26 Δεκεμβρίου 2010

Το καλύτερο δώρο για τα παιδιά

(κλινική ψυχολόγος-ψυχοθεραπεύτρια, παιδοψυχολόγος)

Τα Χριστούγεννα είναι η χαρακτηριστική γιορτή του χρόνου όπου τα δώρα είναι συ­νώ­νυ­μα με την ί­δια τη λέξη. Το καλύτερο δώρο είναι αυτό που το ίδιο το παιδί λα­χτα­ρά, αυτό που θα ζη­τού­σε από τον Άγιο Βασίλη! Μόνη προϋπόθεση: να είναι η­λι­κι­α­κά κατάλληλο και να μπο­ρούν οι γονείς να το παράσχουν οικονομικά.

Τα χρήσιμα δώρα, όπως ρούχα, έχουν αίγλη σε παιδιά στην εφηβεία που θέλουν να δη­μι­ουρ­γή­σουν μια εικόνα, ενώ σε ένα παιδί πέντε ετών ένα όμορφο παντελονάκι θα έχει μι­κρό­τε­ρη σημασία. Ένα παιχνίδι που έχει ζητήσει επίμονα θα του πρό­σφε­ρε μεγαλύτερη ι­κα­νο­ποί­η­ση και χαρά. Η αγορά χρήσιμων δώρων είναι ου­σι­α­στι­κή ό­ταν το παιδί τα ζητάει. Χρή­σι­μο και ευχάριστο δώρο μπορεί να είναι ένας η­λε­κτρο­νι­κός υπολογιστής για το μεγαλύτερο παι­δί της οικογένειας αλλά για το μι­κρό­τε­ρο θα ήταν προτιμότερο κάτι άλλο, που θα μπο­ρού­σε να το ευχαριστηθεί.

Ας μην είναι κριτήριο η λογική του γονιού αλλά η επιθυμία του παιδιού. Τα δώρα προ­κα­λούν συ­ναι­σθή­μα­τα από την ώρα που θα τα λάβει ένα παιδί και θα χαρεί μέχρι την ώρα που θα τα φυ­λά­ξει ως αγαπημένη παιδική ανάμνηση.

Το καλύτερο δώρο

Πέρα και πάνω από όλα, το καλύτερο δώρο Χριστουγέννων είναι το κλίμα που ε­πι­κρα­τεί στο σπί­τι, το μοίρασμα των όμορφων συναισθημάτων παράλληλα με τα δώ­ρα, οι καλές οι­κο­γε­νει­α­κές σχέ­σεις, καθώς και η διάθεση.

Η μυρωδιά από το ψήσιμο των γλυκών, το οικογενειακά στολισμένο σπίτι, τα ό­μορ­φα παι­χνί­δια στο δέντρο, η χριστουγεννιάτικη μουσική, τα δώρα κάτω από το δέ­ντρο που θα εί­ναι έκ­πλη­ξη, η χαρά των γονιών που είναι μαζί και μοιράζονται τρυ­φε­ρές οικογενειακές στιγμές, οι συγ­γε­νείς και οι φί­λοι που έρχονται με κα­λο­σύ­νη και καλή διάθεση είναι οι παράγοντες βά­σει των οποίων το παιδί θα εσωτερικεύσει τι είναι Χριστούγεννα και ο τρόπος με τον οποίο το ί­διο θα επαναλάβει την πα­ρά­δο­ση στη δική του οικογένεια μεγαλώνοντας.

Η θαλπωρή, τα φωτάκια, τα γλυκά είναι το περιβάλλον όπου θα ενταχθεί το δώρο. Ό­λη η προ­ε­τοι­μα­σί­α για τις γιορτές είναι μια ιεροτελεστία. Ανήμερα τα Χρι­στού­γεν­να και την Πρω­το­χρο­νιά το γιορτινό τραπέζι, το άνοιγμα των δώρων, οι φίλοι και οι συγγενείς, οι φωτογραφίες, μα πάνω από όλα οι αγαπημένοι γονείς είναι ό,τι πιο όμορφο για τις γιορτές στη ζωή ενός παι­διού.

Το ουσιαστικότερο δώρο είναι η δημιουργία ζεστών και τρυφερών αναμνήσεων, η σύν­δε­ση των Χρι­στουγέννων με συναισθήματα πληρότητας, αγάπης, οικογενειακής α­σφά­λει­ας. Το ζη­τού­με­νο είναι ο ήρεμος και χαρούμενος ψυχισμός των παιδιών. Η προϋ­πό­θε­ση γι’ αυτό είναι οι ευχαριστημένοι από τον εαυτό τους και από τη σχέση με τον σύντροφό τους γονείς. Ψά­χνο­ντας για χαρούμενα παιδιά, ουσιαστικά ψά­χνου­με ευχαριστημένους από τη ζωή τους γο­νείς, γονείς που αγαπούν τα παι­διά τους, τον εαυτό τους, τον άνθρωπό τους.

Το καλύτερο δώρο για ένα παιδί είναι η χαρά των γονιών του, το σταθερό ψυχικά πε­ρι­βάλ­λον, η ασφάλεια πως θα είναι δίπλα του να το αγαπούν, να το αποδέχονται και να το προ­στα­τεύ­ουν ό,τι και να συμβεί, χωρίς κριτική αλλά με πολλή κα­τα­νόη­ση.

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (18.12.2010)


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: παιχνίδι

24 Δεκεμβρίου 2010

Κακοποίηση είναι…

Από τη Συμβουλευτική Επιτροπή για την Πρόλη-
ψη και Καταπολέμηση της Βίας στην Οικογένεια

1. Να χτυπάς και να πληγώνεις ένα παιδί, συχνά για δική σου εκτόνωση.

2. Να κακοποιείς ένα παιδί λεκτικά.

3. Να κοροϊδεύεις ένα παιδί.

4. Να καταρρακώνεις την αυτοπεποίθηση ενός παιδιού.

5. Να μην ακούς ένα παιδί.

6. Να μην παρέχεις κατάλληλη φροντίδα σε ένα παιδί στους τομείς φροντίδας, έν­δυ­σης και δι­α­τρο­­φής.

7. Να παραμελείς τις συναισθηματικές ανάγκες ενός παιδιού.

8. Να παραμελείς τις ιατροφαρμακευτικές ανάγκες ενός παιδιού.

9. Να παραμελείς τις εκπαιδευτικές ανάγκες ενός παιδιού.

10. Να αφήνεις ένα παιδί χωρίς επιτήρηση.

11. Να εκμεταλλεύεσαι ένα παιδί.

12. Να εκθέτεις ένα παιδί σε πορνογραφικό υλικό και πράξεις.

13. Να αγγίζεις ένα παιδί όταν αυτό δε θέλει να το αγγίζουν.

14. Να αναγκάζεις ένα παιδί να σε αγγίζει.



22 Δεκεμβρίου 2010

Αντιμετωπίζοντας τις διαφημίσεις

Από το Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών

Τα μικρά παιδιά σήμερα κυριολεκτικά «μεγαλώνουν με την τηλεόραση». Η «η­λε­κτρο­νι­κή μπέι­μπι σί­τερ» του 21ου αιώνα τούς παρουσιάζει, για να κα­τα­να­λώ­σουν, μια πληθώρα προϊ­ό­ντων. Οι μικροί τηλεθεατές, με τη σειρά τους, κάνουν τη δου­λειά του διαφημιστή, προ­σπα­θώ­ντας να πείσουν γονείς και φίλους να α­γο­ρά­σουν, να αγοράσουν, να αγοράσουν!

Οι διαφημιστές, φυσικά, προσπαθούν μέσω του παιδιού να φτάσουν στο πορτοφόλι των γο­νιών –και όχι μόνο. Οι τεχνικές του μάρκετινγκ προσπαθούν να δη­μι­ουρ­γή­σουν εφ’ όρου ζω­ής κατανα­λωτές από μικρή ηλικία. Άλλωστε, η δι­α­φή­μι­ση είναι μια επιστήμη που έχει κύριο σκο­πό να χρησι­μοποιεί τις αδυναμίες των ανθρώπων για να αυξήσει την κατανάλωση. Ε­πι­πλέ­ον, παρουσιάζει μια ψευδή εικόνα της πραγ­μα­τι­κό­τη­τας, η οποία δε γίνεται πάντα α­ντι­λη­πτή από τα παιδιά.

Πραγματική επίθεση με διαφημιστικά μηνύματα γίνεται στα παιδιά κατά τις πε­ρι­ό­δους των ε­ορ­τών (κυρίως τα Χριστούγεννα). Τα ζωηρά χρώματα και τα ευ­τυ­χι­σμέ­να πρόσωπα που εμ­φα­νί­ζο­νται στις διαφημίσεις τα προσελκύουν, ακόμη κι αν τα δι­α­φη­μι­ζό­με­να προϊόντα είναι πο­λύ ακριβά και δεν ταιριάζουν στην ηλικία τους.

Η πληθώρα των παιδικών διαφημίσεων αφορά παιχνίδια και τροφές με υψηλό πο­σο­στό ζά­χα­ρης, ά­λατος ή λιπαρών. Ερευνητές ισχυρίζονται ότι τα παιδιά δεν μπο­ρούν να κα­τα­λά­βουν τις τεχνικές της διαφήμισης έως την ηλικία των 10-12 χρό­νων.

Γιατί η διαφήμιση είναι επιβλαβής για τα παιδιά

1. Υποδεικνύει λανθασμένες αξίες. Δίνει έμφαση σε τρόπους ζωής που βασίζονται στη στιγ­μι­αί­α ευχαρίστηση και διαβρώνει την αληθινή αξία της προσπάθειας, της πει­θαρ­χί­ας, του εν­δι­α­φέ­ρο­ντος και της υπευθυνότητας.

2. Ενθαρρύνει τον παράλογο τρόπο σκέψης. Όταν βλέπουμε καθημερινά το πα­ρά­λο­γο, α­πορ­ρί­­πτου­με την ορθολογική, κριτική σκέψη.

3. Προτρέπει στην επιπολαιότητα. Ενθαρρύνει τις εγωιστικές τάσεις, εν­δυ­να­μώ­νο­ντας την ε­πι­θυ­­μί­α για απόκτηση περισσότερων πραγμάτων.

4. Παρουσιάζει μια εσφαλμένη εικόνα των προσωπικών σχέσεων. Η εκμετάλλευση τό­σο του γυ­ναικείου όσο και του αντρικού σώματος συμβάλλει στην αυξανόμενη α­πο­τυ­χί­α των προ­σω­πι­κών σχέσεων. Δείχνοντας, π.χ., ότι η αγάπη εξαρτάται από κά­ποιο προϊόν (α­πο­σμη­τι­κό, σαπούνι, οδο­ντόκρεμα κ.ά.), οδηγεί στην πα­ρα­πλη­ρο­φό­ρη­ση και στην επικίνδυνη α­πλο­ποί­η­ση των σύνθετων διαπροσωπικών σχέσεων.

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς

1. Να εξηγήσουν στα παιδιά τις χρησιμοποιούμενες διαφημιστικές μεθόδους: να φα­νε­ρώ­σουν την ε­πίδραση της μουσικής υπόκρουσης, κλείνοντας τελείως τον ήχο στην τηλεόραση· να δείξουν πώς ο ειδικός φωτισμός και τα κοντινά πλάνα υ­περ­βάλ­λουν το μέγεθος και την εμ­φά­νι­ση του προϊόντος (γι’ αυτό μερικά παιχνίδια δεν εί­ναι τόσο λαμπερά ή τόσο μεγάλα ό­σο τα βλέπουμε στη διαφήμιση).

2. Να εξηγήσουν την ψυχολογία του μάρκετινγκ και τι επιδιώκει ο διαφημιστής με το μήνυμά του: Γιατί ένας όμορφος νέος, που οδηγεί σπορ αυτοκίνητο, φορά τζιν πα­ντε­λό­νι συ­γκε­κρι­μέ­νης ακριβής μάρκας; Γιατί ένα όμορφο κορίτσι, που φορά μπι­κί­νι, διαφημίζει ένα πα­νά­κρι­βο αυ­το­κί­νη­το;

3. Να εξηγήσουν πώς πρέπει να αντιλαμβάνεται ο καθένας μας τη φυσική έλξη, τη δι­α­σκέ­δα­ση, τη φιλία, και ότι οι διαφημιστές χρησιμοποιούν τις επιθυμίες αυτές για να πουλήσουν τα προϊ­ό­ντα τους. Να διευκρινίσουν ότι αυτές οι επιθυμίες είναι φυ­σι­ο­λο­γι­κές, αλλά η εντύπωση που προσπα­θούν να μας δημιουργήσουν οι δι­α­φη­μι­στές, ότι αγοράζοντας κάποιο προϊόν τις ι­κα­νο­ποι­ού­με, είναι εντελώς λαν­θα­σμέ­νη.

4. Να δείξουν στα παιδιά την αληθινή σημασία των λέξεων. Τα παιδιά έχουν την τά­ση να πι­στεύ­ουν ό,τι βλέπουν: μια μάρκα προϊόντος είναι «η καλύτερη», «η γλυ­κύ­τε­ρη», «η τα­χύ­τε­ρη»... Θα πρέπει να τους δώσουν να καταλάβουν τις πραγ­μα­τι­κές δι­α­στά­σεις των λέξεων χω­ρίς υπερβολές.

5. Να μην παρασύρονται από την επιμονή των παιδιών να αγοράσουν αυτό ή εκείνο το προϊ­όν, αν πιστεύουν ότι δε θα ωφελήσει πραγματικά τις ανάγκες τους.

Το ζήτημα «παιδιά και διαφήμιση» πρέπει να αντιμετωπιστεί ως ένα ζήτημα ηθικής. Τα παι­διά δεν αποτελούν ένα ώριμο τμήμα της αγοράς. Είναι οι πιο άπειροι απ’ ό­λους τους κα­τα­να­λω­τές, διαθέ­τουν ελάχιστα και ζητούν τα περισσότερα. Είναι οι πιο κατάλληλοι για να ε­πη­ρε­α­στούν. Άρα, τα παιδιά θα πρέπει να αναγνωριστούν ως ει­δι­κή κατηγορία ανθρώπων με δι­και­ώ­μα­τα και όχι ως μι­κροί ενήλικοι.

Για τους λόγους αυτούς η ελληνική νομοθεσία απαγορεύει τη μετάδοση δι­α­φη­μί­σε­ων που α­πευ­θύ­­νο­νται σε παιδιά από 07:00 μέχρι 22:00, ώστε να προστατεύονται.

Το ΚΕ.Π.ΚΑ. καλεί τους καταναλωτές να καταγγέλλουν στο τηλέφωνο 2310233333 πε­ρι­πτώ­σεις παραβίασης της παραπάνω νομοθεσίας, καθώς και περιπτώσεις παι­δι­κών διαφημίσεων οι οποίες «ξεφεύγουν» από τα όρια.


21 Δεκεμβρίου 2010

Για ασφαλή πλοήγηση στο διαδίκτυο

Από «Το χαμόγελο του παιδιού»

1. Επιδιώξτε η πλοήγηση στο διαδίκτυο να γίνει οικογενειακή δραστηριότητα.

2. Τοποθετήστε τον Η/Υ σε ένα κεντρικό σημείο του σπιτιού –όχι στο παιδικό δω­μά­τι­ο.

3. Συζητήστε με το παιδί τι μπορεί και τι δεν μπορεί να κάνει στο διαδίκτυο. Να εί­στε λογικοί σε αυτό, προσπαθώντας να καταλάβετε τις ανάγκες, τα ενδιαφέροντα και την περιέργειά του. Το­νί­στε τους κινδύνους περιήγησης στο διαδίκτυο, ώστε να μπορέσει να τους αντιληφθεί.

4. Ορίστε λογικά χρονικά περιθώρια χρήσης του διαδικτύου, προσπαθώντας να α­ντι­σταθ­μί­ζε­ται ο χρόνος που περνά το παιδί εκεί με τον χρόνο που διαθέτει στις σχο­λι­κές υ­πο­χρε­ώ­σεις, καθώς και σε δραστηριότητες αθλητικού και ψυχαγωγικού χα­ρα­κτή­ρα.


5. Περιστασιακά ελέγχετε τις ιστοσελίδες στις οποίες έχει περιηγηθεί.

6. Να έχετε στο μυαλό σας το ενδεχόμενο ότι το παιδί μπορεί να έχει πρόσβαση στο δι­α­δί­κτυ­ο από σπίτια φίλων, βιβλιοθήκες, ίντερνετ καφέ, ακόμη και από το σχο­λεί­ο του.

7. Να το ενθαρρύνετε να μοιράζεται μαζί σας προβλήματα που μπορεί να α­ντι­με­τω­πί­σει κατά την περιήγησή του στο διαδίκτυο.

8. Ανακαλύψτε ιστότοπους με ενημερωτικό, εκπαιδευτικό και ψυχαγωγικό πε­ρι­ε­χό­με­νο, που α­ντα­­πο­κρί­νο­νται στην ηλικία του παιδιού.

9. Αν το παιδί ανήκει στην ηλικιακή ομάδα 5-8 ετών, καλό θα ήταν να το συ­ντρο­φεύ­ε­τε στην πλο­ή­­γη­σή του.

10. Αν ασχολείται με δραστηριότητες του διαδικτύου που σας φαίνονται α­κα­τάλ­λη­λες, συ­ζη­τή­στε μαζί του προτείνοντας εναλλακτικές λύσεις. Η απαγόρευση είναι συ­χνά η χει­ρό­τε­ρη λύ­ση.

ΠΗΓΗ: www.hamogelo.gr (28.06.2011) ● ΕΙΚΟΝΑ: www.itsybitsy.ro


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: διαδίκτυο

Ορθή επιλογή και χρήση της σχολικής τσάντας

Τα παιδιά χρησιμοποιούν την τσάντα κάθε μέρα μεταφέροντας βιβλία, τετράδια, κα­σε­τί­νες και άλ­λα πράγματα για το σχολείο τους. Το βάρος της αυξάνεται εύκολα και, εάν δε δοθεί προ­σο­χή στην επιλογή και χρήση της, καραδοκεί ο κίνδυνος για σο­βα­ρά προβλήματα στα παιδιά. Εί­ναι δυνατόν να δημιουργηθούν βλάβες στους μυς και στις αρθρώσεις (που οδηγούν σε σο­βα­ρούς πόνους στην πλά­τη), στη μέση, στον λαι­μό, στους ώμους, στη σπονδυλική στήλη και στη στάση του σώματός τους.

Τα προβλήματα

1. Όσο πιο βαριά είναι η σχολική τσάντα τόσο πιο πολύ κινδυνεύουν να έχουν πό­νους στην πλά­τη.

2. Η μεταφορά από τα παιδιά φορτίου που είναι δυσανάλογο για το σώμα και την η­λι­κί­α τους εί­ναι αιτία πόνων και σκολίωσης ή κύφωσης λόγω επιβάρυνσης της σπον­δυ­λι­κής τους στή­λης. Τα προ­βλήματα που δημιουργούνται μπορεί να τα­λαι­πω­ρούν το παιδί όταν θα είναι ε­νή­λι­κος.

3. Οι πόνοι και η σκολίωση της σπονδυλικής στήλης επηρεάζουν τη σωματική δι­α­μόρ­φω­ση των παι­διών, που βρίσκονται στην ευαίσθητη περίοδο διάπλασής τους, μει­ώ­νουν τις δρα­στη­ρι­ό­τη­τες και την ποιότητα της ζωής τους.

4. 25% των παιδιών παραπονιούνται για πόνους στην πλάτη τους. 25% των παιδιών μπο­ρεί να μειώ­νουν τις δραστηριότητές τους λόγω αυτών των πόνων και μέχρι 10% μπορεί να παίρ­νουν φάρμακα για να τους αντιμετωπίσουν.

Τα χαρακτηριστικά που πρέπει να έχει η σχολική τσάντα

1. Πρέπει να υπάρχουν δύο ιμάντες, φαρδιοί και με βάτες, για τους ώμους και όχι μό­νο ένας που περνά διαγώνια μπροστά από το σώμα του παιδιού.

2. Στο πίσω μέρος (εκείνο που έρχεται σε επαφή με την πλάτη του παιδιού) η ύ­παρ­ξη φαρ­διάς βά­τας κάνει τις τσάντες να είναι πιο αναπαυτικές και προστατεύει από αι­χμη­ρά α­ντι­κεί­με­να.

3. Ο ιμάντας που περνά από τη μέση του παιδιού επιτρέπει καλύτερη πρόσδεση της τσά­ντας στο σώμα του και καλύτερη κατανομή του βάρους της.

4. Η ίδια η τσάντα δεν επιτρέπεται να είναι βαριά. Δεν πρέπει να ζυγίζει πε­ρισ­σό­τε­ρο από το 10% του βάρους του παιδιού.

5. Οι σχολικές τσάντες με ρόδες είναι πολύ καλή επιλογή, διότι επιτρέπουν στα παι­διά να μην τις φορτώνονται.

Πώς να τη χρησιμοποιεί το παιδί

1. Τα παιδιά πρέπει να τοποθετούν και τους δύο ιμάντες στους ώμους και όχι μόνο τον ένα. Ό­ταν μεταφέρουν την τσάντα με μόνο έναν ιμάντα, καταπονούν τους μυς και βλάπτουν τη σπον­δυ­λι­κή τους στήλη.

2. Οι ιμάντες πρέπει να είναι καλά τραβηγμένοι, για να κρατούν την τσάντα κοντά στο σώμα του παιδιού. Η τσάντα πρέπει να βρίσκεται περίπου 5 εκατοστά πάνω από τη μέση του.

3. Το περιεχόμενο της τσάντας πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο ελαφρύ. Τα α­ντι­κεί­με­να που δεν είναι εντελώς απαραίτητα να αφαιρούνται.

4. Πρέπει να χρησιμοποιούνται όλα τα μέρη της τσάντας. Η κατανομή των βιβλίων σε αυτή να γίνε­ται ομοιόμορφα, για να υπάρχει ισοζυγισμένη κατανομή του βάρους. Τα πιο βαριά α­ντι­κεί­με­να να είναι στο κέντρο της πλάτης του παιδιού.

5. Τα ατομικά ερμάρια στο σχολείο βοηθούν. Εάν το παιδί φοιτά σε σχολείο που υ­πάρ­χουν α­το­μι­κά ερμάρια, θα μπορούσε ορισμένα βιβλία να τα έχει διπλά, στο σχο­λεί­ο και στο σπίτι, για να απο­φεύγεται η μεταφορά τους.

6. Όταν τα παιδιά πρέπει να σκύψουν για να μεταφέρουν ή να σηκώσουν μια βαριά τσά­ντα, να το κάνουν λυγίζοντας και τα δύο γόνατα και όχι κάμπτοντας τη μέση τους.

7. Οι ασκήσεις ενδυνάμωσης των μυών της πλάτης βοηθούν τα παιδιά να με­τα­φέ­ρουν κα­λύ­τε­ρα το βάρος. Οι παιδίατροι ή άλλοι ειδικοί μπορούν να δώσουν σχε­τι­κές συμβουλές.

Οι γονείς, επιπλέον, μπορούν...

● Να ρωτούν τα παιδιά τους αν αισθάνονται πόνο ή άλλες ενοχλήσεις εξαιτίας του βά­ρους.
● Να μην παραβλέπουν παράπονα των παιδιών για πόνους στην πλάτη. Είναι καλό να ζη­τούν τη συμβουλή του παιδιάτρου τους.
● Να μιλούν με τους δασκάλους και τη διεύθυνση του σχολείου για τρόπους ε­λά­φρυν­σης της τσά­ντας. Η χρήση ατομικών ερμαρίων στο σχολείο θα ήταν δυνατό να συμ­βά­λει στην ε­πί­λυ­ση του προ­βλήματος.
● Να ανταλλάσσουν απόψεις με άλλους γονείς και να αναλαμβάνουν κοινές δρά­σεις.

ΠΗΓΗ: www.medlook.net / Laiki Cyprialife


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: σχολική τσάντα

16 Δεκεμβρίου 2010

Οφέλη από τη συμβίωση με κατοικίδια

(κλινική ψυχολόγος)

Η σχέση του ανθρώπου με τα κατοικίδια ζώα συντροφιάς ξεκίνησε εδώ και πάρα πολ­λά χρό­νια, ό­ταν άρχισε η εξημέρωσή τους. Τα παιδιά τα αγαπούν ιδιαίτερα. Τα κί­νη­τρά τους για α­πό­κτη­ση ενός ζώου πιθανόν να είναι η παρέα και το παιχνίδι, ό­μως τα οφέλη από αυτήν τη συμ­βί­ω­ση είναι πολλα­πλά σε ψυχοκοινωνικό ε­πί­πε­δο.


Μέσω των κατοικίδιων καλλιεργούνται στα παιδιά οι αξίες του ανθρωπισμού, της οι­κο­λο­γι­κής συ­νεί­δη­σης, της ηθικής ευθύνης του αλτρουισμού. Έχουν την ευκαιρία για μάθηση, για α­νά­πτυ­ξη της συναισθηματικής τους νοημοσύνης, για ανάπτυξη του αι­σθή­μα­τος της ευθύνης και για περισσότερη σωματική άσκηση. Επίσης, έχει πα­ρα­τη­ρη­θεί ότι έχουν περισσότερη αυ­το­πε­ποί­θη­ση και αισθήματα κοινωνικής ευ­θύ­νης.

Μερικά οφέλη

1. Τα παιδιά αποκτούν συναισθηματική υποστήριξη και αίσθημα ασφάλειας. Σε σχε­τι­κή με­λέ­τη βρέ­θηκε ότι τα βρέφη και τα νήπια που μεγαλώνουν με ζώο συ­ντρο­φιάς δε γλείφουν τον α­ντί­χει­ρά τους, κλασικό παράδειγμα συναισθηματικής α­να­σφά­λει­ας.

2. Μέσω της φροντίδας του ζώου αναπτύσσεται η υπευθυνότητα, η φροντίδα για τους άλ­λους και η αίσθηση ικανότητας. Το παιδί νιώθει χρήσιμο. Η αυτοπεποίθηση και η αυ­το­ε­κτί­μη­σή του εν­δυ­να­μώ­νο­νται.

3. Το παιδί που μεγαλώνει με κατοικίδια έχει τη δυνατότητα να μάθει εμπειρικά για τον κύκλο της ζωής (αναπαραγωγή, γέννηση, γηρατειά, ασθένεια, θάνατος). Κα­τα­νο­εί βιωματικά τις α­να­λο­γί­ες της ανθρώπινης ζωής και της ζωής των ζώων, α­πο­κτώ­ντας μια καλύτερη επαφή με τη δική του φύ­ση και τις υπαρξιακές της δι­α­στά­σεις.

4. Για πολλές ψυχολογικές θεωρίες η βιωματική μέθοδος γνώσης, η εμπειρία, ε­νι­σχύ­ει ου­σι­α­στι­κά το άτομο. Αυτά τα παιδιά αντιμετωπίζουν τη ζωή πιο ρε­α­λι­στι­κά και αντιμετωπίζουν πιο εύ­κο­λα τις διάφορες απώλειες.

5. Τα ζώα συντροφεύουν τον άνθρωπο στη μοναξιά του. Σύμφωνα με στοιχεία ε­πι­στη­μο­νι­κών μελε­τών, η θεραπευτική συμβολή των ζώων συντροφιάς σε παιδιά με προ­βλή­μα­τα νο­σο­λο­γι­κά, συναι­σθηματικά και συμπεριφοράς είναι ανεκτίμητη.

6. Τα παιδιά διδάσκονται για τα συναισθήματα των άλλων και για τα δικά τους μέσα α­πό την αλ­λη­λε­πί­δρα­ση. Ένα βασικό χαρακτηριστικό της συναισθηματικής νοη­μο­σύ­νης σύμφωνα με τον Goleman είναι η «ενσυναίσθηση», δηλαδή η ικανότητα του α­τό­μου να αντιλαμβάνεται και να κατανοεί τα συ­ναισθήματα του άλλου. Ο σκύλος, ε­πει­δή είναι ένα ζώο πολύ ε­πι­κοι­νω­νι­α­κό, προσφέρει μια εξαιρε­τική ευκαιρία για την ανάπτυξη αυτής της ικανότητας.

7. Η παιδική ωμότητα απέναντι στα ζώα προμηνύει ενήλικη ε­πι­θε­τι­κό­τη­τα και ε­γκλη­μα­τι­κό­τη­τα. Έ­να από τα χειρότερα πράγματα που μπορεί να συμβούν σε ένα παι­δί σε σχέση με τη με­τέ­πει­τα ενή­λικη ζωή του είναι να βασανίσει ή να σκοτώσει έ­να ζώο και να μην υποστεί τις συ­νέ­πει­ες. Μαθαίνο­ντας από νωρίς στο παιδί τον σε­βα­σμό προς τα ζώα, του προσφέρουμε έ­να πολύτιμο εφόδιο για έ­ναν σωστό τρό­πο συμπεριφοράς ενάντια στη βία.

Ο ρόλος των γονιών

Οι γονείς διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην επιτυχία αυτής της διαδικασίας. Πριν την α­πό­φα­ση για απόκτηση ενός ζώου στο σπίτι, θα πρέπει να λάβουν υπόψη
● την επιλογή του ζώου,
● την προστασία των παιδιών από τις μολύνσεις που πιθανόν να υποστούν,
● την ηλικία των παιδιών,
● τον χώρο που διαθέτουν, καθώς και
● την προθυμία και συμμετοχή των ίδιων στη φροντίδα των ζώων.

ΠΗΓΗ: www.paidiatros.com ● ΕΙΚΟΝΑ: www.creaturesinfo.com


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: κατοικίδια

13 Δεκεμβρίου 2010

Οδηγός για την παιδική τηλοψία

Κλείστε την τηλεόραση και ανοίξτε τη γνώση! Αυτή είναι σε γενικές γραμμές η σύ­στα­ση για τους γονείς από πρόσφατη έρευνα του δόκτορα Δημήτρη Χρηστάκη, δι­ευ­θυ­ντή του Κέ­ντρου Παιδικής Υγείας, Συμπεριφοράς και Ανάπτυξης στο Ιν­στι­τού­το Παιδικών Ερευνών του Σιάτλ και καθηγητή στην Ιατρική Σχολή του Πα­νε­πι­στη­μί­ου της Ουάσιγκτον.

Όταν η τηλεόραση είναι ανοιχτή, έστω και ως υπόβαθρο στο οικιακό περιβάλλον, εί­ναι σαν να ρά­βεται το στόμα των γονέων και των παιδιών. Αποτέλεσμα; «Προ­βλή­μα­τα στην πρόοδο του γλωσσι­κού αισθητηρίου, που επηρεάζουν ακόμη και την α­νά­πτυ­ξη του εγκεφάλου», μας λέ­ει ο δόκτωρ Χρηστάκης, αναπτύσσοντας ένα σε­νά­ρι­ο οικιακού τρόμου.

Η έρευνα διεξήχθη από τον Ιανουάριο ώς τον Ιούνιο του 2006 και συμμετείχαν 329 πι­τσι­ρί­κια α­πό 2 μηνών έως 4 ετών. Με ένα ειδικό γκατζετάκι που φόραγαν στα ρού­χα τους κα­τα­με­τρή­θη­καν οι λέ­ξεις τόσο των ίδιων όσο και των γονιών τους, εί­τε με κλειστή είτε με ανοιχτή την τη­λε­ό­ρα­ση.

«Κανονικά οι ενήλικοι χρησιμοποιούν περίπου 941 λέξεις την ώρα», συνεχίζει ο δό­κτωρ Χρη­στά­κης. «Στη μελέτη μας καταγράψαμε από 500 έως 900 λέξεις λι­γό­τε­ρες ανά ώρα εκ μέ­ρους τους όταν η τηλεόραση ήταν ανοιχτή. Είναι, δηλαδή, σαν να βου­λώ­νουν εντελώς το στό­μα τους οι μεγάλοι!»

Μάλιστα! Αλλά θα μπορούσε κανείς να αντιτάξει ότι όσα δε λένε οι γονείς τα λένε οι ήρωες της τη­λεόρασης, που στις περισσότερες των περιπτώσεων δε βάζουν γλώσ­σα μέσα. «Δεν α­ξί­ζουν τίποτε οι λέξεις της TV», απαντά ο δόκτωρ Χρηστάκης. «Α­κό­μη και αν βι­ντε­ο­σκο­πή­σει κα­νείς έναν γονέα και ρίξει το βίντεο στην τη­λε­ό­ρα­ση, πάλι το παιδί θα μάθει πολύ λιγότερα α­πό το αν υπήρχε ζω­ντανή παρουσία του πα­τέ­ρα του ή της μητέρας του».

Η τηλεόραση όχι μόνο δεν μπορεί να αναπληρώσει τους γονείς, αλλά περιορίζει δρα­στι­κά τις συ­ζη­­τή­σεις μέσα στο σπίτι: Κάθε ώρα μπροστά στην τηλεόραση «ση­μαί­νει μείον 770 λέξεις για τα παι­διά, και σε αυτή την ηλικία τέτοιου είδους α­πώ­λει­ες μπορούν να αποβούν κα­θο­ρι­στι­κές για το μέλ­λον».

Οι εντολές του δόκτορα Χρηστάκη για την παιδική τηλοψία:

Μωρά

● Αποφύγετε την τηλεόραση για τα παιδιά κάτω των 2 ετών. Επιλέξτε αντ’ αυτής δρα­στη­ρι­ό­τη­τες που ενισχύουν τα γλωσσικά αισθητήρια, όπως είναι η κουβέντα, το διά­βα­σμα, το τρα­γού­δι και η μουσική.

Παιδιά άνω των 2 ετών

● Εφόσον επιτρέψετε την TV, επιλέξτε τα σωστά προγράμματα. Μην εμπιστεύεστε α­να­πό­δει­κτους ισχυρισμούς ότι κάποιες εκπομπές ή κάποια DVD έχουν «εκ­παι­δευ­τι­κό» χα­ρα­κτή­ρα. Ακόμη και τα «ειδικά φτιαγμένα» καρτούν μπορεί να είναι βίαια.
● Η καθημερινή παρακολούθηση δεν πρέπει να ξεπερνάει τις δύο ώρες.
● Κατά τη διάρκεια των γευμάτων η TV πρέπει να παραμένει στο off.
● Οργανώστε «μέρες άνευ μίντια», με άλλου είδους δραστηριότητες.
● Μη χαρίζετε στο παιδί επιπλέον ώρα μπροστά στην τηλεόραση ως ανταμοιβή.
● Όταν δε βλέπετε κάποιο συγκεκριμένο πρόγραμμα, κλείστε την TV. Μην την α­φή­νε­τε να λει­τουρ­­γεί ως υπόβαθρο.
● Δείτε τηλεόραση παρέα με το παιδί σας. Μιλήστε μαζί του για όσα βλέπετε.
● Οι δέκτες μακριά από την κρεβατοκάμαρα.


ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (08.11.2009) / Χρήστος Ξαν­θάκης


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: τηλεόραση

12 Δεκεμβρίου 2010

Τα παιδιά που δεν αγαπάμε

(αναπληρωτής καθηγητής Ιατρικής)

«Τα παιδιά είναι ό,τι πολυτιμότερο έχουμε: το μέλλον και η ελπίδα της κοινωνίας και αξίζουν ό­λη την αγάπη και τη φροντίδα μας»
«Οι δαπάνες για την Παιδεία αποτελούν την καλύτερη επένδυση...»

Αυτές οι κοινότοπες και ανούσιες μεγαλοστομίες έρχονται σε κραυγαλέα αντίθεση με την πραγ­μα­τι­κό­τη­τα που βιώνουν τα ίδια τα παιδιά, που τις ακούνε πλέον «βε­ρε­σέ». Το ότι ε­ξε­γεί­ρο­νται είναι μια ένδειξη ότι δεν τα αποβλακώσαμε ε­ντε­λώς. Όταν πά­λι εξεγείρονται με λά­θος τρόπο (ανόητες «καταλήψεις» και καταστροφές), είναι α­πό­δει­ξη ότι δεν τους μάθαμε πώς να αντιδρούν εποικοδο­μητικά.

Όταν το παιδί γεννηθεί, φροντίζουμε στοιχειωδώς για την υγεία του αλλά α­νε­παρ­κώς για την πνευ­μα­τι­κή του ανάπτυξη, εγκαταλείποντάς το στο έλεος τη­λε­ο­πτι­κών υ­πο­προϊ­ό­ντων, εις βά­ρος της πραγματικής επικοινωνίας μαζί του και ενθάρρυνσης της (καθοριστικής σημασίας) παι­δι­κής περιέρ­γειας για γνώση.

Στο σχολείο, με ευθύνη των αναρμόδιων «αρμοδίων» του υπουργείου Παιδείας και α­νεκ­παί­δευ­των εκπαιδευτικών, παιδιά και οικογένειες εξουθενώνονται σε α­τέ­λειω­τη καταναγκαστική, ά­χα­ρη και α­νούσια «πνευματική» εργασία, στην οποία τα παι­διά «μαθαίνουν» πολλά για την ε­πό­με­νη μέρα, για να τα ξεχάσουν αμέσως τη με­θε­πό­με­νη. Οι βασικές γνώσεις χάνονται στον ωκεανό τής μη αφομοιώσιμης ά­χρη­στης πληροφορίας.

Επιπλέον, το σχολείο δε διαπαιδαγωγεί, δε διαπλάθει έντιμους χαρακτήρες, σω­στούς πο­λί­τες, άτο­μα με υγιή κοινωνικότητα. Ούτε μαθαίνει στα παιδιά να α­πο­φεύ­γουν τους υ­παρ­κτούς κιν­δύ­νους της σύγχρονης κοινωνίας: τα τροχαία, τα ναρ­κω­τι­κά, τον χουλιγκανισμό. Κα­τα­φέρ­νει όμως να τα κάνει να περιφρονούν ό,τι ωραίο προ­σφέ­ρει η κοινωνία (γνήσια τέχνη, ε­πι­στη­μο­νι­κή γνώση) και να μισή­σουν το βι­βλί­ο. Και φυσικά το ίδιο το σχολείο.

Τα παιδιά και οι έφηβοι εργάζονται απάνθρωπα σκληρά για το απόλυτο τίποτε. Οι κα­τά τεκ­μή­ρι­ο καλύτεροι πρώην μαθητές, και νυν φοιτητές της Ιατρικής Σχολής Α­θη­νών, αγνοούν τι εί­ναι θερμότη­τα, τι είναι η φωτιά, τι είναι τα σύννεφα, γιατί ο ου­ρα­νός είναι γαλάζιος κ.ο.κ. Α­πο­ρί­ες που διατύ­πωναν ως νήπια δεν κατάφεραν να λύ­σουν ούτε ως φοιτητές μετά από α­τέ­λειω­τες ώρες μελέτης και φροντιστηρίων. Α­γνο­ούν στοιχειώδεις γνώσεις ανατομίας, φυ­σι­ο­λο­γί­ας, νοσολογίας, νομικής, φι­λο­σο­φί­ας, ιστορίας. Δεν αφομοιώνουν αποτελεσματικά τα ε­πι­στη­μο­νι­κά δεδομένα, δι­ό­τι έχουν μάθει μόνο να αποστηθίζουν.

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (10.12.2009)


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: εκπαίδευση

Για τη σωστή διατροφή των παιδιών

(κλινικός διαιτολόγος-διατροφολόγος, επιστημονικός συνεργάτης Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών)

Το τι τρώνε τα παιδιά είναι μια μεγάλη περιπέτεια. Μεγαλύτερη όμως είναι το τι θέ­λουν να τρώ­νε και με ποια κριτήρια διαμορφώνουν τις γαστρονομικές τους προ­τι­μή­σεις. Φυσικά, η ευ­θύ­νη των γονιών μοιάζει με τους συμβολισμούς των βι­τα­μι­νών που πρέπει να παίρνουν τα παι­διά: ξεκινά από το Α και σταματά στο Ω...

Τα παιδιά πρέπει να υιοθετήσουν υγιεινές και ισορροπημένες διατροφικές συ­νή­θει­ες. Η ε­πι­στρο­φή των οικογενειακών γευμάτων αποτελεί αντίδοτο που βοηθά τις αρχές των παιδιών γύ­ρω από τη δια­τροφή, διότι λειτουργούν ως ασπίδα κατά της παιδικής παχυσαρκίας.

Μια από τις σημαντικότερες επιδράσεις σε ένα παιδί ή έφηβο είναι αυτή του γονέα. Οι γονείς με­τα­φέ­ρουν με το παράδειγμά τους συμπεριφορές σε θέματα διατροφής και οφείλουν να προ­σφέ­ρουν στο παιδί ένα ισορροπημένο διαιτολόγιο, χρη­σι­μο­ποι­ώ­ντας τη μεγάλη επιρροή που ασκούν σε αυτό. Η ευθύνη τους δεν πε­ρι­ο­ρί­ζε­ται στην υγιεινή και την ασφάλεια του φα­γη­τού, αλλά συμπεριλαμβάνει την ποικιλία, την ποσότητα, το ωράριο των γευμάτων και πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρο την ατμόσφαιρα που υπάρχει γύρω από το τραπέζι και το γεύμα. Είναι λογικό ό­τι όταν τα παιδιά γευ­μα­τί­ζουν οικογενει­ακά, οι γονείς μπορούν ευκολότερα να ελέγξουν την ποι­ό­τη­τα και την ποσότητα των τροφών.

Ο δεκάλογος για τη σωστή διατροφή των παιδιών

1. Καταναλώστε φρούτα, λαχανικά και τρόφιμα πλούσια σε φυτικές ίνες με τα γεύ­μα­τα ή στα σνακ σας. Προκαλέστε τα παιδιά να σας μιμηθούν.

2. Ψωνίστε φαγητό και τρόφιμα μαζί τους και εξηγήστε την προέλευση κάθε τρο­φί­μου.

3. Γίνετε δημιουργικοί στην κουζίνα και «χρίστε» τα παιδιά βοηθούς μαγείρους. Ε­τοι­μά­στε έ­να φα­γητό με 30% λιγότερες θερμίδες συγκριτικά με το έτοιμο.

4. Ανταμείψτε τα παιδιά για τη συμβολή τους στην κουζίνα και τις επιτυχίες τους.

5. Επιδιώξτε τα οικογενειακά γεύματα, φροντίζοντας το κλίμα γύρω από το τρα­πέ­ζι να είναι ευ­χά­ρι­στο.

6. Προγραμματίστε το εβδομαδιαίο μενού της οικογένειας με ποικιλία τροφών, προ­κει­μέ­νου τα παι­διά να εξοικειώνονται με διαφορετικές γεύσεις.

7. Περιορίστε τον χρόνο παρακολούθησης τηλεόρασης. Η χρήση της να μη γίνεται για πε­ρισ­σό­τε­ρες από 2 ώρες την ημέρα. Επίσης αποφύγετε το οικογενειακό γεύμα να γίνεται με α­ναμ­μέ­νη τηλεό­ραση.

8. Να είστε σωματικά ενεργοί. Ενθαρρύνετε τη φυσική δραστηριότητα. Περ­πα­τή­στε, τρέξτε και παίξτε μαζί με τα παιδιά, αντί να κάθεστε στο περιθώριο.

9. Γίνετε ένα καλό υγιεινό πρότυπο. Σερβίρετε φαγητά που αρέσουν στα παιδιά και δο­κι­μά­στε νέες γεύσεις όταν είναι πολύ πεινασμένα.

10. Εμπιστευτείτε το ένστικτο της πείνας του παιδιού. Μην επιμένετε να τε­λει­ώ­σει το πιάτο ε­άν δεν το επιθυμεί. Διδάξτε του να σερβίρεται μόνο του, βά­ζο­ντας τη σω­στή ποσότητα φα­γη­τού.


ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (31.12.2009) / Μαίρη Πίνη


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: διατροφή

11 Δεκεμβρίου 2010

Αποφεύγοντας τις τηλεοπτικές παγίδες

Το να απαγορεύσει κανείς σήμερα στα παιδιά να βλέπουν τηλεόραση θα ήταν, εκτός α­πό α­πάν­θρω­πο και αντικοινωνικό, πρακτικά αδύνατο. Εξάλλου, δεν είναι πάντα αρ­νη­τι­κή η πε­ρι­ο­ρι­σμέ­νη και ε­λεγχόμενη χρήση αυτής της σύγχρονης εκδοχής της «μη­χα­νής των θαυμάτων». Για παράδειγμα, ε­νώ η τηλεόραση δε βοηθά καθόλου ένα τρί­χρο­νο παιδί να αναπτύξει τις γλωσ­σι­κές του ικανότητες, για ένα παιδί επτά ή ο­κτώ χρόνων μπορεί τα κατάλληλα προ­γράμ­μα­τα να αποδειχτούν εξαιρετικά ω­φέ­λι­μα.

Μερικά τηλεοπτικά προγράμματα είναι όντως εξαιρετικά, φτιαγμένα από αν­θρώ­πους που γνω­ρί­ζουν τις ιδιαίτερες ανάγκες των παιδιών σε κάθε ηλικία, αν και, ο­μο­λο­γου­μέ­νως, αυτό συμ­βαί­νει σπανιό­τατα. Σε κάθε περίπτωση, είναι σοβαρή α­πε­ρι­σκε­ψί­α, αν όχι ασυγχώρητη ε­λα­φρό­τη­τα, το να επι­τρέπουμε στα παιδιά να βλέ­πουν σχεδόν τα πάντα. Δεδομένου μά­λι­στα ό­τι γνωρίζουμε ελάχιστα για τους μη­χα­νι­σμούς εσωτερίκευσης και επεξεργασίας ενός φαι­νο­με­νι­κά «αθώου» ή «δι­α­σκε­δα­στι­κού» θεάματος, καλό θα ήταν να ελέγχουμε πάντα τι α­κρι­βώς βλέ­πουν.

Ωστόσο, τα συνήθη σφάλματα που οι ειδικοί συνιστούν στους γονείς να αποφεύγουν εί­ναι τα πα­ρα­κά­τω:

1. Σε καμία περίπτωση δε θα πρέπει να επιτρέπεται στα παιδιά να βλέπουν τη­λε­ό­ρα­ση πριν φύ­γουν για το σχολείο. Η τηλεόραση δημιουργεί ψυχική ένταση και τα α­να­στα­τώ­νει, γεγονός που τα καθι­στά αρνητικά στη σχολική μαθησιακή διαδικασία.

2. Ποτέ να μην ανοίγει η τηλεόραση στη διάρκεια της ημέρας αν δεν υπάρχει κάποιο εν­δι­α­φέ­ρον πρόγραμμα. Οι ήχοι και οι εικόνες που έρχονται από την οθόνη είναι έ­να συνεχές κά­λε­σμα που τρα­βά την προσοχή των παιδιών και δεν τους επιτρέπει να συγκεντρωθούν σε αυ­τό που κάνουν.

3. Μην έχετε πολλές τηλεοπτικές συσκευές στο σπίτι –και οπωσδήποτε ποτέ στα παι­δι­κά δω­μά­τι­α. Όποτε είναι ανοιχτή η τηλεόραση μονοπωλεί το ενδιαφέρον ό­λων, δεν μπορούμε ού­τε να συζητή­σουμε ούτε να ακούσουμε τον άλλο. Όσο για την τη­λε­ό­ρα­ση στο παιδικό δωμάτιο, αυ­τό απλά θα πρέπει να θεωρείται έγκλημα!

4. Μην επιτρέπετε ποτέ στη γυναίκα που φυλάει το παιδί όταν λείπετε να βλέπει τη­λε­ό­ρα­ση μα­ζί του.

5. Μην υποχωρείτε ποτέ, όσες πιέσεις κι αν δέχεστε από το παιδί για να δει κάτι που θε­ω­ρεί­τε ότι είναι ακατάλληλο. Δυστυχώς, πρέπει με κάθε τρόπο να γίνει σα­φές ότι εσείς α­πο­φα­σί­ζε­τε για το τι μπορεί να βλέπει και τι όχι.

6. Ποτέ μην αφήνετε για μεγάλο χρονικό διάστημα ένα παιδί μόνο του μπροστά στην τη­λε­ό­ρα­ση.

Όπως ακριβώς η απεξάρτηση από τα ναρκωτικά ή το τσιγάρο είναι πάντα μια πολύ ε­πώ­δυ­νη και χρονοβόρα διαδικασία, η σταδιακή απεξάρτηση από την τηλεόραση θα μπο­ρού­σε να αρ­χί­σει συμ­φωνώντας εκ των προτέρων ότι δύο ημέρες την ε­βδο­μά­δα η τηλεόραση θα μένει πά­ντα κλειστή!

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (28.06.2008) / Σπύρος Μανουσέλης


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: τηλεόραση

Για να μην έχουν το πάνω χέρι

Σύμφωνα με μια πολύ πρόσφατη στατιστική έρευνα, κάθε παιδάκι που γεννιέται το πε­ρι­μέ­νουν εν­νέα ενήλικοι. Γοητευμένοι από τη φρεσκάδα του, τη χαρά της ζωής και πρό­θυ­μοι, λι­γό­τε­ρο ή πε­ρισσότερο συνειδητά, να προσφέρουν ως αντάλλαγμα για το ελιξίριο της νιότης που διαθέτει το μι­κρό ενδοτικότητα, ελαστικούς κανόνες και συνενοχή. Με δυο λόγια, τα παι­διά σήμερα είναι προικι­σμένα με μια δύναμη μα­γι­κή που δεν υπήρχε σε εποχές με λιγότερη υ­πο­γεν­νη­τι­κό­τη­τα.

Μπορούν να υποχρεώσουν το περιβάλλον τους και, κυρίως, την οικογένειά τους να προ­σαρ­μο­στεί στις ανάγκες τους, ενώ επί εκατομμύρια χρόνια τα παιδιά ήταν ε­κεί­να που προ­σαρ­μό­ζο­νταν στους ήδη καθιερωμένους κανόνες. Είναι όμως πράγματι πιο ευτυχισμένα αυ­τά τα πα­ντο­δύ­να­μα παιδιά, στα οποία προσφέρονται τα πάντα και στα οποία οφείλονται τα πά­ντα; Και πώς μπορούν κάποιοι γονείς που αρνούνται μεν την αυταρχικότητα, αλλά δε συμ­φω­νούν και με την υπερβολική ενδοτικό­τητα, να αποφεύγουν καθημερινά τις παγίδες που τους στή­νουν τα παιδιά και να κάνουν σω­στά το έργο τους;

Σύμφωνα με την άποψη των ψυχολόγων και των ψυχοθεραπευτών-συμβούλων οι­κο­γέ­νει­ας, έ­να α­νυπάκουο παιδί που θέλει να γίνεται πάντα το δικό του, το οποίο με το καλό ή με το κα­κό καταφέρ­νει να παίρνει αυτό που θέλει, δυσκολεύεται να δη­μι­ουρ­γή­σει σχέσεις με τους συ­νο­μη­λί­κους του, για­τί θέλει πάντα να νικάει. Έτσι, έ­χει πά­ντα προβλήματα στα σπορ ή στα ο­μα­δι­κά παιχνίδια. Καμιά φορά παρουσιάζει δυ­σκο­λί­ες ακόμη και στη μάθηση. Δεν έχει την ε­πι­θυ­μί­α να μαθαίνει γιατί θεωρεί ότι τα ξέρει όλα –κι αν δεν τα ξέρει, δεν πειράζει.

Ασφαλώς τα πράγματα ξεκίνησαν πολύ πριν το παιδί κλείσει τα τρία. Για να γίνει αυ­τό που εί­ναι, θα πρέπει να βρήκε πρόσφορο έδαφος στο σπίτι. Αυτό συνήθως ση­μαί­νει γονείς πά­ντο­τε έτοιμους να ικανοποιήσουν τους επιθυμίες του, με τις πιο πα­ρά­λο­γες δικαιολογίες.

Οδηγίες για γονείς

Δεν υπάρχει μια σωστή ώρα για να βάζετε τα παιδιά στο κρεβάτι ούτε ανώτατος α­ριθ­μός α­πό κα­­ρα­μέ­λες που πρέπει να τρώνε την ημέρα. Κάθε οικογένεια έχει τους δι­κούς της κα­νό­νες, που εξαρ­τώνται από τον τρόπο ζωής της και τις πεποιθήσεις της. Ωστόσο, οι κα­νό­νες εί­ναι κα­νό­νες και για να λειτουργήσουν πρέπει να δη­μι­ουρ­γη­θούν βάσει συγκεκριμένων ο­δη­γι­ών, ό­πως αυτές που ακο­λουθούν:

1. Οι κανόνες πρέπει να αποφασίζονται από τους γονείς, γιατί σκοπός τους είναι να α­πε­λευ­θε­ρώ­­σουν το παιδί από την ευθύνη των αποφάσεων.

Παράδειγμα: Ένα παιδάκι τριών ετών δεν ξέρει τι ώρα πρέπει να πάει για ύπνο, για τον α­πλού­στα­το λόγο ότι δε θέλει να πάει ποτέ.

2. Οι γονείς πρέπει να συμφωνούν για τους κανόνες είτε απολύτως είτε μέσω συμ­βι­βα­σμού με­τα­ξύ τους, ο οποίος δε θα αναθεωρηθεί ποτέ.

Παράδειγμα: Η μαμά θυμώνει όταν η μικρή Χριστίνα βγάζει τα παπούτσια της στο τρα­πέ­ζι. Του μπα­­μπά τού είναι αδιάφορο. Η τελική απόφαση είναι η Χριστίνα να μη βγά­ζει τα πα­πού­τσια στο τραπέζι.

3. Αφού οριστούν οι κανόνες, είναι αμετάκλητοι και οι γονείς πρέπει να φροντίζουν να γί­νο­νται σε­­βα­στοί σε κάθε περίπτωση. Εξαιρέσεις στους κανόνες επιτρέπονται μό­νο μετά από αρ­κε­τά χρό­νια εφαρμογής τους. Το παιδί δέχεται ευκολότερα έναν κα­νό­να που έχει κα­θι­ε­ρω­θεί.

Παράδειγμα: Αν έχει αποφασιστεί ότι ο Γιαννάκης πηγαίνει για ύπνο γύρω στις 9, θα πά­ει α­κό­μη κι αν έχουν έρθει κάποιοι φίλοι για φαγητό ή είναι Σάββατο.

4. Παρ’ όλα αυτά οι κανόνες πρέπει να αλλάζουν με την πάροδο του χρόνου και να προ­σαρ­μό­ζο­­νται στις ανάγκες της ανάπτυξης του μικρού.

Παράδειγμα: Καθώς μεγαλώνει ο Γιαννάκης, η ώρα του ύπνου θα ρυθμίζεται από τις υ­πο­χρε­ώ­σεις του στο σχολείο ή στο σπίτι, με την προϋπόθεση ότι θα πρέπει να κοι­μά­ται του­λά­χι­στον 9 ώ­ρες.

ΠΗΓΗ: ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΚΙ ΕΓΩ (09/1999)


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: πειθαρχία

Για μια υγιή σχέση με το παιδί

(ψυχολόγος-ψυχοθεραπεύτρια)

Η σχέση του κάθε παιδιού με τον γονιό του είναι μια σχέση μοναδική. Όταν η άνευ ό­ρων α­γά­πη κυ­ριαρχεί, όχι ως επιταγή αλλά ως βίωμα, τότε αποτελεί μια ασπίδα προ­στα­σί­ας απ’ όσα α­­πει­λούν τα παιδιά σήμερα.

Ταυτόχρονα, εάν η αγάπη συνοδεύεται από υγιείς και εποικοδομητικές γονεϊκές στά­σεις και συ­μπε­ρι­φο­ρές, τότε η ομαλή ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του παι­διού ευνοείται. Άλλωστε, σαν συγκοι­νωνούντα δοχεία, οι απόψεις, οι επιθυμίες και οι φόβοι των ίδιων των γονιών δι­α­περ­νούν τον παιδι­κό ψυχισμό.

Πρόκειται για μια σιωπηλή και συνάμα παντοδύναμη επιρροή από τον γονιό προς το παι­δί. Έ­τσι λοι­πόν, για εσάς τους γονείς, προτείνουμε:

1. Μάθετε για τον κόσμο των παιδιών. Διαβάστε, ενημερωθείτε και συζητήστε με άλ­λους γο­νείς και ειδικούς για την ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού από τη γέννησή του έ­ως την έναρξη του σχολείου. Αυτό θα σας βοηθήσει να κα­τα­νοή­σε­τε και να ανταποκριθείτε κα­λύ­τε­ρα στους ταχείς ρυθμούς της α­νά­πτυ­ξής του και στις νέες ανάγκες που συνεχώς προ­κύ­πτουν.

2. Εμπλακείτε συναισθηματικά κάθε στιγμή μαζί του. Προσπαθήστε να είστε πα­ρό­ντες στις συ­ναισθηματικές ανάγκες του παιδιού κάθε στιγμή, είτε σας το ζητά ρη­τά εί­τε όχι. Η πολ­λή αγάπη ποτέ δεν έβλαψε.

3. Επιβραβεύστε την προσπάθειά του. Παρατηρήστε τα στάδια ανάπτυξης του παι­διού και τις θε­τικές του συμπεριφορές, επιβραβεύοντάς το για την προσπάθειά του να κατακτήσει μια νέ­α δεξιό­τητα (π.χ. ομιλία, δημιουργία σχέσεων με συνομήλικα παι­διά), ανεξάρτητα από την έκ­βα­ση. Η επι­βράβευση ενισχύει τη θετική συ­μπε­ρι­φο­ρά.

4. Γίνετε θετικό μοντέλο συμπεριφοράς. Αν η δική σας συμπεριφορά επισκιάζεται α­πό συ­ναι­σθή­μα­τα φόβου, απειλής και ανασφάλειας, το πιθανότερο είναι να τα με­τα­φέ­ρε­τε και στο παι­δί σας, το οποίο είναι ιδιαίτερα ευάλωτο στις επιρροές του πε­ρι­βάλ­λο­ντος τα πρώτα χρό­νια της ζωής του.

5. Σεβαστείτε την προσωπικότητά του. Κάθε παιδί είναι μοναδικό. Αναγνωρίστε και ε­κτι­μή­στε τις ιδιαιτερότητές του, τις ανάγκες του, τις ενδεχόμενες δυσκολίες που μπορεί να πα­ρου­σι­ά­σει, τις προτιμήσεις και τις επιλογές του. Αφήστε το ε­λεύ­θε­ρο να εκφραστεί, δίχως α­συ­νεί­δη­τα να επιθυ­μείτε να διαμορφώσετε το δικό σας «ι­δε­ώ­δες παιδί».

6. Μην το τιμωρείτε. Άλλο «ελέγχω» και άλλο «καθοδηγώ και πειθαρχώ». Η τι­μω­ρί­α λέει στο παι­δί τι δεν πρέπει να κάνει, δίχως να του μαθαίνει τι είναι καλό να κά­νει, καλλιεργώντας του την υπο­ταγή και όχι την ελευθερία της σκέψης.

7. Δημιουργήστε υγιή όρια. Οι προσδοκίες, οι απαιτήσεις και το πρόγραμμα που θέ­λε­τε να κα­θι­ε­ρώ­σε­τε με το παιδί δεν πρέπει να αλλάζουν ανάλογα με τη διάθεσή σας. Όσο πιο στα­θε­ροί είστε και όσο πιο δομημένο είναι το περιβάλλον στο οποίο το παιδί ζει τόσο πιο εύ­κο­λα εκείνο θα μάθει τι να περιμένει από εσάς αλλά και από τη ζωή του.

ΠΗΓΗ: ΤΑ ΝΕΑ (27.11.2008)


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: διαπαιδαγώγηση