22 Σεπτεμβρίου 2010

Γονείς που είναι «αρκετά καλοί»

(κλινική ψυχολόγος)

Η πιο σημαντική σχέση στη ζωή του παιδιού είναι με τους γονείς του. Αυτή η σχέση δομείται α­πό την παιδική ηλικία και χαρακτηρίζεται από πληθώρα θετικών και αρνητικών συ­ναι­σθη­μά­των: θυμό, αγανάκτηση, φόβο αλλά και αποδοχή, καρτερικότητα, εμπιστοσύνη.

Οι γονείς, όταν βιώνουν αρνητικά συναισθήματα για το παιδί τους, νιώθουν ενοχές και κα­τη­γο­ρούν τον εαυτό τους ότι «δεν είναι καλοί». Για τους περισσότερους το ιδανικό θα ήταν να μη θυμώνουν, να μη μιλούν άσχημα, να μη χάνουν την ψυχραιμία τους και να έχουν πάντοτε υ­πο­μο­νή. Όμως αυτό το πρότυπο είναι αρκετά ουτοπικό και δεν ανταποκρίνεται στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα. Άλλωστε, αν υ­πήρχαν ιδανικοί γονείς, η ζωή του παιδιού θα δυσκόλευε ι­δι­αί­τε­ρα, δι­ό­τι δε θα μπορούσε να δημι­ουργήσει σχέσεις αντάξιες της σχέσης με τους γονείς του, με α­πο­τέ­λε­σμα να απογοητεύεται και να αισθάνεται κατώτερο σε σχέση με εκείνους.

Δεν υπάρχουν τέλειοι γονείς, υπάρχουν όμως οι «αρκετά καλοί γονείς».

Τα χαρακτηριστικά τους

● Είναι κοντά στο παιδί, το αφουγκράζονται, θυμώνουν ενδεχομένως μαζί του, όμως έπειτα έ­χουν το ψυχικό σθένος να αναγνωρίσουν τα λάθη, τις αδυναμίες και τους άσχημους χει­ρι­σμούς τους.

● Έχουν καλή επικοινωνία με το παιδί, όχι μόνο λεκτική αλλά και εξωλεκτική. Είναι ιδιαίτερα εκ­φρα­στι­κοί, του χαμογελούν, το χαϊδεύουν, το αγκαλιάζουν, του μιλούν γλυκά και τρυφερά και μοι­ράζονται δημιουργικό χρόνο μαζί του.

● Επαινούν και ενθαρρύνουν το παιδί σε κάθε προσπάθειά του, αποφεύγοντας την ειρωνεία, τους χλευασμούς, τις ύβρεις και τη σωματική τιμωρία. Μπορούν να κατανοούν τις ανάγκες, τις ιδιαιτερό­τητες και τις κλίσεις του, χωρίς να τις υποτιμούν ή να τις υπερτιμούν.

● Έχουν γεμάτη προσωπική ζωή και δεν περιμένουν από το παιδί να καλύψει οποιοδήποτε τυ­χόν κε­νό τους. Δε θυσιάζουν την προσωπική ή την επαγγελματική τους ζωή στον βωμό της δή­θεν αγάπης για το παιδί, ούτε αναμένουν ότι μεγαλώνοντας θα τους ανταποδώσει τη φρο­ντί­δα που του πρό­σφεραν εκείνοι.

● Δεν προβάλλουν στο παιδί τα δικά τους απραγματοποίητα όνειρα. Κάποτε οι γονείς, συ­νει­δη­τά ή ασυνείδητα, μεταβιβάζουν ως κληρονομιά τις δικές τους επιθυμίες, που συχνά γί­νο­νται εντολή «να περπατήσουν τα δικά τους μονοπάτια», ελπίζοντας να διαψεύσουν τις δικές τους αποτυχίες. Κανέ­νας, ωστόσο, δεν μπορεί να ζήσει τη ζωή του άλλου: κάθε παιδί έχει τη δι­κή του προσωπικότητα και πρέπει να χαράξει τον δικό του δρόμο –με τις αποτυχίες του και τις επιτυχίες του.

● Σέβονται την ατομικότητα του παιδιού και οι απαιτήσεις που έχουν είναι ανάλογες με τον βαθ­μό της ωριμότητας, των συναισθηματικών και των γνωστικών του ικανοτήτων. Ε­μπι­στεύ­ο­νται το παιδί και τις επιλογές του, ώστε κι εκείνο με τη σειρά του να αποκτήσει εμπιστοσύνη και σεβασμό στον εαυτό του.

● Βοηθούν το παιδί να αναπτύξει αίσθηση υπευθυνότητας για τις πράξεις του. Το διδάσκουν να α­ντιμετωπίζει τα προβλήματα της ζωής ως προκλήσεις και όχι ως καταστροφές. Το μα­θαί­νουν να α­ντιμετωπίζει μόνο του τις δυσκολίες που θα συναντήσει και να προσπαθεί να βρει κά­ποια λύση χω­ρίς τη δική τους στήριξη (εκτός κι αν το ίδιο το παιδί κρίνει ότι η βοήθειά τους εί­ναι απαραίτητη). Έτσι το βοηθούν να ανεξαρτητοποιηθεί.

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (07.08.2010)

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου