3 Σεπτεμβρίου 2010

Οι νταήδες των σχολείων

(διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών, επιμελήτρια Νοσοκομείου Παίδων «Αγία Σοφία»)

Στα μεγάλα σχολεία των Αθηνών εμφανίζεται το φαινόμενο του bullying. Δηλαδή μεμονωμένα παι­διά ή ομάδες παιδιών «βάζουν στο μάτι» κάποιον συμμαθητή τους και του κάνουν τον βίο α­βί­ω­το, δέρνο­ντάς τον, απειλώντας τον, ληστεύοντας το χαρτζιλίκι του ή βασανίζοντάς τον με πα­ρα­τσού­κλια, συκοφαντώντας τον με ψεύτικες διαδόσεις, αμφισβητώντας τον ανδρισμό του κτλ. Το θύμα συνή­θως δε μαρτυράει στους γονείς ή τους δασκάλους του όσα συμβαίνουν, δι­ό­τι οι θύτες του τον απει­λούν ότι αν μιλήσει «θα ’χει κακά ξεμπερδέματα». Οι συμμαθητές συ­νή­θως δεν κάνουν τίποτε για να βοηθήσουν τα θύματα, διότι αισθάνονται ότι δεν έχουν καμιά δου­λειά να αναμιχθούν.

Bully σημαίνει φοβερίζω, παλικαρεύομαι· bullies είναι οι παλικαράδες. Ως bullying ανάμεσα σε μαθη­τές ορίζεται επιστημονικά η «σκόπιμη, απρόκλητη κατάχρηση δύναμης από ένα ή πε­ρισ­σό­τε­ρα παι­διά με σκοπό την πρόκληση πόνου ή στενοχώριας σε άλλο παιδί σε ε­πα­να­λαμ­βα­νό­με­νες ευκαιρί­ες».

Τα θύματα

Το bullying θεωρείται διεθνώς μέρος της παιδικής κακοποίησης (κακοποίηση του μαθητή από κά­ποιον ή κάποιους συμμαθητές του). Οι μαθητές-θύματα, λόγω της μεγάλης πίεσης που υ­φί­στα­νται, υποφέρουν από ένα ευρύ φάσμα ψυχολογικών, ψυχοσωματικών και συ­μπε­ρι­φο­ρι­ο­λο­γι­κών συμπτω­μάτων, στα οποία περιλαμβάνονται το άγχος, η ανασφάλεια, η χαμηλή αυ­το­ε­κτί­μη­ση, οι διαταρα­χές ύπνου, η ενούρηση, αισθήματα λύπης, οι συχνοί πονοκέφαλοι και τα κοιλιακά άλγη. Φαίνεται ότι τα παιδιά αυτά είναι συχνά καταθλιπτικά και απουσιάζουν α­δι­και­ο­λό­γη­τα από το σχολείο.

Παρά τις προσπάθειες των σχολείων να πάρουν προληπτικά μέτρα ή να σταματήσουν τέ­τοιου εί­δους συμπεριφορές, το bullying συμβαίνει σε όλο τον κόσμο. Η εβδομαδιαία ε­πί­πτω­σή του στην Αυ­στραλία εκτιμάται ότι είναι 1 στα 6 παιδιά σε κάθε τάξη. Στην Αγγλία το πο­σο­στό του bullying ανά­μεσα σε μαθητές 12-16 ετών φθάνει και το 20%.

Οι θύτες

Το φαινόμενο bullying στα σχολεία έχει βρεθεί ότι μειώνεται με την ηλικία και ότι είναι συ­χνό­τε­ρο μεταξύ των αγοριών. Οι bullies, δηλαδή οι θύτες, παρουσιάζουν και αυτοί έντονα ψυ­χο­σω­μα­τι­κά προβλήματα. Φαίνεται ότι απεχθάνονται το σχολείο και εμπλέκονται σε συ­μπε­ρι­φο­ρές που επιβαρύ­νουν την υγεία τους, όπως το κάπνισμα και το αλκοόλ. Σύμφωνα με τη θε­ω­ρί­α της προβληματικής συμπεριφοράς, το bullying μπορεί να είναι το ένα από ένα σύ­νο­λο προβλημάτων συμπεριφοράς που έχει ένας έφηβος. Είναι ένα στοιχείο αντικοινωνικής και πα­ρα­βα­τι­κής συμπεριφοράς, που διατηρεί­ται σταθερό στον χρόνο.

Αντιμετώπιση

Στα σχολεία πρέπει να ενταθεί η επαγρύπνηση των εκπαιδευτικών, ώστε να προλαμβάνουν τέ­τοια φαινόμενα. Χρειάζονται μελέτες πολιτικής και στρατηγικών που θα μειώσουν αυτά τα φαι­νό­με­να α­ποτελεσματικά. Ένα θετικό σχολικό περιβάλλον πρέπει να ενισχύει τις υγιείς συ­μπε­ρι­φο­ρές και φαίνεται ότι το bullying και οι συνέπειές του μπορούν να μειωθούν όταν το σχο­λεί­ο δεν το ανέχεται. Επιστρατεύοντας τη βοήθεια των μαθητών που δεν εμπλέκονται, μπο­ρεί να μειωθεί η ανοχή σε αυτό και να αλλάξει η συνηθισμένη στάση απέναντί του.

Η Judith Dawkins, η οποία έχει ασχοληθεί πολύ με το φαινόμενο, αναφέρει σε ένα άρθρο της: «Το να αγνοεί κανείς το bullying είναι σαν να καταδικάζει το παιδί σε δυστυχία τώρα και ί­σως, επίσης, και στην υπόλοιπη ζωή του».

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (30.01.2001)

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου