15 Νοεμβρίου 2013

Μια υπέροχη... Παπαγαλία!

Από την Άννα
(δασκάλα Α' Δημοτικού, amprakatampra.blogspot.gr)

Λέμε λέξεις από π. Έχουμε πει πάρα πολλές και έχουμε γεμίσει τον πίνακα. Ένας μα­θη­τής λέει τη λέξη «πα­πα­γα­λί­α». Ρωτάω αν ξέρουν τι σημαίνει και με έκπληξη βλέ­πω πολλά χεράκια να σηκώνονται. Και να οι απα­ντήσεις. Να σημειώσω εδώ πως τις βρί­σκω 100% σωστές:

«Παπαγαλία είναι η χώρα των παπαγάλων»
«Παπαγαλία είναι η χώρα που μιλάνε όλοι παπαγαλικά»

Εύχομαι να γνωρίσετε μόνο αυτήν την Παπαγαλία. Τη χώρα των παπαγάλων που ό­λοι μι­λά­νε παπα­γαλικά...

ΠΗΓΗ: amprakatampra.blogspot.gr (08.11.2013)


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: σχολικά μαθήματα

28 Σεπτεμβρίου 2013

«Ο Κανόνας του Εσώρουχου» στα ελληνικά!

Μια εκστρατεία για τη σεξουαλική κακοποίηση

Το Συμβούλιο της Ευρώπης έχει δημιουργήσει ένα υλικό ευαισθητοποίησης με στό­χο την κα­τα­πο­λέ­­μη­ση της σεξουαλικής κακοποίησης των παιδιών. Πριν δύο χρό­νια πε­ρί­που το πα­ρου­σί­α­σα εδώ σε μετάφραση και επιμέλεια δική μου.

Επιτέλους το υλικό διατίθεται και στα ελληνικά! Πατήστε στην εικόνα και δια­βά­στε, ανάμεσα σε άλλα, οδηγίες για τους γονείς αλλά και ένα βιβλίο για μικρά παιδιά (3-7 ετών) με τίτλο «Η Κί­κο και το Χέρι»:


► ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ (02.10.2014): Ο «Κανόνας» παρουσιάζεται και στο παιδικό μου ι­στο­λό­γι­ο. Οι αναρτή­σεις ξεκινούν από εδώ.

8 Σεπτεμβρίου 2013

Προστασία από έναν μελλοντικό εθισμό στο διαδίκτυο

Από τη Μονάδα Εφηβικής Υγείας του Πανεπιστημίου Αθηνών

Συμβουλές προς γονείς παιδιών ηλικίας έως και 10 ετών, προκειμένου να τα προ­στα­τεύ­σουν α­πό μια μελλοντική εξάρτηση από το διαδίκτυο:

1. Από μικρή ηλικία θα πρέπει να τίθενται όρια μέσα στην οικογένεια (για πολλά θέ­μα­τα) και να τη­ρούνται. Όταν τα όρια δεν είναι υπερβολικά ή ιδιαιτέρως αυστηρά, κα­τευ­θύ­νουν τα παι­διά, δεν τα καταπιέζουν και δηλώνουν ενδιαφέρον.

2. Τα όρια είναι σημαντικά και για θέματα ασφαλείας. Καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν, εί­ναι κα­λό να συζητιούνται τα όρια που ισχύουν και να λαμβάνεται υπόψιν η γνώμη τους. Ο σε­βα­σμός της προσω­πικότητας παιδιών και εφήβων από μικρή ηλικία είναι πο­λύ σημαντικό στοι­χεί­ο για την εφαρμογή πειθαρχίας.

3. Αφιερώστε χρόνο και διάθεση, ώστε να ασχοληθείτε με θέματα διαδικτύου μαζί με τα παι­διά.

4. Τοποθετήστε τον υπολογιστή σε κοινόχρηστο χώρο, για να μην μπορούν να α­πο­μο­νω­θούν και να υπάρχει έλεγχος.

5. Χρησιμοποιήστε φίλτρα για επιβλαβείς ιστοσελίδες και συμμετέχετε στις ε­πι­λο­γές τους. Α­πο­φύ­­γε­τε υπερβολές ή/και παράλογες απαγορεύσεις.

6. Ενημερώστε τα παιδιά με απλά λόγια για τα φαινόμενα «εθισμού» και πα­ρε­νό­χλη­σης.

7. Μη χρησιμοποιείτε το άνοιγμα ή το κλείσιμο του υπολογιστή ως επιβράβευση ή τι­μω­ρί­α.

8. Εάν παρατηρήσετε υπερβολική χρήση ή συμπεριφορές εθισμού, αναζητήστε α­μέ­σως βοή­θει­α.

ΠΗΓΗ: ΕΘΝΟΣ (29.08.2013)


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: διαδίκτυο, πειθαρχία

7 Σεπτεμβρίου 2013

Απαντήσεις σε δύσκολες ερωτήσεις

«Οι γονείς έρχονται καθημερινά αντιμέτωποι με διαφόρων ειδών δύσκολα ε­ρω­τή­μα­τα που θέ­τει το παιδί», εξηγεί η κ. Αποστολία Ντέκοβα, κλινική ψυ­χο­λό­γος. «Οι ε­ρω­τή­σεις αυτές συ­χνά τους φέρ­νουν σε δυσάρεστη θέση, καθώς δε γνωρίζουν πώς να απαντήσουν με τον κα­λύ­τε­ρο δυνατό τρόπο χωρίς να πληγώσουν τα συ­ναι­σθή­μα­τά του».

Ακολουθεί, με τη βοήθεια της κ. Ντέκοβα, ένας... οδικός χάρτης για το πώς να μι­λή­σε­τε στο παι­δί σας για το σεξ, το διαζύγιο και την οικονομική κρίση:

Πώς να μιλήσω στο παιδί μου για το σεξ

Στις ερωτήσεις των παιδιών γύρω από το σεξ οι γονείς νιώθουν συχνά αμηχανία, α­νη­συ­χί­α, έκ­πλη­­ξη, θυμό και αρνητικότητα. Τα παιδιά της προσχολικής ηλικίας θέ­τουν συνήθως ε­ρω­τή­σεις για την τεκνοποίηση και τη διαφορετικότητα των δυο φύ­λων: «Από πού γεννιούνται τα μω­ρά;» «Γιατί φου­σκώνει η κοιλιά της μαμάς;» «Πώς μπαί­νουν τα μωρά στην κοιλιά της μα­μάς;» «Γιατί η μητέρα είναι διαφορετική από τον πατέρα;».

Σύμφωνα με την κ. Ντέκοβα, είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι σε αυτή την ηλικία υ­πάρ­χει έ­ντο­νο ενδιαφέρον του παιδιού προς τα γεννητικά του όργανα και αίσθηση ι­κα­νο­ποί­η­σης ό­ταν τα αγγίζει (αυνανισμός). Ο αυνανισμός του παιδιού δεν έχει τη σε­ξου­α­λι­κή χροιά που θα α­πο­κτή­σει αργότερα στη ζωή του ατόμου, αλλά δρα κα­τα­πραϋ­ντι­κά από τις διάφορες ε­σω­τε­ρι­κές και εξωτερικές εντά­σεις που τυχόν βι­ώ­νει.

Οι γονείς χρειάζεται:

● Να απαντούν με ειλικρίνεια και ευθύτητα στις ερωτήσεις του παιδιού.
● Να αποφεύγουν τα μικροψεματάκια ή απλοποιημένες θεωρίες όπως «το α­δερ­φά­κι σου το έ­φε­ρε ο πελαργός».
● Να ονοματίζουν ορθά τα εξωτερικά όργανα του σώματος (πέος, κόλπος, στήθος).
● Στην ερώτηση «τι είναι σεξ;» μια πιθανή απάντηση είναι η εξής: «Σεξ είναι όταν δύ­ο άν­θρω­ποι α­γαπιούνται και ενώνουν τα σώματά τους. Μ’ αυτόν τον τρόπο δεί­χνουν την αγάπη τους».
● Σε περίπτωση που ο γονιός δει το παιδί του να αυνανίζεται σε κάποιον κοι­νό­χρη­στο χώρο του σπιτιού θα χρειαστεί να του αποσπάσει την προσοχή με κάποιο παι­χνί­δι ή λέγοντάς του ό­τι θα του διαβάσει κάποιο παραμύθι. Στη συνέχεια μπορεί να του ε­ξη­γή­σει ότι αν θέλει να α­σχο­λη­θεί με το σώμα του, θα χρειαστεί να πάει στο δω­μά­τι­ό του.

Αντίθετα, στην εφηβεία οι γονείς χρειάζεται:

● Να συζητούν με σοβαρότητα και ειλικρίνεια για τους σεξουαλικούς προ­βλη­μα­τι­σμούς του ε­φή­βου (σεξουαλικά μεταδιδόμενες ασθένειες, μεθόδους αντισύλληψης, σε­ξου­α­λι­κές λει­τουρ­γί­ες).
● Να σέβονται την ερωτική ζωή και τα σεξουαλικά ενδιαφέροντά του.

Πώς να μιλήσω στο παιδί μου για το διαζύγιο

Όταν φτάνουν στα πρόθυρα του διαζυγίου, οι γονείς αναρωτιούνται πώς θα μι­λή­σουν στο παι­δί τους για το θέμα χωρίς να το στενοχωρήσουν ή να το πληγώσουν. Σε αυ­τήν την πε­ρί­πτω­ση θα χρειαστεί:
● Να αποφεύγουν να διαπληκτίζονται μπροστά στο παιδί.
● Η ανακοίνωση του διαζυγίου να γίνει ταυτόχρονα και από τους δύο γονείς. Αν πρό­κει­ται για παι­δί προσχολικής και σχολικής ηλικίας, η ανακοίνωση καλό είναι να γί­νει μί­α έως δύο ε­βδο­μά­δες πριν την αποχώρηση. Από την άλλη πλευρά, τα παιδιά που βρί­σκο­νται στην εφηβεία χρει­ά­ζο­νται περισ­σότερο χρόνο προκειμένου να α­πο­δε­χτούν τη νέα κατάσταση. Θα χρει­α­στεί, επομένως, να ενημε­ρωθούν λίγους μήνες νω­ρί­τε­ρα.
● Να διαβεβαιώσουν το παιδί ότι εκείνο δεν είναι υπεύθυνο για την κατάσταση του δι­α­ζυ­γί­ου. Συ­χνά τα παιδιά, ιδίως της προσχολικής ηλικίας, νιώθουν ενοχές ότι ή­ταν «κα­κά παιδιά» ή ό­τι έκαναν κά­ποια αταξία και γι’ αυτόν τον λόγο ο γονιός α­πο­χω­ρεί.
● Να το διαβεβαιώσουν ότι παρόλο που χωρίζουν, θα συνεχίσουν να είναι δίπλα του και να το στη­ρίζουν, ο κάθε γονιός με τον δικό του τρόπο.
● Να ενθαρρύνουν το παιδί να διατυπώνει ερωτήσεις, στις οποίες θα απαντούν με ει­λι­κρι­νή και ξε­κάθαρο τρόπο.
● Να αποδεχτούν και να σεβαστούν τυχόν αντιδράσεις του (θυμό, αρνητικότητα).
● Να συζητήσουν μαζί του για τυχόν αλλαγές που μπορεί να προκύψουν στην κα­θη­με­ρι­νό­τη­τά του (αλλαγή διαμονής, αλλαγή σχολείου).

Πώς να μιλήσω στο παιδί μου για την οικονομική κρίση

Στους χαλεπούς καιρούς που διανύουμε η οικονομική κρίση είναι μια λέξη που α­κού­γε­ται κα­θη­με­­ρι­νά στον κοινωνικό και σχολικό περίγυρο του παιδιού αλλά και α­πό τα ΜΜΕ. Οι γονείς συ­χνά διερωτώνται ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος να του με­τα­φέ­ρουν την οικονομική κα­τά­στα­ση της οικογένειας χωρίς να το τρο­μο­κρα­τή­σουν ή να το αγχώσουν.

Κάποιες μικρές συμβουλές:

● Να μιλήσουν στο παιδί για την οικονομική κατάσταση με απλά λόγια, χωρίς άγχος και συ­ναι­σθη­­μα­τι­κή ένταση.
● Να το ενημερώσουν σε περίπτωση που η οικονομική κατάσταση της οικογένειας μπο­ρεί να ε­πι­φέ­­ρει αλλαγές στη ζωή του (μείωση στο χαρτζιλίκι ή στις δρα­στη­ρι­ό­τη­τές του).
● Να αποφύγουν εκφράσεις του τύπου «Δε θα έχουμε ψωμί να φάμε» ή «Θα μεί­νου­με ά­στε­γοι», προκειμένου να εξηγήσουν τη δεινή οικονομική κατάσταση στην ο­ποί­α βρί­σκο­νται. Αυ­τός ο τρόπος θα επιφέρει περισσότερο άγχος στο παιδί παρά κα­τα­νόη­ση της κατάστασης.
● Να μην του αποκρύψουν την αλήθεια σε περίπτωση που κάποιος από τους δύο γο­νείς μεί­νει άνερ­γος.
● Να του μεταδώσουν την ελπίδα ότι αυτή η κατάσταση είναι προσωρινή, ότι κά­ποια στιγ­μή θα με­ταβληθεί και πως γι’ αυτό δε χρειάζεται εκείνο να στε­νο­χω­ριέ­ται.

Πολλές φορές τα παιδιά συντονίζονται με την ψυχική κατάσταση των γονιών τους, με α­πο­τέ­λε­σμα να την απορροφούν. Αυτό μπορεί να έχει επιπτώσεις στην ψυχική και σωματική τους υ­γεί­α και να εκδηλωθούν προβλήματα όπως πονοκέφαλοι, δι­α­τρο­φι­κές δι­α­τα­ρα­χές ή δι­α­τα­ρα­χές ύπνου, αδι­καιολόγητη απόσπαση της προσοχής, άγ­χος και μελαγχολία. Σε περίπτωση που οι γονείς παρατη­ρήσουν κάποια αλλαγή στη συμπεριφορά του παιδιού θα χρειαστεί να α­πευ­θυν­θούν σε κάποιον ει­δικό ψυ­χι­κής υγείας.

ΠΗΓΗ: ΕΘΝΟΣ (29.08.2013)

Ο ρόλος του πατέρα στην ψυχοσυναισθηματική
ανάπτυξη του παιδιού

(κλινική ψυχολόγος)

Οι γονείς τοποθετούν τις πρώτες σταθερές βάσεις στην προσωπικότητα του παι­διού. Πα­λαι­ό­τε­ρα ο ρόλος τους ήταν διακριτός: Η μητέρα αναλάμβανε τη δι­α­παι­δα­γώ­γη­ση, τη φροντίδα και την ανα­τροφή των παιδιών, ενώ ο πατέρας ήταν ο «κου­βα­λη­τής», εκείνος δηλαδή που με­τέ­φε­ρε τα υλικά αγαθά στην οικογενειακή ε­στί­α. Τα τε­λευ­ταί­α χρόνια, με τις κοινωνικές και οι­κο­νο­μι­κές αλλαγές και την είσοδο της γυ­ναί­κας στην αγορά εργασίας, τα δεδομένα αυτά α­να­τρά­πη­καν. Σήμερα ο πα­τέρας συμ­με­τέ­χει όλο και πιο ενεργά στα οικογενειακά δρώμενα. Αυ­τό είναι ι­δι­αί­τε­ρα ω­φέ­λι­μο για το παιδί, καθώς δέχεται διαφορετικά ερεθίσματα ανάλογα με το φύ­λο, τις προσωπικές αξίες και τις εμπειρίες του κάθε γονιού.

Ο πατέρας μπορεί να λειτουργήσει ως εξισορροπιστής στη μοναδική δυαδική σχέση που δη­μι­ουρ­γεί­ται από την πρώτη στιγμή της γέννησης ανάμεσα στη μητέρα και το παι­δί. Βοηθάει να κοπεί ο ομ­φάλιος λώρος μεταξύ τους και προσφέρει ασφάλεια και προστασία, καθώς στα μά­τια του παιδιού είναι σύμβολο δύναμης και εξουσίας. Με τον τρόπο αυτό ολοκληρώνεται ο­μα­λά η κοινωνικοποίηση, η αυτονομία και η ψυ­χι­κή οργάνωσή του, αφού η συχνή παρουσία του πατέρα το καθιστά ικανό να α­πο­κτή­σει εμπιστοσύνη στον εαυτό του και να εξασφαλίζει τη δημιουργία υγιών σχέ­σε­ων με τους άλλους.

Η απουσία του πατέρα

Η μητέρα πρέπει να παραχωρήσει χώρο στον πατέρα, ώστε να μπορέσει να παίξει τον κα­θο­ρι­στι­κό του ρόλο. Σε αντίθετη περίπτωση η πατρική αποστέρηση θα έχει δυ­σά­ρε­στες ε­πι­πτώ­σεις στην ψυ­χοσυναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού: Θα πα­ρα­μεί­νει προσκολλημένο στη μητέρα και αυτό θα ε­πηρεάζει τη ζωή του, δη­μι­ουρ­γώ­ντας ένα αίσθημα προσωπικής α­δυ­να­μί­ας και ανεπάρκειας.

Η απουσία του πατέρα από τη ζωή του αγοριού παρεμποδίζει την ταυτοποίηση μαζί του, δι­α­δι­κα­σί­α η οποία είναι απαραίτητη για την ολοκλήρωση της ταυτότητάς του.
● Για να μπορέσουν να διαχειριστούν τα συναισθήματα της απώλειας, τα αγόρια μπο­ρεί να στρέ­ψουν την επιθετικότητά τους προς τους άλλους και να αναπτύξουν α­ντι­κοι­νω­νι­κή ή πα­ρα­πτω­μα­τι­κή συμπεριφορά. Συχνά διακατέχονται από α­να­σφά­λει­α και ανωριμότητα, έχουν χα­μη­λή αυτοεκτίμηση και εμπιστοσύνη στον εαυτό τους, δυ­σκο­λεύ­ο­νται στις σχέσεις με τους συ­νο­μη­λί­κους ή αναζητούν πατρικά υ­πο­κα­τά­στα­τα με λανθασμένη μορφή.

Στα κορίτσια η έλλειψη του πατέρα δημιουργεί διαστρεβλωμένη εικόνα για το α­ντρι­κό πρό­τυ­πο, με αποτέλεσμα να δυσκολεύονται στις σχέσεις τους με το άλλο φύ­λο.
● Τα κορίτσια, σε αντίθεση με τα αγόρια, στρέφουν την επιθετικότητά τους προς τον εαυτό τους. Παρουσιάζουν χαμηλή αυτοεκτίμηση, νιώθουν φόβο εγκατάλειψης και απόρριψης από το αντίθετο φύλο και αισθάνονται ενοχές όταν η σχέση τους δεν ε­ξε­λίσ­σε­ται σωστά, παρόλο που μπορεί να μην ευθύνονται εκείνα.

ΠΗΓΗ: ΕΘΝΟΣ (29.08.2013)


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: διαπαιδαγώγηση

3 Αυγούστου 2013

8 Ιουλίου 2013

Για γονείς και δασκάλους

Ας μην κόβουμε τα φτερά των παιδιών...


Ας τα βοηθήσουμε ν’ ανακαλύψουν
τα εργαλεία για μια ουσιαστική ζωή

και στο σπίτι...


και στο σχολείο...


Μα, πάνω απ’ όλα, ας τους επιτρέψουμε να γίνουν αυτό
που μπορούν, ας τους επιτρέψουμε να μας ξεπεράσουν.



3 Ιουλίου 2013

Μην τρελαίνεσαι, μανούλα!



Από τη maranda
(δασκάλα, xorevountapontikia.blogspot.gr)

Αγαπητή μαμά,
με αφορμή την έναρξη των καλοκαιρινών διακοπών θα ήθελα να σου ζητήσω τα ε­ξής:

● Μην γκρινιάζεις που ξυπνάω αργά! Ξεχνάς πόσο έχω κουραστεί όλο τον χειμώνα;

● Δείξε λίγη κατανόηση για την κατάσταση που επικρατεί στο δωμάτιό μου. Εσύ μπο­ρεί να το βλέ­­πεις σαν χάος, αλλά εγώ δε θέλω να χαλάσω το πεδίο δράσης που έ­στη­σα για τα παι­χνί­δια μου χτες ώς αργά. Αν κοιτάξεις καλύτερα, θα το δεις: Υ­πάρ­χει μια ιστορία εκεί! Θέλεις να σου την πω;

● Δε χρειάζεται να μου θυμίζεις ότι μου αγόρασες πέντε λογοτεχνικά βιβλία που πρέ­πει να δια­βά­σω στις διακοπές. Σκέψου μήπως είναι προτιμότερο να ζήσω κι ε­γώ κάποιες πε­ρι­πέ­τει­ες παρά να δια­βάζω μόνο γι’ αυτές. Όταν νιώσω την επιθυμία να διαβάσω, θα το κάνω ε­πει­δή μ’ ευχαριστεί και ό­χι γιατί πρέπει.

● Μην επιμένεις να παρακολουθήσω μαθήματα το καλοκαίρι. Δε χρειάζομαι κι άλ­λες δε­ξι­ό­τη­τες, χρόνο για παιχνίδι χρειάζομαι!

● Πάρ’ το απόφαση: Θα πέσω μερικές φορές απ’ το ποδήλατο. Και θα γρατζουνιστώ στους θά­­μνους. Δεν είναι λόγος αυτός να μη βγαίνω για παιχνίδι. Δεν μπορείς να με προ­στα­τεύ­εις α­πό όλους τους κινδύνους. Μου έχεις μάθει όλα τα σημαντικά πράγ­μα­τα για την ασφάλειά μου. Προσέχω, στ’ αλήθεια!

● Μην επιμένεις να αλλάζω ρούχα δεκαπέντε φορές τη μέρα. Όταν παίζω δε μ’ α­πα­σχο­λεί η κα­θα­­ρι­ό­τη­τα των ρούχων μου.

● Άσε με να τσακωθώ με τ’ αδέρφια μου. Σου υπόσχομαι ότι κι αυτό είναι μέρος του παι­­χνι­­διού μας και δε χρειάζεται ν’ ανησυχείς.

● Μην επιμένεις να φάω μπάμιες! Τρώω ένα σωρό λαχανικά και φρούτα. Δεν έχω δι­καί­ω­μα κι εγώ να μη μου αρέσει κάτι;

● Όταν πάω στην κατασκήνωση, μη μου τηλεφωνείς πέντε φορές τη μέρα. Χρει­ά­ζο­μαι χρόνο με ά­τομα της ηλικίας μου. Μην ανησυχείς τόσο, αν μ’ απασχολεί κάτι θα εί­σαι η πρώτη που θα το μά­θεις.

Με αγάπη, το τέκνο σου

ΥΓ. Το ξέρεις ότι σ’ αγαπώ, έτσι δεν είναι;

ΠΗΓΗ: xorevountapontikia.blogspot.gr (03.07.2013)

18 Ιουνίου 2013

Ανεξίτηλα σημάδια σε αθώες ψυχές

Πολύ πιο συχνό απ’ όσο νομίζουμε είναι το πρόβλημα της παιδικής κακοποίησης. Χι­λιά­δες παι­διά πέφτουν κάθε χρόνο θύματα σωματικής, συναισθηματικής ή σε­ξου­α­λι­κής κα­κο­ποί­η­σης, παραμέ­λησης ή άλλης εκμετάλλευσης. Σύμφωνα με τη δι­ευ­θύ­ντρι­α του Παι­δο­ψυ­χι­α­τρι­κού Τμήματος του Σισμανόγλειου Nοσοκομείου Α­να­στα­σί­α Κου­μού­λα, ο Παγκόσμιος Ορ­γα­νι­σμός Υγείας περιγράφει τέσσερις κύριες μορ­φές παι­δι­κής κακοποίησης:

1. Η σωματική κακοποίηση είναι μία πράξη από πρόσωπο φροντίδας που έχει ως α­πο­τέ­λε­σμα, ή έχει μεγάλη πιθανότητα να έχει ως αποτέλεσμα, τη σωματική βλάβη έ­ως και τον θά­να­το του παιδιού. Τέτοιες περιπτώσεις είναι οι κλοτσιές, το δά­γκω­μα, το ταρακούνημα, το μα­χαί­ρω­μα ή το γρονθοκόπημα. Το χτύπημα του παιδιού θε­ω­ρεί­ται συνήθως πράξη για ε­πι­βο­λή πει­θαρ­χί­ας, αν και μπορεί να θεωρηθεί ως κα­κο­ποί­η­ση όταν προκαλέσει μελανιές ή τραυ­μα­τι­σμό.

2. Η σεξουαλική κακοποίηση συνίσταται σε διάπραξη διείσδυσης, παρενόχλησης με ε­πα­φή των γεν­νητικών οργάνων ή άλλες σεξουαλικές πράξεις, με τις οποίες τα παι­διά χρη­σι­μο­ποι­ού­νται για να προσφέρουν σεξουαλική ικανοποίηση στον δράστη. Ο συ­γκε­κρι­μέ­νος τύπος κα­κο­ποί­η­σης περιλαμ­βάνει, επίσης, σεξουαλική εκ­με­τάλ­λευ­ση και παιδική πορνογραφία.

3. Η συναισθηματική και ψυχολογική κακοποίηση είναι ένα επίμονο ή ε­πα­να­λαμ­βα­νό­με­νο μο­τί­βο συ­μπεριφοράς εκ μέρους του γονέα και περιλαμβάνει απόρριψη, α­πο­μό­νω­ση, τρο­μο­κρά­τη­ση, ταπεί­νωση, περιορισμό, έκθεση σε οικογενειακή βία, δυ­να­τό­τη­τα κατάχρησης ου­σι­ών και συμμετοχής σε εγκληματική δραστηριότητα. Οι πρά­ξεις αυτές έχουν μεγάλη πι­θα­νό­τη­τα να βλάψουν τη σωματική και ψυχική υγεία του παιδιού.

4. Μορφή κακοποίησης θεωρείται και η παραμέληση του παιδιού. Πρόκειται για την άρ­νη­ση ή την ανικανότητα, από την πλευρά του γονέα ή άλλου φροντιστή, να πα­ρέ­χει φροντίδα για την κα­λή υγεία και την ανάπτυξή του. Ο γονιός δεν είναι σε θέ­ση να ι­κα­νο­ποι­ή­σει τις βασικές α­νά­γκες του παιδιού, όπως τη διατροφή ή την ένδυση, να του προσφέρει ένα ασφαλές κα­τα­φύ­γι­ο, στοργή και προσοχή. Μπορεί, επίσης, να υ­πάρ­χει ανεπαρκής επίβλεψη και ε­γκα­τά­λει­ψη. Η παραμέληση μπο­ρεί να είναι σω­μα­τι­κή ή και συναισθηματική.

Ολέθριες οι συνέπειες της σεξουαλικής κακοποίησης

Έντονες συναισθηματικές αντιδράσεις, που μπορεί να οδηγήσουν μέχρι και σε αυ­το­κτο­νι­κές τά­σεις, προκαλεί κάθε είδους σεξουαλική παραβίαση κατά την παιδική η­λι­κί­α. Σύμφωνα με στοι­χεί­α που παρουσίασε η Αναστασία Κουμούλα σε σχετική η­με­ρί­δα του Τμήματος Ψυ­χι­α­τρι­κής Παιδιών και Ε­φήβων του Σισμανόγλειου, ο φό­βος, το άγχος, η κατάθλιψη, ο θυμός και η χαμηλή αυτοεκτίμηση είναι μερικές α­πό τις κυ­ρι­ό­τε­ρες ψυχολογικές συνέπειες που έπονται της παιδικής κακοποίησης. Α­κόμη και ένα άγγιγμα ή η έκθεση ενός ανηλίκου σε πορ­νο­γρα­φι­κό υλικό επιδρούν κα­τα­στρο­φι­κά στην ψυχολογία του παιδιού. Στις άμεσες συνέπειες συ­γκα­τα­λέ­γο­νται, ε­πί­σης, η χαμηλή επίδοση στο σχολείο, αγχώδεις διαταραχές (φοβίες, ε­φι­άλ­τες) αλ­λά και αυτοκτονική συμπεριφορά.

Μελέτες έχουν καταδείξει ότι το 37-53% των παιδιών που υπέστησαν σεξουαλική κα­κο­ποί­η­ση πά­σχουν από διαταραχή μετατραυματικού στρες, μια ψυχιατρική δι­α­τα­ρα­χή που εκ­δη­λώ­νε­ται μετά από ένα έντονα τραυματικό γεγονός. Η διαταραχή εμ­φα­νί­ζε­ται με ε­πα­να­λαμ­βα­νό­με­νους εφιάλτες, επεισόδια επαναβίωσης του τραυ­μα­τι­κού γεγονότος, μείωση εν­δι­α­φε­ρό­ντων και αίσθημα αποξένω­σης από τους άλ­λους, υ­περ­βο­λι­κό άγχος και ευερεθιστότητα, που τε­λι­κά προκαλούν δυσλειτουργία στο παι­δί.

Ενίοτε τα θύματα δεν παρουσιάζουν άμεσα συμπτώματα αλλά επιπτώσεις κατά την ε­νή­λι­κη ζω­ή τους. Σε μια πρόσφατη μετα-ανάλυση 37 μακροχρόνιων μελετών δι­α­πι­στώ­θη­κε ότι η παι­δι­κή σεξου­αλική κακοποίηση συνδέεται, μεταξύ άλλων, με αγ­χώ­δεις διαταραχές, κα­τά­θλι­ψη, διαταραχές δια­τροφής, διαταραχές ύπνου, δι­α­τα­ραγ­μέ­νες διαπροσωπικές σχέσεις με το άλ­λο φύλο (που κάποιες φορές λαμβάνουν τη μορ­φή ενδοοικογενειακών συγκρούσεων και δι­α­ζυ­γί­ου), απόπειρες αυτοκτο­νίας. Α­ξί­ζει να αναφερθεί ότι οι επιστήμονες έχουν εντοπίσει συ­σχε­τι­σμό της σε­ξου­α­λι­κής κακοποί­ησης στην παιδική ηλικία και με σωματικά προβλήματα ό­πως γα­στρε­ντε­ρι­κές διαταραχές, χρόνιο κοιλιακό άλγος, ψυχογενείς επιληπτικές κρί­σεις και μη ειδικά άλγη.

Κακοποίηση και αποκάλυψη

Ιδιαίτερα δύσκολη και πολύπλοκη είναι η αποκάλυψη της κακοποίησης σύμφωνα με την Όλ­γα Θε­μελή, λέκτορα Εγκληματολογικής Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρή­της. Όπως ε­ξη­γεί η ίδια, σε μια από τις πρώτες έρευνες που διενεργήθηκαν για το θέ­μα στις ΗΠΑ τα πε­ρισ­σό­τε­ρα από τα μισά θύματα δεν ανέφεραν ποτέ κατά τη δι­άρ­κει­α της ζωής τους την παραβίαση που υπέστησαν, ενώ με­ταγενέστερη έρευνα έ­φε­ρε στο φως ότι το 75% των θυμάτων είχε κρα­τή­σει για πάντα το μυστικό του.

Το μικρό ποσοστό των θυμάτων που αποκαλύπτουν την κακοποίηση το πράττει συ­νή­θως με­τά την ε­νηλικίωσή του. Οι περισσότεροι ανήλικοι, μάλιστα, αρνούνται ότι υ­πέ­στη­σαν σε­ξου­α­λι­κή κακοποίη­ση, ακόμη κι όταν υφίστανται σημαντικά πα­θο­γνω­μι­κά ευρήματα και α­δι­ά­σει­στες αποδείξεις.

Ο ψυχίατρος Roland Summit το 1983 διέκρινε τα πέντε στάδια του «συνδρόμου» της μη α­πο­κά­λυ­ψης:
● Μυστικότητα.
● Δημιουργία ενός αισθήματος ανημπόριας και αβοηθησίας.
● Παγίδευση και συμβιβασμός.
● Καθυστέρηση στην αποκάλυψη.
● Ανάκληση της αρχικής γνωστοποίησης.

Τα δύο πρώτα στοιχεία, σύμφωνα με την κ. Θεμελή, θεωρούνται θεμελιώδους ση­μα­σί­ας για τη διά­γνωση του συνδρόμου της μη αποκάλυψης ενδεχόμενης σε­ξου­α­λι­κής κα­κο­ποί­η­σης. Ε­νί­ο­τε τα παιδιά επιχειρούν με τον δικό τους τρόπο να γνω­στο­ποι­ή­σουν το γεγονός, χωρίς ό­μως να το κατορθώνουν λόγω διαφόρων α­να­σταλ­τι­κών πα­ρα­γό­ντων. Στο σημείο αυτό είναι α­πα­ραί­τη­τη η συνδρομή ενός ει­δι­κού, ο οποίος θα χει­ρι­στεί το παιδί με τρόπο που θα το εν­θαρ­ρύ­νει να ομολογήσει τη θυματοποίη­σή του.

Πώς μπορούν οι γονείς να προφυλάξουν τα παιδιά τους

Χρήσιμες πληροφορίες για το πώς μπορούν οι γονείς να προφυλάξουν τα παι­διά τους α­πό πι­θανή σεξουαλική κακοποίηση δίνει σε ανακοίνωσή της η α­στυ­νο­μί­α. Στην α­να­κοί­νω­ση αναφέ­ρονται όλα όσα μπορούν να πουν με απλό και κα­τα­νοη­τό τρόπο οι γο­νείς στα παιδιά τους και είναι τα παρακάτω:
● Ένας ενήλικος δεν πρέπει ποτέ να ζητάει από ένα παιδί να αγγίξει το ίδιο τα γεν­νη­τι­κά του όργανα.
● Κανένας ενήλικος δεν πρέπει να αγγίζει τα γεννητικά όργανα των παιδιών, ε­κτός αν εί­ναι γιατρός στο ιατρείο του.
● Κανένας ενήλικος δεν πρέπει να ζητάει από ένα παιδί να κάνει οτιδήποτε μα­ζί του ε­νώ είναι είτε εκείνος είτε το παιδί χωρίς ρούχα.
● Κανένας ενήλικος δεν πρέπει να ζητάει από ένα παιδί να κρατήσει κάτι κρυ­φό ή μυ­στι­κό α­πό τους γονείς του, κυρίως κάτι που αφορά το ίδιο.

Η συμπεριφορά του παιδιού μετά την κακοποίηση

Σε ομιλία τους σε ημερίδα που διοργανώθηκε στο Σισμανόγλειο με θέμα «Όταν τα παι­δι­κά ό­νει­ρα γίνονται εφιάλτες» οι γιατροί Μ. Στρούθος και Ι. Γιαννοπούλου α­να­φέρ­θη­καν στα «κα­μπα­νά­κια» που «χτυπούν» όταν ένα παιδί κακοποιείται σε­ξου­α­λι­κά. «Σε αυτές τις πε­ρι­πτώ­σεις παρατηρείται α­πρόσμενη πτώση στη σχολική ε­πί­δο­ση. Παρατηρούνται επίσης α­πρό­σμε­νες εναλλαγές συναισθήμα­τος, ευ­ε­ρε­θι­στι­κό­τη­τα, συναίσθημα κατάθλιψης, χαμηλή αυ­το­ε­κτί­μη­ση, γενικευμένο άγχος, κρίσεις πα­νι­κού, ανεξήγητοι φόβοι και αποφυγή συ­γκε­κρι­μέ­νων ατόμων ή τοποθεσιών. Για πα­ρά­δειγ­μα, το παιδί δε θέλει να πάει στο σπίτι ενός α­γα­πη­μέ­νου θείου ή παππού, αρ­νεί­ται επίμονα να συμμετάσχει στη γυμναστική ή στο κο­λύ­μπι, ε­νώ παλιά του ά­ρε­σε, και φαίνεται φοβισμένο. Επίσης αισθάνεται φόβο προς όλους τους ά­ντρες, κα­θώς και έντονο θυμό. Εμφανίζει απρόσμενες αλλαγές στη συμπε­ριφορά, έντονη α­ντί­δρα­ση στο άγγιγμα, προσκόλληση σε κάποιον ενήλικο, καθώς και απομόνωση α­πό τους συ­νο­μη­λί­κους και την οικογένεια».

Τα συμπτώματα που προαναφέρθηκαν δεν αποτελούν παρά μόνο την κορυφή του πα­γό­βου­νου:
● Ένα σεξουαλικά κακοποιημένο παιδί θα εμφανίσει παλινδρόμηση σε προ­γε­νέ­στε­ρα στάδια της ανάπτυξης του: νυχτερινή ενούρηση, πιπίλισμα δαχτύλου κτλ.
● Θα παρουσιάσει ψυχοσωματικά συμπτώματα (πόνους σε διάφορα σημεία του σώ­μα­τος), δι­α­τα­ρα­χές στον ύπνο και στη λήψη τροφής. Ενδέχεται, επίσης, να προ­σπα­θή­σει να φύγει α­πό το σπίτι ή να κάνει απόπειρα αυτοκτονίας.

Στην πορεία το παιδί μπορεί να αναπτύξει σε μικρή ηλικία συμπεριφορές που δεί­χνουν ότι έ­χει κα­κοποιηθεί σεξουαλικά. Οι δύο επιστήμονες αναφέρουν ότι:
● Μπορεί να χρησιμοποιεί σεξουαλικές εκφράσεις που δεν ακούγονται στο σπίτι ή το σχολείο και παράλληλα δεν είναι αναμενόμενες για την ηλικία του.
● Μπορεί να κάνει ζωγραφιές με ξεκάθαρο σεξουαλικό περιεχόμενο χωρίς να μπο­ρεί να τις ερ­μη­νεύ­σει.
● Μπορεί να χρησιμοποιήσει βία ή να δωροδοκήσει άλλα μικρότερα παιδιά για να συμ­με­τά­σχουν σε σεξουαλική δραστηριότητα.
● Μπορεί να αυξηθεί η συχνότητα του αυνανισμού, να γίνεται σε βαθμό τραυ­μα­τι­σμού και να συ­νο­δεύ­ε­ται από λεκτική έκφραση ή κινήσεις σώματος που μιμούνται σε­ξου­α­λι­κή πράξη.
● Όταν το σεξουαλικά κακοποιημένο παιδί φτάσει στην εφηβεία, εμφανίζει πολύ αυ­ξη­μέ­νη σε­ξου­α­λι­κή δραστηριότητα και μπορεί να φτάσει στην εφηβική πορνεία.

Οι κ. Στρούθος και Γιαννοπούλου επισημαίνουν ότι υπάρχουν και προβλήματα κα­θα­ρά ι­α­τρι­κής φύ­σης που εγείρουν υπόνοιες για σεξουαλική κακοποίηση:
● Μπορεί να εμφανιστούν σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, ερεθισμός, εκ­κρί­σεις και κνη­σμός των γεννητικών οργάνων ή του πρωκτού που συνοδεύεται από πό­νο.
● Μπορεί να υπάρχουν τραύματα ή μώλωπες στα γεννητικά όργανα ή το κορίτσι να έ­χει υ­πο­στεί ρήξη του παρθενικού υμένα.
● Μπορεί το παιδί να αντιδρά έντονα σε ιατρικές ή οδοντιατρικές πράξεις.

ΠΗΓΗ: ΕΘΝΟΣ (06.06.2013)