3 Αυγούστου 2011

Ψυχοσεξουαλική ανάπτυξη του παιδιού

Από τον Θάνο Ασκητή
(νευρολόγος, ψυχίατρος)

Με το κλείσιμο της παιδικής ηλικίας οι γονείς γνωρίζουν ότι το παιδί τους με­γά­λω­σε και αρ­χί­ζουν ουσιαστικά να συνειδητοποιούν ότι έχουν έναν γιο και μια κό­ρη που αλ­λά­ζουν συ­μπε­ρι­φο­ρές και α­ντιδράσεις, οριοθετώντας νέες βάσεις στις γο­νεϊ­κές σχέ­σεις.

Η περίοδος αυτή, που ξεκινά στα 12 χρόνια, περιλαμβάνει μια μεγάλη περίοδο της αν­θρώ­πι­νης ζω­ής, τη γεννητική περίοδο, η οποία ουσιαστικά περικλείει τρεις ε­νό­τη­τες ε­ξέ­λι­ξης:
● την προεφηβεία (12-14 ετών),
● την κυρίως εφηβεία (14-19 ετών) και
● την ενήλικη ζωή (19-45 ετών).

Η γεννητική περίοδος είναι η εποχή της σεξουαλικής αφύπνισης, της ταυτοποίησης του φύ­λου και της ολοκλήρωσης του συνειδητού σεξουαλικού προσανατολισμού. Στη συνέχεια η σκυ­τά­λη περνάει στη μέση ηλικία (45-65 ετών), στην τρίτη ηλικία (65 ετών και μετά), ενώ μάλ­λον αρχίζει να δημι­ουργείται και τέταρτη ηλικία, όπως η Π.Ο.Υ υποστηρίζει, από τα 80 χρό­νια μέχρι το τέλος της ζω­ής μας.

Μια ορμονική και βιοσωματική έκρηξη

Η ορμονική αφύπνιση που έρχεται στην προεφηβεία προκαλεί αναστάτωση στον νε­α­ρό άν­δρα και τη μικρή γυναίκα. Η ηδονή, που λειτουργούσε συγχυτικά στην προ­η­γού­με­νη πε­ρί­ο­δο της παιδικής ηλικίας, ουσιαστικά ενισχύεται τόσο σε σωματικό ε­πί­πε­δο όσο και σε ε­γκε­φα­λι­κό, που είναι το ερ­γοστάσιο των συναισθηματικών δι­ερ­γα­σι­ών που δέχεται η περίοδος αυτή. Πολ­λές αντιθετικές κατα­στάσεις εκ­φρά­ζουν α­μη­χα­νί­α και φόβο, ενώ η ντροπή είναι η άμυνα και η αποφυγή της έκθεσης που αι­σθά­νε­ται το παιδί των 12-14 χρόνων.

Ρομαντισμός, νευρικότητα, παρορμητικότητα λειτουργούν ξέφρενα σε έναν χώρο με­τα­πτώ­σε­ων και εκρήξεων των συμπεριφορών του παιδιού.
Το κορίτσι φαίνεται να μπαίνει πιο γρή­γο­ρα και σταθε­ρά σε αυτές τις αλλαγές, που ου­σι­α­στι­κά έρχονται τόσο με την έναρξη της εμ­μη­νορ­ρυ­σί­ας όσο και με τη σω­μα­τι­κή δι­α­φο­ρο­ποί­η­ση, όπου από ένα κορίτσι γεννιέται μια δε­σποι­νί­δα, μια κο­πέ­λα.
Το αγόρι, όμως, ουσιαστικά αρχίζει να νιώθει τις βιολογικές επιδράσεις με τις συ­χνές και σκλη­ρές στύσεις, που το αιφνιδιάζουν κατά τη διάρκεια της ημέρας, α­ναί­τι­α, εκτός φυσικά των πρωινών (που τις καταλαβαίνει στην ούρησή του) αλλά και των νυ­χτε­ρι­νών (που συμ­βαί­νουν στον ύπνο του). Τα «βρεγμένα» όνειρα είναι μια στάση αυ­τής της σεξουαλικής α­φύ­πνι­σης. Μετά τα 13-14 χρόνια πληθαίνουν και ξυπνούν πολ­λές φορές τη νύχτα το αγόρι που, γε­μά­το ηδονή και ανησυχία, συ­νει­δη­το­ποι­εί τις σεξουαλικές ορμές του. Την εποχή αυτή, μά­λι­στα, ο αυνανισμός έρ­χε­ται για να φέ­ρει τη σεξουαλική αναζήτηση του συναισθηματικού ορ­γα­σμού με την εκ­σπερ­μά­τι­ση που βιώνει κρυφά και ενοχικά το νεαρό αντράκι, που ψάχνει ό­λο και πιο συχνά τα γεν­νη­τι­κά του όργανα και κυρίως το πέος του, που του προκαλεί φό­βο αλλά και θαυ­μα­σμό.

Και για τα δύο παιδιά (αγόρι και κορίτσι) οι φαντασιώσεις που είχαν στη ρομαντική πε­ρί­ο­δο της παιδικής αθωότητας γίνονται πιο πονηρές, επιθετικές, φιλήδονες, σαρ­κι­κές. Γίνονται πολ­λές, εναλ­λάσσονται με πρόσωπα και εικόνες, προκαλώντας πολ­λά συναισθήματα: χαρά, φό­βο, θυμό αλλά και αγωνία.

Η πονηρία και ο φόβος της ενοχής περιορίζουν τον αυθορμητισμό των παιδιών της προ­ε­φη­βεί­ας, που αρχίζουν να έχουν μυστικά από τους γονείς τους, οι οποίοι σε αρ­κε­τές πε­ρι­πτώ­σεις αντιδρούν με έντονη καταπίεση, αυταρχισμό και παρέμβαση.

Αυτές οι αλλαγές που δέχεται ο προέφηβος από την ορμονική και βιοσωματική έ­κρη­ξη προσ­δι­ο­ρί­ζουν μια μελαγχολική και καταθλιπτική κατάσταση, που περνάει σχε­δόν α­πα­ρα­τή­ρη­τη α­πό το γο­νεϊκό περιβάλλον. Σε πολλές περιπτώσεις αυτήν τη με­λαγ­χο­λί­α που πράγματι βι­ώ­νει το παιδί, συ­νειδητοποιώντας ότι μεγαλώνει και αλ­λά­ζει, ο γονιός την εισπράττει ως ο­νει­ρο­πό­λη­ση και αφηρη­μάδα του παιδιού, που δεί­χνει να ξεχνιέται, να αφαιρείται, να χαζεύει, προ­κα­λώ­ντας τον θυμό και την ορ­γή του πατέρα και της μητέρας, που δεν μπορούν να κα­τα­λά­βουν αυ­τές τις συ­ναι­σθη­μα­τι­κές μεταβολές στον κόσμο του παιδιού.

Οι βιολογικές αφυπνίσεις των 12-14 χρόνων φέρνουν τα δύο φύλα στην ου­σι­α­στι­κή πε­ρί­ο­δο των αλλαγών –ψυχικών και σωματικών– με το κορίτσι μπροστά και το α­γό­ρι πιο πίσω...

ΠΗΓΗ: iatronet.gr (25.10.2008)

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου