4 Μαρτίου 2012

Η πορνογραφία κακοποιεί τα σεξουαλικά
πρότυπα των παιδιών

Συνέντευξη με την Gail Dines
(καθηγήτρια κοινωνιολογίας και γυναικείων σπουδών)

Η πορνογραφία είναι μια βιομηχανία δισεκατομμυρίων δολαρίων που λειτουργεί σε όλο τον πλανήτη. Το κύκλωμα της βιομηχανίας του πορνό έχει ενσωματωθεί πλήρως στις δομές των σύγχρονων κοι­νωνιών και οι εικόνες του επηρεάζουν με καταλυτικό τρόπο τις διάφορες πτυχές της κουλτούρας και του πολιτισμού μας, από την ποπ μουσική και τη διαφήμιση έως τις ίδιες τις ερωτικές σχέσεις. Τα ε­ρωτήματα γύρω από την πορνογραφία ήταν ανέκαθεν πολλά και οι συζητήσεις ιδιαίτερα διχαστικές. Αυτά ακόμη και σε μια εποχή όπου πορνογραφικό υλικό θεωρούνταν οι φωτογραφίες μιας γυμνής γυναίκας, όπως των playmates που κοσμούν τις σελίδες περιοδικών σαν το Playboy και το Pent­house.

Σήμερα, όμως, τα πράγματα έχουν αλλάξει ριζικά στον κόσμο της διεθνοποιημένης βιομηχανίας του πορνό. Η κοινωνία έχει περάσει στο σκληρό πορνό και το διαδίκτυο δίνει τη δυνατότητα ακόμη και στα μικρά παιδιά να εκτεθούν από πολύ νωρίς στην υποβάθμιση και στην αποκτήνωση των γυναι­κών. Τα ερωτήματα, συνεπώς, για τις συνέπειες της πορνογραφίας έχουν γίνει εντονότερα και οι α­νησυχίες έχουν δικαιολογημένα αυξηθεί.

Η Gail Dines όχι μόνο μελετά επιστημονικά εδώ και πολλά χρόνια το θέμα της πορνογραφίας, αλλά πρωτοστατεί σε μια διεθνή καμπάνια με στόχο την ενημέρωση του κοινού γύρω από τις αρνητικές ε­πιπτώσεις που έχει το πορνό, τόσο για τις ίδιες τις γυναίκες όσο και για τη σεξουαλικότητα των αν­δρών και τον τρόπο με τον οποίον βιώνουν την καθημερινή τους ζωή.

Πόσο σημαντικός είναι ο ρόλος του διαδικτύου στην προώθηση της σκληροπυρηνικής βιομη­χανίας πορνό και ποιες είναι οι συνέπειες αυτού του φαινομένου στην αρσενική σεξουαλικό­τητα;

Το διαδίκτυο άλλαξε τη φύση της εμπειρίας του πορνό για τα αγόρια. Οι προηγούμενες γενιές αγο­ριών έπρεπε να αναζητήσουν το Playboy του πατέρα τους και είχαν περιορισμένη πρόσβαση στις φωτογραφίες γυμνών γυναικών. Σήμερα ένα αγόρι έχει ολική πρόσβαση στις πιο απίστευτες γυναι­κείες εικόνες. Αυτό που αποκαλύπτουν οι μελέτες είναι ότι όσο περισσότερη χρήση πορνό κάνουν οι άντρες τόσο περισσότερο αναισθητοποιημένοι γίνονται. Τώρα έχουμε εφήβους που αναζητούν το πραγματικά σκληρό πορνογραφικό υλικό, επειδή έχουν βαρεθεί με το κανονικό πορνογραφικό υλι­κό. Καθώς το πορνό έχει γίνει κανονικό μέρος του πολιτισμού μας, βλέπουμε ότι η αρσενική σεξου­αλικότητα έχει αρχίσει να αλλάζει. Στις πανεπιστημιουπόλεις των ΗΠΑ το παραδοσιακό φλερτ και ραντεβού έχει περιοριστεί σε μεγάλο βαθμό, καθώς οι άντρες θέλουν το περιστασιακό σεξ και όχι σχέσεις. Αυτό οφείλεται εν μέρει στην πανταχού παρουσία του πορνό, επειδή το περιστασιακό σεξ σε αυτό είναι ο κανόνας.

Η κοινωνιολογική έρευνα δείχνει ότι τα αγόρια εκτίθενται σε πορνογραφικό υλικό σε πολύ μικρότερη ηλικία σήμερα απ’ ό,τι στο παρελθόν. Ποια είναι η μέση ηλικία ενός αγοριού που ανακαλύπτει πορνογραφικές ιστοσελίδες στο διαδίκτυο σήμερα;

Μερικές μελέτες λένε ότι είναι 11 ετών και κάποιες άλλες ότι είναι 13 ετών. Μάλλον μπορούμε να πούμε με ασφάλεια ότι τα αγόρια βλέπουν πορνό σήμερα από ηλικία 12 ετών.

Για τα παιδιά η πορνογραφία αποτελεί κατά κάποιον τρόπο ένα πέρασμα στον κόσμο των ενη­λίκων. Όμως ελλοχεύει ο κίνδυνος να πιστέψουν ότι στην πραγματικότητα το σεξ συμβαίνει ό­πως στις ταινίες: Οι άνδρες είναι πάντα έτοιμοι να αποδώσουν τέλεια και οι γυναίκες είναι συ­νέχεια πρόθυμες και έτοιμες να εκφράσουν με μεγάλο πάθος τον ενθουσιασμό τους.

Λέγεται πως η πορνογραφία έχει ροπή προς τη φαντασία, αλλά είναι μια κερδοσκοπική επι­χειρηματική δραστηριότητα που κινείται με βάση τις αρχές του καπιταλισμού. Επικρατεί αυτή η προσέγγιση για τον ρόλο και τις συνέπειες της βιομηχανίας της πορνογραφίας ανάμεσα στις μη ριζοσπαστικές ή κριτικές κοινωνιολογικές αναλύσεις;

Ακούμε ότι η πορνογραφία είναι φαντασία, αλλά στην πραγματικότητα είναι κάτι το πολύ πραγμα­τικό. Αυτό που βλέπετε να συμβαίνει στο πορνό συνέβη πραγματικά σε κάποιες γυναίκες και αυτό είναι πραγματικότητα και όχι φαντασία. Είναι εκπληκτικό το πώς αγνοείται ο παράγοντας κέρδος στις περισσότερες συζητήσεις για την πορνογραφία. Οι υπερασπιστές του πορνό λένε ότι μας βοη­θά να αναπτύξουμε τη σεξουαλική δημιουργικότητα, αλλά το πορνό είναι ένα βιομηχανικό προϊόν και, όπως όλα τα βιομηχανικά προϊόντα, είναι τυποποιημένο και προϊόν μαζικής παραγωγής. Τι εί­ναι δημιουργικό γύρω από το πορνό; Το πορνό είναι επαναλαμβανόμενο, βαρετό και με παντελή έλ­λειψη αυθεντικότητας. Στερεί τους άντρες από μια σεξουαλικότητα βασισμένη στις δικές τους ανά­γκες και επιθυμίες και, αντ’ αυτού, τους δίνει μια έτοιμη σεξουαλικότητα που παράγεται μέσα σε έ­να βιομηχανικό χώρο.

Στις δεκαετίες του ’70 και του ’80 η σημαντικότερη πτυχή της κριτικής προσέγγισης από αρι­στερούς και φεμινίστριες ήταν ότι η πορνογραφία υποβίβαζε τις γυναίκες και εξασφάλιζε τη διαιώνιση ενός ανδροκρατούμενου κόσμου. Εσείς εστιάζετε στην υπερσεξουαλικοποίηση της κουλτούρας και του τρόπου με τον οποίον οι πορνογραφικές εικόνες διαπερνούν όλες τις πτυχές του πολιτισμού μας. Ποιες είναι οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις αυτής της εξέλιξης;

Ξέρουμε από μελέτες ότι όσο περισσότερο βλέπει ένα κορίτσι τον εαυτό της ως ερωτικό αντικείμενο τόσο αυξάνονται οι κίνδυνοι να εκτεθεί σε καταστάσεις αγχώδους διαταραχής. αυτοκαταστροφής, κατάθλιψης, χαμηλής αυτοεκτίμησης, κακών ακαδημαϊκών αποδόσεων. Ζούμε τώρα σ’ έναν πολιτι­σμό που λέει στα κορίτσια ότι μπορούν να γίνουν πραγματικά ό,τι θέλουν –γιατροί, δικηγόροι, συγ­γραφείς– αλλά ανεξαρτήτως του τι θέλουν να γίνουν, ένα κορίτσι πρέπει να είναι «καυτό». Τα κο­ρίτσια είναι ορατά μόνο όταν φαίνονται «καυτά» κι έτσι αναγκάζονται να μοιάζουν και να συμπερι­φέρονται κατ’ αυτόν τον τρόπο, επειδή κανένα κορίτσι δε θέλει να είναι αόρατο.

Από την άποψη της κουλτούρας, το πορνό αναδιαμορφώνει τη σημασία της σεξουαλικότητας. Οι ά­ντρες όλο και περισσότερο προσδοκούν από το ταίρι τους να κάνει πλήρη αποτρίχωση της γεννητι­κής της περιοχής, θέλουν το σεξ να μοιάζει με το σεξ στα πορνό και χάνουν την ικανότητα για τρυ­φερότητα. Μέσα από τις συνεντεύξεις μου ανακάλυψα ότι όσο περισσότερο πορνό βλέπουν οι ά­ντρες τόσο λιγότερο ενδιαφέρονται για το σεξ με έναν πραγματικό άνθρωπο και πως χρειάζονται όλο και περισσότερο να φαντάζονται πορνογραφικές εικόνες προκειμένου να έχουν στύση και ορ­γασμό. Το πορνό εποικίζει και κατακτά την αντρική σεξουαλικότητα.


► ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (24.07.2011), από τον Χρόνη Πολυχρονίου.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου