιμάστε πάντα ευτυχισμένοι.

10. Να εκπέμπετε αγάπη, για να λαμβάνετε αγάπη. Να αρπάζετε τις ευκαιρίες. Να προ­σπα­θή­σε­τε να αφήσετε έναν κόσμο καλύτερο από αυτόν που βρήκατε, δι­ορ­θώ­νο­ντας τα δικά μας λά­θη. Και να ακούτε πάντα την καρδιά σας.

ΠΗΓΗ: ΧΛΕΤΣΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ (το κείμενο βασίζεται κυρίως σε ποίημα του Χόρχε Λουίς Μπόρχες)


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: διαπαιδαγώγηση