31 Ιουλίου 2011

Παιδιά με εφόδια και… άγχος

Είναι πνιγμένα, άκρως καλλιεργημένα και αγχωμένα. Είναι τα σημερινά παιδιά, το ε­­βδο­μα­δι­αί­ο πρόγραμμα των οποίων περιλαμβάνει τουλάχιστον αγγλικά, γαλλικά, κο­μπιού­τερ, καράτε και πιά­νο, με διάφορες παραλλαγές στο άθλημα και το μουσικό όρ­γα­νο. Κι αυτά, εφόσον όλα πη­γαί­νουν καλά. Αν όμως για κακή τους τύχη πα­ρου­σι­ά­σουν αδυναμία σε κάποιο μάθημα του σχολείου, τότε στη λίστα προ­στί­θε­νται τα ι­δι­αί­τε­ρα στα μαθηματικά, τη γλώσσα κ.ο.κ. Εί­ναι τα παι­διά που οι γο­νείς έχουν βαλ­θεί να μετατρέψουν σε ολοκληρωμένους α­να­γεν­νη­σι­α­κούς αλλά και σύγχρονους αν­­θρώ­πους το αργότερο από τα οκτώ τους χρόνια.

Το πρόβλημα δεν είναι τόσο η πληθώρα των ασχολιών όσο η υποχρέωση των παι­διών να δι­α­πρέ­ψουν σε ό,τι κι αν επιδοθούν. Η πίεση αυτή ξεπερνά συχνά τα όριά τους. Σύμφωνα με τα στοιχεία της βρετανικής στατιστικής υπηρεσίας, το 4% των παι­διών και των νέων υ­πο­φέ­ρουν από μόνιμο άγ­χος και κατάθλιψη, που α­πο­δί­δο­νται στις συνεχείς δοκιμασίες, τα α­πο­τε­λέ­σμα­τα των εξετάσεων και το καθημερινό στρες. Μια άλλη έρευνα, στην οποία πήραν μέ­ρος 1.000 νέοι 15-21 ετών, έδειξε ότι ο­κτώ στους δέκα ήξεραν κάποιον συνομήλικό τους που α­ντι­με­τώ­πι­ζε ψυχολογικό πρό­βλη­μα, ενώ πά­νω από τους μισούς γνώριζαν κάποιον που προ­σπά­θη­σε να κάνει κα­κό στον εαυτό του ή έπασχε α­πό κατάθλιψη.

Στη Βρετανία ο συγγραφέας παιδικών βιβλίων Πιτ Τζόνσον μίλησε με εκατοντάδες μα­θη­τές η­λι­κί­ας 7 έως 14 ετών. Αυτό που ανακάλυψε είναι ότι τα παιδιά νιώθουν συ­χνά κουρασμένα α­πό τη γονική παρουσία. Όπως λέει στην «Ιντεπέντεντ», «τα παι­διά θέλουν την ησυχία τους. Οι γονείς όμως θεω­ρούν ότι πρέπει να δη­μι­ουρ­γή­σουν γύ­ρω τους ένα περιβάλλον γεμάτο ε­ρε­θί­σμα­τα, ώστε να τα πάνε καλύτερα στο σχο­λεί­ο. Αναλαμβάνουν να αξιοποιήσουν τον ε­λεύ­θε­ρο χρόνο των παιδιών τους, γε­μί­­ζο­ντάς τον με εξωσχολικές δραστηριότητες».

Ακόμη λοιπόν κι όταν υπάρχει κάποιο κενό μεταξύ γερμανικών και μπάσκετ, ο πρό­θυ­μος γο­νιός θα φροντίσει να περάσει λίγο «ποιοτικό χρόνο» με το καμάρι του. Κα­τά τον Τζόνσον, οι δύ­ο αυτές λέ­ξεις προκαλούν κυριολεκτικά τρόμο στα παιδιά, γιατί ξέ­ρουν ότι εννιά φορές στις δέ­κα αντιστοι­χούν σε κάτι εκπαιδευτικό. Ακόμη και το παι­χνί­δι δεν εκτιμάται πλέον γι’ αυτό που είναι, αλλά ο­φείλει να έχει α­να­πτυ­ξι­α­κές προ­ε­κτά­σεις.

Η τάση αυτή, όπως και πολλά άλλα εγκλήματα, ξεκινά από τις καλύτερες προ­θέ­σεις. Εί­ναι φυ­σι­κό να επιθυμούν οι γονείς να δώσουν στα παιδιά τους όσο το δυ­να­τόν πε­ρισ­σό­τε­ρα ε­φό­δι­α για να αντι­μετωπίσουν έναν ομολογουμένως σκληρό και α­ντα­γω­νι­στι­κό κόσμο. Στην πο­ρεί­α όμως χάνουν το μέτρο και η επιθυμία με­τα­τρέ­πε­ται σε πα­ρά­λο­γη απαίτηση, αφού τα παι­διά καταλήγουν να αισθά­νονται υ­πο­χρε­ω­μέ­να να δι­α­κρί­νο­νται εντός κι εκτός σχολείου, να α­ρι­στεύ­ουν παντού και πάντα. Πράγ­μα το ο­ποί­ο, φυσικά, είναι αδύνατο αλλά και μη ρε­α­λι­στι­κό.

Όπως επισημαίνουν όλοι οι παιδαγωγοί, είναι αναγκαίο για τα παιδιά να μάθουν τι ση­μαί­νει ε­πι­τυ­χί­α και αποτυχία. Η απομάκρυνση της αβεβαιότητας ισοδυναμεί με α­πο­μά­κρυν­ση από την πραγματικό­τητα. Κατά τον κοινωνιολόγο Φρανκ Φουρέντι, «μί­α α­πό τις μεγαλύτερες προ­κλή­σεις που αντιμε­τωπίζουν οι γονείς είναι ο χει­ρι­σμός της αποτυχίας και της α­πο­γοή­τευ­σης. Δεν υπάρχει τίποτε χει­ρότερο από το να φο­βά­σαι να αποτύχεις». Δυστυχώς, ο φόβος αυ­τός είναι μεγαλύτερος από ποτέ. Εί­ναι χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό ότι το 2001 τα εγχειρίδια που υ­πήρ­χαν στη Βρετανία για το πώς να με­γα­λώ­­σει κανείς «έξυπνα και ικανά παιδιά» ήταν πε­ρισ­σό­τε­ρα από τα μω­ρά που γεν­νή­θη­καν.

Το μόνο θετικό είναι ότι ο κίνδυνος όλης αυτής της «πολυπραγμοσύνης» έχει αρ­χί­σει να γί­νε­ται αι­σθητός. Οι Αμερικανοί ψυχολόγοι χαρακτηρίζουν το φαινόμενο του «υ­­περ­­προ­­γραμ­­μα­­τι­­σμού» της παιδικής δραστηριότητας εθνική επιδημία, ενώ οι πε­ρισ­σό­τε­ροι ειδικοί που α­σχο­λού­νται με παιδιά προειδοποιούν ότι η επιτάχυνση της νοη­τι­κής ανάπτυξης ε­πι­τυγ­χά­νε­ται συ­χνά σε βάρος της κοινωνι­κής και συ­ναι­σθη­μα­τι­κής εξέλιξης. Είναι άλλωστε γνωστό ότι οι πιο ι­σορ­ρο­πη­μέ­νοι ενήλικοι είναι ε­­κεί­νοι που χάρηκαν την παιδική τους ηλικία. Ας ελπίσουμε ό­τι κά­ποιοι γονείς α­κού­νε...

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (01.03.2003) / Λήδα Παπαδοπούλου

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου