28 Σεπτεμβρίου 2010

Μορφές παιδικής κακοποίησης

Από «Το χαμόγελο του παιδιού»

Κακοποίηση είναι μία βίαιη και επιθετική συμπεριφορά ή ενέργεια που δημιουργεί βλάβη, τραύμα, πόνο, φόβο, απειλή, αίσθημα δυσαρέσκειας, δυσφορίας, αποστροφής ή ενοχής και έχει αρνητική επίδραση στο άτομο που τη δέχεται.

Οι συνηθέστερες μορφές κακοποίησης είναι:
1. Η σωματική κακοποίηση.
2. Η συναισθηματική κακοποίηση.
3. Η παραμέληση και η έκθεση σε κίνδυνο.
4. Η εκμετάλλευση.
5. Η σεξουαλική κακοποίηση.

1. Σωματική κακοποίηση

Σωματική κακοποίηση είναι:
● Το να χτυπά κάποιος ένα παιδί δυνατά, να το τσιμπά, να του τραβά τα μαλλιά, να το χαστουκί­ζει, να το δαγκώνει, να το καίει (π.χ. με τσιγάρο).
● Η χρήση αντικειμένων για να πονέσει το παιδί (π.χ. ξύλο με ζώνη, κουτάλα, ραβδί).
● Η χρήση ακατάλληλων μεθόδων πειθαρχίας για την ηλικία του παιδιού (π.χ. να ταρακουνά κά­ποιος ένα βρέφος ή να το πετά δυνατά σε μια επιφάνεια, ακόμη και στην κούνια του).

2. Συναισθηματική κακοποίηση

Συναισθηματική κακοποίηση είναι ο τύπος της συμπεριφοράς, λεκτικής ή πρακτικής, που θέτει την ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού σε κίνδυνο.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ:
● Οι φωνές και οι κραυγές.
● Οι χαρακτηρισμοί «είσαι ηλίθιος», «είσαι κακό παιδί», «είσαι άχρηστος».
● Η σύγκριση των παιδιών με άλλα παιδιά εις βάρος τους: «δεν αξίζεις τίποτε», «ο ξάδερφός σου πάει καλύτερα από σένα στο σχολείο» κτλ.
● Η έλλειψη στοργής, αγάπης και τρυφερών εκδηλώσεων.
● Η δημιουργία ενοχών: «θα με κάνεις να πεθάνω», «εσύ φταις για όλα».
● Η ταπείνωση του παιδιού: «είσαι για πέταμα», «τι ήθελα κι έκανα ένα παιδί σαν κι εσένα» κτλ.
● Οι απειλές εγκατάλειψης ή βίας: «θα φύγω και θα σε παρατήσω», «θα σε κλείσω σε ίδρυμα», «θα σου σπάσω τα κόκαλα» κτλ.
● Οι ακραίες μορφές τιμωρίας: στέρηση φαγητού ή νερού, κλείδωμα σε σκοτεινούς χώρους, δέσι­μο κ.ά.

3. Παραμέληση

Παραμέληση αποτελεί η στέρηση του παιδιού από τις βασικές και απαραίτητες προϋποθέσεις α­σφαλούς και υγιούς ανάπτυξής του, όπως το καθαρό και υγιεινό σπιτικό, η τροφή και η ένδυση, η ιατρική περίθαλψη και η εκπαίδευση.

ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΠΑΡΑΜΕΛΗΣΗΣ:
● Μη επαρκής σίτιση, στέγαση ή ένδυση.
● Ανθυγιεινές συνθήκες διαβίωσης.
● Εγκατάλειψη του παιδιού.
● Ανεπαρκής φροντίδα του παιδιού και έκθεσή του σε κίνδυνο (π.χ. όταν κάποιος αφήνει το παιδί να παίζει μόνο του ή να μένει μόνο του).
● Ανεπαρκής ιατρική φροντίδα (π.χ. έλλειψη εμβολιασμού, ιατρικής παρακολούθησης και φαρμά­κων).
● Μη εγγραφή του παιδιού σε σχολείο και αδιαφορία για την παρακολούθηση της φοίτησής του.

4. Εκμετάλλευση

Εκμετάλλευση θεωρείται η με κάθε τρόπο χρησιμοποίηση του παιδιού, για να αποκομίσει οφέλη ο ε­νήλικος που το χρησιμοποιεί.

ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ:
● Η έκθεση του ανηλίκου από τον ενήλικο με στόχο την επαιτεία.
● Η ώθηση του ανηλίκου σε επαιτεία.
● Η ώθηση του ανηλίκου στην πορνεία καθ’ οιονδήποτε τρόπο (π.χ. φωτογράφηση, μαγνητοσκόπη­ση, σεξουαλική επαφή).

5. Σεξουαλική κακοποίηση

Σεξουαλική κακοποίηση είναι οποιουδήποτε τύπου επαφή ενός ενηλίκου με ένα παιδί με στόχο τη σεξουαλική ικανοποίηση του ενηλίκου, ο οποίος έχει πάντα την αποκλειστική ευθύνη, γιατί τα παι­διά δεν είναι δυνατόν να συγκατατεθούν σε οποιαδήποτε τέτοια ενέργεια.

ΜΟΡΦΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ:
● Η επαφή καθ’ οιονδήποτε τρόπο με τα γεννητικά όργανα του παιδιού από ενήλικα και το αντί­στροφο.
● Η έκθεση του παιδιού σε πορνογραφικό υλικό οπτικά ή ακουστικά.
● Η παρακολούθηση ενός παιδιού χωρίς ρούχα από ενήλικα ή το αντίστροφο.
● Η διείσδυση με οποιονδήποτε τρόπο στο στόμα, τα γεννητικά όργανα ή τον πρωκτό του παιδιού.
● Ο βιασμός.

ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΔΡΑΣΤΕΣ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ:
Συνήθως είναι άτομα του οικογενειακού, φιλικού και κοινωνικού περιβάλλοντος. Άτομα που έχουν ε­παφές με το παιδί και σχέση εξουσίας μαζί του, ώστε να εξασφαλίσουν τη σιωπή του.

ΠΩΣ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΚΑΤΑΛΑΒΟΥΜΕ ΑΝ ΕΝΑ ΠΑΙΔΙ ΕΧΕΙ ΓΙΝΕΙ ΘΥΜΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ:
● Παίρνουμε σοβαρά υπόψη τις εκμυστηρεύσεις του και τις εξετάζουμε με τη βοήθεια ειδικού.
● Ανησυχούμε με την αλλαγή συμπεριφοράς του (π.χ. αύξηση επιθετικότητας, εσωστρέφεια, ενδια­φέρον για το σεξ).
● Εξετάζουμε τους λόγους παλινδρόμησης σε προηγούμενες συμπεριφορές όπως η ενούρηση και η εγκόπρηση ενός παιδιού που είχε μεγαλώσει και έλεγχε τις συμπεριφορές αυτές.
● Ελέγχουμε τον τρόπο που απέκτησε γνώση για το σεξ μεγαλύτερη από την ηλικία του.
● Προβληματιζόμαστε με τη συμπεριφορά του, αν είναι ξαφνικά πολύ ενοχική και εκφράζεται είτε με συστολή και σιωπή είτε με πολλή προθυμία και κολακεία.

ΠΩΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙ ΕΝΑ ΘΥΜΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ:
Με τη βοήθεια ειδικών του σώματος και της ψυχής θα ανιχνευθεί η ακριβής φύση και ο βαθμός της κακοποίησης και το παιδί θα δεχθεί υποστήριξη και θεραπεία για να ξεπεράσει την τραυματική ε­μπειρία.

ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΝ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΔΕ ΒΟΗΘΗΘΕΙ:
Στην περίπτωση που το παιδί δεν επικοινωνήσει με οποιονδήποτε τρόπο το συμβάν και οι δικοί του δεν το αντιληφθούν μένει με φοβερά αισθήματα ενοχής, άγχους, κατάθλιψης, μειονεξίας –σοβαρά ψυχικά τραύματα που έχουν αρνητικές επιπτώσεις σε όλες τις εκδηλώσεις της προσωπικότητας και του χαρακτήρα του, καθώς και στη φυσιολογική σεξουαλική του ζωή. Πολλά θύματα αποκτούν ε­ξαρτήσεις από ουσίες και αντικοινωνική συμπεριφορά ή φτάνουν ακόμη και στην αυτοκτονία.

ΠΩΣ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΠΡΟΛΑΒΟΥΜΕ ΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ:
● Θα πρέπει οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί να είναι ενήμεροι, ώστε να προστατεύουν τα παιδιά.
● Θα πρέπει και τα ίδια τα παιδιά να γνωρίζουν το σώμα τους και τη λειτουργία του και τους πιθα­νούς κινδύνους που τα απειλούν, για να προφυλάσσονται.

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΝ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ:
● Το παιδί πάνω από τριών χρονών πρέπει να γνωρίζει τα μέρη του σώματός του, το όνομά τους και τη λειτουργία τους. Μιλάμε γι’ αυτά με την πρώτη κατάλληλη ευκαιρία και ανάλογα με την ηλι­κία.
● Το παιδί πρέπει να γνωρίζει να λέει «όχι» σε οποιονδήποτε προσπαθεί να το αγγίξει, ενώ το ίδιο δε θέλει. Το σώμα του παιδιού τού ανήκει και πρέπει να απαιτεί σεβασμό από τους άλλους σε αυτό.
● Το παιδί πρέπει να σέβεται τους ενήλικες αλλά να μην συγκατατίθεται σε ό,τι του ζητούν, αν αυ­τό το ενοχλεί και το τρομάζει ή δεν το έχει διδαχθεί από τους ίδιους τους γονείς του.
● Δεν αφήνουμε το παιδί μόνο του ή με κάποιον που δε γνωρίζουμε καλά για πολλές ώρες και χωρίς διακριτική παρακολούθηση.
● Ενθαρρύνουμε το παιδί σε ανοιχτή και ειλικρινή επικοινωνία μαζί μας, ώστε να μπορεί να μας εκ­μυστηρευθεί ό,τι του συμβαίνει, ακόμη κι αν αισθάνεται (συν)ενοχή. Ακούμε πάντα προσεκτικά ό,τι μας λέει και δεν εκφραζόμαστε αρνητικά ή απορριπτικά αλλά το διερευνούμε. Αν του δείξουμε ότι δεν το πιστεύουμε, δε θα μας ξαναεμπιστευθεί.
● Ελέγχουμε τους λόγους που κάνουν το παιδί να μη θέλει να μείνει με κάποιον ή που τον αποστρέ­φεται.
● Γνωρίζουμε πάντα τους φίλους και τους ανθρώπους που είναι κοντά του.
● Επιβλέπουμε το παιδί όταν πλοηγείται στο διαδίκτυο ή χρησιμοποιεί τον υπολογιστή του.

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΝ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ
● Το σώμα μου και το μυαλό μου είναι δικά μου. Οι άλλοι, μικροί και μεγάλοι, πρέπει να σέβονται το δικαίωμά μου αυτό.
● Μπορώ να πω «όχι» σε κάποιον που θέλει να με αγγίξει, ενώ εγώ δεν το επιθυμώ.
● Πρέπει να λέω «όχι» σε κάθε συμπεριφορά που με κάνει να ανησυχώ, να φοβάμαι ή να νιώθω μπερδεμένος.
● Τρέχω μακριά από όποιον με κάνει να φοβηθώ.
● Λέω πάντα στους γονείς μου –και στους δύο ή στον ένα από τους δύο– ό,τι μου συμβαίνει, κυρίως αν με κάνει να νιώθω άσχημα.
● Οι γονείς μου και οι δικοί μου άνθρωποι γνωρίζουν πάντα πού βρίσκομαι και με ποιον.
● Δεν πηγαίνω ποτέ κάπου που δε γνωρίζω και αν μου συμβεί κάτι δε θα ξέρω πώς να ζητήσω βοή­θεια.
● Δεν ακολουθώ ποτέ αγνώστους και δεν πλησιάζω περισσότερο από όσο πρέπει αυτοκίνητα με αν­θρώπους που δε γνωρίζω.
● Βρίσκω πάντα κάποιον που να μπορώ να του έχω εμπιστοσύνη για να με βοηθήσει, όπως οι δά­σκαλοί μου.
● Γνωρίζω τον αριθμό 1056 για να τηλεφωνήσω από παντού (χωρίς χρήματα) και να ζητήσω βοή­θεια, συμβουλή και υποστήριξη.



► ΠΗΓΗ: www.hamogelo.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου