22 Απριλίου 2011

Γονείς και ασφάλεια στο διαδίκτυο (1)

Ασφαλής χρήση ανάλογα με την ηλικία των παιδιών

Παιδιά μικρότερα από 7 ετών

Οι πρώτες επισκέψεις στο διαδίκτυο θέτουν τις βάσεις για τη μελλοντική του χρήση και για την α­πόκτηση καλών συνηθειών από τα παιδιά. Στα παιδιά προσχολικής ηλικίας αρέσουν οι κα­θο­ρι­σμέ­­νες ρουτίνες και αυτός είναι ο ιδανικός τρόπος για την ανάπτυξη ασφαλών συ­νη­θει­ών και πρακτι­κών χρήσης.

Τα παιδιά αυτά έχουν περιορισμένη ικανότητα κατανόησης των πληροφοριών που διατίθενται στο διαδίκτυο και περιορισμένη κριτική ικανότητα, για παράδειγμα, μεταξύ των διαφημίσεων και του πραγματικού περιεχομένου. Οι γονείς πρέπει να τα βοηθούν να βρίσκουν κατάλληλο υ­λι­κό. Άλλω­στε, συχνά δεν μπορούν να κατανοήσουν τη διαφορά μεταξύ της χρήσης του δι­α­δι­κτύ­ου και των παιχνιδιών ή της ζωγραφικής που κάνουν στον δικό τους υπολογιστή.

Σε αυτό το στάδιο, η οικογένεια μπορεί να θέσει τους πρώτους οικιακούς κανόνες για τη χρή­ση του υπολογιστή:
● Ο χρόνος που δαπανούν στον υπολογιστή θα πρέπει, για λόγους υγείας, να είναι πε­ρι­ο­ρι­σμέ­νος.
● Τοποθετήστε τον υπολογιστή σε δημόσιο χώρο, π.χ. στο σαλόνι. Τα παιδιά προσχολικής η­λι­κί­ας είναι σωστό να χρησιμοποιούν το διαδίκτυο μαζί με κάποιον ενήλικο.
● Η πρόσβαση στο διαδίκτυο θα πρέπει να περιορίζεται σε συγκεκριμένες, προ­συμ­φω­νη­μέ­νες διαδι­κτυακές τοποθεσίες. Τα πιο προχωρημένα παιδιά μπορούν να βρίσκουν τις συ­γκε­κρι­μέ­νες τοποθεσί­ες μέσω του μενού «Αγαπημένα» του προγράμματος περιήγησης.
● Η ασφαλέστερη λύση είναι να δημιουργήσετε ένα προσωπικό λειτουργικό περιβάλλον για το παι­δί, όπου η πρόσβαση στο διαδίκτυο θα περιορίζεται αποκλειστικά σε συγκεκριμένες δι­α­δι­κτυ­α­κές τοποθεσίες.

Παιδιά 7-9 ετών

Οι μικροί μαθητές έρχονται σε επαφή με το διαδίκτυο στο σχολείο, σε σπίτια φίλων αλλά και στο δικό τους σπίτι. Οι γονείς και τα παιδιά θα πρέπει να συζητούν σχετικά με τη σωστή χρή­ση του και να συμφωνούν σχετικά με τους κανόνες που θα πρέπει να ακολουθούνται. Τα παι­διά αυτά ίσως έ­χουν ήδη αναπτύξει μια σωστή αντίληψη του τι ακριβώς βλέπουν, ωστόσο δεν είναι ακόμη έτοιμα να διαχειριστούν ό,τι προσφέρεται στο διαδίκτυο –ιδιαίτερα τρο­μα­κτι­κό ή άλλο ακατάλληλο υλικό (ει­κόνες, κείμενο ή ήχο). Η συζήτηση σχετικά με αυτά τα θέ­μα­τα και η ενημέρωση των παιδιών σχετι­κά με τα διάφορα πράγματα που ίσως συναντήσουν στο δι­α­δί­κτυ­ο θα τα βοηθήσει να γίνουν υπεύ­θυνα και να μπορούν να εργάζονται και μόνα τους με ασφάλεια. Οι γονείς μπορούν επίσης να πουν στα παιδιά τη δική τους γνώμη και να τους με­τα­δώ­σουν τις δικές τους αξίες σχετικά με το διαδίκτυ­ο, προκειμένου να τα βοηθήσουν.

Στην ηλικία αυτή οι περιορισμοί, η προστασία και η επιβλεπόμενη χρήση του διαδικτύου ε­ξα­κο­λου­­θούν να έχουν προτεραιότητα. Συνιστάται να συμφωνούν τα παιδιά και οι γονείς στους κα­νό­νες που θα εφαρμόσουν σχετικά με τη χρήση του διαδικτύου. Οι κανόνες, ω­στό­σο, πρέ­πει να αλλάζουν κα­θώς τα παιδιά μεγαλώνουν.
● Στο σπίτι η χρήση του διαδικτύου εξακολουθεί να επιτρέπεται μόνο όταν είναι παρόντες οι γο­νείς. Έτσι διασφαλίζεται ότι θα είναι εκεί και θα βοηθήσουν εάν προκύψει οποιοδήποτε πρό­βλη­μα.
● Εάν ο υπολογιστής τοποθετηθεί σε ένα δωμάτιο που χρησιμοποιείται από όλους, η χρήση του δια­δικτύου θα αποτελεί μέρος της καθημερινής ζωής της οικογένειας.
● Το παιδί ίσως να μην είναι ακόμη έτοιμο να διαπιστώσει την αξιοπιστία μιας διαδικτυακής το­πο­θε­­σί­ας, οπότε θα πρέπει πάντοτε να ζητά την άδεια των γονιών του προτού δημοσιεύσει προ­σω­πι­κές πληροφορίες.
● Τα δωμάτια συνομιλίας και οι δημόσιες συζητήσεις μέσω διαδικτύου ίσως να μην είναι α­κό­μη δρα­στηριότητες κατάλληλες για το παιδί. Γι’ αυτό, η διεύθυνση ηλεκτρονικού τα­χυ­δρο­μεί­ου που χρησι­μοποιείται από ένα παιδί αυτής της ηλικίας θα πρέπει να είναι μια κοινή, οι­κο­γε­νει­α­κή διεύθυνση.
● Η δημιουργία ενός λογαριασμού για το παιδί, με περιορισμένα δικαιώματα χρήστη, το βοη­θά να μάθει να χρησιμοποιεί ανεξάρτητα τον υπολογιστή.
● Μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν προγράμματα φίλτρων για την αποτροπή της πρό­σβα­σης σε ακατάλληλες τοποθεσίες, αλλά παραμένει σημαντικό να εμπλέκονται οι γονείς ε­νερ­γά στη χρήση του διαδικτύου από τα παιδιά τους.

Παιδιά 10-12 ετών

Οι μαθητές ενδέχεται να έχουν ήδη μάθει να χρησιμοποιούν το διαδίκτυο για διάφορες χρή­σεις. Οι γονείς μπορούν να υποστηρίζουν το παιδί, μαθαίνοντας για διαδικτυακές το­πο­θε­σί­ες που σχετίζο­νται με τις σχολικές εργασίες, τα χόμπι ή τα άλλα του ενδιαφέροντα. Το δι­α­δί­κτυ­ο μπο­ρεί επίσης να χρησιμοποιείται για την οργάνωση θεμάτων που αφορούν όλη την οι­κο­γέ­νει­α. Έτσι δίνεται η ευ­καιρία στους γονείς και τα παιδιά να συζητούν ποιες τοποθεσίες εί­ναι α­ξι­ό­πι­στες και φερέγγυες και πού μπορούν να βρουν ποιοτικές πληροφορίες.

Το παιδί εξακολουθεί να χρειάζεται γονική επίβλεψη και έλεγχο, καθώς και κανόνες για τη σω­στή χρήση. Ωστόσο, ίσως ήδη να έχει βρει τρόπους να αποφεύγει τους κανόνες και την ε­πί­βλε­ψη εάν θεωρεί ότι είναι πολύ περιοριστικοί ή ότι δεν καλύπτουν τις ανάγκες του.
● Οι γονείς και τα παιδιά πρέπει να συμφωνήσουν σχετικά με το τι μπορούν και τι δεν μπο­ρούν να κάνουν ή με ποιον τρόπο να χρησιμοποιούν το διαδίκτυο και αυτή η συμφωνία θα πρέ­πει να καλύπτει όλες τις ανάγκες και τις απόψεις. Παραδείγματα: οι ευθύνες που φέρουν ο αποστολέας ενός μηνύ­ματος, εκείνος που κάνει λήψη αρχείων (τα οποία ενδεχομένως να κα­λύ­πτο­νται από πνευματικά δι­καιώματα), καθώς και όποιος κάνει εγκατάσταση προ­γραμ­μά­των.
● Συμφωνήστε ποιες προσωπικές πληροφορίες είναι σωστό να δίνει και συζητήστε τους κιν­δύ­νους που σχετίζονται με την αποκάλυψη πληροφοριών.
● Αν το παιδί ήδη ενδιαφέρεται για διαδικτυακές συνομιλίες ή IRC, οι γονείς θα πρέπει να συ­ζη­τούν μαζί του κατά πόσο είναι ασφαλείς και να επιβλέπουν τις εμπειρίες που θα έχει στις συ­νο­μι­λί­ες του μέσω διαδικτύου.
● Πολλά παιδιά είναι περίεργα, γι’ αυτό οι γονείς θα πρέπει να δίνουν έμφαση στη ανάγκη για α­σφαλή και προσεκτική χρήση.
● Τα προγράμματα προστασίας των πληροφοριών θα πρέπει επίσης να διατηρούνται ε­νη­με­ρω­μέ­να.

Παιδιά 13-15 ετών

Σε αυτή την ηλικία το διαδίκτυο αποτελεί μέρος της κοινωνικής ζωής του παιδιού: συναντά φί­λους και περνά αρκετό χρόνο εκεί, ενώ αναζητά πληροφορίες για τις σχολικές εργασίες και τα ενδιαφέ­ροντά του. Καθώς το μορφωτικό επίπεδο του παιδιού είναι υψηλότερο, ανοίγονται πε­ρισ­σό­τε­ρες ευκαιρίες για χρήση του διαδικτύου. Ενδέχεται να είναι δύσκολο για τους γονείς να παρακολουθούν τι ακριβώς κάνει εκεί το παιδί. Στην ηλικία αυτή, επίσης, τα παιδιά δι­α­κιν­δυ­νεύ­ουν και δοκιμάζουν τα όριά τους. Οι τεχνικοί περιορισμοί και οι απαγορεύσεις εν­δέ­χε­ται να μην είναι αποτελεσματικοί τρόποι για τη βελτίωση της ασφάλειάς τους στο διαδίκτυο.

Τα παιδιά ενδέχεται να θέλουν να διατηρούν τις δραστηριότητές τους μυστικές, ειδικά εάν οι γο­νείς δεν είχαν ενδιαφερθεί στο παρελθόν για τον τρόπο που χρησιμοποιούν το διαδίκτυο και δεν τον γνωρίζουν. Είναι σημαντικό για την οικογένεια να γίνονται ανοιχτές συζητήσεις και να ενδιαφέρο­νται οι γονείς για όσα κάνει το παιδί στο διαδίκτυο, αλλά και για εκείνους μαζί με τους οποίους το χρησιμοποιεί.
● Οι οικιακοί κανόνες που ορίζονται από κοινού εξακολουθούν να χρειάζονται.
● Ο έφηβος εξακολουθεί να έχει περιορισμένες δυνατότητες στην αξιολόγηση πραγμάτων και να χρειάζεται τη συμβουλή ενός ενηλίκου για θέματα όπως η δημοσίευση στο διαδίκτυο φω­το­γρα­φι­ών ή ενός κειμένου σχετικά με τον εαυτό του.
● Τα ηθικά θέματα και η προσωπική ευθύνη που φέρει κανείς ως χρήστης του διαδικτύου εί­ναι ση­μαντικά θέματα για συζήτηση. Για παράδειγμα, η παράνομη λήψη αρχείων, οι κανόνες συ­μπε­ρι­φο­­ράς και τα πνευματικά δικαιώματα. Τα παιδιά θα πρέπει επίσης να είναι υπεύθυνα για όσα δημοσι­εύουν, περιλαμβανομένων των προσωπικών τους πληροφοριών ή των πλη­ρο­φο­ρι­ών που ίσως είναι παράνομες.
● Οι γονείς θα πρέπει να ενδιαφέρονται εξίσου για τις «διαδικτυακές επαφές» τόσο του παι­διού τους όσο και των φίλων του. Και καλό είναι να εμπλακούν εάν το παιδί θελήσει να γνω­ρί­σει νέους ανθρώπους μέσω διαδικτύου.
● Οι γονείς θα πρέπει να προσπαθούν να μην αντιδρούν υπερβολικά, ακόμη κι αν α­να­κα­λύ­ψουν ότι συνέβη κάτι «φριχτό» όταν το παιδί συνδέθηκε στο διαδίκτυο. Μπορούν και πά­λι να υ­πο­δει­κνύ­ουν στο παιδί κατάλληλο περιεχόμενο. Για παράδειγμα, υπάρχουν καλές δι­α­δι­κτυ­α­κές υπηρεσίες που αφορούν τη σεξουαλικότητα και την υγεία και οι οποίες προορίζονται για το νεανικό κοινό. Οι νέοι άνθρωποι θέλουν να αισθάνονται ότι μπορούν να μιλήσουν στους γο­νείς τους για κάτι που τους κά­νει να νιώθουν άβολα στο διαδίκτυο.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου