Είμαστε ποτέ έτοιμοι να μεγαλώσουμε παιδιά;

Της Τίνας Κουλουφάκου
Δημοσιογράφος

Ποιος είναι άραγε ο «καλός γονιός» και σε ποια ηλικία κατακτάται η «ωριμότητα» για τη δημιουργία απογόνων; Στην πραγματικότητα κανείς δεν είναι ποτέ έτοιμος να μεγαλώσει παιδιά. Αλλά αυτό δεν έχει καμία σημασία, λένε οι γνωρίζοντες.

Κάποτε, όταν ήμουν ακόμα πολύ μικρή, πίστευα πως ο καλύτερος τρόπος για να διασφαλίσεις το υγιές μεγάλωμα των παιδιών θα ήταν η σύσταση κάποιας επιτροπής που θα εξετάζει την ψυχική και νοητική υγεία των γονέων, ώστε να τους δίνει κάποια ειδική άδεια για να αποκτήσουν παιδιά. Κάτι σαν την άδεια οδήγησης, ας πούμε. Κατόπιν, όταν μεγάλωσα λίγο (και άρχισα να συνειδητοποιώ ότι ο φασισμός είναι πολυεπίπεδος), άλλαξα γνώμη, δίχως, ωστόσο, να καταφέρω να βρω μια ικανοποιητική λύση στο πρόβλημα.

Όταν ήρθε η ώρα να αποκτήσω παιδιά, και μόνο η ιδέα μού προκαλούσε απανωτές κρίσεις πανικού. Μα εγώ είμαι η ίδια παιδί!

Πώς θα καταφέρω να παραμερίσω τον εγωισμό μου (αντί να χαίρομαι τη σεζλόνγκ, θα πρέπει τώρα να κυνηγάω ένα τέρας πάνω κάτω);

Πώς θα διασφαλίσω τον προσωπικό μου χώρο (τι διάολο θέλει αυτό το πιανάκι στη μέση του σαλονιού) και χρόνο (θέλω να ξενυχτήσω σ’ ένα κλαμπ κι όχι στο προσκεφάλι ενός εμπύρετου σπόρου);

Έπειτα από 6 χρόνια μητρότητας στα όρια της ταλαιπωρίας και έπειτα από πολλαπλές επισκέψεις στην παιδοψυχολόγο της γειτονιάς μου, επαναφέρω το μέγα ερώτημα: Είμαστε ποτέ έτοιμοι να μεγαλώσουμε παιδιά;

Η παιδοψυχολόγος Μαρία Κοπακάκη αναλαμβάνει να με βοηθήσει να δω τη μεγάλη αλήθεια. Θα πονέσει, αλλά (αν δε με πεθάνει) θα με βγάλει πιο δυνατή. «Σε ό,τι αφορά αυτό με τη σύσταση… επιτροπής η ιδέα παραπέμπει στις πρακτικές της ευγονικής (υποχρεωτική στείρωση ατόμων με νοητικά ελλείμματα και ψυχικές νόσους). Είναι πάρα πολύ δύσκολο να ορίσει κανείς συγκεκριμένα και με λίγα λόγια τα κριτήρια που συνιστούν τον “καλό γονιό”, πόσο μάλλον να τα “μετρήσει”, ώστε να χορηγήσει σε ορισμένους ανθρώπους “δίπλωμα γονέα” και να το στερήσει από κάποιους άλλους.

Ο «αρκετά καλός γονιός»

»Γενικά, καλός γονιός είναι ο ψυχικά υγιής, ισορροπημένος άνθρωπος, που αντλεί ικανοποίηση από τη ζωή του και γνωρίζει καλά τον εαυτό του. Όντας ο ίδιος πλήρης, είναι ικανός να συντονιστεί με τις ανάγκες του παιδιού, να το φροντίσει με ζεστασιά και ενσυναίσθηση, να του δώσει ζωτικό συναισθηματικό χώρο να αναπνεύσει, να του δείξει τον δρόμο βάζοντάς του τα όρια που χρειάζεται για να μη χαθεί. Ακόμα και αυτός όμως ο —⁠υπερβολικά γενικός και δυσπρόσιτος για τους περισσότερους από εμάς⁠— ορισμός είναι στατικός και δεν εμπεριέχει τη διαρκή μας ικανότητα να εξελισσόμαστε και να προχωράμε ως άνθρωποι, άρα και ως γονείς», μου λέει.

Σκέφτομαι τον σπουδαίο ψυχαναλυτή παιδιών, τον D. Winnicott, που αναιρώντας την προσδοκία για τελειότητα μιλάει για τον «αρκετά καλό γονιό», στο βλέμμα του οποίου «καθρεφτίζεται» το βρέφος, ώστε να δομήσει τον εαυτό του. Μέσα από τις μικροστιγμές απουσίας και έλλειψης άψογου συντονισμού το βρέφος πρωτογεύεται υγιείς «δόσεις» στέρησης και αναπτύσσει την ανεξαρτησία του. Ο «αρκετά καλός γονιός», τέλειος μέσα στην ατέλειά του, παραχωρεί στον εαυτό του το δικαίωμα να αποτυγχάνει και να κάνει λάθη, κοινωνώντας το ίδιο μήνυμα και στο παιδί: ότι δε χρειάζεται να είναι τέλειο για να το αγαπούν.

Τα προσωπικά βιώματα

Η Μαρία Κοπακάκη μου λέει πως πυξίδα μας στην ανατροφή των παιδιών είναι τα βαθιά χαραγμένα βιώματα της παιδικής μας ηλικίας, που ενεργοποιούνται ασυνείδητα όταν κρατάμε το δικό μας μωρό στην αγκαλιά. Κάποιες φορές επαναλαμβάνουμε τυφλά τις ίδιες εμπειρίες, άλλοτε προσπαθούμε απεγνωσμένα να πράξουμε τα αντίθετα. «Για παράδειγμα, εκείνος που βασανίστηκε από ελλείψεις και συναισθηματική απουσία πνίγει και υπερπροστατεύει ή ζητά ασυνείδητα από το παιδί να καλύψει τα δικά του κενά· εκείνος που μεγάλωσε μέσα σε αυστηρότητα αδυνατεί να βάλει τα όρια που χρειάζονται κλπ.».

Το «πεπρωμένον φυγείν αδύνατον» λοιπόν; «Όχι απόλυτα. Η απόκτηση αυτογνωσίας, η επαφή με τα βαθύτερα κομμάτια του εαυτού μας, μας βοηθά να βλέπουμε το παιδί πιο καθαρά και όχι μόνο μέσα από τους παραμορφωτικούς φακούς των παιδικών μας βιωμάτων. Πολλοί δρόμοι μάς οδηγούν εκεί:

Ένας απ’ αυτούς είναι η ψυχοθεραπεία.

Άλλος περνά μέσα από τις σχέσεις που δημιουργούμε στην πορεία της ζωής μας, μέσα από τις οποίες μπορεί να αποκτήσουμε διαφορετικές εμπειρίες και άρα να κάνουμε νέες συναισθηματικές εγγραφές.

Ο τρίτος μπορεί να είναι και η ίδια η σχέση με το παιδί, που μας φέρνει μπροστά στους άλυτους κόμπους της δικής μας ιστορίας και μας αναγκάζει να βρούμε λύσεις».

Κι εγώ που κοιτούσα γύρω μου και νόμιζα ότι κάποιοι άνθρωποι είναι γεννημένοι γονείς… «Κατά μία έννοια όλοι είμαστε “γεννημένοι γονείς”. Αυτός είναι ο βιολογικός μας προορισμός και είμαστε εξελικτικά εφοδιασμένοι με τις βασικές δεξιότητες που απαιτούνται για την ανατροφή ενός παιδιού. Τα παιδιά, άλλωστε, είναι εξαιρετικά ανθεκτικά πλάσματα και μπορούν ακόμα και με πολύ λίγα, με τα βασικά, να επιβιώσουν. Το να είμαστε και “καλοί γονείς”, που θα μεγαλώσουν ψυχικά υγιή, λειτουργικά, ευτυχισμένα παιδιά, βέβαια, είναι άλλη ιστορία», εξηγεί η Μαρία Κοπακάκη.

Πρέπει να «θυσιάζεται»;

Και αυτή η «άλλη ιστορία» είναι που βασανίζει τους περισσότερους γονείς. Ποιος είναι ο καλός γονιός; Τι τον κάνει καλό; Ο καλός γονιός είναι εκείνος που γίνεται θυσία για το παιδί του;

«Αν είναι αυτός που γίνεται θυσία, τότε, ναι, ίσως υπάρχουν κάποιοι άνθρωποι πιο πρόθυμοι να κάνουν κάτι τέτοιο από άλλους. Οι άνθρωποι αυτοί βέβαια —⁠οι προσανατολισμένοι στη φροντίδα των άλλων⁠— δε γεννιούνται έτσι, αλλά πλάθονται σταδιακά, μέσα από το δικό τους μεγάλωμα και τις εμπειρίες στην οικογένεια που ανατράφηκαν. Αυτοί, όμως, είναι συνήθως οι γονείς που τα παιδιά τούς νιώθουν στερημένους και δυστυχείς. Όταν το παιδί αισθάνεται ότι ο γονιός του δεν είναι καλά, δυσκολεύεται πολύ να προχωρήσει τη δική του ζωή. Παίρνει το ίδιο τον ρόλο του γονιού, αντιστρέφοντας τους ρόλους και παραμελώντας τις συναισθηματικές του ανάγκες, προκειμένου να στηρίξει τον γονιό, ή προκαλεί μέσα από αντίδραση, ακόμα και με εμπλοκή σε αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές, προκειμένου να φέρει στην επιφάνεια τη δυσλειτουργία της οικογένειας.

»Όχι, λοιπόν. Καλός γονιός είναι εκείνος που είναι καλά μέσα του. Εκείνος που φροντίζει τον εαυτό του, που είναι ευτυχισμένος στη σχέση με τον σύντροφό του (αν μιλάμε για ζευγάρι και όχι για τις μονογονεϊκές οικογένειες — μπορεί κανείς να είναι καλά με τον εαυτό του, αλλά και καλός γονιός, χωρίς να είναι απαραίτητα μέσα σε σχέση). Είναι γεμάτος, προκειμένου να έχει να “δώσει”».

Ένας τέτοιος γονιός δε «γεννιέται» αλλά γίνεται. Το σημείο εκκίνησης μπορεί να είναι διαφορετικό για τον καθένα, όμως ο δρόμος είναι ανοιχτός για όλους μας.

Η κατάλληλη ηλικία

Πολύ συχνά με απασχολεί η σωστή ηλικία για να αποκτήσεις ένα παιδί. Ίσως γιατί εγώ τα απέκτησα ως μεσήλικη πλέον. «Η σωστή ηλικία είναι διαφορετική για τον καθένα. Κάποιοι δε φτάνουν ποτέ στη σωστή ηλικία. Σημαντικό είναι, ακόμα, να έχεις εκπληρώσει κάποιους στόχους ζωής, ώστε να μη νιώθεις ότι η απόκτηση παιδιού ανέκοψε την πορεία σου και να διατηρείς πικρία απέναντί του. Για να είναι κανείς επαρκής ως γονιός, πρέπει να έχει μεγαλώσει, να έχει βγει σ’ έναν βαθμό από τον ρόλο του παιδιού, να διαθέτει αρκετή συναισθηματική ωριμότητα, ώστε να μπορεί να δει το παιδί του ως μια ξεχωριστή οντότητα με ιδιαίτερες ανάγκες και επιθυμίες, και όχι να προβάλλει πάνω του δικές του ανάγκες και ανεκπλήρωτα όνειρα. Να γνωρίζει αρκετά καλά τον εαυτό του, ώστε να μπορέσει η ματιά του να χωρέσει και τον “άλλο”.

»Από την άλλη μεριά, μεγαλώνοντας παιδιά, μεγαλώνουμε κι εμείς. Ψηλαφίζουμε τα κενά μας, αγγίζουμε παλιά, ανεπούλωτα τραύματα, μετράμε τις δυνάμεις μας, μαθαίνουμε, εξελισσόμαστε, ζούμε χαρές, παίρνουμε ικανοποίηση, ξεπερνάμε εμπόδια, θυμώνουμε, ματαιωνόμαστε, αναγνωρίζουμε τις δυσκολίες των δικών μας γονιών, ταυτιζόμαστε και διαφοροποιούμαστε από εκείνους, τους συγχωρούμε για τα λάθη τους», ολοκληρώνει η Μαρία Κοπακάκη.

Συμπέρασμα

Και καταλήγουμε στις προϋποθέσεις, που τελικά είναι πολύ απλές και ανθρώπινες:

Να θέλουμε ένα παιδί και να το ονειρευόμαστε.

Να είμαστε καλά με τον εαυτό μας και με τον σύντροφό μας (αν αυτός υπάρχει).

Να έχουμε αυτογνωσία.

Να αναγνωρίζουμε ότι ποτέ δε θα γίνουμε τέλειοι και να αποδεχόμαστε τον εαυτό μας με τα λάθη του.

Γονείς

ΠΗΓΗ: Ελευθεροτυπία (19.09.2010)

Η πορνογραφία κακοποιεί τα σεξουαλικά πρότυπα των παιδιών

Συνέντευξη με την Gail Dines
Καθηγήτρια κοινωνιολογίας και γυναικείων σπουδών

Η πορνογραφία είναι μια βιομηχανία δισεκατομμυρίων δολαρίων που λειτουργεί σε όλο τον πλανήτη. Το κύκλωμα της βιομηχανίας του πορνό έχει ενσωματωθεί πλήρως στις δομές των σύγχρονων κοινωνιών και οι εικόνες του επηρεάζουν με καταλυτικό τρόπο τις διάφορες πτυχές της κουλτούρας και του πολιτισμού μας, από την ποπ μουσική και τη διαφήμιση έως τις ίδιες τις ερωτικές σχέσεις. Τα ερωτήματα γύρω από την πορνογραφία ήταν ανέκαθεν πολλά και οι συζητήσεις ιδιαίτερα διχαστικές. Αυτά ακόμη και σε μια εποχή όπου πορνογραφικό υλικό θεωρούνταν οι φωτογραφίες μιας γυμνής γυναίκας, όπως των playmates που κοσμούν τις σελίδες περιοδικών σαν το Playboy και το Penthouse.

Σήμερα, όμως, τα πράγματα έχουν αλλάξει ριζικά στον κόσμο της διεθνοποιημένης βιομηχανίας του πορνό. Η κοινωνία έχει περάσει στο σκληρό πορνό και το διαδίκτυο δίνει τη δυνατότητα ακόμη και στα μικρά παιδιά να εκτεθούν από πολύ νωρίς στην υποβάθμιση και στην αποκτήνωση των γυναικών. Τα ερωτήματα, συνεπώς, για τις συνέπειες της πορνογραφίας έχουν γίνει εντονότερα και οι ανησυχίες έχουν δικαιολογημένα αυξηθεί.

Η Gail Dines όχι μόνο μελετά επιστημονικά εδώ και πολλά χρόνια το θέμα της πορνογραφίας, αλλά πρωτοστατεί σε μια διεθνή καμπάνια με στόχο την ενημέρωση του κοινού γύρω από τις αρνητικές επιπτώσεις που έχει το πορνό τόσο για τις ίδιες τις γυναίκες όσο και για τη σεξουαλικότητα των ανδρών και τον τρόπο με τον οποίο βιώνουν την καθημερινή τους ζωή.

— Πόσο σημαντικός είναι ο ρόλος του διαδικτύου στην προώθηση της σκληροπυρηνικής βιομηχανίας πορνό και ποιες είναι οι συνέπειες αυτού του φαινομένου στην αρσενική σεξουαλικότητα;

Το διαδίκτυο άλλαξε τη φύση της εμπειρίας του πορνό για τα αγόρια. Οι προηγούμενες γενιές αγοριών έπρεπε να αναζητήσουν το Playboy του πατέρα τους και είχαν περιορισμένη πρόσβαση στις φωτογραφίες γυμνών γυναικών. Σήμερα ένα αγόρι έχει ολική πρόσβαση στις πιο απίστευτες γυναικείες εικόνες. Αυτό που αποκαλύπτουν οι μελέτες είναι ότι όσο περισσότερη χρήση πορνό κάνουν οι άντρες τόσο περισσότερο αναισθητοποιημένοι γίνονται. Τώρα έχουμε εφήβους που αναζητούν το πραγματικά σκληρό πορνογραφικό υλικό, επειδή έχουν βαρεθεί με το κανονικό πορνογραφικό υλικό. Καθώς το πορνό έχει γίνει κανονικό μέρος του πολιτισμού μας, βλέπουμε ότι η αρσενική σεξουαλικότητα έχει αρχίσει να αλλάζει. Στις πανεπιστημιουπόλεις των ΗΠΑ το παραδοσιακό φλερτ και ραντεβού έχει περιοριστεί σε μεγάλο βαθμό, καθώς οι άντρες θέλουν το περιστασιακό σεξ και όχι σχέσεις. Αυτό οφείλεται εν μέρει στην πανταχού παρουσία του πορνό, επειδή το περιστασιακό σεξ σε αυτό είναι ο κανόνας.

— Η κοινωνιολογική έρευνα δείχνει ότι τα αγόρια εκτίθενται σε πορνογραφικό υλικό σε πολύ μικρότερη ηλικία σήμερα απ’ ό,τι στο παρελθόν. Ποια είναι η μέση ηλικία ενός αγοριού που ανακαλύπτει πορνογραφικές ιστοσελίδες στο διαδίκτυο σήμερα;

Μερικές μελέτες λένε ότι είναι 11 ετών και κάποιες άλλες ότι είναι 13 ετών. Μάλλον μπορούμε να πούμε με ασφάλεια ότι τα αγόρια βλέπουν πορνό σήμερα από ηλικία 12 ετών.

— Λέγεται πως η πορνογραφία έχει ροπή προς τη φαντασία, αλλά είναι μια κερδοσκοπική επιχειρηματική δραστηριότητα που κινείται με βάση τις αρχές του καπιταλισμού. Επικρατεί αυτή η προσέγγιση για τον ρόλο και τις συνέπειες της βιομηχανίας της πορνογραφίας ανάμεσα στις μη ριζοσπαστικές ή κριτικές κοινωνιολογικές αναλύσεις;

Ακούμε ότι η πορνογραφία είναι φαντασία, αλλά στην πραγματικότητα είναι κάτι το πολύ πραγματικό. Αυτό που βλέπετε να συμβαίνει στο πορνό συνέβη πραγματικά σε κάποιες γυναίκες και αυτό είναι πραγματικότητα και όχι φαντασία. Είναι εκπληκτικό το πώς αγνοείται ο παράγοντας κέρδος στις περισσότερες συζητήσεις για την πορνογραφία. Οι υπερασπιστές του πορνό λένε ότι μας βοηθά να αναπτύξουμε τη σεξουαλική δημιουργικότητα, αλλά το πορνό είναι ένα βιομηχανικό προϊόν και, όπως όλα τα βιομηχανικά προϊόντα, είναι τυποποιημένο και προϊόν μαζικής παραγωγής. Τι είναι δημιουργικό γύρω από το πορνό; Το πορνό είναι επαναλαμβανόμενο, βαρετό και με παντελή έλλειψη αυθεντικότητας. Στερεί τους άντρες από μια σεξουαλικότητα βασισμένη στις δικές τους ανάγκες και επιθυμίες και, αντ’ αυτού, τους δίνει μια έτοιμη σεξουαλικότητα που παράγεται μέσα σε έναν βιομηχανικό χώρο.

— Στις δεκαετίες του ’70 και του ’80 η σημαντικότερη πτυχή της κριτικής προσέγγισης από αριστερούς και φεμινίστριες ήταν ότι η πορνογραφία υποβίβαζε τις γυναίκες και εξασφάλιζε τη διαιώνιση ενός ανδροκρατούμενου κόσμου. Εσείς εστιάζετε στην υπερσεξουαλικοποίηση της κουλτούρας και του τρόπου με τον οποίο οι πορνογραφικές εικόνες διαπερνούν όλες τις πτυχές του πολιτισμού μας. Ποιες είναι οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις αυτής της εξέλιξης;

Ξέρουμε από μελέτες ότι όσο περισσότερο βλέπει ένα κορίτσι τον εαυτό της ως ερωτικό αντικείμενο τόσο αυξάνονται οι κίνδυνοι να εκτεθεί σε καταστάσεις αγχώδους διαταραχής, αυτοκαταστροφής, κατάθλιψης, χαμηλής αυτοεκτίμησης, κακών ακαδημαϊκών αποδόσεων. Ζούμε τώρα σ’ έναν πολιτισμό που λέει στα κορίτσια ότι μπορούν να γίνουν πραγματικά ό,τι θέλουν —⁠γιατροί, δικηγόροι, συγγραφείς⁠— αλλά, ανεξαρτήτως του τι θέλουν να γίνουν, ένα κορίτσι πρέπει να είναι «καυτό». Τα κορίτσια είναι ορατά μόνο όταν φαίνονται «καυτά» κι έτσι αναγκάζονται να μοιάζουν και να συμπεριφέρονται κατ’ αυτόν τον τρόπο, επειδή κανένα κορίτσι δε θέλει να είναι αόρατο.

Από την άποψη της κουλτούρας, το πορνό αναδιαμορφώνει τη σημασία της σεξουαλικότητας. Οι άντρες όλο και περισσότερο προσδοκούν από το ταίρι τους να κάνει πλήρη αποτρίχωση της γεννητικής της περιοχής, θέλουν το σεξ να μοιάζει με το σεξ στα πορνό και χάνουν την ικανότητα για τρυφερότητα. Μέσα από τις συνεντεύξεις μου ανακάλυψα ότι όσο περισσότερο πορνό βλέπουν οι άντρες τόσο λιγότερο ενδιαφέρονται για το σεξ με έναν πραγματικό άνθρωπο και πως χρειάζονται όλο και περισσότερο να φαντάζονται πορνογραφικές εικόνες προκειμένου να έχουν στύση και οργασμό. Το πορνό εποικίζει και κατακτά την αντρική σεξουαλικότητα.

Το πορνό καθορίζει την ανδρική συμπεριφορά 1. Η πορνογραφία κακοποιεί τα σεξουαλικά πρότυπα των παιδιών 2. Πορνογραφία, ένα διαφορετικό σχολικό μάθημα

Κακοποίηση

ΠΗΓΗ: Ελευθεροτυπία (24.07.2011) / Χρόνης Πολυχρονίου

Τεχνικές διαχείρισης θυμού

Του Λ. Α. Βλαχόπουλου
Σχολικός ψυχολόγος

Όπως όλα τα συναισθήματα, έτσι και ο θυμός, όταν καταπιέζεται διογκώνεται. Ο διογκωμένος θυμός μπορεί να ξεσπάσει με μικρή σχετικά αφορμή και με δυσανάλογο (της αφορμής) μέγεθος. Από την άλλη πλευρά, η ελεγχόμενη απελευθέρωση του θυμού μειώνει τις πιθανότητες εκδήλωσης επιθετικής συμπεριφοράς και μας επιτρέπει να σκεφτόμαστε πιο καθαρά.

Για τα παιδιά είναι πιο δύσκολο να καταλάβουν τα αρνητικά τους συναισθήματα και να τα εκφράσουν με κοινωνικά αποδεκτό τρόπο. Έτσι μπορούν πιο εύκολα να καταφύγουν σε λεκτική ή φυσική κακοποίηση, σε περιφρόνηση⁠/⁠απομόνωση, ακόμη και σε αυτοτιμωρητικές συμπεριφορές (αυτοτραυματισμός, άρνηση τροφής κ.ά.). Μπορούν επίσης να παρουσιάσουν αντικοινωνική συμπεριφορά αντιδρώντας σε κανόνες, αποφεύγοντας συναναστροφές και μειώνοντας τις σχολικές τους επιδόσεις.

Πώς μπορούμε να τα βοηθήσουμε

1 Μιλάμε μαζί τους για τα συναισθήματα που βιώνουν και τα υποστηρίζουμε στην προσπάθειά τους να τα κατανοήσουν. Είναι σημαντικό να απενοχοποιήσουμε τα συναισθήματα. Κανείς δεν είναι υπεύθυνος γι’ αυτά που νιώθει, μόνο για το πώς τα διαχειρίζεται. Αυτό είναι ανάγκη να το πιστέψουμε πρώτα εμείς και μετά να το περάσουμε και στα παιδιά.

2 Μένουμε κοντά στο παιδί καθώς προσπαθεί να καταλάβει τον θυμό του και να «δουλέψει» μαζί του. Δίνουμε το μήνυμα πως είμαστε παρόντες, πως δεν το απορρίπτουμε, πως δεν το αγαπούμε μόνο όταν είναι «καλό παιδί».

3 Βοηθούμε το παιδί να εκφράσει με θετικό τρόπο τον θυμό του. Του μαθαίνουμε να λέει «με εξοργίζει όταν ο φίλος μου…» (κάνει ή λέει κάτι) και όχι «μισώ τον φίλο μου». Έτσι αρχίζει να κατανοεί τα συναισθήματα και τις ανάγκες του και αποφεύγει τις προσωποποιήσεις και τις προβολές.

4 Εμποδίζουμε τη διόγκωση του θυμού του. Δίνουμε μη επιθετικές διεξόδους, όπως τη δυνατότητα φυσικής εκτόνωσης (τρέξιμο, φωνές), έντονου παιχνιδιού (π.χ. μαξιλαρομαχία) κλπ. Χρήσιμες μπορεί να αποδειχθούν και τεχνικές όπως η καταγραφή των αρνητικών συναισθημάτων σε χαρτί και μετά καταστροφή του χαρτιού ή η εκτόνωση μέσω ζωγραφικής.

5 Γινόμαστε εμείς ένα καλό παράδειγμα διαχείρισης του θυμού μας.

Τέλος, η διαχείριση θυμού δεν πρέπει να εφαρμόζεται όταν γίνονται τα ξεσπάσματα, αλλά να είναι μέρος της διαπαιδαγώγησης των παιδιών.

ΠειθαρχίαΨυχική υγεία

ΠΗΓΗ: Ανοιχτό Σχολείο (4-6/2009)

Προστατεύω εμένα και τα παιδιά μου στο διαδίκτυο

Από τη Διεύθυνση Δίωξης
Ηλεκτρονικού Εγκλήματος

Αποσπάσματα από το κείμενο του βίντεο

1. Παιδική πορνογραφία

Στην Ελλάδα τιμωρείται η κατοχή αρχείων παιδικής πορνογραφίας. Μέχρι στιγμής δεν έχει αναφερθεί παραγωγή υλικού παιδικής πορνογραφίας στη χώρα μας, ωστόσο 680 χρήστες ενεπλάκησαν σε υποθέσεις διακίνησης τέτοιου υλικού το διάστημα 2004-2011.

Πώς αναπτύσσεται η παιδική πορνογραφία:

• Οι δράστες αποπλανούν ανηλίκους σε chat rooms και σελίδες κοινωνικής δικτύωσης.
• Οι δράστες μαθαίνουν τον τόπο διαμονής, τα ενδιαφέροντά τους και τις σεξουαλικές τους εμπειρίες.

2. Ηλεκτρονική παρενόχληση μεταξύ παιδιών (cyber bullying)

Είναι ένα φαινόμενο που γνωρίζει έξαρση παγκοσμίως, ενώ και στη χώρα μας σημειώνονται αρκετά περιστατικά.

Τι περιλαμβάνει η ηλεκτρονική παρενόχληση:

• Μηνύματα με προσβλητικό περιεχόμενο.
• Κακόβουλη δημοσίευση φωτογραφιών με μοναδικό σκοπό την παρενόχληση.
• Διάδοση φημών και ψευδών γεγονότων με σκοπό τη δυσφήμιση.
• Ανώνυμες κλήσεις και μηνύματα με σκοπό τον φόβο και την ταραχή.

Ποιες είναι οι συνέπειες για το παιδί και τον έφηβο:

• Αποχή από τα μαθήματα.
• Απότομη πτώση στις σχολικές επιδόσεις.
• Εκτέλεση πράξεων αντίθετων με τον χαρακτήρα του παιδιού ή παράνομες πράξεις λόγω εκβιασμού.
• Κατάθλιψη.
• Αυτοκτονία.

3. Εξάρτηση

Η εξάρτηση αποτελεί κυρίως πρόβλημα των νέων και προκαλείται συνήθως στα σάιτ κοινωνικής δικτύωσης και μέσω των διαδικτυακών παιχνιδιών.

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς:

• Εγκαταστήστε ειδικά προγράμματα παρακολούθησης στον Η/⁠Υ.
• Ελέγχετε το ιστορικό του προγράμματος πλοήγησης.
• Αποφεύγετε τη χρήση του υπολογιστή σε παιδιά χωρίς την παρουσία ενηλίκου.
• Συμβουλέψτε το παιδί να μη δίνει προσωπικές πληροφορίες.
• Αποθαρρύνετέ το να συναντήσει άτομα που γνώρισε στο διαδίκτυο χωρίς την επίβλεψή σας.
• Ζητήστε από το παιδί να σας ενημερώσει αν κάποιος του έστειλε υλικό που το τάραξε ή το αναστάτωσε.
• Αποφύγετε τη δημοσιοποίηση φωτογραφιών με τα παιδιά σας στο διαδίκτυο.

Διεύθυνση Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος

ΔιαδίκτυοΣχολική βία

Σύντομες συμβουλές για ασφαλές διαδίκτυο

Από το Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο

Δείτε περισσότερα στις αναρτήσεις που ακολουθούν:

Σύντομες συμβουλές για ασφαλές διαδίκτυο 1. Για ασφαλή πλοήγηση στο διαδίκτυο 2. Ασφάλεια στο διαδίκτυο 3. Ασφαλής χρήση του διαδικτύου

Διαδίκτυο

Έχουν φύλο τα παιχνίδια;

Της Peggy Orenstein
Δημοσιογράφος

Τα καταστήματα παιχνιδιών Hamleys, το ηλικίας 250 ετών λονδρέζικο ανάλογο των ελληνικών Τζάμπο, κατάργησαν πρόσφατα τα ξεχωριστά τμήματα κοριτσιών και αγοριών (ροζ και γαλάζια αντίστοιχα) και τα αντικατέστησαν από ουδέτερα ως προς το φύλο τμήματα με ασπροκόκκινη σηματοδότηση. Αντί για ορόφους αφιερωμένους σε κούκλες Μπάρμπι και φιγούρες του Μπάτμαν ή του Σπάιντερμαν, τα εμπορεύματα θα παρουσιάζονται πλέον οργανωμένα κατά τύπους (soft toys) ή ενδιαφέροντα (παιχνίδια υπαίθρου).

Αυτή η χειρονομία απεξάρτησης από στερεότυπα έρχεται σε αντίθεση με τη νέα πρωτοβουλία της Lego, τη συλλογή Friends, που απευθύνεται στα κορίτσια. Περιλαμβάνει νέου τύπου τουβλάκια με παστέλ χρώματα, που θα επιτρέπουν στο κοριτσάκι που θα τα αποκτήσει να κατασκευάσει, μεταξύ άλλων, το δικό του κομμωτήριο ή ρεστοράν. Επίσης, τα lego-ανθρωπάκια θα είναι λίγο πιο ψηλά και καμπυλωτά από τους συνηθισμένους κατοίκους της Legoland.

Τι είναι σωστό, λοιπόν; Πρέπει η διάκριση των φύλων να εξοριστεί συστηματικά από τον κόσμο των παιχνιδιών; Ή μήπως η κίνηση της Lego είναι απλώς ρεαλιστική και επιδιώκει να συναντήσει τα κορίτσια στα μισά του δρόμου, ξυπνώντας το ενδιαφέρον τους για τις κατασκευές;

Ενώ στην πρώιμη νηπιακή ηλικία τα παιδιά παίζουν με παρόμοιο τρόπο με τα τουβλάκια τους, όταν φτάνουν στα τέσσερα και τα πέντε τα κορίτσια αρχίζουν να δείχνουν σαφή προτίμηση στα παιχνίδια που είναι όμορφα, αρμονικά και τους επιτρέπουν να πουν μια ιστορία. Μπορεί να τους αρέσει να «χτίζουν», αλλά προτιμούν να υποδύονται ρόλους. Για να είμαστε δίκαιοι με τα φύλα, λένε οι βιομήχανοι παιχνιδιών, πρέπει να ανταποκρινόμαστε στις διαφορετικές επιθυμίες τους.

Όπως θα σας πει κάθε αναπτυξιακός ψυχολόγος, οι παρατηρήσεις αυτές είναι, εν μέρει, σωστές. Η επιλογή παιχνιδιών από τα μικρά παιδιά είναι ένας μεγάλος κόμβος στην έκφραση της διαφοράς των φύλων. Τα αγόρια και τα κορίτσια όχι μόνο τείνουν να παίζουν διαφορετικά —⁠με τα κορίτσια να κάνουν μικρές παρέες, να μιλούν περισσότερο και να παίζουν πιο συνεργατικά⁠— αλλά, όταν έχουν τη δυνατότητα, προτιμούν να συναναστρέφονται ομόφυλα παιδιά.

Η επιρροή του περιβάλλοντος

Βαθμός για τη Lego, λοιπόν; Ας μη βιαζόμαστε. Τα παιδιά προσχολικής ηλικίας μπορεί να είναι οι αυτοδιορισμένοι αρχηγοί του διαχωρισμού των φύλων, ωστόσο, σύμφωνα με τη Λιζ Έλιοτ, νευροβιολόγο και συγγραφέα του βιβλίου «Ροζ μυαλό, μπλε μυαλό», αυτή είναι επίσης η ηλικία που ο εγκέφαλος είναι πιο εύπλαστος και πιο ανοιχτός σε επιρροές όσον αφορά τις ικανότητες και τους ρόλους.

Κάθε εμπειρία, κάθε αλληλεπίδραση, κάθε δραστηριότητα ενισχύει κάποια νευρικά κυκλώματα εις βάρος άλλων και όσο πιο μικρό είναι το παιδί τόσο μεγαλύτερη η επίδραση. Έχει διαπιστωθεί, π.χ., ότι τα αγόρια από οικογένειες με πιο ισότιμες σχέσεις είναι στοργικότερα απέναντι στα μωρά.

Το ζήτημα, λοιπόν, δεν είναι να αντιπαραθέσουμε τη φύση και την ανατροφή, αλλά να δούμε πώς η ανατροφή γίνεται φύση: το περιβάλλον στο οποίο παίζουν και μεγαλώνουν τα παιδιά μπορεί να ενθαρρύνει ένα φάσμα ικανοτήτων και να αποκλείσει κάποιο άλλο. Έτσι, το να ενδίδουμε ανέμελα στις προτιμήσεις των παιδιών που στερεότυπα θεωρούνται δεδομένες (ή, ακόμη χειρότερα, να τις εκμεταλλευόμαστε) μπορεί να έχει πιο αρνητικές επιπτώσεις απ’ όσο φαντάζονται οι γονείς. Αντίθετα, θα ήταν πιο εποικοδομητικό να προωθήσουμε, χωρίς καταναγκασμό, τις φιλίες μεταξύ παιδιών διαφορετικού φύλου και ένα ευρύτερο φάσμα επιλογών στο παιχνίδι. Υπάρχουν, άλλωστε, ενδείξεις ότι τα παιδιά που έχουν φιλίες με το αντίθετο φύλο σε μικρή ηλικία έχουν πιο υγιείς αισθηματικές σχέσεις ως έφηβοι.

Παραδοσιακά, τα παιχνίδια προορίζονταν να μεταφέρουν τις γονικές αξίες και προσδοκίες, να εκπαιδεύσουν τα παιδιά στους μελλοντικούς ρόλους τους. Τα σημερινά κορίτσια και αγόρια θα γίνουν στο μέλλον συνάδελφοι, διευθυντές και διευθύντριες, υφιστάμενοι οι μεν των δε, σύντροφοι στη ζωή και συν-γονείς. Πώς μπορούν να αναπτύξουν ικανότητες για μια τέτοια συνεργασία παίζοντας με παιχνίδια που όλο και περισσότερο δίνουν έμφαση ή ενισχύουν τον διαχωρισμό ανάμεσα στο «αρσενικό» και το «θηλυκό»;

Παιχνίδι

ΠΗΓΗ: Η Καθημερινή (29.01.2012)

Επίβλεψη και προστασία των παιδιών στο facebook

Της Καλλιόπης (popelix)
Μηχανικός υπολογιστών, mammasworkathome.gr

Οι γονείς παιδιών σχολικής ηλικίας αντιμετωπίζουν πολύ συχνά το αίτημά τους για τη δημιουργία προσωπικής σελίδας σε κάποιο από τα δημοφιλή μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Παίρνοντας ως παράδειγμα το facebook, αν και δεν προβλέπεται από τον κανονισμό του, πολλοί μαθητές δημοτικού σχολείου έχουν προσωπική σελίδα και αλληλεπιδρούν με φίλους, συγγενείς και συμμαθητές. Οι γονείς καλούνται να διαχειριστούν την κατάσταση, να θέσουν όρια και να δώσουν συμβουλές για τη σωστή διαχείριση του διαδικτύου.

Ο δεκάλογος που ακολουθεί αφορά κυρίως το facebook, όμως δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η μεγαλύτερη προστασία για τα παιδιά είναι να διατηρούμε συνεχώς μια ανοικτή γέφυρα επικοινωνίας μαζί τους και να είμαστε διακριτικά δίπλα τους, εκπαιδεύοντάς τα στην ασφαλή χρήση του διαδικτύου.

Δέκα συμβουλές

1 Οι γονείς πρέπει να γνωρίζουν τον κωδικό του παιδιού και να έχουν πρόσβαση στη σελίδα του.

2 Οι γονείς πρέπει να μπορούν να επιλέγουν τις ρυθμίσεις του παιδιού, ώστε να κάνουν ασφαλέστερο το προφίλ του (ρυθμίσεις απορρήτου, ορατότητας κλπ.).

3 Τα μηνύματα e⁠-⁠mail σχετικά με αναρτήσεις, αιτήματα φιλίας κ.ά. πρέπει να έρχονται στον οικογενειακό λογαριασμό e⁠-⁠mail.

4 Οι γονείς πρέπει να διατηρούν λογαριασμό στο facebook και τα παιδιά να τους προσθέτουν ως «φίλους» και να τους διατηρούν.

5 Τα παιδιά δεν πρέπει να προσθέτουν άγνωστα άτομα στους φίλους τους ούτε να χρησιμοποιούν την εφαρμογή άμεσης ανταλλαγής μηνυμάτων (chat) του facebook για να μιλήσουν με αγνώστους.

6 Οι γονείς πρέπει να επιτρέπουν στα παιδιά να περνούν συγκεκριμένο χρονικό διάστημα στο facebook και να μην το υπερβαίνουν.

7 Ο υπολογιστής πρέπει να βρίσκεται σε χώρο του σπιτιού που χρησιμοποιείται από όλους, όπως στο σαλόνι ή το καθιστικό, και να είναι σε κοινή θέα.

8 Τα παιδιά δεν πρέπει να κοινοποιούν στο facebook προσωπικά στοιχεία (διεύθυνση, αριθμό τηλεφώνου, φωτογραφίες κλπ.) σε άτομα που δεν τα γνωρίζουν καλά.

9 Τα παιδιά πρέπει να ενημερώνουν άμεσα τους γονείς τους σε περίπτωση που αισθανθούν άβολα από κάτι που είδαν ή από κάποια συζήτηση που είχαν με κάποιον στο facebook. Οι γονείς πρέπει να ενεργούν αμέσως για να αποκλείουν ή να αναφέρουν το εν λόγω υλικό.

1

0 Αν το παιδί δεν εφαρμόζει κάποιον από τους κανόνες που έχουν ορίσει οι γονείς, ο λογαριασμός του πρέπει να διαγράφεται.

Οι κίνδυνοι από τις online δραστηριότητες των παιδιών 1. Επίβλεψη και προστασία των παιδιών στο facebook 2. Κάνω παρέα με παιδάκια… 3. Παιδόφιλοι: Δέκα συμβουλές προστασίας

ΠΗΓΗ: mammasworkathome.gr (24.10.2011)