1 Νοεμβρίου 2010

Για να πετύχει στη ζωή

Λένε πως στη ζωή υπάρχουν δύο τύποι ανθρώπων: οι «κερδισμένοι» και οι «χαμένοι». Το πώς θα ε­ξελιχθεί το παιδί ως ενήλικος εξαρτάται αποκλειστικά και μόνο από τον τρόπο που θα μεγαλώσει.

Αυτό που συνήθως ξεχνάμε εμείς οι μεγάλοι είναι ότι το παιδί ζει στον μικρόκοσμό του. Βλέ­πει, σκέ­φτεται και αντιλαμβάνεται όλα όσα συμβαίνουν γύρω του με τελείως διαφορετικό τρό­πο από τους ενηλίκους. Είναι σημαντικό να καταλάβουμε ότι η εμπιστοσύνη και η υ­πο­στή­ρι­ξη των γονιών –ακόμα και στα λάθη τους– είναι ο θεμέλιος λίθος για το χτίσιμο της αυ­το­πε­ποί­θη­σής τους. Γιατί η αυτοπε­ποίθηση χτίζεται στην παιδική ηλικία και βασίζεται κυρίως στην α­γά­πη και στην αποδοχή που παίρ­νουν τα παιδιά, αλλά και στη δυνατότητα που τους δί­νου­με να ανακαλύψουν τα ταλέντα τους, να βρουν τι τα κάνει ευτυχισμένα για να μπορέσουν να α­νοί­ξουν τα φτερά τους.

Είναι πολύ σημαντικό να μάθουμε στο παιδί ότι το πιο σημαντικό πράγμα είναι η προ­σπά­θει­α. Άσχε­τα με το αποτέλεσμα, θα έχει πετύχει μόνο και μόνο επειδή προσπάθησε αρκετά για κά­τι. Για πα­ράδειγμα, όταν μάθει να δένει τα κορδόνια του και εισπράξει τον έπαινο των γο­νιών του, είναι σί­γουρο ότι θα τολμήσει και θα προσπαθήσει να κατακτήσει περισσότερες δε­ξι­ό­τη­τες. Αν όμως δεχτεί κριτική για τον τρόπο που τα έδεσε ή αδιαφορία για το αποτέλεσμα, τό­τε θα νιώσει αίσθημα απο­τυχίας ή ανικανότητας και θα διστάσει να προσπαθήσει για νέα πράγ­μα­τα.

Η ψυχολόγος Αναστασία Φρόντζου-Χρηστίδη επισημαίνει ότι αν υπάρχει ένα πράγμα που πρέ­πει να μάθουν οι γονείς είναι ότι ποτέ δε βάζουμε ετικέτες σε ένα παιδί και ότι δεν κρι­τι­κά­ρου­με το ίδιο αλλά τις πράξεις του. Δεν πρέπει να λέμε «είσαι κακό παιδί» αλλά «αυτό που έ­κα­νες ήταν κακό». Καλύτερο, μάλιστα, θα ήταν να χρησιμοποιούμε θετικούς χα­ρα­κτη­ρι­σμούς: «αυτό που έκανες δεν ήταν καλό».

Επίσης, συνεχίζει η ειδικός, «ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στον τρόπο με τον οποίο οι μπα­μπά­δες συμπεριφέρονται στους γιους τους. Ο πατέρας είναι το πρώτο πρόσωπο που θα γε­μί­σει τον γιο του με αυτοπεποίθηση. Ένα μεγάλο ποσοστό των ενήλικων αντρών (μπορεί και πά­νω από 60%) που επι­σκέπτονται ψυχολόγους και ψυχιάτρους αντιμετωπίζουν προ­βλή­μα­τα κατάθλιψης, επιθετικότητας, εθισμών ή ακόμη και διαταραχής φύλου, επειδή ως παιδιά εί­χαν κακή σχέση με τον πατέρα τους, είχαν εξευτελιστεί και υποτιμηθεί από εκείνον και δεν έ­νιω­σαν ποτέ τη στοργή, την επιβεβαίωση και τη στήριξή του, που θα έδινε ώθηση στην καλ­λι­έρ­γει­α της αυτοπεποίθησής τους».

Για την ανάπτυξη αυτοπεποίθησης

Τα παιδιά εξαρτώνται ζωτικά από την αγάπη των γονιών τους και θα κάνουν τα πάντα για να μην τη χάσουν. Έτσι εξηγείται και η «επιτυχία» της τιμωρίας. Ωστόσο, όσα τιμωρούνται και ε­πι­πλήτ­το­νται συχνά ή υφίστανται συνεχώς κριτική μαθαίνουν να αισθάνονται ενοχικά, α­ντι­δρούν και είναι ανίκανα να πάρουν πρωτοβουλία. Αυτό περιορίζει σημαντικά την α­νά­πτυ­ξη ε­νός αυτόνομου και θε­τικού ατόμου. Είναι λοιπόν προτιμότερο να ενισχύσετε τα δυνατά ση­μεί­α του παιδιού σας παρά να το κριτικάρετε ή να το τιμωρείτε. Με αυτόν τον τρόπο θα μπορεί στο μέλλον να αντιμετωπίσει τα σκαμπανεβάσματα της ζωής.

1. Κατά την ένταξή τους στη μικρή κοινωνία του παιδικού σταθμού τα παιδιά μοιραία θα αρ­χί­σουν τις συγκρίσεις μεταξύ τους –από την εξωτερική τους εμφάνιση μέχρι τις γνώσεις και τις ι­κα­νό­τη­τές τους. Συνήθως οι συγκρίσεις αυτές καταλήγουν σε καβγάδες, όμως είναι κάτι που δεν πρέπει να σας ανησυχεί, γιατί τα παιδιά μαθαίνουν μέσα από αυτή τη διαδικασία να α­ξι­ο­λο­γούν τον εαυτό τους και ουσιαστικά αντιλαμβάνονται τη θέση που έχουν στην παρέα. Είναι πο­λύ σημαντικό σε αυτή τη φάση να τους δώσετε την απαραίτητη στήριξη, ώστε να α­πο­κτή­σουν κοινωνική συμπεριφορά. Πρέπει να μάθουν να κάνουν συμβιβασμούς, να μάθουν να χά­νουν, να είναι γενναιόδωρα, συμπονε­τικά και να χτίζουν γέφυρες επικοινωνίας μετά από κά­θε αντιπαράθεση.

2. Εκφράσεις όπως «Τι, τέσσερα λάθη στην ορθογραφία;», «Πάλι σε νίκησε ο Νίκος;» γκρε­μί­ζουν την αυτοπεποίθηση του παιδιού. Θα πρέπει να το βοηθήσετε να δεχτεί ευκολότερα μια προ­σω­πι­κή του αποτυχία και όχι να την τονίσετε περισσότερο με τη συμπεριφορά σας. Εί­ναι προ­τι­μό­τε­ρο να του πείτε: «Μάλλον ήσουν λιγάκι αφηρημένος όταν έγραφες την ορ­θο­γρα­φί­α σου. Δεν πειράζει, προσπάθησε την επόμενη φορά περισσότερο και είμαι σίγουρος ό­τι θα τα κα­τα­φέ­ρεις» ή «Και τι έ­γινε που σε νίκησε ο Νίκος; Την επόμενη φορά θα τον κερ­δί­σεις εσύ».

3. Δώστε ιδιαίτερη προσοχή και δείξτε ενδιαφέρον κάθε φορά που το παιδί θέλει να σας μι­λή­σει. Ενθαρρύνετέ το να εκφράζει τις απόψεις του και να σας δείχνει τις γνώσεις του: «Πες μου τη γνώμη σου, με ενδιαφέρει», «Δεν μπορώ να καταλάβω πώς γίνεται αυτό. Μπορείς να μου το εξηγήσεις;»

4. Αναθέστε στο παιδί διάφορες δουλειές του σπιτιού που αρμόζουν στην ηλικία του. Για πα­ρά­δειγ­μα, ζητήστε του να σας βοηθήσει να ετοιμάσετε το τραπέζι για το βραδινό. Μόλις τε­λει­ώ­σε­τε, επι­βραβεύστε το. Με αυτή την κίνηση τού δείχνετε ότι το εμπιστεύεστε και ότι κρίνετε πως είναι ικανό, υπεύθυνο και ενεργό μέλος της οικογένειας.

5. Προτρέψτε το να ασχοληθεί και να πειραματιστεί με διάφορα χόμπι και δραστηριότητες, ώ­στε να ανακαλύψει τις πραγματικές του ικανότητες.

6. Θέστε όρια και καθοδηγήστε το. Είναι υπέροχο να του δείχνετε σεβασμό και εμπιστοσύνη, αλ­λά χρειάζεται παράλληλα και την ωριμότητα των ενηλίκων για να αποκτήσει υπεύθυνη συ­μπε­ρι­φο­ρά. Τα παιδιά χωρίς όρια συμπεριφέρονται ασύδοτα και τους είναι δύσκολο να α­ντι­λη­φθούν ποιο είναι το καλό και ποιο το κακό. Αν επιμείνουν να κάνουν κάτι που εσείς δεν ε­πι­δο­κι­μά­ζε­τε, ακούστε πρώ­τα τη γνώμη τους, έστω κι αν η τελική σας απάντηση είναι «όχι».

Φράσεις που κάνουν καλό

● Είσαι ό,τι πολυτιμότερο έχω στη ζωή.
● Μη στενοχωριέσαι, μαζί θα το αντιμετωπίσουμε.
● Είμαι πολύ περήφανος για σένα.
● Δεν πειράζει αν κλάψεις, θα νιώσεις καλύτερα.
● Δεν είναι κακό να κάνεις λάθος, όλοι μας κάνουμε.
● Είναι πολύ έξυπνο αυτό που σκέφτηκες.
● Σε αγαπώ γι’ αυτό που είσαι.
● Θα σε αγαπώ ό,τι κι αν κάνεις.
● Μπράβο, μη σταματάς, θα τα καταφέρεις.
● Δεν πειράζει, αυτό που μετράει είναι η προσπάθεια.

Φράσεις που πληγώνουν

● Είσαι τόσο χαζό!
● Αν δεν έκανες του κεφαλιού σου, θα τα είχες καταφέρει.
● Γιατί δεν μπορείς να γίνεις τόσο καλός σαν τον/την...
● Μακάρι να μην είχα παιδιά...
● Δες τι άφησα πίσω για χάρη σου! Και τι κέρδισα;
● Είσαι ψεύτης!
● Μην είσαι ανόητος! Δεν πρέπει να φοβάσαι.
● Περίμενε να γυρίσει ο πατέρας σου στο σπίτι και θα δεις.
● Αν δε με ακούσεις, θα χτυπάς το κεφάλι σου.
● Είσαι καταδικασμένος να αποτύχεις.
● Είσαι άχρηστος.
● Μην κλαις! Οι άντρες δεν κλαίνε.

Τα παιδιά που έχουν εμπιστοσύνη στον εαυτό τους...

● Είναι υπερήφανα για τις επιτυχίες τους.
● Είναι ανεξάρτητα και αναλαμβάνουν πρόθυμα ευθύνες.
● Μπορούν να αντιμετωπίζουν τις απογοητεύσεις και δε χρειάζονται άμεση ικανοποίηση.
● Διαθέτουν αποφασιστικότητα και είναι ανοιχτά στις προκλήσεις.
● Μπορούν να ζητάνε βοήθεια.
● Έχουν ενεργητικότητα, είναι σίγουρα για τον εαυτό τους και επινοητικά.
● Μπορούν να μιλούν για τις σκέψεις και τα συναισθήματά τους.
● Κάνουν συνήθως σωστές επιλογές φίλων (και, αργότερα, συνεργατών).
● Ως ενήλικοι έχουν συνήθως υγιή προσωπική ζωή.

Τα παιδιά που δεν έχουν εμπιστοσύνη στον εαυτό τους...

● Νιώθουν αδύναμα, αγχώνονται εύκολα και είναι υπερευαίσθητα.
● Χρειάζονται πάντα επιβεβαίωση.
● Επηρεάζονται εύκολα και λένε συχνά «δεν ξέρω» και «δε με νοιάζει».
● Για κάθε αποτυχία αναζητούν ευθύνες στους άλλους.
● Εξαρτώνται από τους άλλους και προσηλώνονται σε αυτούς.
● Είναι συχνά υπερκινητικά.
● Μονίμως διηγούνται μεγαλειώδεις εμπειρίες.
● Έχουν προβλήματα στη σχέση τους με τους άλλους.
● Ως ενήλικοι δεν έχουν υγιή προσωπική ζωή.
● Ακολουθούν τα άκρα: γίνονται εσωστρεφή ή επιθετικά.
● Συμπεριφέρονται παθητικά.

ΠΗΓΗ: kids.in.gr / Νινέττα Φαφούτη

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου