23 Σεπτεμβρίου 2010

Οικογένεια και παιδικός ψυχισμός

(ψυχολόγος, παιδοψυχολόγος, συγγραφέας, www.akappatou.gr)

Είναι κοινά παραδεκτό ότι στην οικογένεια αρχίζει και τελειώνει η διαμόρφωση της προ­σω­πι­κό­τη­τας των παιδιών. Μέσα σ’ αυτή θα πρέπει να αναζητήσουμε τη ρί­ζα τυχόν προβλημάτων συ­μπε­ρι­φο­ράς. Καθοριστικός, μάλιστα, θεωρείται ο ρό­λος της τα πρώτα εφτά χρόνια της ζω­ής του παι­διού, γιατί είναι η ηλικία που μπαίνουν τα θεμέλια της προσωπικότητας και δη­μι­ουρ­γού­νται οι προϋ­ποθέσεις για τη μελ­λο­ντι­κή ιδιοσυγκρασία του.

Τα στοιχεία που θα κληρονομήσει από τους γονείς του, καθώς επίσης και οι συν­θή­κες μέσα στις ο­ποίες θα μεγαλώσει (η διαπαιδαγώγησή του, το περιβάλλον, οι φί­λοι κτλ.), θα ορίσουν στο μέλλον τη συμπεριφορά του ως ενήλικος.

Ο παιδικός ψυχισμός είναι σε συνεχή ανάπτυξη. Αν ένα παιδί βιώσει ένα πολύ δυ­σά­ρε­στο γε­γο­νός στη μικρή του ηλικία, αυτό μπορεί να το σημαδέψει, να αφήσει α­νε­ξί­τη­λα σημάδια στην ψυχή του και να επηρεάσει την εξελικτική του πορεία.

Γεγονότα που μπορεί να επηρεάσουν τη συναισθηματική εξέλιξη του παιδιού

● Ο πρώιμος αποχωρισμός από τη μητέρα, κυρίως τους πρώτους μήνες της ζωής του.
● Η κακή σχέση μεταξύ των γονιών: συνεχείς τσακωμοί, ένταση, έντονη α­ντι­πα­ρά­θε­ση.
● Ο χωρισμός των γονιών.
● Ο θάνατος ενός από τους γονείς.
● Ο αλκοολισμός κάποιου από τους γονείς.
● Οι χρόνιες ασθένειες: ψυχασθένειες, καρκίνος κ.ά.
● Προβλήματα υγείας του βρέφους, που παρουσιάζονται κατά τη γέννηση, ή ψυ­χο­σω­μα­τι­κή α­νω­ρι­μό­τη­τα.
● Κοινωνικά προβλήματα (π.χ. οικονομική δυσπραγία).

Προβληματική διαπαιδαγώγηση

Πίσω από επιθετικά παιδιά, παιδιά που λένε ψέματα, κλέβουν, έχουν δυσκολία στη σχέ­ση με συ­νο­μη­λί­κους τους ή παρουσιάζουν συμπτώματα ανορεξίας, ενούρησης, αϋ­πνί­ας κτλ. κρύ­βε­ται συχνά λάθος διαπαιδαγώγηση.

Στην εποχή μας πολλοί γονείς, επειδή έχουν συναίσθηση της ευθύνης τους για την ψυ­χι­κή υ­γεί­α του παιδιού τους, αναζητούν το ιδανικό μοντέλο διαπαιδαγώγησης προ­κει­μέ­νου να α­πο­φύ­γουν τα λάθη των δικών τους γονιών. Συχνά, όμως, ε­πι­χει­ρούν να εφαρμόσουν μέτρα που ί­σως δεν τους ται­ριάζουν.

Τα παιδιά έχουν ανάγκη από ποιότητα στην επαφή με τους γονείς, από ουσιαστικό χρό­νο ε­πι­κοι­νω­νίας μαζί τους. Τα προβλήματα στη διαμόρφωση της προ­σω­πι­κό­τη­τάς τους μπορεί να προκληθούν από διάφορες τακτικές στη διαπαιδαγώγηση, ό­πως:

Συνεχής αυταρχικότητα και απόρριψη. Στην περίπτωση αυτή οι γονείς δεν α­πο­δέ­χο­νται τα παι­διά, διαρκώς απαγορεύουν διάφορα χωρίς να εξηγούν τον λόγο, θε­ω­ρούν αυτονόητα τα θετικά στοιχεία του παιδιού και το επικρίνουν εμμένοντας μό­νο στα αρνητικά. Τα παιδιά, ό­μως, χρειάζο­νται μηνύματα αγάπης και στοργής, για­τί έτσι νιώθουν ασφάλεια.

Υπερπροστατευτισμός. Οι γονείς καταπιέζουν την αυτοβουλία του παιδιού, προ­σφέ­ρο­ντας τα πάντα προτού τα χρειαστεί. Έτσι του στερούν τη δυνατότητα να προ­σπα­θή­σει μόνο του, με αποτέ­λεσμα να γίνεται παθητικό, αδέξιο, χωρίς ε­μπι­στο­σύ­νη στον εαυτό του, ε­ξαρ­τη­μέ­νο και ανασφα­λές.

Μικρές πολύτιμες συμβουλές

● Μάθετε να ακούτε το παιδί σας.

● Δείχνετέ του εμπιστοσύνη.

● Ενισχύετε την αυτενέργειά του.

● Παίρνετε στα σοβαρά τα συναισθήματά του.

● Συζητάτε μαζί του και απαντάτε στα ερωτήματα που θέτει.

● Έχετε υπόψη ότι οι υποχωρητικοί γονείς είναι εξίσου «κακοί» με τους αυ­στη­ρούς.

● Βάζετε σαφή όρια και κανόνες που δεν παραβιάζονται εύκολα.

● Αγαπάτε κι αποδέχεστε το παιδί σας, ακόμη και όταν η συμπεριφορά του σας ε­ξορ­γί­ζει.

● Μην καταδικάζετε τον εαυτό σας για όποια λάθη κάνετε στη διαπαιδαγώγηση του παι­διού.

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (19.01.2010)


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: ψυχική υγεία

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου