23 Σεπτεμβρίου 2010

Οικογένεια και παιδικός ψυχισμός

(ψυχολόγος, παιδοψυχολόγος, συγγραφέας, www.akappatou.gr)

Είναι κοινά παραδεκτό ότι στην οικογένεια αρχίζει και τελειώνει η διαμόρφωση της προ­σω­πι­κό­τη­τας των παιδιών. Μέσα σ’ αυτή θα πρέπει να αναζητήσουμε τη ρίζα τυχόν προβλημάτων συ­μπε­ρι­φο­ράς. Καθοριστικός, μάλιστα, θεωρείται ο ρόλος της τα πρώτα εφτά χρόνια της ζω­ής του παι­διού, γιατί είναι η ηλικία που μπαίνουν τα θεμέλια της προσωπικότητας και δη­μι­ουρ­γού­νται οι προϋ­ποθέσεις για τη μελλοντική ιδιοσυγκρασία του.

Τα στοιχεία που θα κληρονομήσει από τους γονείς του, καθώς επίσης και οι συνθήκες μέσα στις ο­ποίες θα μεγαλώσει (η διαπαιδαγώγησή του, το περιβάλλον, οι φίλοι κτλ.), θα ορίσουν στο μέλλον τη συμπεριφορά του ως ενήλικος.

Ο παιδικός ψυχισμός είναι σε συνεχή ανάπτυξη. Αν ένα παιδί βιώσει ένα πολύ δυσάρεστο γε­γο­νός στη μικρή του ηλικία, αυτό μπορεί να το σημαδέψει, να αφήσει ανεξίτηλα σημάδια στην ψυχή του και να επηρεάσει την εξελικτική του πορεία.

Γεγονότα που μπορεί να επηρεάσουν τη συναισθηματική εξέλιξη του παιδιού

● Ο πρώιμος αποχωρισμός από τη μητέρα, κυρίως τους πρώτους μήνες της ζωής του.
● Η κακή σχέση μεταξύ των γονιών: συνεχείς τσακωμοί, ένταση, έντονη αντιπαράθεση.
● Ο χωρισμός των γονιών.
● Ο θάνατος ενός από τους γονείς.
● Ο αλκοολισμός κάποιου από τους γονείς.
● Οι χρόνιες ασθένειες: ψυχασθένειες, καρκίνος κ.ά.
● Προβλήματα υγείας του βρέφους, που παρουσιάζονται κατά τη γέννηση, ή ψυχοσωματική α­νω­ρι­μό­τη­τα.
● Κοινωνικά προβλήματα (π.χ. οικονομική δυσπραγία).

Προβληματική διαπαιδαγώγηση

Πίσω από επιθετικά παιδιά, παιδιά που λένε ψέματα, κλέβουν, έχουν δυσκολία στη σχέση με συ­νο­μη­λί­κους τους ή παρουσιάζουν συμπτώματα ανορεξίας, ενούρησης, αϋπνίας κτλ. κρύ­βε­ται συχνά λάθος διαπαιδαγώγηση.

Στην εποχή μας πολλοί γονείς, επειδή έχουν συναίσθηση της ευθύνης τους για την ψυχική υ­γεί­α του παιδιού τους, αναζητούν το ιδανικό μοντέλο διαπαιδαγώγησης προκειμένου να α­πο­φύ­γουν τα λάθη των δικών τους γονιών. Συχνά, όμως, επιχειρούν να εφαρμόσουν μέτρα που ί­σως δεν τους ται­ριάζουν.

Τα παιδιά έχουν ανάγκη από ποιότητα στην επαφή με τους γονείς, από ουσιαστικό χρόνο ε­πι­κοι­νω­νίας μαζί τους. Τα προβλήματα στη διαμόρφωση της προσωπικότητάς τους μπορεί να προκληθούν από διάφορες τακτικές στη διαπαιδαγώγηση, όπως:

Συνεχής αυταρχικότητα και απόρριψη. Στην περίπτωση αυτή οι γονείς δεν αποδέχονται τα παι­διά, διαρκώς απαγορεύουν διάφορα χωρίς να εξηγούν τον λόγο, θεωρούν αυτονόητα τα θετικά στοιχεία του παιδιού και το επικρίνουν εμμένοντας μόνο στα αρνητικά. Τα παιδιά, ό­μως, χρειάζο­νται μηνύματα αγάπης και στοργής, γιατί έτσι νιώθουν ασφάλεια.

Υπερπροστατευτισμός. Οι γονείς καταπιέζουν την αυτοβουλία του παιδιού, προ­σφέ­ρο­ντας τα πάντα προτού τα χρειαστεί. Έτσι του στερούν τη δυνατότητα να προσπαθήσει μόνο του, με αποτέ­λεσμα να γίνεται παθητικό, αδέξιο, χωρίς εμπιστοσύνη στον εαυτό του, ε­ξαρ­τη­μέ­νο και ανασφα­λές.

Μικρές πολύτιμες συμβουλές

● Μάθετε να ακούτε το παιδί σας.

● Δείχνετέ του εμπιστοσύνη.

● Ενισχύετε την αυτενέργειά του.

● Παίρνετε στα σοβαρά τα συναισθήματά του.

● Συζητάτε μαζί του και απαντάτε στα ερωτήματα που θέτει.

● Έχετε υπόψη ότι οι υποχωρητικοί γονείς είναι εξίσου «κακοί» με τους αυστηρούς.

● Βάζετε σαφή όρια και κανόνες που δεν παραβιάζονται εύκολα.

● Αγαπάτε κι αποδέχεστε το παιδί σας, ακόμη και όταν η συμπεριφορά του σας εξοργίζει.

● Μην καταδικάζετε τον εαυτό σας για όποια λάθη κάνετε στη διαπαιδαγώγηση του παιδιού.

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (19.01.2010)

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου