5 Νοεμβρίου 2010

Της συνέβη το σχολείο...

Από την Κατερίνα Σχινά
(δημοσιογράφος, κριτικός λογοτεχνίας, μεταφράστρια)

Γνωρίζω ένα κοριτσάκι από τη στιγμή που γεννήθηκε –θα μπορούσε να είναι το παιδί του καθενός μας. Ως νήπιο ήταν το θαύμα που είναι όλα τα παιδιά: η φαντασία της έχτιζε φαντασμαγορίες, η γλώσσα της ήταν μια λαγαρή επινόηση ανάμεσα στην ονοματοποιία και τη μεταφορά, τα αντικείμε­να ήταν ένα μυστήριο προς διερεύνηση, η φύση ένα λούνα παρκ γεμάτο εκπλήξεις. Έγραφε ιστορι­ούλες με «ονειροδιάδρομους και παιχνιδοπλατείες» αχαλίνωτα, επινοώντας τοπία και δράσεις· έ­στηνε σύντομα θεατρικά στιγμιότυπα με πρωταγωνιστή τον εαυτό της και θέμα μια δεύτερη, πα­ράλληλη, απείρως πλούσια ζωή. Ζωγράφιζε καλύτερα από τον Ντιμπιφέ και τραγουδούσε σαν αη­δονάκι.

Δέκα χρόνια αργότερα είναι μια κατάκοπη έφηβη, σφραγισμένη από την ανία. Δουλεύει ώρες πολ­λές, χωρίς το αντάλλαγμα που της είχαν υποσχεθεί: τη γνώση. Παράτησε τα τραγούδια και τις ζω­γραφιές, έχει χρόνια ολόκληρα να γράψει έστω και μια αράδα, αδιαφορεί για τα βιβλία που κάπο­τε τη θάμπωναν. Κοινωνικοποιείται μέσω του MSN. Βαριέται αφόρητα το σχολείο και το μόνο που την κινητοποιεί κάθε πρωί είναι η υποχρέωση ότι το πληκτικό οκτάωρο στα θρανία θα κυλήσει, τουλάχιστον, ανάμεσα στους φίλους της.

Τι συνέβη σ’ αυτό το παιδί και διέκοψε τόσο απότομα τη συνομιλία με το θαύμα; Η ορμονική ανα­στάτωση της εφηβείας; Ο αποχαιρετισμός στην παιδική ηλικία και η εγκατάλειψη της πρωταρχικής πίστης στο μαγικό; Ή απλώς η συνειδητοποίηση των ευθυνών που το βαραίνουν ώσπου να καταφέ­ρει να περάσει στο πανεπιστήμιο, όπου και θα «ξεκουραστεί» απολαμβάνοντας επί τετραετία, κατά μέσο όρο, τους καρπούς των κόπων της προετοιμασίας για την εισαγωγή, χωρίς να αποκομίσει από τις ανώτατες σπουδές του παρά ελάχιστα;

Νομίζω πως αυτό που της συνέβη, ήταν, απλούστατα, το σχολείο. Εγκλωβισμένη στους τέσσερις τοίχους, καταδικασμένη να αποστηθίζει, χωρίς κανένας να της υποδεικνύει τη χαρά τού να μαθαί­νεις, αποθαρρημένη από εξουθενωμένες δασκάλες που θεωρούσαν ακόμη και την παραμικρή πα­ρέκκλιση από το πρόγραμμα μέγιστη παράβαση. Από το Νηπιαγωγείο ακόμη ξέχασε να παίζει· έ­πρεπε να διαβάζει, να μαθαίνει γλώσσες, ακόμη κι ένα όργανο, έστω και με το ζόρι. Όσο για τον ελάχιστο ελεύθερο χρόνο του Σαββατοκύριακου, αυτόν θα τον εξαντλούσε στο εξής στους ανεκδι­ήγητους «παιδότοπους» όπου σύρονται τα παιδιά, εκνευρισμένα ή ανόρεχτα, υπό τον καταναγκα­σμό μιας υστερικής «ψυχαγώγησης».

Αλλιώς θα το ’θελε το σχολείο της η μικρή μου φίλη. Έναν τόπο χαράς, όπου θα διδασκόταν από την πρώτη μέρα το πώς και το γιατί της γνώσης. Όπου θα καταλάβαινε γρήγορα ότι η μάθηση είναι απόλαυση, ότι ο κόσμος γίνεται πιο θαυμαστός όταν κατανοούμε τους μηχανισμούς του. Ότι η Ι­στορία δεν είναι διαδοχή χρονολογιών ή απομνημόνευση νεκρών ονομάτων, αλλά περιέργεια για ό­λες τις όψεις της ζωής των ανθρώπων που έζησαν στο παρελθόν· και ότι όσο περισσότερα γνωρί­ζουμε για τις πολλαπλές και σύνθετες όψεις του παρελθόντος τόσο μπορούμε να κατανοήσουμε την πολυπλοκότητα του παρόντος και να παρέμβουμε σ’ αυτό, για να το αλλάξουμε ή να το διαφυλά­ξουμε. Ότι η καλλιτεχνική έκφραση είναι πολλαπλή και σεβαστή· ότι η δημιουργικότητα δεν αντιμε­τωπίζεται με καχυποψία, αλλά ενθαρρύνεται και επιβραβεύεται.

Γι’ αυτό και η διαβόητη «συζήτηση για την Παιδεία» δε θα έπρεπε να εξαντλείται στην αναμόρφωση του Λυκείου, στον τρόπο εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, στο άσυλο. Θα έπρεπε να αρχί­ζει από το Νηπιαγωγείο, να επιμένει στο Δημοτικό, να εμβαθύνει στο καθημαγμένο Γυμνάσιο. Έτσι, δε θα έφταναν τα παιδιά οιονεί αναλφάβητα στις εισαγωγικές εξετάσεις, ούτε θα μελαγχολούσαν πάνω από τα τετράδιά τους, μηχανιστικά διεξερχόμενα την «ύλη», στερεύοντας από ενθουσιασμό, φτάνοντας να εχθρεύονται τη γνώση, επειδή κανένας δεν τους έδειξε πως μόνο αυτή μπορεί να εγ­γυηθεί την εσωτερική τους απελευθέρωση.


► ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (30.01.2009)

2 σχόλια:

Parent ByHeart είπε...

Πράγματι, πολύ ενδιαφέρον!!!

δάσκαλος98 είπε...

Αφιερωμένο εξαιρετικά κι ευχαριστώ που μου το στείλατε με μέιλ: Το σβήσιμο της φωτιάς

Δημοσίευση σχολίου