1 Σεπτεμβρίου 2010

Το παιχνίδι μεγαλώνει γερά παιδιά

Συνέντευξη με την Ελένη Λαζαράτου
(επίκουρη καθηγήτρια παιδοψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών)

Τι ρόλο παίζει το παιχνίδι στη ζωή ενός παιδιού;

Το παιχνίδι είναι ευχαρίστηση, είναι δημιουργικότητα, στηρίζεται στη φαντασία και είναι απαραίτη­το για την ομαλή ανάπτυξη της προσωπικότητας. Το να παίζεις είναι μια εμπειρία παραγωγική, το να παίζεις σημαίνει να συγκεντρώνεις τα στοιχεία από τον εξωτερικό κόσμο και να τα θέτεις στην υπηρεσία του εσωτερικού σου κόσμου. Το παιδί πρέπει να τα χρησιμοποιεί, να τα συνδέει, να τα ε­πενδύει με έναν τέτοιο τρόπο που να παίρνει ευχαρίστηση και αυτό είναι κάτι δομικό για την προ­σωπικότητα του.

Μπορεί ένα παιχνίδι να... απειλήσει την ψυχή ενός παιδιού; Τι πρέπει να προσέχει κάποιος πριν αγοράσει ένα παιχνίδι;

Τα παιχνίδια που απορροφούν όλη την ψυχική ενέργεια ενός παιδιού είναι επικίνδυνα. Όταν, δηλα­δή, δε μένει στο παιδί χώρος για κάτι άλλο. Αυτά είναι παιχνίδια που μπορεί να γίνουν επαναληπτι­κά και καταναγκαστικά. Για παράδειγμα, ένα επιθετικό παιχνίδι βεβαίως επιτρέπεται γιατί το παιδί κάνει αποφόρτιση ορισμένων φυσικών αναγκών (π.χ. κινητικότητα) αλλά κάνει κακό όταν παίζει μόνο μ’ αυτό και όλη του η ενέργεια απορροφάται από αυτό.

Όταν διαλέγει κάποιος ένα παιχνίδι θα πρέπει να σκεφτεί την ηλικία και το νοητικό επίπεδο του παιδιού για το οποίο προορίζεται. Καλό είναι ένα παιχνίδι με το οποίο το παιδί παίζει πραγματικά, κτίζει, ταιριάζει, δημιουργεί, φτιάχνει κάτι με ένα υλικό καλής ποιότητας και με ευχάριστα χρώμα­τα. Καλό είναι ένα παιχνίδι που του κεντρίζει το ενδιαφέρον και το παιδί φτάνει στο τέλος, δεν το παρατάει στη μέση. Ένα παιχνίδι που το παιδί καταλαβαίνει τη χρησιμότητά του και το προσέχει.

Το παιχνίδι για μας τους επαγγελματίες της ψυχικής υγείας είναι τρόπος έκφρασης της ψυχικής λει­τουργίας ενός παιδιού, μέσα από τον οποίο μπορούμε να δούμε τις ψυχικές συγκρούσεις του, την ε­πιθετικότητα, τη ζήλια, τα αισθήματα ενοχής, τις διεκδικήσεις του. Μπορούμε έτσι να πούμε ότι υ­πάρχει μια συμβολική σημασία του παιχνιδιού που αποκαλύπτει τις εσωτερικές συγκρούσεις του παιδιού. Κι αυτό γίνεται με μια προσεκτική παρατήρηση του περιεχομένου του παιχνιδιού, του τρό­που με τον οποίο παίζει το παιδί και των συναισθημάτων με τα οποία το συνοδεύει.

Τουλάχιστον στις μεγάλες πόλεις τα ομαδικά παιχνίδια έχουν δώσει τη θέση τους στα ατομικά-μοναχικά. Τι επιπτώσεις έχει αυτό;

Χάνεται το να μοιράζεσαι την ευχαρίστηση με τους άλλους, όπως και ένα κομμάτι εκμάθησης και μί­μησης, καθώς μαθαίνεις από τον άλλο όταν μιμείσαι κάτι. Χάνεται, επίσης, το αίσθημα τού να ανή­κεις σε μια ομάδα, που είναι πολύ βασικό, διότι το να ανήκεις σημαίνει ότι αποδέχεσαι κάποιους κανόνες για να είσαι σε αυτή την ομάδα. Κανόνες που οργανώνουν τις σχέσεις μέσα στην ομάδα και αναδεικνύουν τους ρόλους.

Λένε πως η υπερβολική προσφορά παιχνιδιών στα παιδιά στερεί απ’ αυτά την πραγματική ευ­χαρίστηση.

Η υπερβολική προσφορά σταματάει την επιθυμία. Το πιο ωραίο είναι να επιθυμείς κάτι, να ζήσεις με την επιθυμία για κάποιο διάστημα και μετά να έρθει η εκπλήρωση. Το να περιμένεις τον Άγιο Βα­σίλη είναι το να περιμένεις να εκπληρωθεί η επιθυμία σου. Αυτό είναι το πιο σημαντικό: η αναμονή. Όταν το παιδί έχει ό,τι θέλει αμέσως, την άλλη στιγμή το παρατάει, δεν αντιπροσωπεύει κάτι γι’ αυτό.


► ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (20.12.2005), από τις Χριστίνα Παπασταθοπούλου και Μαρία Δέδε.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου