3 Σεπτεμβρίου 2010

Οι νταήδες των σχολείων

Από τη Μαρία-Αδαμαντία Μαλλιαρού
(διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών,
επιμελήτρια Νοσοκομείου Παίδων «Αγία Σοφία»)

Στα μεγάλα σχολεία των Αθηνών εμφανίζεται το φαινόμενο του bullying. Δηλαδή μεμονωμένα παιδιά ή ομάδες παιδιών «βάζουν στο μάτι» κάποιον συμμαθητή τους και του κάνουν το βίο αβίωτο, δέρνο­ντάς τον, απειλώντας τον, ληστεύοντάς το χαρτζιλίκι του ή βασανίζοντάς τον με παρατσούκλια, συκοφαντώντας τον με ψεύτικες διαδόσεις, αμφισβητώντας τον ανδρισμό του κτλ. Το θύμα συνή­θως δε μαρτυράει στους γονείς ή τους δασκάλους του όσα συμβαίνουν, διότι οι θύτες του τον απει­λούν ότι αν μιλήσει «θα ’χει κακά ξεμπερδέματα». Οι συμμαθητές συνήθως δεν κάνουν τίποτε για να βοηθήσουν τα θύματα, διότι αισθάνονται ότι δεν έχουν καμιά δουλειά να αναμιχθούν.

Bully σημαίνει φοβερίζω, παλικαρεύομαι· bullies είναι οι παλικαράδες. Ως bullying ανάμεσα σε μαθη­τές ορίζεται επιστημονικά η «σκόπιμη, απρόκλητη κατάχρηση δύναμης από ένα ή περισσότερα παι­διά, με σκοπό την πρόκληση πόνου ή στενοχώριας σε άλλο παιδί σε επαναλαμβανόμενες ευκαιρί­ες».

Τα θύματα

Το bullying θεωρείται διεθνώς μέρος της παιδικής κακοποίησης (κακοποίηση του μαθητή από κά­ποιον ή κάποιους συμμαθητές του). Οι μαθητές-θύματα, λόγω της μεγάλης πίεσης που υφίστανται, υποφέρουν από ένα ευρύ φάσμα ψυχολογικών, ψυχοσωματικών και συμπεριφοριολογικών συμπτω­μάτων, στα οποία περιλαμβάνονται το άγχος, η ανασφάλεια, η χαμηλή αυτοεκτίμηση, οι διαταρα­χές ύπνου, η ενούρηση, αισθήματα λύπης, οι συχνοί πονοκέφαλοι και τα κοιλιακά άλγη. Φαίνεται ότι τα παιδιά αυτά είναι συχνά καταθλιπτικά και απουσιάζουν αδικαιολόγητα από το σχολείο.

Παρά τις προσπάθειες των σχολείων να πάρουν προληπτικά μέτρα ή να σταματήσουν τέτοιου εί­δους συμπεριφορές, το bullying συμβαίνει σε όλο τον κόσμο. Η εβδομαδιαία επίπτωσή του στην Αυ­στραλία εκτιμάται ότι είναι 1 στα 6 παιδιά σε κάθε τάξη. Στην Αγγλία τα ποσοστά του bullying ανά­μεσα σε μαθητές 12-16 ετών φθάνει και το 20%.

Οι θύτες

Το φαινόμενο bullying στα σχολεία έχει βρεθεί ότι μειώνεται με την ηλικία και ότι είναι συχνότερο μεταξύ των αγοριών. Οι bullies, δηλαδή οι θύτες, παρουσιάζουν και αυτοί έντονα ψυχοσωματικά προβλήματα. Φαίνεται ότι απεχθάνονται το σχολείο και εμπλέκονται σε συμπεριφορές που επιβαρύ­νουν την υγεία τους, όπως το κάπνισμα και το αλκοόλ. Σύμφωνα με τη θεωρία της προβληματικής συμπεριφοράς, το bullying μπορεί να είναι το ένα από ένα σύνολο προβλημάτων συμπεριφοράς που έχει ένας έφηβος. Είναι ένα στοιχείο αντικοινωνικής και παραβατικής συμπεριφοράς, που διατηρεί­ται σταθερό στον χρόνο.

Αντιμετώπιση

Στα σχολεία πρέπει να ενταθεί η επαγρύπνηση των εκπαιδευτικών, ώστε να προλαμβάνουν τέτοια φαινόμενα. Χρειάζονται μελέτες πολιτικής και στρατηγικών που θα μειώσουν αυτά τα φαινόμενα α­ποτελεσματικά. Ένα θετικό σχολικό περιβάλλον πρέπει να ενισχύει τις υγιείς συμπεριφορές και φαίνεται ότι το bullying και οι συνέπειές του μπορούν να μειωθούν όταν το σχολείο δεν το ανέχεται. Επιστρατεύοντας τη βοήθεια των μαθητών που δεν εμπλέκονται, μπορεί να μειωθεί η ανοχή σε αυτό και να αλλάξει η συνηθισμένη στάση απέναντί του.

Η Judith Dawkins, η οποία έχει ασχοληθεί πολύ με το φαινόμενο, αναφέρει σε ένα άρθρο της: «Το να αγνοεί κανείς το bullying είναι σαν να καταδικάζει το παιδί σε δυστυχία τώρα και ίσως, επίσης, και στην υπόλοιπη ζωή του».


► ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (30.01.2001)

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου