8 Μαΐου 2016

Ούτε έπιπλο ούτε πρίγκιπας ούτε σάκος του μποξ

(δημοσιογράφος)

Κακοποιημένα ή παραμελημένα παιδιά, νήπια θύματα των ίδιων των γονιών τους. Δε­κά­δες δρα­μα­τι­κές ιστορίες με πρωταγωνιστές τετράχρονα ή πεντάχρονα μο­νο­πω­λούν για μέρες την ε­πι­και­ρό­τη­τα, ε­γεί­ροντας πάντα το ίδιο αναπάντητο ε­ρώ­τη­μα: Πώς είναι δυνατόν η όποια συν­θή­κη να είναι ι­σχυ­ρό­τε­ρη από τη γονεϊκή α­φο­σί­ω­ση;

Εκατομμύρια άνθρωποι δεν επιλέγουν να γίνουν γονείς –πάνω από 250.000 αμ­βλώ­σεις γί­νο­νται ε­πι­σή­μως στη χώρα μας, είμαστε πρώτοι στην Ευρώπη και τρί­τοι στον κό­σμο. Ε­κα­τομ­μύ­ρι­α άλλοι το ε­πι­λέ­γουν με ανάμεικτα συναισθήματα. Πολλοί άν­θρω­ποι φέρνουν στον κό­σμο ένα παιδί ελαφρά τη καρ­δί­α, χωρίς να νιώθουν την πυκνή πραγ­μα­τι­κό­τη­τα της ε­πι­λο­γής τους. Γεννούν γιατί είναι απλώς στη φύση του αν­θρώ­που να γεννά, αλλά όχι πάντα και να ανατρέφει. Δεν είναι όλοι οι άνθρωποι έ­τοι­μοι να αποδεχθούν τον ρόλο του γονέα, δη­λα­δή του ανθρώπου που μέχρι να κλεί­σει τα μά­τια για πά­ντα θα καρδιοχτυπά για εκείνη την άλ­λη ύ­παρ­ξη που ξε­κί­νη­σε το ταξίδι της ζωής αρ­χι­κά α­πό­λυ­τα εξαρτώμενη από αυτόν. Είναι μια ευ­θύ­νη χαρ­μό­συ­νη, γε­μά­τη με χίλιες χαρές αλλά και χίλιες α­γω­νί­ες. Πρέπει να θέλεις να τη ση­κώ­σεις. Να θέ­λεις να νοιάζεσαι.

Αλλά ακόμη κι αν επιθυμεί κανείς τα παραπάνω, το να είσαι γονιός είναι μια τέχνη δύ­σκο­λη να την α­σκείς. Είναι μια διαρκής πορεία στην κόψη του ξυραφιού. Τα παι­διά δεν είναι ούτε «έ­πι­πλα» ούτε αυ­το­κράτορες, δεν είναι σάκος του μποξ, συ­ναι­σθη­μα­τι­κό δεκανίκι ή κα­τοι­κί­δι­ο. Πρέπει να γνωρίζει κα­νείς πόσο θα προχωρήσει στη ρύθ­μι­ση της ζωής τους και πότε θα στα­μα­τή­σει.

Οι άνθρωποι κατανοούν τον εαυτό τους μέσα από τον καθρέφτη των σχέσεων. Μέ­σα από αυ­τές α­πο­φεύ­γουν να γίνονται θύματα της υπερβολικής υποκειμενικότητας. Η σχέση με το παι­δί είναι σχο­λεί­ο. Καθώς ανατρέφεις, ξεπερνάς την ομ­φα­λο­σκό­πη­ση και τον υπαρξιακό φό­βο και ακολουθείς την αντικειμενική ροή των πραγμάτων.

Από τους γονείς που τα επιθυμούν τα παιδιά υφίστανται τρεις συνήθεις κα­κο­ποι­ή­σεις:
● Η πρώτη είναι η υπερπροστασία. Η παγίδα τού να τους προσφέρονται όλα στο πιά­το, με α­πο­τέ­λε­σμα να νιώθουν ανίκανα να φέρουν σε πέρας κάτι μόνα, να ε­λέγ­ξουν την ίδια τους τη ζω­ή. Έτσι γί­νο­νται άτομα με έλλειψη αυτοεκτίμησης, που α­να­ζη­τούν πάντα στήριγμα σε κά­ποιον.
● Η δεύτερη είναι η συναισθηματική κακοποίηση. Όταν ο γονιός τοποθετεί το παιδί στη θέση του συ­ναι­σθη­μα­τι­κού του συντρόφου και αδράχνεται από εκείνο. Στην πε­ρί­πτω­ση αυτή δεν εί­ναι ο γο­νιός που καλύπτει την ανάγκη του παιδιού αλλά το α­ντί­στρο­φο.
● Η τρίτη είναι η αμέλεια. Τα παιδιά δεν μπορούν να συλλάβουν ότι η φιλαυτία και η δί­ψα για α­το­μι­κή επικράτηση είναι οι αιτίες για τις διαταραγμένες σχέσεις και τα εν­δο­οι­κο­γε­νει­α­κά ε­γκλή­μα­τα, τις εντάσεις, τη βία, τον τρόμο. Δε γνωρίζουν ακόμη πως όταν ο άνθρωπος προ­βάλ­λει πάνω στην οι­κο­γέ­νεια τη φλόγα της δικής του εμ­μο­νής, γεννιούνται εγκλήματα.

Τα παιδιά, ωστόσο, βλέπουν ξεκάθαρα στο πρόσωπο του προβληματικού γονιού τον άν­θρω­πο που τους στερεί τη γαλήνη, την ξενοιασιά, την αγάπη, την ασφάλεια, το ό­νει­ρο. Οι με­γά­λοι δεν το α­ντι­λαμ­βά­νο­νται.

ΠΗΓΗ: Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ (06.05.2016)

2 Μαΐου 2016

Γονείς ελικόπτερα: Κρατάτε αποστάσεις!

Ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας είναι σαφής. Κρατάτε, λέει, ασφαλείς αποστάσεις α­πό τα προ­­πο­­ρευ­­ό­­με­­να οχήματα είτε είναι σταματημένα είτε εν κινήσει. Απλό και κα­τα­νοη­τό. Μακάρι να ήταν το ί­διο απλό και όσον αφορά τις αποστάσεις που πρέπει να κρατούμε οι γονείς από τα παιδιά μας.

Τώρα τελευταία ένας καινούργιος όρος έκανε την εμφάνισή του. Είναι οι γονείς ε­λι­κό­πτε­ρα. Αυ­τοί, δη­λα­δή, που βρίσκονται συνέχεια σαν ελικόπτερα πάνω από τα παι­διά τους, πα­ρα­κο­λου­θούν κάθε τους κίνηση, δεν τα αφήνουν να αναλαμβάνουν πρω­το­βου­λί­ες και τα πνίγουν με την αγάπη και την προ­στα­σί­α τους.

Το να θέλει κάποιος να προστατέψει και να βοηθήσει το παιδί του είναι απολύτως κα­τα­νοη­τό. «Θα έ­κανα τα πάντα για να βοηθήσω τα παιδιά μου», λένε οι πε­ρισ­σό­τε­ροι γονείς και το εν­νο­ούν. Αυτό το «τα πάντα», όμως, περιλαμβάνει πολλά. Από μια υ­γι­ή μέχρι μια αρ­ρω­στη­μέ­νη συμπεριφορά. Για­τί είναι ένα πράγμα, για παράδειγμα, να κάτσω να εξηγήσω στο παιδί μου πώς να κάνει ε­ξι­σώ­σεις με κλάσματα και ε­ντε­λώς διαφορετικό να κάτσω να τις λύσω ε­γώ.

Οι γονείς ελικόπτερα ζουν και αναπνέουν για τα παιδιά τους, δεν υπάρχει τίποτε άλ­λο στη ζω­ή τους. Φτάνουν στο σημείο να μην μπορούν να διαχωρίσουν τον εαυτό τους από το παι­δί. Όταν α­να­φέ­ρονται σε αυτό μιλούν στον πληθυντικό αριθμό: Βγά­λα­με δοντάκια, κάναμε εμ­βό­λι­ο, πα­ρα­κο­λου­θού­με μα­θή­μα­τα πιάνου, πήραμε άριστα στο διαγώνισμα. Και τούτο εί­ναι το λιγότερο. Οι γονείς ε­λι­κό­πτε­ρα θέλουν να α­σκούν τον πλήρη έλεγχο στη ζωή των παι­διών τους: Ποια ρούχα θα φο­ρέ­σουν, ποιοι θα είναι οι φίλοι τους, πώς θα κάνουν την κατ’ οί­κον εργασία τους, τι θα σπου­δά­σουν.

Είναι φρικτό να μεγαλώνει κανείς σε συνθήκες σκλαβιάς. Δόθηκαν πολλοί αγώνες για την ε­­λευ­­θε­­ρί­­α, για να φτάνουμε στο σημείο σήμερα οι ίδιοι οι γονείς να γίνονται δυ­νά­στες. Η κα­τα­πί­ε­ση που υ­φί­στα­νται αυτά τα παιδιά είναι τρομερή, αλλά δυ­στυ­χώς δεν είναι το μοναδικό πρό­βλη­μα που έχουν να αντιμετωπίσουν. Τα παιδιά που βρί­σκο­νται στο επίκεντρο του γο­νεϊ­κού σύμπαντος προ­σγει­ώ­νο­νται άσχημα ό­ταν δι­α­πι­στώ­σουν ότι δε συμβαίνει το ίδιο στην α­λη­θι­νή ζωή. Τα παιδιά των γονιών ε­λι­κο­πτέ­ρων είναι άβουλα, αδύναμα να αντεπεξέλθουν στις πραγματικές δυσκολίες της ζω­ής.

H πρώην Πρύτανης του Πανεπιστημίου του Στάντφορντ Lythcott-Haims υ­πο­στη­ρί­ζει πως οι γο­νείς ε­λι­κόπτερα καταστρέφουν μια ολόκληρη γενιά παιδιών. Ως ε­πι­κε­φα­λής ενός από τα πιο φημισμένα πα­νεπιστημιακά ιδρύματα σε ολόκληρο τον κό­σμο έ­χει παρατηρήσει τα τε­λευ­ταί­α χρόνια όλο και πε­ρισσότερους φοιτητές να μην εί­ναι σε θέση να φροντίσουν τον εαυτό τους στα πιο απλά ζη­τή­μα­τα. Νέοι με α­πί­στευ­τες γνώ­σεις, που όμως δεν μπορούν να κάνουν τα αυτονόητα. Μιλούν τρεις ξέ­­νες γλώσ­σες και δεν ξέρουν πώς να κλείσουν ένα ραντεβού στο νοσοκομείο. Παίρ­νουν άριστα στις ε­ξετάσεις και δεν μπορούν να πάνε να ψωνίσουν ό,τι χρει­ά­ζε­ται για να μα­γει­ρέ­ψουν.

Όλοι θέλουμε να βοηθήσουμε τα παιδιά μας. Οι ειδικοί λένε να το κάνουμε με τέ­τοιο τρόπο, ώ­στε να μην ευνουχίζουμε την προσωπικότητά τους. Άλλο είναι να στέ­κο­μαι συμπαραστάτης δί­πλα στο παιδί μου και άλλο να στέκομαι μπάστακας από πά­νω του. Η ζωή είναι και σκληρή και δύσκολη. Γι’ αυτό το περίπλοκο, ακατανόητο, ί­σως και ζοφερό μέλλον που τα περιμένει ας δώσουμε στα παιδιά μας το καλύτερο ε­φό­δι­ο: την ικανότητα να σκέφτονται μόνα τους και να παίρνουν τις αποφάσεις που τα α­φορούν, γνωρίζοντας πάντα πως οι πράξεις τους έχουν και συνέπειες. Αυτό θα έ­πρε­πε να ήταν γραμ­μένο στον Κώδικα Γονεϊκής Συμπεριφοράς, αν βέ­βαι­α υπήρχε κά­τι τέτοιο.

ΠΗΓΗ: www.philenews.com (26.10.2015) / Ξένια Τούρκη


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: υπερπροστασία

Μήπως είστε γονείς ελικόπτερα;

(ψυχοπαιδαγωγός, οικογενειακή-συστημική σύμβουλος)

Οι γονείς ελικόπτερα είναι εκείνοι οι μανιώδεις προστατευτικοί μπαμπάδες και μα­μά­δες που «αι­­ω­­ρού­­νται» γύρω από τα παιδιά τους. Όταν όμως οι γονείς προ­σπα­θούν να βγάζουν όλα τα εμπόδια α­πό τον δρόμο των παιδιών τους, δημιουργούν α­νή­μπο­ρους εφήβους και ε­νή­λι­κες που α­να­ζη­τούν πάντοτε μια μαμά να ορμήσει να τους σώ­σει.

Εσείς είστε γονιός ελικόπτερο; Δείτε μερικά από τα εμφανή σημάδια:

1. Παραχαϊδεύετε και επαινείτε συνεχώς τα παιδιά σας. Ενώ τα παιδιά χρειάζονται εν­­θάρ­­ρυν­­ση, μπορεί να υπερβάλλετε επαινώντας τα, όταν για παράδειγμα νιώθετε μια α­κα­τα­νί­κη­τη, ασυνείδητη ε­πι­θυ­μία να τα επαινείτε και να τα επιβραβεύετε πά­ντο­τε.

2. Κάνετε εσείς τα περισσότερα για το παιδί σας. Τα βοηθάτε χωρίς να σας ζητηθεί. «Θα σου α­πλώσω εγώ τη μαρμελάδα στο ψωμί, για να μη λερωθείς, να μην κοπείς, να μην κου­ρα­στείς»... Με το να είστε συνεχώς εξυπηρετικοί στα παιδιά σας τα ε­μπο­δί­ζε­τε να γίνουν αυ­τό­νο­μα. Η συνεχής βοή­θεια δεν τους δίνει την ευκαιρία να πει­ρα­μα­τι­στούν και τα κάνει εύ­θραυ­στα.

3. Προσπαθείτε να προλάβετε όλα τα λάθη. Φανταστείτε αυτό: Το παιδί σας παίζει στις κού­νιες και ένα άλλο παιδί έρχεται και προσπαθεί να το σπρώξει στον δρόμο. Αι­σθά­νε­στε έ­τοι­μοι να πα­ρέμ­βε­τε; Φράσεις όπως «Ο γιος σας είναι αγενής και σπρώ­χνει το μωρό μου!» σας θυμίζουν κάτι;
● Αν ένα παιδί έχει πρόβλημα με έναν φίλο του, καλό θα ήταν να το ακούσετε και ί­σως να του προ­τεί­νε­τε κάποιες λύσεις, αλλά δεν είναι ανάγκη να παρασυρθείτε από τα συναισθήματά σας και να μα­λώ­σε­τε το άλλο παιδί ή να στραφείτε άμεσα στους γο­νείς του. Πολλές φορές τα παι­διά τα πη­γαί­νουν καλύτερα χωρίς την επέμβαση των ενηλίκων.

4. Παραμελείτε τη σχέση σας με τον σύντροφό σας. Πόσος καιρός πέρασε από τότε που φύ­γα­τε για να περάσετε ένα ήσυχο Σαββατοκύριακο οι δυο σας; Καταλαβαίνετε ό­τι κάτι δεν πά­ει καλά, ό­ταν όπου κι αν πάτε υπάρχει κι ένα παιδί μαζί σας. Οι οι­κο­γέ­νει­ες που ε­πι­κε­ντρώ­νο­νται στα παιδιά δε φτιάχνουν ούτε σωστούς γονείς ού­τε σω­στά παιδιά.

5. Γίνεστε ο καλύτερος φίλος του παιδιού σας. Πολύ συχνά οι γονείς δεν ξέρουν τι να κά­νουν με τη δική τους ζωή. Όταν μια μητέρα κάθεται σπίτι και περιμένει να έρ­θουν το παιδί της και οι φίλοι του, ώστε να κά­νουν παρέα, το μήνυμα που στέλνει εί­ναι: «Δεν έχω φίλους, φο­βά­μαι να κάνω ε­νή­λι­κες φίλους. Φοβάμαι να πω ακόμη και το πρόβλημά μου. Δεν έχω τίποτε άλ­λο να κάνω στη ζωή μου...».
● Τα παιδιά είναι σαν μικρά μόρια αέρα που τρυπώνουν και γεμίζουν οποιοδήποτε κε­νό συ­να­ντή­σουν. Αν η ζωή σας είναι κενή, εκείνα αυτομάτως θα τρέξουν να γε­μί­σουν το κενό, όσο κι αν δια­μαρ­τύ­ρε­στε.

6. Προσφέρετε πολλές υλικές ανταμοιβές. Πολύ συχνά μπορεί να αισθάνεστε ε­νο­χή για το έρ­γο σας ως γονείς και προσπαθείτε να επανορθώσετε τα λάθη σας σε έ­ναν το­μέ­α με το να εί­στε πο­λύ υ­πο­χω­ρη­τι­κοί σε έναν άλλο. Μαλώνετε με την γυ­ναί­κα σας; Είστε χωρισμένοι; Περ­νά­τε πολλές ώ­ρες στη δουλειά σας; Προσφέρετε στα παι­διά σας πολλές υλικές α­ντα­μοι­βές και νομίζετε ότι έτσι τα αποζημιώνετε κα­τά έ­να μέρος για τη στενοχώρια που νιώθουν, αλ­λά δυστυχώς κάτι τέτοιο δεν ι­σχύ­ει. Α­πλώς συσσωρεύετε στε­νο­χώ­ρια πάνω στη στε­νο­χώ­ρια, διογκώνοντας τα προ­βλή­μα­τα.

7. Εξωθείτε το παιδί σας σε πολλές εξωσχολικές δραστηριότητες. Μπορείτε να πι­έ­σε­τε τα παιδιά μέ­χρι να καταρρεύσουν και στη συνέχεια να τα πιέσετε ακόμη πε­ρισ­σό­τε­ρο, αλλά το μόνο πράγμα που θα πετύχετε είναι δυστυχισμένοι έφηβοι που ί­σως έχουν μια μέτρια ε­πι­τυ­χί­α στη σταδιοδρομία τους, αν σταθούν τυχεροί.
● Αν το παιδί σας αρρωσταίνει συχνά, δεν έχει κοινωνική ζωή ή έχει χαμηλή ι­κα­νό­τη­τα να α­να­πτύσ­σει κοι­νω­νικές σχέσεις, αν είναι συναισθηματικά μουδιασμένο, τό­τε εί­ναι καιρός για αλ­λα­γή.

8. Περιμένετε από το παιδί σας να εκπληρώσει τα δικά σας όνειρα. Ως γονείς δί­νε­τε τα πά­ντα στα παιδιά σας προκειμένου να πετύχουν τον στόχο. Συχνά τρέφεστε με αυ­τό. Υ­πε­ρη­φα­νεύ­ε­στε α­πό τις επιτυχίες τους και ταπεινώνεστε από τις α­πο­τυ­χί­ες τους. Δε «ζείτε» για να ζή­σουν μια άνετη και ξένοιαστη ζωή τα παιδιά σας. Θυ­σι­ά­ζε­στε για εκείνα, αλλά η ίδια η θυ­σί­α εί­ναι η τροφή σας. Η ε­πι­τυ­χί­α τους σας δι­και­ώ­νει, σας ανακουφίζει.

9. Δίνετε διαταγές στα παιδιά και όχι ξεκάθαρους κανόνες, που τους προσφέρουν δο­­μή. Τα παι­διά αποκτούν εσωτερική δομή και πειθαρχία αφού πρώτα δοκιμάσουν την ε­ξω­τε­ρι­κή δομή. Αντί να είστε οι ιδιοκτήτες των παιδιών, είναι καλύτερα να εί­στε οι φύλακές τους, οι προ­στά­τες και οι ο­δη­γοί τους. Μια καλή καθοδήγηση πε­ρι­λαμ­βά­νει αγάπη, φροντίδα, στορ­γή, αρχές και όρια. Όχι ό­μως διαταγές, κριτική και αυ­ταρ­χι­σμό. Ένας καλός αρχηγός εμπνέει τους άλλους να τον α­κο­λου­θή­σουν.

10. Είστε ανταγωνιστικοί με τους άλλους γονείς. «Δεν είναι δυνατόν οι συμ­μα­θη­τές σου να έχουν πά­ρει καλύτερο βαθμό στη Φυσική!» Το να συγκρίνετε τα παιδιά σας και να μπαί­νε­τε σε έναν συ­νε­χή ανταγωνισμό με τους άλλους γονείς μπορεί να τους κά­νει κακό και να τους δώ­σει την εντύπωση ό­τι οι άλλοι είναι καλύτεροι από ε­κεί­να. Να θυμάστε ότι και τα εξαιρετικά τα­λέ­ντα κάνουν λάθη.

Για να μπορέσει όμως κανείς να βοηθήσει πραγματικά τα παιδί του, πρώτα πρέπει να δου­λέ­ψει με τον εαυτό του, να τακτοποιήσει τις σκέψεις και τα συναισθήματά του, να α­να­κα­λύ­ψει τα «θέ­λω» και τα «δε θέλω» του και να προσπαθήσει να βάλει σε τά­ξη όλο αυτό το χάος που έ­χει μέσα του και γύρω του. Δεν μπορούμε να βοη­θή­σου­με κανέναν αν δε βοηθήσουμε πρώ­τα τον εαυτό μας. Με­γα­λώ­νου­με τον άλ­λον με­γα­λώ­νο­ντας τον εαυτό μας.

ΠΗΓΗ: www.babyonline.gr (29.09.2015)


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: υπερπροστασία

Γονείς ελικόπτερα

Συνέντευξη με τον Γιόζεφ Κράους
(πρόεδρος συνδικάτου εκπαιδευτικών της Γερμανίας, διευθυντής Λυκείου, ψυχολόγος, συγγραφέας του βι­βλί­ου «Γο­νείς ελικόπτερα»)

Ποιοι είναι «οι γονείς ελικόπτερα»;

Είναι γονείς οι οποίοι σαν ιπτάμενα ραντάρ υπερίπτανται κάθε στιγμή πάνω από τα παι­διά τους και εί­ναι έτοιμοι να επέμβουν για να τα «σώσουν». Συνήθως σηκώνουν πολ­λή σκόνη και η εμφάνισή τους γίνεται πάντοτε με θόρυβο. Μεταξύ αυτών των γο­νιών μπορεί κανείς να δι­α­κρί­νει τα «ε­λι­κό­πτερα διάσωσης», «τα ελικόπτερα ά­με­σης επέμβασης» και «τα ελικόπτερα με­τα­φο­ράς». Τους συ­να­ντάμε στα νηπιαγωγεία, στα σχολεία, στους συλλόγους και στα ι­α­τρεί­α.

Δεν υπήρχαν πάντα τέτοιοι γονείς ή είναι φαινόμενο του καιρού μας;

Μεμονωμένες περιπτώσεις υπήρχαν και πριν. Υπάρχει όμως σημαντική αύξηση στη Δύ­ση, ό­πως και στην Ασία. Πριν από μερικά χρόνια οι «γονείς ελικόπτερα» ανήκαν στην ανώτερη τά­ξη. Κατά τη γνώ­μη μου τους συναντά κανείς πια και στη μεσαία τά­ξη. Εκτιμώ ότι οι «γονείς ε­λι­κό­πτε­ρα», όπως και άλλες ακραίες περιπτώσεις γο­νιών (π.χ. εκείνοι που παραμελούν τα παι­διά τους), είναι πε­ρί­που το ένα τρίτο των γο­νιών. Ευτυχώς τα δύο τρίτα είναι συ­νερ­γά­σι­μοι, κανονικοί, φυσιολογικοί άν­θρω­ποι.

Σε τι οφείλεται η αύξηση του αριθμού των «γονιών ελικόπτερα»;

Ένας λόγος είναι ότι αυξάνεται ο αριθμός των οικογενειών με ένα παιδί. Επίσης, το γε­γο­νός ό­τι πολ­λοί πλέον γίνονται γονείς σε μεγαλύτερη ηλικία. Οι μεγαλύτεροι σε η­λι­κί­α γονείς είναι πο­λύ «προ­γραμ­ματισμένοι», με λιγότερο αυθορμητισμό και μι­κρό­τε­ρη ενσυναίσθηση. Ταυ­τό­χρο­να πα­ρα­τη­ρεί­ται μια όλο και μεγαλύτερη ψυ­χο­λο­γι­κο­ποί­η­ση της ανατροφής των παιδιών. Αυ­τό οφείλεται σε μια πραγματική πλημ­μυ­ρί­δα της λεγόμενης βιομηχανίας συμβουλευτικής, μέ­σω του έντυπου και η­λε­κτρο­νι­κού τύπου.

Μέσα σ’ όλα αυτά πρέπει να προσθέσουμε και τον φόβο που προκαλείται από τις έ­ρευ­νες που «δι­α­πι­στώ­νουν» ότι οι Γερμανοί μαθητές υστερούν σε σχέση με τους συ­νο­μη­λί­κους τους πα­γκο­σμί­ως κι ότι αν δε φοιτήσουν στο ανώτερο σχολείο ή στα πα­νε­πι­στή­μι­α, δεν έχουν κα­μιά ελπίδα στον πα­γκό­σμιο ανταγωνισμό.

Ποια είναι η εξέλιξη των παιδιών αυτών των γονέων;

Τα παιδιά αυτά, ενώ αναπτύσσουν έντονες φιλοδοξίες, από την άλλη δυ­σκο­λεύ­ο­νται να α­να­λά­βουν ευ­θύνες. Δυσκολεύονται στην πραγματικότητα να ενηλικιωθούν και περ­νά­νε μια πα­ρα­τε­τα­μέ­νη ε­φη­βεί­α, δεν αποκτούν πραγματική αυτονομία από τους γο­νείς. Όπως κα­τα­λα­βαί­νε­τε, αυτά τα παιδιά γί­νο­νται στη συνέχεια και προ­βλη­μα­τι­κοί σύζυγοι.

Τα σημερινά παιδιά είναι διαφορετικά από τα παιδιά των προηγούμενων γενεών;

Η υπερπροστατευτική παιδαγωγική έχει κάνει τα παιδιά διαφορετικά. Η ακτίνα δρά­σης των ση­με­ρι­νών δεκάχρονων παιδιών από τα δύο με τρία χιλιόμετρα που ή­ταν πα­λιό­τε­ρα έχει πε­ρι­ο­ρι­στεί στα 200 με 300 μέτρα (ΣΗΜ. 1). Πολλά παιδιά που υ­περ­προ­στα­τεύ­ο­νται δεν τους ε­πι­τρέ­πε­ται, για πα­ρά­δειγ­μα, να σκαρφαλώσουν σε έ­να δέ­ντρο και μεταφέρονται με το αυ­το­κί­νη­το μέχρι την πόρτα του σχολείου (ΣΗΜ. 2). Έ­τσι δε μαθαίνουν μόνα τους να διαχειρίζονται τους κινδύνους.

Το τηλεοπτικό στερέωμα, από την άλλη, τρομοκρατεί ότι παντού υπάρχουν κίν­δυ­νοι και ότι το κα­κό κα­ρα­δοκεί. Οι στατιστικές, βέβαια, δείχνουν ακριβώς το α­ντί­θε­το. Για παράδειγμα, ο α­ριθ­μός των νε­κρών από τροχαία από τη δεκαετία του 1970 έ­χει μει­ω­θεί κατά 80% (ΣΗΜ. 3).

Εκτός από γονείς, υπάρχουν και παππούδες ελικόπτερα;

Όπου συμμετέχω σε ημερίδες με θέμα τους «γονείς ελικόπτερα» έρχονται και πολ­λοί παπ­πού­δες. Με­ρι­κοί όντως κακομαθαίνουν τα εγγόνια τους. Υπάρχουν όμως και πολ­λοί οι ο­ποί­οι α­ντι­με­τω­πί­ζουν με έντονο σκεπτικισμό την ανατροφή των ση­με­ρι­νών παιδιών.

Ποιος είναι ο αντίλογος στους «γονείς ελικόπτερα»;

Κατά την άποψή μου η ανατροφή των παιδιών είναι μια υπόθεση που έχει κάποια ό­ρι­α στον προ­γραμ­μα­τι­σμό. Πρέπει να βρίσκει κανείς τη χρυσή τομή μεταξύ του «κα­θο­δη­γώ» και του «α­φή­νω να α­να­πτυχθεί». Οι γονείς δεν πρέπει, από φόβο ότι θα χά­σουν την αγάπη των παι­διών τους, να τα α­φή­νουν να κάνουν ό,τι θέλουν. Θα πρέ­πει να τους επιτρέψουμε να παίρ­νουν πρωτοβουλίες. Ακόμη κι αν αποτύχουν, θα μά­θουν να διαχειρίζονται την απογοήτευση και την αποτυχία τους. Πρέπει να τα ε­μπι­στευ­τού­με, γιατί έτσι θα αποκτήσουν αυτοεκτίμηση, θα γίνουν υπεύθυνα και θα ε­ξε­λίσ­σο­νται με εμπιστοσύνη στον εαυτό τους.

Επίσης, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το χιούμορ παίζει σημαντικό ρόλο στην α­να­τρο­φή των παι­διών. Το χιούμορ ακτινοβολεί ζεστασιά, δημιουργικότητα και καλοσύνη. Δί­νει μια ευκαιρία να α­ντι­με­τω­πί­ζου­με πιο ψύχραιμα τις ανεπάρκειες και τις δυ­σκο­λί­ες μας.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
1. Στις ελληνικές πόλεις μάλλον έχει μηδενιστεί.
2.Πάνω στο ίδιο θέμα έχει ενδιαφέρον η επιστολή που έστειλε στην εφημερίδα «Stut­tgarter Zei­tung» ο διευθυντής του Δημοτικού σχολείου της πόλης Bad Cann­statt, διαμαρτυρόμενος για τη συ­­μπε­ρι­φο­ρά των γονιών του σχολείου. Γράφει χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά: «Καθημερινά πολλοί γο­­νείς φέρ­νουν τα παιδιά τους με το αυ­το­κί­νη­το μέχρι την είσοδο του σχολείου, όπου παρ­κά­ρουν πα­ρά­νο­μα πα­ρε­μπο­δί­ζο­ντας την α­σφα­λή είσοδο των μαθητών. Στη συνέχεια ξε­φορ­τώ­νουν τσάντες και παιδιά και τα α­κο­λου­θούν κουβαλώντας τις τσάντες μέσα στις τάξεις, ό­που και περιμένουν να βγά­λουν τα μπουφάν των παιδιών και να τα κρεμάσουν στις κρε­μά­στρες. Με την ευ­και­ρί­α ψά­χνουν και τους εκπαι­δευ­τι­κούς για να ρωτήσουν διάφορα πράγ­μα­τα. Η κα­­τά­­στα­­ση είναι α­πί­στευ­τη και απαράδεκτη».
3. Ακόμη και στην περίπτωση της παιδικής κακοποίησης οι έρευνες δείχνουν ότι κα­τά 90% συμ­­βαί­­νει στο στενό οικογενειακό πε­ρι­βάλ­λον και όχι έξω από αυτό, α­να­φέ­ρει ο Γιόζεφ Κρά­ους σε άλ­λη συ­νέ­ντευ­ξή του.


ΠΗΓΗ: www.alfavita.gr (10.04.2016)

Επιθετικοί γονείς στα σχολεία

(γραμματέας Συλλόγου Εκπαιδευτικών Π.Ε. Χαϊδαρίου, Αν. Αιρετός ΠΥΣΠΕ Γ΄ Αθήνας)

Ένα φαινόμενο που παίρνει διαστάσεις τα τελευταία χρόνια στην εκπαίδευση είναι οι γονείς που έρ­χο­νται στο σχολείο με επιθετική, ακόμη και πολεμική διάθεση. Αυ­τοί οι γονείς δεν ε­μπι­στεύ­ο­νται το σχο­λείο και το αμφισβητούν σε κάθε του πτυ­χή. Δε θα ήταν υπερβολή αν λέ­γα­με ότι ένα από τα σο­βα­ρό­τερα προβλήματα (ίσως το σο­βα­ρό­τε­ρο) που δυσχεραίνουν την εκ­παι­δευ­τι­κή διαδικασία εί­ναι η, χωρίς σοβαρή αι­τί­α, απαξιωτική και επιθετική συμπεριφορά με­ρί­δας γονέων. Μέσα σε τέτοιο κλί­μα η ίδια η εκπαιδευτική διαδικασία καθίσταται προ­βλη­μα­τι­κή.

Οι γονείς αυτοί είναι ανώτερης μόρφωσης, υπερπροστατευτικοί, έχουν απόλυτες α­πό­ψεις για την εκ­παί­δευ­ση και την ανατροφή των παιδιών και απαιτούν από το σχο­λεί­ο να προ­σαρ­μο­στεί στις δι­κές τους αντιλήψεις και επιθυμίες, τις οποίες θε­ω­ρούν αδιαπραγμάτευτες.
● Κάποιοι από αυτούς βρίσκονται ανελλιπώς την ώρα των διαλειμμάτων στα κά­γκε­λα, για να φέ­ρουν «κάτι» στο (υπέρβαρο συχνά) παιδί τους, που –όμως– «δεν τρώ­ει τί­πο­τα».
● Όταν ψιχαλίζει, έρχονται να δουν μήπως βγήκαν τα παιδιά στην αυλή στο δι­ά­λειμ­μα και αρ­ρω­στή­σουν.
● Όταν τα παιδιά τους πηγαίνουν στο θέατρο, κουβαλούν μαζί τους κινητό (γνω­ρί­ζο­ντας ότι α­πα­γο­ρεύ­ε­ται), γιατί θέλουν να ξέρουν πού βρίσκονται, «μη συμβεί κά­τι».
● Στην τσάντα τούς βάζουν προμήθειες που θα έφταναν να ταΐσουν τουλάχιστον δύο παι­διά για μια ο­λόκληρη μέρα, ενώ για να μη... ζηλεύουν τους δίνουν μαζί τους χρή­μα­τα (από πέντε μέ­χρι και δέ­κα ευρώ αυτήν την εποχή της κρίσης), «να πάρουν κά­τι α­πό το κυλικείο».
● Ανησυχούν για τους βαθμούς. Για τους σημαιοφόρους. Για το ποια δασκάλα θα πά­ρει την τά­ξη του χρόνου. Για το αν θα τελειώσουν την ύλη (της δευτέρας δη­μο­τι­κού). Για τις πολλές ή λί­γες ερ­γα­σί­ες που τους βάζει η δασκάλα. Και οπωσδήποτε για το μπούλινγκ. To παιδί τους εί­ναι πάντοτε θύ­μα. Ποτέ θύτης. Αν όλοι λένε το α­ντί­θε­το, τότε απλά αυτό έχει στοχοποιηθεί.

Τα παιδιά αυτών των γονιών συνήθως αντιμετωπίζουν προβλήματα προσαρμογής και συ­νύ­παρ­ξης στο σχολικό περιβάλλον. Δυσκολεύονται να σεβαστούν τους κα­νό­νες του σχολείου και δημιουργούν δι­αρκώς προβλήματα με τους συμμαθητές τους αλ­λά και τους εκ­παι­δευ­τι­κούς.

Τοξικό κλίμα

Το φαινόμενο αυτό έλαβε ανεξέλεγκτες διαστάσεις μετά την ψήφιση του νόμου που έ­θε­τε σε αρ­γί­α τους εκπαιδευτικούς ακόμη και με την κατάθεση μήνυσης ε­να­ντί­ον τους. Δεκάδες ήταν οι πε­ρι­πτώ­σεις εκπαιδευτικών σε ολόκληρη τη χώρα που βί­ω­σαν έναν πραγματικό εφιάλτη, συ­χνά με α­στή­ρι­κτες και αστείες κα­τη­γο­ρί­ες. Αυ­τή ό­μως η κατάσταση δεν ταλαιπώρησε μόνο κά­ποιους εκ­παι­δευ­τι­κούς. Δη­μι­ούρ­γη­σε έ­να τοξικό κλίμα στα σχολεία. Οι εκπαιδευτικοί έ­νιω­θαν, και ακόμη νιώ­θουν, ότι εί­ναι ευάλωτοι και απροστάτευτοι μπροστά σε παράλογες α­παι­τή­σεις και ε­πι­θε­τι­κές συ­μπε­ρι­φο­ρές με­ρί­δας γονέων.

Από την πλευρά της διοίκησης ακόμη και κραυγαλέα παράλογες καταγγελίες α­κο­λου­θού­σαν την τυ­πι­κή διαδικασία της διερεύνησης, «δικαιώνοντας», έστω και πρό­σκαι­ρα, αυτού του τύ­που τη συ­μπε­ρι­φο­ρά. Αυτή η αντιμετώπιση ενθάρρυνε πε­ρισ­σό­τε­ρο τη γιγάντωση του φαι­νο­μέ­νου.

Κανείς βέβαια δε θα μπορούσε να ισχυριστεί ότι το σχολείο είναι ένας χώρος α­παλ­λαγ­μέ­νος α­πό προ­βλή­μα­τα, όπου όλα λειτουργούν ιδανικά ή ότι και οι εκ­παι­δευ­τι­κοί δεν έχουν ευθύνες (ε­ξάλ­λου μέρος της κοινωνίας είναι κι εκείνοι), αλλά αυ­τή η κα­τά­στα­ση ελάχιστα έχει να κάνει με πραγ­μα­­τι­κά προβλήματα.

ΠΗΓΗ: www.alfavita.gr (10.04.2016)