1 Σεπτεμβρίου 2010

Το παιχνίδι μεγαλώνει γερά παιδιά

Συνέντευξη με την Ελένη Λαζαράτου
(επίκουρη καθηγήτρια παιδοψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών)

Τι ρόλο παίζει το παιχνίδι στη ζωή ενός παιδιού;

Το παιχνίδι είναι ευχαρίστηση, είναι δημιουργικότητα, στηρίζεται στη φαντασία και εί­ναι α­πα­ραί­τη­το για την ομαλή ανάπτυξη της προσωπικότητας. Το να παίζεις είναι μια εμπειρία πα­ρα­γω­γι­κή, το να παίζεις σημαίνει να συγκεντρώνεις τα στοιχεία από τον εξωτερικό κόσμο και να τα θέτεις στην υπηρεσία του εσωτερικού σου κόσμου. Το παιδί πρέπει να τα χρησιμοποιεί, να τα συνδέει, να τα ε­πενδύει με έναν τέτοιο τρό­πο που να παίρνει ευχαρίστηση, και αυτό είναι κά­τι δομικό για την προ­σω­πι­κό­τη­τά του.

Μπορεί ένα παιχνίδι να... απειλήσει την ψυχή ενός παιδιού; Τι πρέπει να προσέχει κά­ποιος πριν αγοράσει ένα παιχνίδι;

Τα παιχνίδια που απορροφούν όλη την ψυχική ενέργεια ενός παιδιού είναι ε­πι­κίν­δυ­να. Όταν, δη­λα­δή, δε μένει στο παιδί χώρος για κάτι άλλο. Αυτά είναι παι­χνί­δια που μπορεί να γίνουν ε­πα­να­λη­πτι­κά και καταναγκαστικά. Για παράδειγμα, ένα ε­πι­θε­τι­κό παιχνίδι βεβαίως ε­πι­τρέ­πε­ται, γιατί το παιδί κάνει αποφόρτιση ο­ρι­σμέ­νων φυ­σι­κών αναγκών (π.χ. κινητικότητα), αλ­λά κά­νει κακό όταν παίζει μόνο μ’ αυτό και ό­λη του η ενέργεια απορροφάται από αυτό.

Όταν διαλέγει κάποιος ένα παιχνίδι θα πρέπει να σκεφτεί την ηλικία και το νοητικό ε­πί­πε­δο του παιδιού για το οποίο προορίζεται. Καλό είναι ένα παιχνίδι με το οποίο το παιδί παίζει πραγ­μα­τι­κά, χτίζει, ταιριάζει, δημιουργεί, φτιάχνει κάτι με ένα υ­λι­κό καλής ποιότητας και με ευ­χά­ρι­στα χρώμα­τα. Καλό είναι ένα παιχνίδι που του κε­ντρί­ζει το ενδιαφέρον και το παιδί φτά­νει στο τέλος, δεν το παρατάει στη μέση. Έ­να παιχνίδι που το παιδί καταλαβαίνει τη χρη­σι­μό­τη­τά του και το προσέχει.

Το παιχνίδι για μας τους επαγγελματίες της ψυχικής υγείας είναι τρόπος έκφρασης της ψυ­χι­κής λει­τουργίας ενός παιδιού, μέσα από τον οποίο μπορούμε να δούμε τις ψυ­χι­κές συ­γκρού­σεις του, την ε­πιθετικότητα, τη ζήλια, τα αισθήματα ενοχής, τις δι­εκ­δι­κή­σεις του. Μπορούμε έ­τσι να πούμε ότι υ­πάρχει μια συμβολική σημασία του παι­χνι­διού που αποκαλύπτει τις ε­σω­τε­ρι­κές συγκρούσεις του παιδιού. Κι αυτό γί­νε­ται με μια προσεκτική παρατήρηση του πε­ρι­ε­χο­μέ­νου του παιχνιδιού, του τρό­που με τον οποίο παίζει το παιδί και των συναισθημάτων με τα ο­ποί­α το συνοδεύει.

Τουλάχιστον στις μεγάλες πόλεις τα ομαδικά παιχνίδια έχουν δώσει τη θέση τους στα α­το­μι­κά-μοναχικά. Τι επιπτώσεις έχει αυτό;

Χάνεται το να μοιράζεσαι την ευχαρίστηση με τους άλλους, όπως και ένα κομμάτι εκ­μά­θη­σης και μί­μησης, καθώς μαθαίνεις από τον άλλο όταν μιμείσαι κάτι. Χάνεται, ε­πί­σης, το αίσθημα τού να ανή­κεις σε μια ομάδα, που είναι πολύ βασικό, διότι το να α­νή­κεις σημαίνει ότι α­πο­δέ­χε­σαι κάποιους κα­νό­νες για να είσαι σε αυτή την ομάδα. Κανόνες που οργανώνουν τις σχέ­σεις μέσα στην ομάδα και αναδεικνύουν τους ρό­λους.

Λένε πως η υπερβολική προσφορά παιχνιδιών στα παιδιά τούς στερεί την πραγ­μα­τι­κή ευ­χαρίστηση.

Η υπερβολική προσφορά σταματάει την επιθυμία. Το πιο ωραίο είναι να επιθυμείς κά­τι, να ζή­σεις με την επιθυμία για κάποιο διάστημα και μετά να έρθει η εκ­πλή­ρω­ση. Το να περιμένεις τον Άγιο Βα­σίλη είναι το να περιμένεις να εκπληρωθεί η ε­πι­θυ­μί­α σου. Αυτό είναι το πιο ση­μα­ντι­κό: η αναμονή. Όταν το παιδί έχει ό,τι θέλει α­μέ­σως, την άλλη στιγμή το παρατάει, δεν α­ντι­προ­σω­πεύ­ει κάτι γι’ αυτό.

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (20.12.2005) / Χριστίνα Παπασταθοπούλου, Μαρία Δέδε


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: παιχνίδι

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου