5 Σεπτεμβρίου 2011

Καλλιεργημένοι διδάσκοντες

(συγγραφέας, πανεπιστημιακός)

Καλός είναι –σύμφωνα με τον χαλκέντερο καθηγητή Χρίστο Τσολάκη– ο δάσκαλος ε­κεί­νος που δι­δάσκει στον μαθητή:
● Πώς να μαθαίνει ουσιαστικά και όχι να παπαγαλίζει, να σερβίρει μασημένη τροφή. Η Ι­στο­ρί­α, για παράδειγμα, βασικός πυλώνας της παιδείας, αποτελεί το πλέον α­πε­χθές, λόγω πα­πα­γα­λί­ας, μάθημα.
● Πώς να δημιουργεί. Η δημιουργικότητα αποτελεί βασικό θεμέλιο λίθο δόμησης ε­νός σχο­λεί­ου.
● Πώς να χαίρεται τη δημιουργία του. Ο Νεοέλληνας δε χαίρεται, δεν απολαμβάνει τη δη­μι­ουρ­γί­α του αλλά την αργία του.
● Πώς, τέλος, να συνδημιουργεί.

Και όλα αυτά σεβόμενος τους «προγόνους», δηλαδή τη φύση, την παράδοση, την ι­στο­ρί­α, τον πο­λιτισμό, τα μνημεία, τις πηγές, τους μύθους, τα παραμύθια. Αυτά που εν συντομία α­πο­κα­λού­με αν­θρώπινες ρίζες.

Αν κάποιος γνωρίζει καλά μαθηματικά, φυσική, χημεία, δε σημαίνει απαραίτητα πως εί­ναι και κα­λός καθηγητής. Και τούτο είναι πολύ κακό, γιατί έχει να κάνει με παιδιά, με άγουρες, α­κα­τέρ­γα­στες, ασπαίρουσες ψυχές. Εδώ η ευθύνη βαρύνει κυρίως την πο­λι­τεί­α, το αρμόδιο υ­πουρ­γεί­ο, και έχει να κάνει με την ποιότητα, την ουσία, τον προ­σα­να­το­λι­σμό, τη σκοπιμότητα της επιμόρφωσης που προσφέρει στους πα­ρα­πά­νω καθηγητές.

Βιώνουμε το τραγελαφικό φαινόμενο να επιμορφώνουμε, χάριν παραδείγματος, τον μα­θη­μα­τι­κό να γίνει καλύτερος στα μαθηματικά (του μαθαίνουμε δηλαδή πράγματα πά­νω στην ε­πι­στή­μη του), κάτι που είναι σίγουρα έξω από τον ρόλο και τον στόχο της ε­πι­μόρ­φω­σης. Αντί να του μαθαίνουμε, δηλαδή, να αγαπήσει το λειτούργημά του, να χαίρεται το καινούργιο, να α­πο­κτή­σει συνείδηση της ευθύνης και της α­πο­στο­λής που έχει ως πολίτης και, προπαντός, ως δά­σκα­λος, ο οποίος –εκών ά­κων– δι­δά­σκει, διαπαιδαγωγεί, αποτελεί πρότυπο.
● Να μάθει πως δεν μπορεί, δεν του επιτρέπεται, να υποτιμά νοημοσύνες, να κάνει κα­τά­χρη­ση «ε­ξουσίας» (έκφραση βαθιάς ανθρώπινης παρόρμησης) ή να διεξάγει «α­ντι­κα­πνι­στι­κό α­γώ­να» με το τσιγάρο στο στόμα!
● Να εμπεδώσει πως η διδασκαλία είναι κυρίως δημιουργία, επικοινωνία (δά­σκα­λος-μα­θη­τής) και πως, όταν διδάσκει, βρίσκεται «επί ξυρού ακμής», αφού το μεγάλο στοί­χη­μα είναι να κερ­δί­σεις τα καθαρά μάτια των μαθητών και να περάσεις α­λώ­βη­τος απ’ την αλάνθαστη κρη­σά­ρα τους, το αι­σθητήριό τους.
● Να γνωρίζει βαθιά μέσα του πως το πνεύμα του παιδιού, για να αποδώσει, χρει­ά­ζε­ται τά­ξη, πει­θαρ­χί­α, εργατικότητα (έννοιες που δεν εγγίζουν όρια συ­στη­μι­κού αυ­ταρ­χι­σμού και χει­ρα­γώ­γη­σης) και πως αναγκαία και απαραίτητη θρυαλλίδα, για να πά­ρουν τα μυαλά του φωτιά, δεν είναι άλλη από την αμφισβήτηση, την αμφιβολία, τη δι­α­φω­νί­α, την περιέργεια, την υ­πο­ψί­α, την ανησυχία, α­κόμα κι αυτή την άρνηση.

Δε θα υπάρξει δρόμος, δε θα υπάρξει οδός για επιστροφή «οίκαδε», αν δεν ποτίσει τα μύχια της ψυχής με το νάμα των παρακαταθηκών των μεγάλων σκαπανέων της εκ­παί­δευ­σης, αν δεν τα φω­τίσει με το πρωτοπόρο, ριζοσπαστικό, ζείδωρο, αΐδιο φως τους. Ας απολαύσουμε το άρωμα, το χρώμα, τον πηλό με τον οποίο ο πρω­το­μά­στο­ρας και τελευταίος των Μοϊ­κα­νών, ο με­γά­λος δάσκαλος Χρί­στος Τσολάκης, πλά­θει τον «ιδανικό δάσκαλό» του: «Τρεις οι κύ­ρι­ες ι­δι­ό­τη­τες του Δασκάλου. Να ξέ­ρει το γνωστικό αντικείμενο, να διαθέτει παιδεία (κουλ­τού­ρα, καλ­λι­έρ­γει­α), να αγαπά τα παιδιά. Αν αγαπά τα παιδιά και έχει παιδεία, ακόμα και κα­νέ­να παι­δα­γω­γι­κό βι­βλί­ο να μην έχει διαβάσει, θα κάνει “δουλειά”». «Είναι αμαρτία να λει­τουρ­γείς χω­ρίς α­γά­πη στον έρωτα, τη δουλειά, τη ζωή την ίδια», υποστηρίζει ο εξίσου με­γά­λος, χαλ­κέ­ντε­ρος δά­σκα­λος, ο Μανώλης Κριαράς.

ΥΓ. Άλλο παιδεία, άλλο εκπαίδευση. Η παιδεία είναι ο καρπός της εκπαίδευσης, εί­ναι η πνευ­μα­τι­κή και ηθική αγωγή. Η παιδεία δεν αποτελεί αποκλειστικό προνόμιο των εγ­γραμ­μά­των. Α­να­ρίθ­μη­τοι οι χωρίς παιδεία «εγγράμματοι».

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (04.09.2011)


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: εκπαίδευση

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου