31 Ιουλίου 2011

Παιδιά με εφόδια και… άγχος

Είναι πνιγμένα, άκρως καλλιεργημένα και αγχωμένα. Είναι τα σημερινά παιδιά, το ε­βδο­μα­δι­αί­ο πρόγραμμα των οποίων περιλαμβάνει τουλάχιστον αγγλικά, γαλλικά, κομπιούτερ, καράτε και πιά­νο, με διάφορες παραλλαγές στο άθλημα και το μουσικό όργανο. Κι αυτά, εφόσον όλα πη­γαί­νουν καλά. Αν όμως για κακή τους τύχη παρουσιάσουν αδυναμία σε κάποιο μάθημα του σχολείου, τότε στη λίστα προστίθενται τα ιδιαίτερα στα μαθηματικά, τη γλώσσα κ.ο.κ. Εί­ναι τα παι­διά που οι γο­νείς έχουν βαλθεί να μετατρέψουν σε ολοκληρωμένους α­να­γεν­νη­σι­α­κούς αλλά και σύγχρονους αν­θρώπους το αργότερο από τα οκτώ τους χρόνια.

Το πρόβλημα δεν είναι τόσο η πληθώρα των ασχολιών όσο η υποχρέωση των παιδιών να δι­α­πρέ­ψουν σε ό,τι κι αν επιδοθούν. Η πίεση αυτή ξεπερνά συχνά τα όριά τους. Σύμφωνα με τα στοιχεία της βρετανικής στατιστικής υπηρεσίας, το 4% των παιδιών και των νέων υ­πο­φέ­ρουν από μόνιμο άγ­χος και κατάθλιψη, που αποδίδονται στις συνεχείς δοκιμασίες, τα α­πο­τε­λέ­σμα­τα των εξετάσεων και το καθημερινό στρες. Μια άλλη έρευνα, στην οποία πήραν μέ­ρος 1.000 νέοι 15-21 ετών, έδειξε ότι οκτώ στους δέκα ήξεραν κάποιον συνομήλικό τους που α­ντι­με­τώ­πι­ζε ψυχολογικό πρόβλημα, ενώ πά­νω από τους μισούς γνώριζαν κάποιον που προ­σπά­θη­σε να κάνει κακό στον εαυτό του ή έπασχε α­πό κατάθλιψη.

Στη Βρετανία ο συγγραφέας παιδικών βιβλίων Πιτ Τζόνσον μίλησε με εκατοντάδες μαθητές η­λι­κί­ας 7 έως 14 ετών. Αυτό που ανακάλυψε είναι ότι τα παιδιά νιώθουν συχνά κουρασμένα α­πό τη γονική παρουσία. Όπως λέει στην «Ιντεπέντεντ», «τα παιδιά θέλουν την ησυχία τους. Οι γονείς όμως θεω­ρούν ότι πρέπει να δημιουργήσουν γύρω τους ένα περιβάλλον γεμάτο ε­ρε­θί­σμα­τα, ώστε να τα πάνε καλύτερα στο σχολείο. Αναλαμβάνουν να αξιοποιήσουν τον ε­λεύ­θε­ρο χρόνο των παιδιών τους, γεμί­ζοντάς τον με εξωσχολικές δραστηριότητες».

Ακόμη λοιπόν κι όταν υπάρχει κάποιο κενό μεταξύ γερμανικών και μπάσκετ, ο πρόθυμος γο­νιός θα φροντίσει να περάσει λίγο «ποιοτικό χρόνο» με το καμάρι του. Κατά τον Τζόνσον, οι δύ­ο αυτές λέ­ξεις προκαλούν κυριολεκτικά τρόμο στα παιδιά, γιατί ξέρουν ότι εννιά φορές στις δέ­κα αντιστοι­χούν σε κάτι εκπαιδευτικό. Ακόμη και το παιχνίδι δεν εκτιμάται πλέον γι’ αυτό που είναι, αλλά ο­φείλει να έχει αναπτυξιακές προεκτάσεις.

Η τάση αυτή, όπως και πολλά άλλα εγκλήματα, ξεκινά από τις καλύτερες προθέσεις. Είναι φυ­σι­κό να επιθυμούν οι γονείς να δώσουν στα παιδιά τους όσο το δυνατόν περισσότερα ε­φό­δι­α για να αντι­μετωπίσουν έναν ομολογουμένως σκληρό και ανταγωνιστικό κόσμο. Στην πο­ρεί­α όμως χάνουν το μέτρο και η επιθυμία μετατρέπεται σε παράλογη απαίτηση, αφού τα παι­διά καταλήγουν να αισθά­νονται υποχρεωμένα να διακρίνονται εντός κι εκτός σχολείου, να α­ρι­στεύ­ουν παντού και πάντα. Πράγμα το οποίο, φυσικά, είναι αδύνατο αλλά και μη ρε­α­λι­στι­κό.

Όπως επισημαίνουν όλοι οι παιδαγωγοί, είναι αναγκαίο για τα παιδιά να μάθουν τι σημαίνει ε­πι­τυ­χί­α και αποτυχία. Η απομάκρυνση της αβεβαιότητας ισοδυναμεί με απομάκρυνση από την πραγματικό­τητα. Κατά τον κοινωνιολόγο Φρανκ Φουρέντι, «μία από τις μεγαλύτερες προ­κλή­σεις που αντιμε­τωπίζουν οι γονείς είναι ο χειρισμός της αποτυχίας και της α­πο­γοή­τευ­σης. Δεν υπάρχει τίποτε χει­ρότερο από το να φοβάσαι να αποτύχεις». Δυστυχώς, ο φόβος αυ­τός είναι μεγαλύτερος από ποτέ. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 2001 τα εγχειρίδια που υ­πήρ­χαν στη Βρετανία για το πώς να μεγαλώ­σει κανείς «έξυπνα και ικανά παιδιά» ήταν πε­ρισ­σό­τε­ρα από τα μωρά που γεννήθηκαν.

Το μόνο θετικό είναι ότι ο κίνδυνος όλης αυτής της «πολυπραγμοσύνης» έχει αρχίσει να γί­νε­ται αι­σθητός. Οι Αμερικανοί ψυχολόγοι χαρακτηρίζουν το φαινόμενο του «υ­περ­προ­γραμ­μα­τι­σμού» της παιδικής δραστηριότητας εθνική επιδημία, ενώ οι περισσότεροι ειδικοί που α­σχο­λού­νται με παιδιά προειδοποιούν ότι η επιτάχυνση της νοητικής ανάπτυξης ε­πι­τυγ­χά­νε­ται συ­χνά σε βάρος της κοινωνι­κής και συναισθηματικής εξέλιξης. Είναι άλλωστε γνωστό ότι οι πιο ι­σορ­ρο­πη­μέ­νοι ενήλικοι είναι ε­κείνοι που χάρηκαν την παιδική τους ηλικία. Ας ελπίσουμε ό­τι κά­ποιοι γονείς ακούνε...

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (01.03.2003) / Λήδα Παπαδοπούλου

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου