3 Ιανουαρίου 2011

Οικογένεια και Λογοτεχνία

Το λογοτεχνικό βιβλίο ως γέφυρα που συνδέει τους γονείς με τα παιδιά τους

Από τον Φρίξο Μιχαηλίδη
(συγγραφέας-εικονογράφος)

Έχει διαπιστωθεί ότι τα παιδικά βιβλία τα κατανοούν περισσότερο οι ενήλικες παρά τα παιδιά κι αυτό βέβαια οφείλεται στην πιο σαφή αντίληψη που έχουν για το τι είναι πραγματικό και τι φαντα­στικό. Τα παιδιά όμως τα απολαμβάνουν περισσότερο, γιατί δε νιώθουν την ανάγκη να κάνουν, σώ­νει και καλά, αυτόν τον διαχωρισμό. Γι’ αυτό και ενθουσιάζονται ή συναρπάζονται μ’ ένα ωραίο βι­βλίο, χωρίς να τα ενδιαφέρει αν κινείται στη σφαίρα του πραγματικού ή του φανταστικού ή γυρο­φέρνει ανάμεσα. Αφήνουν τον εαυτό τους ελεύθερο να κινηθεί μέσα στην ιστορία, χωρίς ενδοια­σμούς και τοποθετήσεις ορίων.

Αλήθεια, τι εμποδίζει τους ενήλικες, και κυρίως τους γονείς, να απολαύσουν ένα παιδικό βιβλίο και να διασκεδάσουν μαζί του; Ποιοι λόγοι τους απομακρύνουν από τον υπέροχο κόσμο της παιδικής λογοτεχνίας; Όσο και να προβληματίστηκα, κατέληξα στο συμπέρασμα πως τίποτα και κανένας δεν εμποδίζει πραγματικά έναν ενήλικο να διαβάσει ένα παιδικό βιβλίο. Αντιθέτως, υπάρχουν χίλιοι δυο λόγοι να το πράξει. Ένας από αυτούς είναι η επανάκτηση της παλιάς καλής παιδικής ξεγνοιασιάς που έχουμε όλοι μας ανάγκη.

Όταν κάποιος γίνει γονιός, η ενασχόληση με το παιδικό βιβλίο επιβάλλεται και τα κίνητρα πολλα­πλασιάζονται. Η σωστή επιλογή ενός βιβλίου, η φροντίδα για τη διαπαιδαγώγηση, η εκπαίδευση και μόρφωση του παιδιού, η ψυχική του ηρεμία, αρμονία και ισορροπία, η ένταξή του στην κοινωνί­α και το ευρύτερο περιβάλλον, η ανάπτυξη σωματικών δεξιοτήτων και πνευματικών ικανοτήτων εί­ναι μερικοί από τους λόγους που πρέπει ένας γονιός να ασχοληθεί με το βιβλίο που πρόκειται να πέσει στα χέρια του παιδιού του.

Με αφορμή το βιβλίο

Οι περισσότεροι γονείς μπαίνουν στον κόπο να προμηθεύσουν τα παιδιά τους με κάποια βιβλία, δεν μπαίνουν όμως στη διαδικασία να τα αξιοποιήσουν. Γιατί σίγουρα ένα βιβλίο δεν είναι μόνο για ανά­γνωση. Ένα βιβλίο μπορεί να σταθεί αφορμή για πολλές δημιουργικές στιγμές, να γίνει κρίκος επα­φής και σύνδεσης μεταξύ γονιών και παιδιών και να κρατήσει ισορροπίες μέσα σε μια οικογένεια.

Ξέρετε πόσες φορές το παιδί απασχολείται με διάφορες σκέψεις και προβληματισμούς κι εμείς οι μεγάλοι δεν έχουμε ιδέα; Πόσα ερωτήματα υπάρχουν αναπάντητα στο μυαλό του και ταράζουν την ψυχή του κι εμείς ούτε που το παίρνουμε χαμπάρι; Πόσα λάθος μηνύματα παίρνει από την ίδια τη ζωή κι αν δε συζητήσουμε μαζί του δε θα το ξέρουμε ποτέ μέχρι να βγουν σε μεταγενέστερο στάδιο στην επιφάνεια;

Όλα αυτά μπορούν να λυθούν απλά με ένα βιβλίο. Ναι. Αν διαθέσουμε τον χρόνο να διαβάσουμε παρέα με το παιδί ένα βιβλίο και να το συζητήσουμε, να το αναλύσουμε, να το σχολιάσουμε, τότε και θα μάθουμε τι σκέφτεται το παιδί μας και θα επισημάνουμε τις πιθανές ελλείψεις που μπορεί να έχει, ώστε να το βοηθήσουμε να λύσει οποιουσδήποτε προβληματισμούς και ανησυχίες. Και το κυρι­ότερο: θα έχουμε μια καλή εικόνα για την πνευματική και ψυχική υγεία του, κάτι που είναι το μέγι­στο καθήκον κάθε γονιού ή κηδεμόνα. Αυτό πολλές φορές δεν το καταφέρνουμε με απευθείας συζή­τηση, γιατί τα παιδιά συχνά ντρέπονται ή δεν μπορούν εύκολα να εκφράσουν τους προβληματι­σμούς τους. Συζητούν όμως άνετα κάτι που τα ενδιαφέρει, με παραλληλισμούς ή ταυτιζόμενα με κάποιον από τους ήρωες του βιβλίου ή με κάποια κατάσταση που μοιάζει με αυτήν που ζουν.

Το θέμα που διαπραγματεύεται ένα βιβλίο, μια παράγραφος, μια πρόταση, μια φράση ή μια εικόνα μπορούν να σταθούν αφορμές για να δημιουργήσουμε ένα σημαντικό βαθμό επικοινωνίας με το παι­δί, ώστε να αναπτύσσεται, βελτιώνεται και προοδεύει ως άνθρωπος και να ολοκληρώνεται πνευμα­τικά ως προσωπικότητα, η οποία θα ευδοκιμήσει και θα ανθίσει μέσα στο περιβάλλον που ζει, προ­σφέροντας οπωσδήποτε θετικά στην κοινωνία.

Για να πραγματοποιηθούν, όμως, και να λειτουργήσουν όλα αυτά, πρέπει την πρωτοβουλία να την πάρουν οι γονείς. Αυτοί θα καθοδηγήσουν τα παιδιά, γιατί αυτά γνωρίζουν μόνο όσα βλέπουν, εκεί­να που τους δείχνουμε εμείς οι μεγάλοι. Μας παρακολουθούν από κοντά, μας παρατηρούν κι αναμ­φισβήτητα μας μιμούνται. Μας αντιγράφουν. Αντιγράφουν όμως μόνο αυτά που βλέπουν γιατί μόνο αυτά ξέρουν.

Ένας τρόπος, λοιπόν, να έρθετε κοντά με τα παιδιά σας, όπως αρμόζει σε μια οικογένεια, είναι να κάνετε εσείς την αρχή. Μαζί με τα παιδιά, χέρι με χέρι, αγκαλιά με ένα βιβλίο, με υπομονή, αγάπη και ενθουσιασμό, όπως ακριβώς κάνατε τότε που τα βοηθούσατε να κάνουν τα πρώτα τους βήματα για να περπατήσουν...


► ΠΗΓΗ: Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Κύπρου

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου