23 Σεπτεμβρίου 2010

Οικογένεια και παιδικός ψυχισμός

Από την Αλεξάνδρα Καπάτου
(ψυχολόγος)

Είναι κοινά παραδεκτό ότι στην οικογένεια αρχίζει και τελειώνει η διαμόρφωση της προσωπικότη­τας των παιδιών. Μέσα σ’ αυτή θα πρέπει να αναζητήσουμε τη ρίζα τυχόν προβλημάτων συμπερι­φοράς. Καθοριστικός, μάλιστα, θεωρείται ο ρόλος της τα πρώτα εφτά χρόνια της ζωής του παι­διού, γιατί είναι η ηλικία που μπαίνουν τα θεμέλια της προσωπικότητας και δημιουργούνται οι προϋ­ποθέσεις για τη μελλοντική ιδιοσυγκρασία του.

Τα στοιχεία που θα κληρονομήσει από τους γονείς του, καθώς επίσης και οι συνθήκες μέσα στις ο­ποίες θα μεγαλώσει (η διαπαιδαγώγησή του, το περιβάλλον, οι φίλοι κτλ.) θα ορίσουν στο μέλλον τη συμπεριφορά του ως ενήλικος.

Ο παιδικός ψυχισμός είναι σε συνεχή ανάπτυξη. Αν ένα παιδί βιώσει ένα πολύ δυσάρεστο γεγονός στη μικρή του ηλικία, αυτό μπορεί να το σημαδέψει, να αφήσει ανεξίτηλα σημάδια στην ψυχή του και να επηρεάσει την εξελικτική του πορεία.

Γεγονότα που μπορεί να επηρεάσουν τη συναισθηματική εξέλιξη του παιδιού

● Ο πρώιμος αποχωρισμός από τη μητέρα, κυρίως τους πρώτους μήνες της ζωής του.
● Η κακή σχέση μεταξύ των γονιών: συνεχείς τσακωμοί, ένταση, έντονη αντιπαράθεση.
● Ο χωρισμός των γονιών.
● Ο θάνατος ενός από τους γονείς.
● Ο αλκοολισμός κάποιου από τους γονείς.
● Οι χρόνιες ασθένειες: ψυχασθένειες, καρκίνος κ.ά.
● Προβλήματα υγείας του βρέφους, που παρουσιάζονται κατά τη γέννηση, ή ψυχοσωματική ανωρι­μότητα.
● Κοινωνικά προβλήματα (π.χ. οικονομική δυσπραγία).

Προβληματική διαπαιδαγώγηση

Πίσω από επιθετικά παιδιά, παιδιά που λένε ψέματα, κλέβουν, έχουν δυσκολία στη σχέση με συνο­μηλίκους τους ή παρουσιάζουν συμπτώματα ανορεξίας, ενούρησης, αϋπνίας κτλ., κρύβεται συχνά λάθος διαπαιδαγώγηση.

Τα παιδιά έχουν ανάγκη από ποιότητα στην επαφή με τους γονείς, ουσιαστικό χρόνο για να επικοι­νωνούν μαζί τους και όχι μόνο ποσότητα στην απασχόληση.

Στην εποχή μας πολλοί γονείς, επειδή έχουν συναίσθηση της ευθύνης τους για την ψυχική υγεία του παιδιού τους, αναζητούν το ιδανικό μοντέλο διαπαιδαγώγησης προκειμένου να αποφύγουν τα λάθη των δικών τους γονιών. Συχνά, μάλιστα, επιχειρούν να εφαρμόσουν μέτρα που ίσως δεν τους ται­ριάζουν.

Ωστόσο θα πρέπει να γνωρίζουν ότι προβλήματα στη διαμόρφωση της προσωπικότητας του παιδιού μπορεί να προκληθούν από διάφορες τακτικές στη διαπαιδαγώγηση, όπως:

Συνεχής αυταρχικότητα και απόρριψη. Στην περίπτωση αυτή οι γονείς δεν αποδέχονται τα παι­διά, διαρκώς απαγορεύουν διάφορα χωρίς να εξηγούν τον λόγο, θεωρούν αυτονόητα τα θετικά στοιχεία του παιδιού και το επικρίνουν εμμένοντας μόνο στα αρνητικά. Τα παιδιά, όμως, χρειάζο­νται μηνύματα αγάπης και στοργής, γιατί έτσι νιώθουν ασφάλεια.

Υπερπροστατευτισμός. Οι γονείς καταπιέζουν την αυτοβουλία του παιδιού, προσφέροντας τα πάντα προτού τα χρειαστεί. Έτσι του στερούν τη δυνατότητα να προσπαθήσει μόνο του, με αποτέ­λεσμα να γίνεται παθητικό, αδέξιο, χωρίς εμπιστοσύνη στον εαυτό του, εξαρτημένο και ανασφα­λές.

Μικρές πολύτιμες συμβουλές

● Μάθετε να ακούτε το παιδί σας.
● Να του δείχνετε εμπιστοσύνη.
● Να ενισχύετε την αυτενέργειά του.
● Να παίρνετε στα σοβαρά τα συναισθήματά του.
● Να συζητάτε μαζί του και να απαντάτε στα ερωτήματα που θέτει.
● Οι υποχωρητικοί γονείς είναι εξίσου «κακοί» με τους αυστηρούς.
● Βάζετε σαφή όρια και κανόνες που να μην παραβιάζονται εύκολα.
● Αγαπάτε και αποδεχθείτε το παιδί σας ακόμη και όταν η συμπεριφορά του σας εξοργίζει.
● Μην καταδικάζετε τον εαυτό σας για όποια λάθη κάνετε στη διαπαιδαγώγηση του παιδιού.


► ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (19.01.2010)

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου