6 Αυγούστου 2011

Πέντε ερωτήσεις για τη σωματική τιμωρία

Από τη Συμβουλευτική Επιτροπή για την Πρόλη-
ψη και Καταπολέμηση της Βίας στην Οικογένεια

1. Γιατί είναι λάθος να χτυπάμε τα παιδιά;

Καλύτερο θα ήταν να ρωτούσε κανείς σε τι ωφελεί να χτυπά κάποιος το παιδί του. Είναι γε­νι­κά πα­ραδεκτό ότι είναι ηθικά λανθασμένο να λύνει κάποιος τις διαφορές του χρη­σι­μο­ποι­ώ­ντας βία. Δεν πρέπει να ξεχνούμε πως τα παιδιά είναι και αυτά άνθρωποι. Γιατί αυτά, από ό­λους τους ανθρώ­πους, να μην τυχαίνουν ίσης προστασίας απέναντι σε όλες τις μορφές βί­ας, ει­δι­κά αν λάβει κανείς υπόψη ότι σωματικά είναι και τα πιο ευάλωτα;

Η σωματική βία δεν είναι μόνο ηθικά απαράδεκτη, αλλά και μη αποτελεσματική. Ένα χα­στού­κι μπο­ρεί αφενός να σταματήσει ένα παιδί τη δεδομένη στιγμή, αφετέρου όμως δε θα το α­πο­τρέ­ψει από το να επαναλάβει την ίδια «αταξία» αργότερα, εφόσον η βία δεν το κάνει να συ­νει­δη­το­ποι­ή­σει το λάθος του. Έρευνες έχουν δείξει ότι παιδιά που οι γονείς τους τα χα­στού­κι­ζαν επανειλημμένα για να τα τιμωρήσουν ένιωθαν τόσο πληγωμένα και αδικημένα που ξε­χνού­σαν τον λόγο για τον οποίο εί­χαν τιμωρηθεί.

2. Η καθημερινή σωματική τιμωρία και η σωματική κακοποίηση ενός παιδιού δεν είναι δύ­ο διαφορετικά πράγματα;

Εάν μελετήσει κανείς σοβαρές υποθέσεις σωματικής κακοποίησης παιδιών, θα διαπιστώσει ό­τι οι περισσότερες ξεκινούν από ένα απλό χαστούκι, ενώ στη συνέχεια καταλήγουν σε τρα­γω­δί­ες. Η πα­ρούσα κοινωνική αποδοχή της σωματικής τιμωρίας δημιουργεί σαφέστατα μια ε­πι­κίν­δυ­νη σύγχυση. Έρευνες έχουν δείξει ότι οι περισσότεροι γονείς που χτυπούν τα παιδιά τους έχουν δεχτεί και οι ί­διοι σωματική κακοποίηση στην παιδική τους ηλικία. Ακόμη και το πιο αθώο χτύπημα, όπως είναι έ­να χαστούκι στο πρόσωπο ή ένα δυνατό τράβηγμα του α­φτιού, μπορούν να οδηγήσουν σε έναν πιο σοβαρό τραυματισμό του παιδιού. Για τον λόγο αυ­τό κάθε μορφή βίας πρέπει να αποφεύγεται, όσο «αθώα» κι αν φαίνεται.

3. Δεν είναι σχεδόν όλοι οι γονείς που κάποιες φορές ξεφεύγουν από τον έλεγχο και χτυ­πούν τα παιδιά τους;

Η απάντηση είναι ναι. Μήπως όμως όλοι οι ενήλικοι χάνουν κάποια στιγμή τον έλεγχο και χτυ­πούν κάποιον άλλον ενήλικο (συνάδελφο ή φίλο); Όχι, διότι ακριβώς το να χτυπάς έναν ε­νή­λι­κο ή ένα ζώο υπερβαίνει τα αποδεκτά κοινωνικά όρια. Εάν το να χτυπά κανείς τα παιδιά του ήταν το ίδιο κοινωνικά απαράδεκτο, τότε κανένας γονιός δε θα προέβαινε στην πράξη αυ­τή. Επιπλέον, ακόμη και οι γονείς που συνηθίζουν κάτι τέτοιο θα σταματούσαν. Μια τέτοια στά­ση είναι αρκετή για να αλλάξει τις κοινωνικές αντιλήψεις και να εξισώσει τον σεβασμό που ε­πι­δει­κνύ­ου­με απέναντι στα παιδιά με τον σεβασμό που επιδεικνύουμε απέναντι στους ε­νη­λί­κους.

4. Μετρά ένα χαστούκι, όσο «αθώο» κι αν είναι;

Ναι, μετρά. Πολλοί γονείς χτυπούν τα παιδιά τους, αλλά πολύ περισσότεροι είναι εκείνοι που ξε­­φεύ­γουν από τον έλεγχο. Κι αυτό, επειδή το ξύλο βοηθά μόνο τον γονιό να ανακουφίζεται α­πό τα αρνητικά συναισθήματα που τον διακατέχουν. Εάν επιτρέπεις στον εαυτό σου να χτυ­πά­ει ένα τε­τράχρονο παιδί επειδή «παίζει» με την τηλεόραση, τότε ποια επιλογή έχεις τη δεύ­τε­ρη φορά που θα επαναλάβει το ίδιο από το να το χτυπήσεις ακόμη πιο δυνατά;

Το ξύλο δεν αποτελεί λύση. Οι σχέσεις μεταξύ γονιών και παιδιών δε διορθώνονται με το ξύ­λο αλλά με τον διάλογο, τον σεβασμό και την επικοινωνία. Το ξύλο απλώς αναγκάζει το παιδί να συμμορ­φωθεί προσωρινά με τους κανονισμούς που θέτει ο γονιός, χωρίς ωστόσο να μα­θαί­νει σωστούς τρό­πους συμπεριφοράς.

5. Τα παιδιά όμως χρειάζονται πειθαρχία. Τι μπορεί να αντικαταστήσει τη σωματική τι­μω­ρί­α;

Κανείς δε διαφωνεί ότι πρέπει να επιβάλλεται ένα είδος πειθαρχίας και να τίθενται όρια στα παι­διά. Εντούτοις, είναι σημαντικός ο τρόπος με τον οποίο εφαρμόζονται τα πιο πάνω. Οι πιο συ­χνές αντι­δράσεις ενός γονιού σε μια αταξία είναι: αποδοκιμασία, εκνευρισμός, φωνές, θυ­μός, απαγόρευση τηλεόρασης και παιχνιδιού, κλείσιμο στο δωμάτιο χωρίς φαγητό, πε­ρι­ο­ρι­σμός στο σπίτι κτλ. Όλα τα πιο πάνω πρέπει να αποφεύγονται, διότι δεν οδηγούν σε ε­πι­θυ­μη­τά αποτελέσματα.

Απεναντίας, η επιβράβευση αποφέρει πολύ καλύτερα αποτελέσματα τόσο στα παιδιά όσο και στους ενήλικες. Υπάρχουν ήδη αρκετοί γονείς που είναι σε θέση να πειθαρχούν τα παιδιά τους χωρίς να τα χτυπούν. Το να μη χτυπάς ένα παιδί δε σημαίνει ότι το κακομαθαίνεις…

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου