20 Αυγούστου 2011

Συμβουλές σεξουαλικής αγωγής

(ειδικός ψυχικής υγείας, σεξολόγος, υπεύθυνη της Εταιρείας Μελέτης Ανθρώπινης Σεξουαλικότητας)

1. Από ποια ηλικία το παιδί έχει ιδιωτικές στιγμές στην τουαλέτα;

Από την ηλικία των 5 ετών περίπου καλό είναι να κατανοήσει ότι η τουαλέτα α­πο­τε­λεί προ­σω­πι­κό χώρο, τον οποίο δεν πρέπει να μοιράζεται με κανένα. Πρέπει να μά­θει να κάνει μπά­νιο και να φρο­ντίζει την προσωπική του υγιεινή μόνο του. Φυ­σι­κά ό,τι ισχύει για τους ε­νη­λί­κους ισχύει και για το παιδί: πάντα χτυπάμε για να μπού­με ό­ταν η πόρτα είναι κλειστή. Μια δι­α­κρι­τι­κή αρχική επίβλεψη για να είμαστε ή­συ­χοι, η αποθήκευση αιχμηρών και επικίνδυνων α­ντι­κει­μέ­νων σε χώρους μη προ­σβά­σι­μους από το παιδί και μια απλή ερώτηση του τύπου «ό­λα εντάξει;», που ε­φό­σον α­πα­ντη­θεί καταφατικά δε χρειάζεται να επαναλαμβάνεται συ­νε­χώς, αρκούν και για να εί­μα­στε εμείς ήσυχοι και το παιδί να μην αισθάνεται ότι το κα­τα­σκο­πεύ­ου­με ή το θε­ω­ρού­με ανίκανο να διεκπεραιώσει α­πλά ζητήματα.

2. Δυο αδέρφια διαφορετικού φύλου μπορούν να μοιράζονται το ίδιο δωμάτιο;

Τα παιδιά διαφορετικού φύλου καλό είναι να έχουν από την αρχή ξεχωριστά δω­μά­τι­α. Αυτό θα συνδράμει στην αυτονομία και στην ανεξαρτησία τους, ενώ θα α­πο­τρέ­ψει τυ­χόν προ­βλή­μα­τα με τον ερ­χο­μό του δεύτερου παιδιού (το πρώτο δε θα αι­σθαν­θεί ό­τι δέχεται εισβολέα στον προσωπικό του χώρο). Πάντως, τα αδέρφια μέ­χρι την η­λι­κί­α των 3-4 ετών μπορούν να μοι­ρά­ζο­νται τον ίδιο χώρο.

3. Πώς αντιδρούμε όταν το παιδί αυτοϊκανοποιείται;

Η αυτοϊκανοποίηση στα παιδιά είναι μια απόλυτα φυσιολογική και αναμενόμενη σε­ξου­α­λι­κή έκ­φρα­ση και συνήθως περιλαμβάνει ενασχόληση με τα γεννητικά όρ­γα­να και τις ερωτογόνες πε­ρι­ο­χές του σώματός τους (π.χ. θηλές). Όταν βρεθούμε μπρο­στά σε μια σκηνή ενεργής σε­ξου­α­λι­κής έκφρασης του παιδιού, δεν πρέπει να α­ντι­δρά­σου­με, να δείξουμε έκπληξη, α­πο­ρί­α, επιδοκιμασία ή αποδοκι­μασία. Η επίπληξη, η τιμωρία, η παρατήρηση, ο χλευασμός και η δι­α­κω­μώ­δη­ση είναι απαγορευτι­κές συ­μπε­ρι­φο­ρές για τους γονείς. Εάν το παιδί δεν πε­ρι­ο­ρί­ζει την ενασχόληση με τα γεν­νη­τι­κά του όργανα στο δωμάτιό του, πρέπει να μεριμνήσουμε ώ­στε να κα­τα­νοή­σει πως πρόκειται για μια προ­σωπική υπόθεση και δεν μπορεί να α­σχο­λεί­ται με τις εν λό­γω περιοχές του σώματός του σε κοινή ή δημόσια θέα –χωρίς βέβαια να το ε­μπο­τί­σου­με με συναισθήματα ντροπής και ενοχής σαν να πράττει κάτι κακό.

4. Μπορούμε να εμφανιζόμαστε γυμνοί μπροστά στο παιδί;

Καλύτερα όχι, για να αποφύγουμε την πιθανότητα να επηρεαστεί αρνητικά η ψυ­χο­σε­ξου­α­λι­κή του ανάπτυξη, κυρίως όταν αναφερόμαστε στη σχέση μητέρας-γιου και πα­τέ­ρα-κόρης. Εάν α­πλά τύχει, δεν υπάρχει λόγος πανικού και το παιδί δεν πρέπει να α­ντι­λη­φθεί ότι ντρα­πή­κα­με ή νιώσαμε αμήχα­να. Οι φυσιολογικές αντιδράσεις (σαν να μην έχει συμβεί τί­πο­τα) είναι πά­ντα οι πιο επιτυχείς. Αν δεχτούμε ε­ρω­τή­σεις, τις α­πα­ντού­με δίχως περιστροφές, με ει­λι­κρί­νει­α, χωρίς να αφήσουμε α­πο­ρί­ες να εκ­κρε­μούν και χωρίς να νιώθουμε ντροπή που το παιδί ρω­τά για το σώμα μας· είναι κά­τι φυσιο­λογικό.

Το παιδί που δεν είναι πια βρέφος δεν πρέπει να εκτίθεται στη θέα του γυμνού σώ­μα­τος του γο­νιού του, διότι μπορεί να νιώσει άβολα συγκρίνοντας τα γεννητικά του όρ­γα­να με τα δικά μας. Βέβαια η αυστηρή κάλυψη του σώματος και η α­πα­γο­ρευ­τι­κή συ­μπε­ρι­φο­ρά σε σχέση με το γυμνό σώμα του γονιού, επίσης μπορεί να έχουν αρ­νη­τι­κά αποτελέσματα.

5. Πώς αντιδρούμε όταν το παιδί ζητάει να δει τα γεννητικά μας όργανα;

Όταν το παιδί κάνει ερωτήσεις που αφορούν το φύλο μας, ανεξάρτητα αν έχει το ί­διο φύλο με ε­μάς ή όχι, πρέπει να ανατρέχουμε σε πληροφορίες που μπορούμε να του δώσουμε, κυρίως ο­πτι­κές, από έντυπα έγκυρα και επιστημονικά, και αντίστοιχα με την ηλικία του. Καλό είναι να λαμ­βά­νει ενημέ­ρωση για το τι σημαίνει γυναικείο και ανδρικό φύλο, χωρίς όμως να ε­πι­δει­κνύ­ου­με το δικό μας. Δεν επιπλήττουμε πο­τέ το παιδί που εκφράζει μια φυσική περιέργεια, δεν το απορρίπτουμε και απλώς φρο­ντί­ζου­με να καλύψουμε τις απορίες του με ανώδυνο, τρυ­φε­ρό και συνάμα δι­δα­κτι­κό τρόπο.

6. Τι απαντάμε όταν το παιδί ρωτάει «τι κάνετε στο κρεβάτι»;

Η απάντηση που δίνουμε είναι ξεκάθαρη και ειλικρινής, χωρίς αμηχανία (κι αν έρ­θου­με σε δύ­σκο­λη θέση, δεν πρέπει να το δείξουμε). Ίσως είναι και μια καλή ευ­και­ρί­α, αναλόγως με τις ε­ρω­τή­σεις του παιδιού, να του εξηγήσουμε τι σημαίνει σε­ξου­α­λι­κή επαφή. Ας μην ξεχνάμε ότι το παιδί μπορεί ήδη να ξέρει, ενώ είναι σημαντικό για εκείνο να κατανοήσει ότι οι γονείς του εί­ναι ζευγάρι και ότι στο κρεβάτι κάνουν και έρωτα, διότι είναι αγαπημένοι. Έτσι θα γνωρίζει κιό­λας πως οι γονείς του έ­χουν κα­λή σχέση και θα αισθάνεται μεγαλύτερη ασφάλεια μέσα στην οικογένεια.

7. Πώς πρέπει να αντιδράσουμε όταν το παιδί εισβάλλει στην κρεβατοκάμαρα την ώ­­ρα που κάνουμε σεξ;

Οριοθετώντας τον χώρο μας, λιγοστεύουν οι πιθανότητες της εισβολής. Αν όμως συμ­βεί, δεν πρέ­πει να δώσουμε έκταση στο γεγονός ή να διώξουμε το παιδί από το δω­μά­τι­ο. Σαφώς υ­πάρ­χει πάντα πε­ρίπτωση –αναλόγως με την ηλικία του, τα ήδη υ­πάρ­χο­ντα βιώματά του και την αντιμετώπισή μας– να αντιδράσει αρνητικά στο γε­γο­νός. Ειδικά κατά τη διάρκεια του φαλ­λι­κού σταδίου (3-5 ετών) με το οι­δι­πό­δει­ο σύ­μπλεγ­μα (το παιδί επιθυμεί τον γονιό του άλ­λου φύλου και ανταγωνίζεται/ζη­λεύ­ει τον γονιό του ίδιου φύλου), μπορεί η αντίδρασή του να εί­ναι υπερβολική και να χρει­ά­ζε­ται περισ­σότερη προσοχή η συμπεριφορά μας.

8. Πώς θα προστατεύσουμε το παιδί από ντροπές και ενοχές σχετικά με το σεξ;

Συχνά, λόγω δικής μας άγνοιας, έλλειψης σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης, α­να­στο­λών και τα­μπού, μεταφέρουμε στα παιδιά την ενοχή και την ντροπή για το φύλο, τη σε­ξου­α­λι­κό­τη­τα και τη σεξουα­λική του συμπεριφορά. Το μεγάλο «όχι» στη συ­μπε­ρι­φο­ρά μας πρέπει να είναι το «ό­χι» προς τον ε­αυτό μας. Όχι λοιπόν στη μεταφορά της άγνοιας, της ενοχής, της ντροπής και των «ηθικών» ανα­στολών, που δεν α­πο­τε­λούν συστατικά της πραγματικής ηθικής αλλά κοι­νω­νι­κά ταμπού.

9. Πώς θα βοηθήσουμε το παιδί να αναγνωρίσει τη σεξουαλική του ταυτότητα;

Από την ηλικία των 3 ετών περίπου, που το παιδί αρχίζει να εξοικειώνεται, να α­να­γνω­ρί­ζει πε­ρισ­σό­τε­ρο και να εξερευνά πιο διεξοδικά το σώμα του, πρέπει να του μι­λά­με για το σώμα και για το φύλο του, περιγράφοντας με απλό και κατανοητό τρό­πο τις ανατομικές διαφορές που έχει με το άλλο φύλο. Είναι σημαντικό να του λέ­με πως είναι αγόρι ή κορίτσι και να του ε­ξη­γού­με τι σημαίνει ανατομικά και πρα­κτι­κά να ανήκει στο αρσενικό ή το θηλυκό φύλο.

ΠΗΓΗ: ΤΑ ΝΕΑ (11.09.2008) / Γιάννης Δεβετζόγλου




Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

ΔΙΑΒΑΣΤΗΚΑΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΤΗΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΒΔΟΜΑΔΑ: