2 Ιανουαρίου 2011

Εξαρτημένος από τον κολλητό του

Μέχρι πριν μερικά χρόνια δεν μπορούσε να σας αποχωριστεί. Τώρα δεν πάει πουθενά χω­ρίς τον καλύτερό του φίλο. Ψυχραιμία, μια φάση είναι κι αυτή. Οι ειδικοί διαβεβαιώνουν ότι το παι­δί στο θέμα της φιλίας περνάει από διαφορετικά στάδια. Αυτό σημαίνει ότι η μανία του να εί­ναι παντού και πάντα με τον αγαπημένο του φίλο είναι απλώς μια αναπτυξιακή φάση.

Ενώ στην προσχολική ηλικία το παιδάκι συνήθως δε δίνει ιδιαίτερη σημασία με ποιον παίζει (αρ­κεί να παίζει), μετά τα επτά τα δεδομένα αλλάζουν. Η φιλία περνά σε δυαδικό επίπεδο και το παιδί ε­πιλέγει συνήθως έναν «καλύτερο φίλο», για τον οποίο δείχνει σαφή προτίμηση.

Η ανάγκη του παιδιού να κάνει στενή παρέα με τον αγαπημένο του φίλο είναι υγιής, καθώς προ­­σπα­θεί να διαφοροποιηθεί από τους γονείς. Όσο πιο καχύποπτοι είστε απέναντι στον φί­λο του τό­σο πιο καχύποπτο γίνεται το παιδί απέναντί σας.

Δεν είναι, όμως, μόνο το θέμα της αυτονόμησης. Σε αυτή τη δυαδική σχέση το παιδί ψάχνει να κα­λύψει συγκεκριμένες ανάγκες. Έχει ανάγκη να επικοινωνήσει με έναν συνομήλικο, να ε­μπι­στευ­τεί και να κερδίσει εμπιστοσύνη αλλά και αποδοχή. Μέχρι τα εννιά οι αξίες όσον α­φο­ρά τους φίλους γί­νονται ακόμα πιο σημαντικές και η σχέση με τον καλύτερό του φίλο ε­νι­σχύ­ε­ται ακόμη περισσότερο.

μέχρι 6 χρονών
Τα παιδιά προσχολικής ηλικίας και μέχρι τα 6 περίπου συ­νή­θως παίζουν με οποιοδήποτε παιδάκι, ανεξάρτητα από την η­λι­κί­α και το φύλο του, χωρίς να έχουν ιδιαίτερες προτιμήσεις.
μετά τα 6
Ξεκινά η πρώτη δυαδική σχέση. Το παιδί εκφράζει συ­γκε­κρι­μέ­νες προτιμήσεις και θέλει να κάνει στενή παρέα με έναν ή δύ­ο φίλους.
γύρω στα 12
Ο κύκλος φιλίας διευρύνεται. Αρχίζουν να σχηματίζονται ο­μά­δες και οι πρώτες παρέες, οι οποίες συνήθως εξακολουθούν να είναι ομόφυλες.

Οδηγίες για τους γονείς

Μήπως υπερβάλλει; Ναι! Αλλά δεν πειράζει. Μην ξεχνάτε πως είναι απλώς μια φάση. Αν το παι­δί σάς πει, για παράδειγμα, ότι δε θέλει να έρθει στο πάρτι γενεθλίων της ξαδέρφης του αν δεν έρ­θει μαζί κι ο φίλος του (που πιθανόν δεν είναι καλεσμένος), μη βιαστείτε να βάλετε τις φωνές. Εξε­τάστε αν μπορείτε να κάνετε τις ανάλογες ρυθμίσεις, για να πραγματοποιήσετε την επιθυμία του. Δεν είναι, εξάλλου, τόσο σπουδαίο ζήτημα όσο ίσως νομίζετε. Το παιδί, α­πό την άλλη, θα το εκτι­μήσει ιδιαίτερα.

Γενικά, όπου μπορείτε να αποφύγετε μια διαμάχη εξουσίας καλό είναι να το κάνετε, προ­τι­μώ­ντας να βάζετε όρια σε πιο σημαντικά θέματα, π.χ. να πείτε κατηγορηματικά «όχι» αν σας ζη­τή­σει να δει μια τηλεοπτική σειρά με τον φίλο του ακατάλληλη για ανηλίκους. Αν δε συ­ντρέ­χουν σοβαροί λόγοι για τους οποίους πρέπει να ανησυχείτε, καλό θα ήταν να κρατήσετε μια α­πό­στα­ση. Αποφύγε­τε σε κάθε περίπτωση να επεμβαίνετε με δηλώσεις όπως «Δε θέλω να κά­νεις παρέα με αυτό το παι­δί» ή εκφράσεις όπως «Σε πρόδωσε» ή «Σε εκμεταλλεύεται». Συ­νή­θως έχουν αντίθετο αποτέλεσμα, ενισχύοντας περισσότερο τον δεσμό μεταξύ των δύο παι­διών.

Δεν είναι τόσο παράλογο να θέλει το παιδί να είναι συνεχώς με τον φίλο του. Δε θα πρέπει ό­μως να νιώθει δυστυχισμένο όταν δεν είναι μαζί του. Εκεί σημασία παίζει ο δικός σας ρό­λος. Εί­ναι πολύ πι­θανό η ουσιαστική επαφή με το παιδί να έχει χαθεί και να χρειάζεται να την ξα­να­κερ­δί­σε­τε. Με ποιον τρόπο; Δίνοντας σημασία στις ανάγκες του και φροντίζοντας να περ­νά­τε ποιοτικό χρόνο μαζί, με τρόπο που να το ευχαριστεί.

Για εσάς ποιοτικός χρόνος μπορεί να είναι να διαβάσετε μαζί ένα βιβλίο. Όμως για εκείνο μπο­ρεί να είναι να παίξετε μπάλα στο γρασίδι. Γι’ αυτό χρειάζεται να προσαρμόσετε τον ρό­λο σας, ενισχύο­ντας τη σχέση σας. Σε κάθε περίπτωση να θυμάστε:

1. Δεν μπορείτε να επιλέξετε τους φίλους του παιδιού, ειδικά όσο μεγαλώνει, γι’ αυτό πολύ α­πλά μην το κάνετε. Σεβαστείτε τις επιλογές του, παρακολουθώντας διακριτικά.

2. Μην επεμβαίνετε στους καβγάδες των παιδιών. Αφήστε το παιδί να λύσει μόνο του τις δι­α­φο­ρές του. Είναι μια δεξιότητα που το ωριμάζει και θα του είναι χρήσιμη όταν μεγαλώσει.

3. Μεταξύ 7 και 11 χρονών οι φιλίες περνούν διακυμάνσεις. Μπορεί να κάνει στενή παρέα με έ­να παιδί και ξαφνικά η φιλία να τερματίσει. Δείξτε ενδιαφέρον και κατανόηση στα συ­ναι­σθή­μα­τά του, αλλά αφήστε το να ξεπεράσει την απώλεια μόνο του.

4. Για να ενισχύσετε μια φιλία προτείνετε στα δύο παιδιά να ξεκινήσουν κάτι μαζί, π.χ. ένα σπορ, αντί απλώς να συναντιούνται για να παίζουν.

5. Να θυμάστε ότι στην τάξη η φιλία επηρεάζει τις επιδόσεις αρνητικά. Μη βιαστείτε να πάτε στο σχολείο ζητώντας να καθίσουν μαζί τα παιδιά, επειδή είναι κολλητοί φίλοι. Αν ο δά­σκα­λος τα χώρι­σε, έχει τους λόγους του.

6. Μην ανησυχείτε αν το παιδί σας κάνει παρέα με κάποιον αντίθετο χαρακτήρα. Απεναντίας, κά­τι τέτοιο το ενθαρρύνει να αναπτύξει κι άλλες πλευρές του χαρακτήρα του.

7. Κάντε όλοι μαζί, ως οικογένεια, πράγματα που σας συναρπάζουν. Είναι σημαντικό να υ­πεν­θυ­μί­­ζε­τε στο παιδί ότι οικογένεια δε σημαίνει μόνο τρώμε μαζί στο τραπέζι ή βγαίνουμε για ψώνια.

8. Οργανώστε μικρά πάρτι των πέντε. Σεβαστείτε ότι μπορεί να έχει έναν αγαπημένο φίλο, αλ­λά βοηθήστε το να ξεχωρίσει από την ομάδα των συμμαθητών ή συνομηλίκων και κάποια άλ­λα παιδιά που συμπαθεί. Καλέστε τα στο σπίτι για παιχνίδι ή κάντε μικρά πάρτι με έξυπνο θέ­μα, π.χ. πιτζάμα πάρτι.

9. Προτρέψτε το να συμμετάσχει σε ομαδικά σπορ ή ομάδες χορού, τέχνης, θεατρικού παι­χνι­διού, πράγμα που εξασφαλίζει επαφή με συνομήλικα παιδιά, με τα οποία μπορεί να α­να­πτύ­ξει ακόμα και φιλία.

Τα σωστά μηνύματα

Είναι σημαντικό, όταν αισθάνεται μπερδεμένο σε ό,τι αφορά τη φιλία, την οικογένεια ή τον ε­αυ­τό του, να του περνάτε σωστά μηνύματα. Θα πρέπει δηλαδή να καταλάβει ότι:
● Επειδή είναι πολύ καλός φίλος με κάποιο παιδί, δε σημαίνει ότι πρέπει να συμφωνεί σε ό­λα μαζί του, αλλά ότι μπορεί να έχει διαφορετική άποψη.
● Η φιλία δεν μπορεί να αλλάξει κάποιους βασικούς κανόνες της οικογένειας (αν και γί­νο­νται α­να­­προ­σαρ­μο­γές) και ότι κάθε οικογένεια μπορεί να έχει το δικό της κατεστημένο.
● Δε χρειάζεται να αλλάξει για να είναι αφοσιωμένος φίλος, αλλά να είναι ο εαυτός του.

Οι χειριστικοί φίλοι

Κάποια παιδιά μπορεί να είναι πιο εξαρτημένα από τον φίλο τους απ’ όσο θα ’πρεπε. Μπο­ρεί να αι­σθάνονται μοναξιά, ανία ή ακόμη και ανασφάλεια χωρίς τον καλύτερό τους φίλο στο πλάι. Σε αυ­τήν την κατηγορία μπορεί να ανήκουν (χωρίς να είναι πάντα απόλυτο):
● Μοναχοπαίδια
● Μικρόσωμα παιδιά
● Ντροπαλά ή εσωστρεφή παιδιά
● Παιδιά με χαμηλή αυτοπεποίθηση
● Παιδιά με χαμηλό προφίλ

Η βασική παγίδα σε αυτή την περίπτωση είναι οι χειριστικοί φίλοι. Τα παιδιά έχουν την τάση να εί­ναι χειριστικά όταν ξέρουν πως κάποιος είναι σε θέση αδυναμίας. Ο φίλος σε αυτή την πε­ρί­πτω­ση μπορεί να γίνει πιεστικός, περιορίζοντας την προσωπικότητα του παιδιού.

Συνήθως τα χειριστικά παιδιά έχουν την τάση
● να υιοθετούν τον ρόλο του αρχηγού στις παρέες ή να φτιάχνουν κλίκες,
● να θυμώνουν εύκολα και να δυσκολεύονται να δεχτούν το «όχι» σαν απάντηση,
● να καταφεύγουν πολύ συχνά στον εκβιασμό («Δε θα έρθω σπίτι σου αν εσύ δεν...).

Ακόμη και σε αυτή την περίπτωση όμως δεν υπάρχουν πολλά που μπορείτε να κάνετε. Φρο­ντί­στε κυρίως να ενισχύσετε την προσωπικότητα του παιδιού αντί να προσπαθήσετε να το α­πο­μα­κρύ­νε­τε από τον φίλο, από τον οποίο φαίνεται να έχει εξάρτηση. Θυμηθείτε ότι ο κό­σμος είναι γεμάτος χει­ριστικούς φίλους και απλώς χρειάζεται να μάθουμε πώς να τους α­ντι­με­τω­πί­ζου­με.

ΠΗΓΗ: kids.in.gr / Φλώρα Κασσαβέτη - σε συνεργασία με την Κωνσταντίνα Λατσώνα (κοινωνική λει­τουρ­γό-οι­κο­γε­νει­α­κή θεραπεύτρια)

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου