3 Αυγούστου 2011

Ψυχοσεξουαλική ανάπτυξη του παιδιού

Από τον Θάνο Ασκητή
(νευρολόγος, ψυχίατρος)

Με το κλείσιμο της παιδικής ηλικίας οι γονείς γνωρίζουν ότι το παιδί τους μεγάλωσε και αρχίζουν ουσιαστικά να συνειδητοποιούν ότι έχουν ένα γιο και μια κόρη που αλλάζουν συμπεριφορές και α­ντιδράσεις, οριοθετώντας νέες βάσεις στις γονεϊκές σχέσεις.

Η περίοδος αυτή, που ξεκινά στα 12 χρόνια, περιλαμβάνει μια μεγάλη περίοδο της ανθρώπινης ζω­ής, τη γεννητική περίοδο, η οποία ουσιαστικά περικλείει τρεις ενότητες εξέλιξης:
● την προεφηβεία (12-14 ετών),
● την κυρίως εφηβεία (14-19 ετών) και
● την ενήλικη ζωή (19-45 ετών).

Η γεννητική περίοδος είναι η εποχή της σεξουαλικής αφύπνισης, της ταυτοποίησης του φύλου και της ολοκλήρωσης του συνειδητού σεξουαλικού προσανατολισμού. Στη συνέχεια η σκυτάλη περνάει στη μέση ηλικία (45-65 ετών), στην τρίτη ηλικία (65 ετών και μετά), ενώ μάλλον αρχίζει να δημι­ουργείται και τέταρτη ηλικία, όπως η Π.Ο.Υ υποστηρίζει, από τα 80 χρόνια μέχρι το τέλος της ζω­ής μας.

Μια ορμονική και βιοσωματική έκρηξη

Η ορμονική αφύπνιση που έρχεται στην προεφηβεία, προκαλεί αναστάτωση στον νεαρό άνδρα και τη μικρή γυναίκα. Η ηδονή, που συγχυτικά λειτουργούσε στην προηγούμενη περίοδο της παιδικής ηλικίας, ουσιαστικά ενισχύεται, τόσο σε σωματικό επίπεδο όσο και σε εγκεφαλικό, που είναι το ερ­γοστάσιο των συναισθηματικών διεργασιών που δέχεται η περίοδος αυτή. Πολλές αντιθετικές κατα­στάσεις εκφράζουν αμηχανία και φόβο, ενώ η ντροπή είναι η άμυνα και η αποφυγή της έκθεσης που αισθάνεται το παιδί των 12-14 χρόνων.

Ρομαντισμός, νευρικότητα, παρορμητικότητα λειτουργούν ξέφρενα σε ένα χώρο μεταπτώσεων και εκρήξεων των συμπεριφορών του παιδιού. Το κορίτσι φαίνεται να μπαίνει πιο γρήγορα και σταθε­ρά σε αυτές τις αλλαγές, που ουσιαστικά έρχονται τόσο με την έναρξη της εμμηνορρυσίας όσο και με τη σωματική διαφοροποίηση, όπου από ένα κορίτσι γεννιέται μια δεσποινίδα, μια κοπέλα.

Το αγόρι, όμως, ουσιαστικά αρχίζει να νιώθει τις βιολογικές επιδράσεις με τις συχνές και σκληρές στύσεις, που το αιφνιδιάζουν κατά τη διάρκεια της ημέρας, αναίτια, εκτός φυσικά των πρωινών (που τις καταλαβαίνει στην ούρησή του) αλλά και των νυχτερινών (που συμβαίνουν στον ύπνο του). Τα «βρεγμένα» όνειρα είναι μια στάση αυτής της σεξουαλικής αφύπνισης. Μετά τα 13-14 χρόνια πληθαίνουν και ξυπνούν πολλές φορές τη νύχτα το αγόρι που, γεμάτο ηδονή και ανησυχία, συνει­δητοποιεί τις σεξουαλικές ορμές του. Την εποχή αυτή, μάλιστα, ο αυνανισμός έρχεται για να φέρει τη σεξουαλική αναζήτηση του συναισθηματικού οργασμού με την εκσπερμάτιση που βιώνει κρυφά και ενοχικά το νεαρό αντράκι, που ψάχνει όλο και πιο συχνά τα γεννητικά του όργανα και κυρίως το πέος του, που του προκαλεί φόβο αλλά και θαυμασμό.

Και για τα δύο παιδιά (αγόρι και κορίτσι) οι φαντασιώσεις που είχαν στη ρομαντική περιόδο της παιδικής αθωότητας γίνονται πιο πονηρές, επιθετικές, φιλήδονες, σαρκικές. Γίνονται πολλές, εναλ­λάσσονται με πρόσωπα και εικόνες, προκαλώντας πολλά συναισθήματα: χαρά, φόβο, θυμό αλλά και αγωνία.

Η πονηρία και ο φόβος της ενοχής περιορίζουν τον αυθορμητισμό των παιδιών της προεφηβείας, που αρχίζουν να έχουν μυστικά από τους γονείς τους, οι οποίοι σε αρκετές περιπτώσεις αντιδρούν με έντονη καταπίεση, αυταρχισμό και παρέμβαση.

Αυτές οι αλλαγές που δέχεται ο προέφηβος από την ορμονική και βιοσωματική έκρηξη, προσδιορί­ζουν μια μελαγχολική και καταθλιπτική κατάσταση, που περνάει σχεδόν απαρατήρητη από το γο­νεϊκό περιβάλλον. Σε πολλές περιπτώσεις αυτήν τη μελαγχολία που πράγματι βιώνει το παιδί, συ­νειδητοποιώντας ότι μεγαλώνει και αλλάζει, ο γονιός την εισπράττει ως ονειροπόληση και αφηρη­μάδα του παιδιού, που δείχνει να ξεχνιέται, να αφαιρείται, να χαζεύει, προκαλώντας τον θυμό και την οργή του πατέρα και της μητέρας, που δεν μπορούν να καταλάβουν αυτές τις συναισθηματικές μεταβολές στον κόσμο του παιδιού.

Οι βιολογικές αφυπνίσεις των 12-14 χρόνων φέρνουν τα δύο φύλα στην ουσιαστική περίοδο των αλλαγών –ψυχικών και σωματικών– με το κορίτσι μπροστά και το αγόρι πιο πίσω...


► ΠΗΓΗ: www.iatronet.gr (25.10.2008)

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου