3 Αυγούστου 2011

Ψυχοσεξουαλική ανάπτυξη του παιδιού

Από τον Θάνο Ασκητή
(νευρολόγος, ψυχίατρος)

Με το κλείσιμο της παιδικής ηλικίας οι γονείς γνωρίζουν ότι το παιδί τους μεγάλωσε και αρ­χί­ζουν ουσιαστικά να συνειδητοποιούν ότι έχουν έναν γιο και μια κόρη που αλλάζουν συ­μπε­ρι­φο­ρές και α­ντιδράσεις, οριοθετώντας νέες βάσεις στις γονεϊκές σχέσεις.

Η περίοδος αυτή, που ξεκινά στα 12 χρόνια, περιλαμβάνει μια μεγάλη περίοδο της αν­θρώ­πι­νης ζω­ής, τη γεννητική περίοδο, η οποία ουσιαστικά περικλείει τρεις ενότητες ε­ξέ­λι­ξης:
● την προεφηβεία (12-14 ετών),
● την κυρίως εφηβεία (14-19 ετών) και
● την ενήλικη ζωή (19-45 ετών).

Η γεννητική περίοδος είναι η εποχή της σεξουαλικής αφύπνισης, της ταυτοποίησης του φύ­λου και της ολοκλήρωσης του συνειδητού σεξουαλικού προσανατολισμού. Στη συνέχεια η σκυ­τά­λη περνάει στη μέση ηλικία (45-65 ετών), στην τρίτη ηλικία (65 ετών και μετά), ενώ μάλ­λον αρχίζει να δημι­ουργείται και τέταρτη ηλικία, όπως η Π.Ο.Υ υποστηρίζει, από τα 80 χρό­νια μέχρι το τέλος της ζω­ής μας.

Μια ορμονική και βιοσωματική έκρηξη

Η ορμονική αφύπνιση που έρχεται στην προεφηβεία προκαλεί αναστάτωση στον νεαρό άν­δρα και τη μικρή γυναίκα. Η ηδονή, που λειτουργούσε συγχυτικά στην προηγούμενη πε­ρί­ο­δο της παιδικής ηλικίας, ουσιαστικά ενισχύεται τόσο σε σωματικό επίπεδο όσο και σε ε­γκε­φα­λι­κό, που είναι το ερ­γοστάσιο των συναισθηματικών διεργασιών που δέχεται η περίοδος αυτή. Πολ­λές αντιθετικές κατα­στάσεις εκφράζουν αμηχανία και φόβο, ενώ η ντροπή είναι η άμυνα και η αποφυγή της έκθεσης που αισθάνεται το παιδί των 12-14 χρόνων.

Ρομαντισμός, νευρικότητα, παρορμητικότητα λειτουργούν ξέφρενα σε έναν χώρο με­τα­πτώ­σε­ων και εκρήξεων των συμπεριφορών του παιδιού.
Το κορίτσι φαίνεται να μπαίνει πιο γρή­γο­ρα και σταθε­ρά σε αυτές τις αλλαγές, που ου­σι­α­στι­κά έρχονται τόσο με την έναρξη της εμ­μη­νορ­ρυ­σί­ας όσο και με τη σωματική δι­α­φο­ρο­ποί­η­ση, όπου από ένα κορίτσι γεννιέται μια δε­σποι­νί­δα, μια κοπέλα.
Το αγόρι, όμως, ουσιαστικά αρχίζει να νιώθει τις βιολογικές επιδράσεις με τις συχνές και σκλη­ρές στύσεις, που το αιφνιδιάζουν κατά τη διάρκεια της ημέρας, αναίτια, εκτός φυσικά των πρωινών (που τις καταλαβαίνει στην ούρησή του) αλλά και των νυχτερινών (που συμ­βαί­νουν στον ύπνο του). Τα «βρεγμένα» όνειρα είναι μια στάση αυτής της σεξουαλικής α­φύ­πνι­σης. Μετά τα 13-14 χρόνια πληθαίνουν και ξυπνούν πολλές φορές τη νύχτα το αγόρι που, γε­μά­το ηδονή και ανησυχία, συνει­δητοποιεί τις σεξουαλικές ορμές του. Την εποχή αυτή, μά­λι­στα, ο αυνανισμός έρχεται για να φέρει τη σεξουαλική αναζήτηση του συναισθηματικού ορ­γα­σμού με την εκσπερμάτιση που βιώνει κρυφά και ενοχικά το νεαρό αντράκι, που ψάχνει ό­λο και πιο συχνά τα γεννητικά του όργανα και κυρίως το πέος του, που του προκαλεί φόβο αλλά και θαυμασμό.

Και για τα δύο παιδιά (αγόρι και κορίτσι) οι φαντασιώσεις που είχαν στη ρομαντική περιόδο της παιδικής αθωότητας γίνονται πιο πονηρές, επιθετικές, φιλήδονες, σαρκικές. Γίνονται πολ­λές, εναλ­λάσσονται με πρόσωπα και εικόνες, προκαλώντας πολλά συναισθήματα: χαρά, φό­βο, θυμό αλλά και αγωνία.

Η πονηρία και ο φόβος της ενοχής περιορίζουν τον αυθορμητισμό των παιδιών της προ­ε­φη­βεί­ας, που αρχίζουν να έχουν μυστικά από τους γονείς τους, οι οποίοι σε αρκετές πε­ρι­πτώ­σεις αντιδρούν με έντονη καταπίεση, αυταρχισμό και παρέμβαση.

Αυτές οι αλλαγές που δέχεται ο προέφηβος από την ορμονική και βιοσωματική έκρηξη προσ­δι­ο­ρί­ζουν μια μελαγχολική και καταθλιπτική κατάσταση, που περνάει σχεδόν α­πα­ρα­τή­ρη­τη α­πό το γο­νεϊκό περιβάλλον. Σε πολλές περιπτώσεις αυτήν τη μελαγχολία που πράγματι βι­ώ­νει το παιδί, συ­νειδητοποιώντας ότι μεγαλώνει και αλλάζει, ο γονιός την εισπράττει ως ο­νει­ρο­πό­λη­ση και αφηρη­μάδα του παιδιού, που δείχνει να ξεχνιέται, να αφαιρείται, να χαζεύει, προ­κα­λώ­ντας τον θυμό και την οργή του πατέρα και της μητέρας, που δεν μπορούν να κα­τα­λά­βουν αυ­τές τις συναισθηματικές μεταβολές στον κόσμο του παιδιού.

Οι βιολογικές αφυπνίσεις των 12-14 χρόνων φέρνουν τα δύο φύλα στην ουσιαστική περίοδο των αλλαγών –ψυχικών και σωματικών– με το κορίτσι μπροστά και το αγόρι πιο πίσω...

ΠΗΓΗ: www.iatronet.gr (25.10.2008)

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου