Το τελευταίο τραγούδι του Βαγγέλη

Του Παντελή Μπουκάλα
Ποιητής, συγγραφέας, αρθρογράφος, μεταφραστής, επιμελητής εκδόσεων

Τραμπούκοι. Νταήδες. Τσαμπουκάδες. Ζόρικοι. Τζάμπα μάγκες. Κουτσαβάκια. Ψευτοπαλικαράδες… Υπήρχαν πάντοτε. Και τίποτα δε δείχνει ότι κάποτε θα λείψουν. Άλλωστε η βία που εκλύεται από τους πόρους του κοινωνικού σώματος αυξάνεται σύμφωνα με επιστημονικές έρευνες, οι οποίες επικυρώνονται από όσα διαπιστώνει ο καθένας στον μικρό ή μεγάλο περίγυρό του.

Και οι λέξεις, επίσης, ήταν ήδη εδώ. Διαυγείς. Απτές. Για να κατονομάζουν όσους φέρονται όχι απλώς επιθετικά έως κανιβαλικά απέναντι στους ασθενέστερους και στους κάθε είδους διαφορετικούς: ως προς το φύλο, τη φυλή, τη θρησκεία, την ερωτική επιλογή, τη θέση στην κοινωνική κλίμακα, την πολιτική ένταξη και τώρα πια και ως προς τη φαρμακευτική ανάπτυξη των μυώνων.

Το νέο (πέρα από τον όρο μπούλινγκ, που για ένα τμήμα τουλάχιστον του πληθυσμού μάλλον συσκοτίζει παρά αποσαφηνίζει), το σχετικώς νέο, δεν είναι η συγκρότηση αγέλης από νταήδες. Είναι κυρίως το ότι έχει μειωθεί πολύ ο μέσος όρος ηλικίας στη συγκρότηση αγέλης εκβιασμού, όπως δείχνουν οι συμμοριούλες που δρουν ακόμα και στις πρώτες τάξεις του γυμνασίου. Και επιπλέον, το ότι η αδίστακτη βία δεν εκδηλώνεται πια εκτάκτως, αλλά τείνει να εμφανίζεται σαν νορμάλ και συνήθης.

Εκσυγχρονισμός σημειώθηκε και στον εξοπλισμό των εκφοβιστικών συμμοριών. Το διαδίκτυο με τη βολική ανωνυμία του κι από κοντά η μικροκάμερα του κινητού που καταγράφει τα πάντα τους πρόσφεραν καινούργιες μεθόδους εκβιασμού. Τους έδωσαν νέους τρόπους για να απειλούν, να τσακίζουν το ηθικό του «αντιπάλου» (του συμμαθητή, συμφοιτητή ή συγχωριανού), να τον βυθίζουν στην κατάθλιψη, και στην αυτοκτονία ακόμη.

Δεν είναι, τέλος, αμελητέα η κάλυψη (κουρέλια ραμμένα πάνω στο πατρόν χλαμύδας) που παρείχε σε αρκετές αγέλες η παρουσία είτε μεμονωμένων χρυσαυγιτών, σε ρόλο αρχινταή, είτε χρυσαυγίτικων πυρήνων, σε ρόλο οργανωτή της απέχθειας προς τους πιο ανίσχυρους, αλλοδαπούς, ομοφυλόφιλους και όποιους άλλους κατατάσσει στους κατώτερους και τους αποβλητέους η τόση πια ανεκτικότητά μας. Ο ιδεολογικός φασισμός συνάντησε τον κοινωνικό φασισμό και προέκυψε τέρας.

Στις περιπτώσεις του συστηματικού τραμπουκισμού η αυτοκτονία είναι καθαρή δολοφονία. Δεν είναι, δε θα μπορούσε να είναι, επιλογή. Υπαγορεύεται, σαν έσχατη «λύση», από την απόγνωση του εκβιαζόμενου, που έχει δύο γεννήτορες: τη σαδιστική αναλγησία των «μπουλαδόρων» και την ανυπαρξία συμπαράστασης από την πλευρά όσων ξέρουν, αλλά σιωπούν «για να μην μπλέξουν».

Ο Βαγγέλης Γιακουμάκης δεν αυτοκτόνησε. Θανατώθηκε από την ανελέητη κακία των συσπουδαστών-συμπατριωτών του και από την ανοχή όσων γνώριζαν, αλλά είτε αδιαφορούσαν είτε διέκοπταν γρήγορα την προσπάθειά τους να παρέμβουν. Οι ανήθικοι αυτουργοί λιάνισαν την ψυχή του Βαγγέλη απολαμβάνοντας το «παιχνίδι» τους· και ίσως αυτή η απόλαυσή τους είναι ό,τι αποκρουστικότερο. Τον χρησιμοποιούσαν σαν τζουκμπόξ. Τον έκλειναν σε μια ντουλάπα και του πετούσαν κέρματα για να τραγουδάει. Το τελευταίο τραγούδι του Βαγγέλη είναι μοιρολόι. Μόνο που δε μοιρολογάει για τη ζωή του που χάθηκε, αλλά για τον κόσμο που επέτρεψε να χαθεί αυτή η ζωή.

Σχολική βία

ΠΗΓΗ: Η Καθημερινή (17.03.2015)
ΕΙΚΟΝΑ: Σκίτσο του Ηλία Μακρή από το φύλλο της ίδιας μέρας

Οι τραμπούκοι της ζωής μου

Του Στάθη Τσαγκαρουσιάνου
Δημοσιογράφος, εκδότης της εφημερίδας LiFO

To πιο καθοριστικό πράγμα της ζωής μου ήταν το μπούλινγκ που δέχτηκα μικρός. Πρώτον, διότι μου στέρησε την παιδική μου ηλικία. Δεύτερον, γιατί μου προκάλεσε έναν απέραντο φόβο, που ποτέ δεν ξεπέρασα και κατά καιρούς καταλύει ό,τι κερδίζω.

Όσα συμβαίνουν σε κάθε άνθρωπο που ενηλικιώνεται —⁠θάνατοι, καταστροφές, αστάθειες⁠— τα διαπραγματεύεσαι σχετικά ευκολότερα. Λες είναι η μοίρα των ανθρώπων, η φύση των πραγμάτων — είναι κάτι γενικό. Όμως τον φόβο που σου κληροδότησε το μπούλινγκ δύσκολα τον σκεπάζεις, πόσο μάλλον τον σβήνεις. Γιατί έρχεται από τη ρίζα του εαυτού σου — τότε που διαμορφωνόταν. Είναι ένα «ελάττωμα» δικό σου: το ατομικό σου στίγμα.

Κι αυτό το στίγμα είναι ο εξοστρακισμός από την ομάδα και την κοινωνία. Η αίσθηση ότι δε σε θέλουν — επειδή είσαι σεξουαλικά, φυλετικά, σωματικά ή ψυχικά ασυνήθιστος. Αυτή η επιβεβλημένη μόνωση, ιδίως τότε που δεν έχεις ακόμη έρμα μέσα σου για να σε συγκρατήσει, είναι σαν ξαφνικός θάνατος. Ειδικά αν ζεις σε ένα απλοϊκό περιβάλλον (επαρχία ή οικογένεια) που συσχετίζει κουτά. Δεν ξέρεις από πού να κρεμαστείς.

Παλιά τα πράγματα ήταν χειρότερα. Τη δεκαετία του ’60, χωρίς facebook και ίντερνετ, περιοδικά και κινητά, δεν μπορούσες καν να παρηγορηθείς στη φάτνη των ομοιοπαθούντων. Πολλά βράδια αποκοιμιόμουν κλαίγοντας κάτω από τα σκεπάσματα. Ζήλευα τα παιδιά που ποτέ δε σκέφτηκαν τι είναι και πού πάνε. Ο συναγερμός που χτύπησε μέσα μου με έκανε μεν πιο σβέλτο, αλλά μου στέρησε κάθε ανεμελιά.

Διαβάζω κατά καιρούς στο ίντερνετ διάφορες εμψυχωτικές ιστορίες ανθρώπων που μετέστρεψαν τα χτυπήματα του μπούλινγκ σε κάτι θετικό. Πράγμα ασφαλώς αξιέπαινο. Κι όντως, υπάρχει μια «υπόγεια» πινακοθήκη ηρώων που ήταν λοξοί, καταδιωγμένοι κλπ. και τελικά τα καταφέρανε, κάνοντας την κακοποίησή τους δημιουργική αξία.

Όμως αυτή η ικανοποίηση δεν είναι και για χόρταση. Ο αργοπορημένος θρίαμβος είναι ακριβώς αυτό: αργοπορημένος. Αντί να κάνω το ξίδι γλυκάδι, θα προτιμούσα να φάω τα γλυκά στην ώρα τους. Και όσο μάταιες είναι οι κλάψες, άλλο τόσο βαριέμαι τις παρηγοριές στον άρρωστο. Πρέπει να ειπωθεί απλά και καθαρά: άπαξ και σε τραμπούκισαν μικρό την έβαψες! Το μπούλινγκ είναι έγκλημα πρώτου βαθμού, όπως ο βιασμός και η κακοποίηση ανηλίκων, διότι επιφέρει κάτι οριστικό και μη αναστρέψιμο. Δεν αποζημιώνεσαι μετά την απομάκρυνση από το ταμείο.

Προσπαθώ να σκεφτώ συχνά τα πρόσωπα εκείνων που μου έκαναν μπούλινγκ, τόσα χρόνια μετά. Μερικούς τους συναντώ ακόμα. Προσπαθώ να μειώσω τον αντίλαλο της κακίας τους με το να σκέφτομαι πόσο λίγα κατάφεραν στη ζωή, πόσο ασχήμυναν, πόση άγνοια είχαν, πόσο δυστυχισμένοι έγιναν οι περισσότεροι. Αλλά αυτό είναι μια φτενή και λίγο ένοχη απόλαυση. Κατά βάθος δε με αφορά. Επίσης, δεν υπάρχει λόγος να τους ρωτήσω γιατί το έκαναν. Ξέρω. Φοβόντουσαν και αυτοί.

Προσπαθώ να το πάρω απόφαση και να πάω παρακάτω. Λέω στον εαυτό μου: είναι σαν να όρμησε ένα κτήνος και να σου έφαγε το χέρι — μάθε να ζεις ως μονόχειρας και φρόντισε να κάνεις καλά ακροβατικά.

Οτιδήποτε κατορθώνω στη δουλειά μου ουσιαστικά απαντά στην απορία που μου γεννήθηκε όταν μου επιτέθηκαν πρώτη φορά: αναρωτήθηκα αν το αξίζω και επειδή δεν είχα ακόμα συνείδηση του εαυτού μου, υπέθεσα ότι ίσως είμαι κάτι όντως παρακατιανό. Έφτανα να τους δικαιολογώ — στο ποδόσφαιρο ήμουνα το όνειδος της χλόης και οι ομάδες τσακωνόντουσαν ποια δε θα με πάρει. Τα κατάφερνα βέβαια σε άλλα πράγματα (π.χ. στις λέξεις), αλλά ούτε κανείς μου το είχε πει ποτέ ούτε εγώ το ήξερα. Κι έτσι μεγάλωσα ως εξωφυλαρούχας — πράγμα όχι καλό. Έκτοτε προσπαθώ κυρίως για ένα πράγμα: να αποδείξω ότι τα δίχτυα μου δεν είναι τρύπια. Κουραστικό, πολύ κουραστικό.

Δυστυχώς δεν κατάφερα να πάψω να φοβάμαι μέσα από τη φιλία, τον έρωτα, το χρήμα ή τη δύναμη.

Τα δύο πρώτα, σίγουρα, είναι καταφυγή όταν δυσκολεύομαι — όπως και τα ταξίδια. Αλλά με τα χάδια ή τη φυγή δε γίνεται για πολύ καιρό δουλειά. Κάποια στιγμή πρέπει να ξαναβγείς στον κόσμο.

Τα δύο τελευταία βοηθούν όσους θέλουν να δώσουν πόνο σε όσους τους πονέσανε — αλλά το ζητούμενο δεν είναι τα καουμποϊλίκια (όσο κι αν τα ευνοεί η κοινωνία), είναι η προσωπική ευτυχία. Η εξουσία, η επίδειξη της δύναμης, η εκδικητικότητα απλώς αναδιπλασιάζουν την παλιά αγωνία — κανένα όφελος.

Αν όμως είναι έτσι η φύση του μπούλινγκ, οριστική και μη αναστρέψιμη, τότε γιατί καθόμαστε και μιλάμε;

Μιλάμε για τους επόμενους — εμείς σχεδόν γεράσαμε. Καθώς η κοινωνία (ελπίζω) εξελίσσεται, το μπούλινγκ πρέπει να οριστεί ως πράξη βίας, να αναχαιτίζεται, να τιμωρείται, κυρίως να προλαβαίνεται. Και πρέπει να εκπαιδευτούν τα παιδάκια (με την έμφυτη σκληρότητα) στην αναγνώριση του διαφορετικού, στην ισονομία του συνηθισμένου με τον ασυνήθιστο. Θέλει πολλή δουλειά.

Αν και περάσανε τα χρόνια και κάποια πράγματα έχουνε βελτιωθεί, το μπούλινγκ μαίνεται. Κυρίως ψηφιακά. Ακόμα και σε πρόσωπα υπεράνω πάσης υποψίας, που αυτοπροσδιορίζονται ως προοδευτικά, συχνότατα διακρίνεις την αυτοματική μανία που μετατρέπει τον φόβο του διαφορετικού σε χύδην μπούλινγκ. Οτιδήποτε είναι διαφορετικό, από τις πολιτικές απόψεις μέχρι τη σεξουαλικότητα, στοχοποιείται αυτόχρημα, αποκτάει διαστάσεις απειλητικές και του πρέπει το λιντσάρισμα.

Δεν έχω αμφιβολία ότι και αυτό το κείμενο οι bullies θα το χρησιμοποιήσουν εναντίον μου. Είναι «αγαθόν το εξομολογείσθαι» μόνο αν οι τραμπούκοι δεν έχουν πρόσβαση στο ίντερνετ.

Σχολική βία

ΚΕΙΜΕΝΟ: lifo.gr (01.03.2015)
ΠΗΓΗ: symvstathmos.wordpress.com

Ημερολόγια εκφοβισμού

Από το European Antibullying Network

Ιστορίες καθημερινής πλάκας στη σχολική αυλή ή ένα φαινόμενο που τραυματίζει συναισθηματικά έναν άνθρωπο για όλη του τη ζωή; Ο εκφοβισμός θεωρείται από πολλούς ως ένα ατυχές, ακίνδυνο και τελικά αναπόφευκτο κομμάτι της ενηλικίωσης. Κάποιοι ίσως θυμούνται με νοσταλγία πειράγματα και καβγάδες στο σχολείο και τη γειτονιά. Πότε σταματούν, όμως, αυτά τα αστεία να έχουν πλάκα; Πότε υπερβαίνουν τα όρια;

Αγόρια και κορίτσια, που έχουν βιώσει τον εκφοβισμό είτε ως θύματα είτε ως δράστες, αλλά και εκπαιδευτικοί μιλούν ανοιχτά στο ντοκιμαντέρ που ακολουθεί. Έγκριτοι επιστήμονες προσπαθούν να δώσουν απαντήσεις και να φωτίσουν όλες τις πτυχές του φαινομένου. Στόχος να αναγνωριστεί δημόσια ο εκφοβισμός και να εντοπιστούν οι βασικές του αιτίες με την ελπίδα ότι ο φαύλος κύκλος του μπορεί να σπάσει…

Σχολική βία

ΠΗΓΗ: alphatv.gr

Για τη σχέση των παιδιών με το διαδίκτυο

Από τη Μονάδα Εφηβικής Υγείας του Πανεπιστημίου Αθηνών
(Νοσοκομείο Παίδων «Παν. & Αγλ. Κυριακού», youth-health.gr)

Διαδίκτυο

Σχολικές διακοπές ή σχολική… συνέχεια;

Του Θεόδωρου Μπαρή
Αναπληρωτής Περιφερειακός Διευθυντής Εκπαίδευσης Δυτικής Ελλάδας

Σε όλες τις περιόδους των σχολικών διακοπών (είτε στις πιο σύντομες των Χριστουγέννων και του Πάσχα είτε στις μεγαλύτερες σε διάρκεια του καλοκαιριού) τα παιδιά μπορούν να ξεφύγουν από τις υποχρεώσεις του σχολείου, να ξεκουραστούν, να βρεθούν με τους φίλους τους, να παίξουν, να περάσουν χρόνο με τους γονείς και τους συγγενείς τους, να κάνουν βόλτες και εκδρομές, να δουν θέατρο, να πάνε σινεμά.

Τις ίδιες ακριβώς περιόδους ένα από τα βασικά άγχη που αντιμετωπίζουν οι γονείς είναι πώς θα διαχειριστούν την επαφή των παιδιών με το διάβασμα. Θα τα αφήσουν απολύτως ελεύθερα, χωρίς καμία επαφή με το σχολικό βιβλίο, ή θα προσπαθήσουν εξαρχής να το εντάξουν στην καθημερινότητα των διακοπών;

Υπάρχουν μερικές βασικές αρχές, οι οποίες —⁠χωρίς να αποτελούν έτοιμες λύσεις⁠— μπορούν να βοηθήσουν να οργανωθεί με εποικοδομητικό τρόπο ο χρόνος των παιδιών. Αυτές είναι οι εξής:

1. Τα παιδιά έχουν απόλυτη ανάγκη να ξεκουραστούν και να χαλαρώσουν

Όλα τα παιδιά δουλεύουν σκληρά στη διάρκεια της σχολικής χρονιάς, καθώς, εκτός από τις σχολικές δραστηριότητες, απασχολούνται και με αρκετές εξωσχολικές, όπως ξένες γλώσσες, μουσική και αθλητισμό. Αν αναλογιστούμε τις υποχρεώσεις στις οποίες καλούνται να ανταποκριθούν καθημερινά, θα διαπιστώσουμε ότι πολλές φορές το ημερήσιο πρόγραμμά τους είναι επιβαρυμένο περισσότερο και από αυτό των ενηλίκων. Τα παιδιά, επομένως, έχουν απόλυτη ανάγκη για ξεκούραση.

Άλλωστε, δε θα πρέπει να ξεχνάμε ότι οι διακοπές δεν εντάχθηκαν τυχαία στη ροή της σχολικής χρονιάς. Ο στόχος τους είναι ακριβώς να δώσουν την ευκαιρία στα παιδιά να επανακτήσουν την ενέργεια που χρειάζονται και να ξεκουραστούν από τις υποχρεώσεις, την πίεση και το άγχος της σχολικής πραγματικότητας, ώστε να επανέλθουν με νέες δυνάμεις στη συνέχεια της μαθητικής τους διαδρομής. Συνεπώς, το παιχνίδι και η αποχή από την πίεση των καθημερινών σχολικών υποχρεώσεων είναι κάτι παραπάνω από αναγκαία.

2. Σεβόμαστε τον ελεύθερο χρόνο τους

Οι διακοπές σημαίνουν το ίδιο για όλους, μικρούς και μεγάλους: Ελεύθερος χρόνος. Χρόνος που διατίθεται κατά βούληση, χρόνος ξεκούρασης και διασκέδασης, ύπνου, χαράς, παιχνιδιού και ξεγνοιασιάς. Αποτελούν και μια πολύ καλή ευκαιρία για τα μέλη της οικογένειας να βρεθούν όλοι μαζί και για περισσότερο χρόνο. Επομένως, οι γονείς μπορούν να αφιερώσουν ποιοτικό χρόνο στα παιδιά και να απολαύσουν μαζί τους κοινές δραστηριότητες, οι οποίες δένουν ακόμη περισσότερο τα μέλη της οικογένειας, καθώς τα παιδιά μπορούν να χαρούν τη γονική παρουσία και φροντίδα χωρίς χρονικούς περιορισμούς και πιέσεις για μελέτη και άλλα καθημερινά καθήκοντα.

3. Τα ενθαρρύνουμε να απολαύσουν την ανάγνωση λογοτεχνικών βιβλίων

Η επαφή των παιδιών με το διάβασμα μπορεί να συνεχιστεί με τα εξωσχολικά βιβλία, τα οποία δεν εμπεριέχουν το στοιχείο της «υποχρέωσης», γεγονός που τα καθιστά περισσότερο ελκυστικά. Το καλό εξωσχολικό βιβλίο μορφώνει, ψυχαγωγεί, ανοίγει περαιτέρω τους ορίζοντες των παιδιών στη σκέψη και τη φαντασία. Ωστόσο, είναι σημαντικό να τα ενθαρρύνουμε να επιλέγουν τα ίδια βιβλία που τα ενδιαφέρουν και να σεβόμαστε τις επιλογές τους, καθώς τα παιδιά έχουν δείξει ότι αγαπούν το βιβλίο όταν τους προσφέρεται ως μέσο χαράς και διασκέδασης. Αρκεί να σεβαστούμε τις απόψεις τους. Άλλωστε, δε θα πρέπει να ξεχνάμε ότι αν οι διακοπές συνεπάγονται την ανεμελιά και το παιχνίδι, το βιβλίο πρέπει να έχει παρόμοιο ρόλο.

4. Σεβόμαστε την προσωπικότητά τους

Δεν υπάρχουν έτοιμες λύσεις που μπορούν να εφαρμοστούν σε κάθε παιδί. Το καθένα έχει τη δική του ξεχωριστή προσωπικότητα και με βάση τις ιδιαίτερες ανάγκες του διαμορφώνουμε την προσέγγισή μας απέναντί του. Έτσι, δε θα πρέπει να τα πιέζουμε, επειδή ενδεχομένως κάποια άλλα παιδιά γνωστών ή φίλων επιλέγουν κατά τη διάρκεια των διακοπών τους να ασχοληθούν με επαναλήψεις της σχολικής ύλης ούτε βέβαια προσπαθούμε να τους επιβάλλουμε να διαβάζουν εξωσχολικά βιβλία παρά τη θέλησή τους.

5. Συμβουλευόμαστε τους εκπαιδευτικούς τους για τα κενά που πιθανόν αντιμετωπίζουν στη σχολική ύλη

Είναι πολύ χρήσιμο στο τέλος κάθε σχολικής περιόδου, λίγο πριν ξεκινήσουν οι σχολικές διακοπές, να επικοινωνήσουμε με τους δασκάλους ή τους καθηγητές των παιδιών για ενδεχόμενα κενά που πιθανόν έχουν σε σχέση με τη διδακτέα ύλη. Αν επιλέξουμε, λοιπόν, στις διακοπές να καλύψουμε κάποια από αυτά τα κενά, οι παρεμβάσεις μας θα πρέπει να είναι επιλεκτικές και στοχευμένες στα μαθήματα που το έχουν περισσότερο ανάγκη, χωρίς να ασκούμε πίεση.

6. Τα προετοιμάζουμε σταδιακά τις τελευταίες ημέρες των διακοπών για επανένταξη στο σχολικό πρόγραμμα

Τις τελευταίες ημέρες των διακοπών διαμορφώνουμε από κοινού με τα παιδιά ένα πρόγραμμα, το οποίο θα τα βοηθήσει να ενταχθούν ξανά στον ρυθμό του σχολείου. Σιγά σιγά η επαφή τους με τα σχολικά βιβλία γίνεται εντονότερη, ολοκληρώνουν τις εργασίες που τους είχαν ανατεθεί κατά τη διάρκεια των διακοπών, ο χρόνος παρακολούθησης τηλεόρασης μειώνεται σημαντικά, κοιμούνται και ξυπνούν νωρίτερα σε σχέση με το προηγούμενο διάστημα, ώστε η μετάβαση στη σχολική πραγματικότητα να γίνει με μεγαλύτερη ευκολία.

Συνοψίζοντας, δε θα πρέπει να ξεχνάμε ότι η συμμετοχή του ίδιου του παιδιού στον σχεδιασμό του προγράμματος που θα ακολουθήσουμε στις διακοπές κρίνεται απαραίτητη, καθώς θα πρέπει να συζητήσουμε αναλυτικά μαζί του και να συναποφασίσουμε, μεταξύ άλλων, ποια θα πρέπει να είναι η θέση του διαβάσματος.

Σε κάθε περίπτωση, δε θα πρέπει να ξεχνάμε ότι αυτό που προέχει είναι να ξεκουραστούν τα παιδιά και να απολαύσουν την περίοδο των διακοπών τους.

ΔιαπαιδαγώγησηΚαλοκαίρι - Σχολικές διακοπέςΣχολικά μαθήματα

ΠΗΓΗ: agriniopress.gr (22.12.2014)

Εσύ τι βλέπεις;

Κακοποίηση

ΠΗΓΗ: 8ο Δημοτικό Σχολείο Ελευθερίου-Κορδελιού

Το σβήσιμο της φωτιάς

Της Αννίτας Λουδάρου
Ψυχοθεραπεύτρια, ann-lou.blogspot.com

Κάθε απόγευμα μια δεκάχρονη μικρή διαβάζει κι εγώ βράζω από τον θυμό μου. Αποστηθίζει λέξεις που δεν κατανοεί χωρίς να ρωτάει την έννοιά τους. Κόβει τον κόσμο και τον καταπίνει αμάσητο. Προφανώς κανείς ποτέ δεν την έμαθε να ρωτάει. Σκέφτομαι στο σχολείο τη δασκάλα να αγκομαχά να τελειώσει την αδυσώπητη ύλη. Πού χρόνος για ερωτήσεις και απαντήσεις. Αυτά είναι γι’ αυτούς που θέλουν να μάθουν να σκέφτονται. Αποστηθίζει την Ιστορία, τη Γεωγραφία. Όταν πάει να γράψει μια πιο σύνθετη σκέψη γράφοντας μια πιο σύνθετη πρόταση, μπερδεύεται.

Βλέπω τα παιδιά να δυσκολεύονται. Τα πιο αδύναμα να πασχίζουν βασανιστικά να πιάσουν τους πιο δυνατούς. Κι όλοι μαζί να λουφάζουν, να υποστέλλουν τη σημαία της φιλομάθειας, της αναζωογονητικής περιέργειας. Να νιώθουν σαν επιβάτες σε ένα τρένο που τους πάει μακριά σε χώρες στείρες και ξερές, μακριά από τους θρεπτικούς χυμούς της αληθινής γνώσης. Να βαριούνται, να αδιαφορούν, να μισούν. Να χάνουν ψιχουλάκι ψιχουλάκι την έμφυτη ανάγκη για εξερεύνηση του κόσμου. Να παρασύρονται στη δική μας δίνη, να εσωτερικεύουν τις τρύπες μας, να αδειάζουν από ουσία.

Τη βλέπω να βάζει στη σάκα της τα βιβλία. Ένα από τα έξι της Γλώσσας, ένα από τα πέντε των Μαθηματικών, ένα Ιστορίας γραμμένο από κάποιον που μάλλον είχε μισήσει πολύ την Ιστορία ή τα παιδιά που διαβάζουν Ιστορία. Ένα Θεατρικής Αγωγής που δε θα το ανοίξουν και πάλι σήμερα γιατί η ύλη δε θα το επιτρέψει, ένα Φυσικής Αγωγής για τις ασκήσεις που θα μπορούσε μόνη της να κάνει αν είχε ελεύθερο χρόνο. Πολλά βιβλία που δε θα ανοίξουν ποτέ. Γραμμένα με τα λεφτά από τα κοινοτικά κονδύλια. Από ανθρώπους που αρπάξανε τότε πολλά λεφτά και που τώρα δεν είμαι καν σίγουρη πως μάθανε τουλάχιστον να μη μιλάνε. Μερικοί δάσκαλοι προσπαθούν, δίνουν τα δικά τους φυλλάδια. Αλλά αυτό δεν αρκεί.



Τη βλέπω να μαζεύει τα τετράδιά της. Αυτά που περιέχουν τα πρώτα της βήματα στη μαγική χώρα του Λόγου. Τις λέξεις, τα επιχειρήματα, τις σκέψεις της. Και θέλω να της ζητήσω συγνώμη που εξακολουθώ να την αφήνω απροστάτευτη να σκορπίζεται άσκοπα, να μπαίνει κι αυτή σαν ένα μικροσκοπικό λιθαράκι σε μια ιστορία θλιβερής πραγματικότητας που μας σφίγγει όλο και πιο βάρβαρα.

Να της πω πως ονειρεύομαι να τη δω να περπατά ελεύθερη στα λιβάδια, κρατώντας τη ζωή στα χέρια της. Να μη φοβάται να μιλήσει, να διεκδικήσει, να θυμώσει, να αγαπήσει.

Να της πω πως ονειρεύομαι να τη δω ν’ ανοίγει την πόρτα του σπιτιού της και της καρδιάς της για να δώσει βοήθεια στον αδύναμο, αγάπη στον φίλο της.

Να της πω πως ονειρεύομαι να τη δω να αναλαμβάνει ρίσκο για να μπορέσει να περπατήσει σε δρόμους ωραίους και φωτεινούς, γιατί οι δρόμοι δεν πάνε πάντα από τα σίγουρα. Να περπατήσει άφοβα σε δρόμους που οι άνθρωποι δοκιμάζουν να συνδεθούν, να δώσουν και να πάρουν.

Τη βοηθώ να φορέσει τη σάκα της στην πλάτη και παρακαλώ από μέσα μου να γίνει σήμερα το θαύμα. Όπως τότε, χρόνια πολλά πριν, που είχαμε κανονίσει στην ώρα των «φιλολογικών» να μην κάνουμε μάθημα. Μέρες πριν ο δάσκαλος μάς είχε γράψει σ’ ένα χαρτάκι: «Ν. Καββαδίας “Μαραμπού”». Σαν συνθηματικό το νιώσαμε. Συνθηματικό ήταν. Δυο ώρες εκεί. «Μαραμπού», «Πούσι», «Η βάρδια»· απαγγελία από το στόμα δωδεκάχρονων παιδιών. Τα τραγούδια ενδιάμεσα. Απαγγελίες του ποιητή σ’ ένα κασετόφωνο που είχαμε φέρει από το σπίτι. Και για διακόσμηση αφίσα με θέμα από πίνακες του Τσαρούχη. Δυο ώρες δε μίλησε κανείς.

Αυτό το συνθηματικό περιμένω κάθε μέρα. Για να πάψω να νιώθω πως κρεμώ στην τσάντα της τη συνεχόμενη ανημπόρια μας για ένα καλύτερο αύριο. Γι’ αυτό το αύριο που μεγαλώνει σήμερα στα πόδια μας, δίπλα μας. Ένα δίπλα μας τόσο μακριά ακόμη από τις δυνατότητές μας. Ένα συνθηματικό που να με κάνει να ελπίσω ξανά πως τα δεκάχρονα παιδιά θα αρχίσουν να μαθαίνουν πως οι φίλοι, οι δάσκαλοι είναι μνήμες. Και πως, όπως η ποίηση, δε βρίσκονται μόνο στα βιβλία αλλά στα πρόσωπα και στα έργα των ανθρώπων. Στον κόσμο.



Εκπαίδευση

ΠΗΓΗ: vetonews.gr (15.10.2013)
ΕΙΚΟΝΕΣ: klimbo.ru, newagemama.com