1 Σεπτεμβρίου 2010

Το παιχνίδι μεγαλώνει γερά παιδιά

Συνέντευξη με την Ελένη Λαζαράτου
(επίκουρη καθηγήτρια παιδοψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών)

Τι ρόλο παίζει το παιχνίδι στη ζωή ενός παιδιού;

Το παιχνίδι είναι ευχαρίστηση, είναι δημιουργικότητα, στηρίζεται στη φαντασία και είναι α­πα­ραί­τη­το για την ομαλή ανάπτυξη της προσωπικότητας. Το να παίζεις είναι μια εμπειρία πα­ρα­γω­γι­κή, το να παίζεις σημαίνει να συγκεντρώνεις τα στοιχεία από τον εξωτερικό κόσμο και να τα θέτεις στην υπηρεσία του εσωτερικού σου κόσμου. Το παιδί πρέπει να τα χρησιμοποιεί, να τα συνδέει, να τα ε­πενδύει με έναν τέτοιο τρόπο που να παίρνει ευχαρίστηση, και αυτό είναι κά­τι δομικό για την προ­σωπικότητά του.

Μπορεί ένα παιχνίδι να... απειλήσει την ψυχή ενός παιδιού; Τι πρέπει να προσέχει κά­ποιος πριν αγοράσει ένα παιχνίδι;

Τα παιχνίδια που απορροφούν όλη την ψυχική ενέργεια ενός παιδιού είναι επικίνδυνα. Όταν, δη­λα­δή, δε μένει στο παιδί χώρος για κάτι άλλο. Αυτά είναι παιχνίδια που μπορεί να γίνουν ε­πα­να­λη­πτι­κά και καταναγκαστικά. Για παράδειγμα, ένα επιθετικό παιχνίδι βεβαίως ε­πι­τρέ­πε­ται, γιατί το παιδί κάνει αποφόρτιση ορισμένων φυσικών αναγκών (π.χ. κινητικότητα), αλ­λά κά­νει κακό όταν παίζει μόνο μ’ αυτό και όλη του η ενέργεια απορροφάται από αυτό.

Όταν διαλέγει κάποιος ένα παιχνίδι θα πρέπει να σκεφτεί την ηλικία και το νοητικό επίπεδο του παιδιού για το οποίο προορίζεται. Καλό είναι ένα παιχνίδι με το οποίο το παιδί παίζει πραγ­μα­τι­κά, χτίζει, ταιριάζει, δημιουργεί, φτιάχνει κάτι με ένα υλικό καλής ποιότητας και με ευ­χά­ρι­στα χρώμα­τα. Καλό είναι ένα παιχνίδι που του κεντρίζει το ενδιαφέρον και το παιδί φτά­νει στο τέλος, δεν το παρατάει στη μέση. Ένα παιχνίδι που το παιδί καταλαβαίνει τη χρη­σι­μό­τη­τά του και το προσέχει.

Το παιχνίδι για μας τους επαγγελματίες της ψυχικής υγείας είναι τρόπος έκφρασης της ψυ­χι­κής λει­τουργίας ενός παιδιού, μέσα από τον οποίο μπορούμε να δούμε τις ψυχικές συ­γκρού­σεις του, την ε­πιθετικότητα, τη ζήλια, τα αισθήματα ενοχής, τις διεκδικήσεις του. Μπορούμε έ­τσι να πούμε ότι υ­πάρχει μια συμβολική σημασία του παιχνιδιού που αποκαλύπτει τις ε­σω­τε­ρι­κές συγκρούσεις του παιδιού. Κι αυτό γίνεται με μια προσεκτική παρατήρηση του πε­ρι­ε­χο­μέ­νου του παιχνιδιού, του τρό­που με τον οποίο παίζει το παιδί και των συναισθημάτων με τα ο­ποί­α το συνοδεύει.

Τουλάχιστον στις μεγάλες πόλεις τα ομαδικά παιχνίδια έχουν δώσει τη θέση τους στα α­το­μι­κά-μοναχικά. Τι επιπτώσεις έχει αυτό;

Χάνεται το να μοιράζεσαι την ευχαρίστηση με τους άλλους, όπως και ένα κομμάτι εκμάθησης και μί­μησης, καθώς μαθαίνεις από τον άλλο όταν μιμείσαι κάτι. Χάνεται, επίσης, το αίσθημα τού να ανή­κεις σε μια ομάδα, που είναι πολύ βασικό, διότι το να ανήκεις σημαίνει ότι α­πο­δέ­χε­σαι κάποιους κανόνες για να είσαι σε αυτή την ομάδα. Κανόνες που οργανώνουν τις σχέ­σεις μέσα στην ομάδα και αναδεικνύουν τους ρόλους.

Λένε πως η υπερβολική προσφορά παιχνιδιών στα παιδιά στερεί απ’ αυτά την πραγ­μα­τι­κή ευ­χαρίστηση.

Η υπερβολική προσφορά σταματάει την επιθυμία. Το πιο ωραίο είναι να επιθυμείς κάτι, να ζή­σεις με την επιθυμία για κάποιο διάστημα και μετά να έρθει η εκπλήρωση. Το να περιμένεις τον Άγιο Βα­σίλη είναι το να περιμένεις να εκπληρωθεί η επιθυμία σου. Αυτό είναι το πιο ση­μα­ντι­κό: η αναμονή. Όταν το παιδί έχει ό,τι θέλει αμέσως, την άλλη στιγμή το παρατάει, δεν α­ντι­προ­σω­πεύ­ει κάτι γι’ αυτό.

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (20.12.2005) / Χριστίνα Παπασταθοπούλου, Μαρία Δέδε

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου