σχολείο και οικογένεια

Τεχνικές διαχείρισης θυμού

2012-02-17T15:07:00.001+02:00

Γράφει ο Λ. Α. Βλαχόπουλος

(σχολικός ψυχολόγος)

Όπως όλα τα συναισθήματα, έτσι και ο θυμός, όταν καταπιέζεται διογκώνεται. Ο διογκωμένος θυμός μπορεί να ξεσπάσει με μικρή σχετικά αφορμή και με δυσα-νάλογο (της αφορμής) μέγεθος.

Η ελεγχόμενη απελευθέρωση του θυμού
α) μειώνει τις πιθανότητες εκδήλωσης επιθετικής συμπεριφοράς και
β) μας επιτρέπει να σκεφτόμαστε πιο καθαρά.

Για τα παιδιά είναι πιο δύσκολο να καταλάβουν τα αρνητικά τους συναισθήματα και να τα εκφράσουν με κοινωνικά αποδεκτό τρόπο. Έτσι μπορούν πιο εύκολα να καταφύγουν σε λεκτική ή φυσική κακοποίηση, σε περιφρόνηση/απομόνωση, ακόμη και σε αυτοτιμωρητικές συμπεριφορές (αυτοτραυματισμός, άρνηση τροφής κ.ά.). Μπορούν επίσης να παρουσιάσουν αντικοινωνική συμπεριφορά αντιδρώντας σε κανόνες, αποφεύγοντας συναναστροφές και μειώνοντας τις σχολικές τους επιδόσεις.

Πώς μπορούμε να τα βοηθήσουμε:

1. Μιλάμε μαζί τους για τα συναισθήματα που βιώνουν και τα υποστηρίζουμε στην προσπάθειά τους να τα κατανοήσουν. Είναι σημαντικό να απενοχοποιήσου-με τα συναισθήματα. Κανείς δεν είναι υπεύθυνος γι’ αυτά που νιώθει, μόνο για το πώς τα διαχειρίζεται. Αυτό είναι ανάγκη να το πιστέψουμε πρώτα εμείς και μετά να το περάσουμε και στα παιδιά.

2. Μένουμε κοντά στο παιδί καθώς προσπαθεί να καταλάβει το θυμό του και
να «δουλέψει» μαζί του. Δίνουμε το μήνυμα πως είμαστε παρόντες, πως δεν το απορρίπτουμε, πως δεν το αγαπούμε μόνο όταν είναι «καλό παιδί».

3. Βοηθούμε το παιδί να εκφράσει με θετικό τρόπο το θυμό του. Του μαθαίνουμε να λέει «με εξοργίζει όταν ο φίλος μου...» (κάνει ή λέει κάτι) και όχι «μισώ το φίλο μου». Έτσι αρχίζει να κατανοεί τα συναισθήματα και τις ανάγκες του και αποφεύγει τις προσωποποιήσεις και τις προβολές.

4. Εμποδίζουμε τη διόγκωση του θυμού του. Δίνουμε μη επιθετικές διεξόδους, όπως τη δυνατότητα φυσικής εκτόνωσης (τρέξιμο, φωνές), έντονου παιχνιδιού (π.χ. μαξιλαρομαχία) κτλ. Χρήσιμες μπορεί να αποδειχθούν και τεχνικές όπως η καταγραφή των αρνητικών συναισθημάτων σε χαρτί και μετά καταστροφή του χαρτιού ή η εκτόνωση μέσω ζωγραφικής.

5. Γινόμαστε εμείς ένα καλό παράδειγμα διαχείρισης του θυμού μας.

Τέλος, η διαχείριση θυμού δεν πρέπει να εφαρμόζεται όταν γίνονται τα ξεσπάσματα, αλλά να είναι μέρος της διαπαιδαγώγησης των παιδιών.

Απόσπασμα από κείμενο που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Ανοιχτό Σχολείο» (4-6/2009). Πρωτότυπος τίτλος: «Τεχνικές διαχείρισης θυμού για παιδιά (μια μικρή προσπάθεια προσέγγισης ενός μεγάλου θέματος)»

Προστατεύω εμένα και τα παιδιά μου στο διαδίκτυο

2012-02-11T14:05:00.003+02:00

Από τη Διεύθυνση Δίωξης Ηλεκτρονικού
Εγκλήματος της Ελληνικής Αστυνομίας

Αποσπάσματα από το κείμενο του βίντεο:

Οι κύριες μορφές εγκληματικότητας στο διαδίκτυο είναι:

      ● Παιδική πορνογραφία
      ● Cyber bullying
      ● Δήλωση αυτοκτονίας
      ● Προσωπικά δεδομένα
      ● Απάτες μέσω διαδικτύου
      ● Cracking και hacking
      ● Τυχερά παιχνίδια, τζόγος

Παιδική πορνογραφία

Στην Ελλάδα τιμωρείται η κατοχή αρχείων παιδικής πορνογραφίας. Μέχρι στιγμής δεν έχει αναφερθεί παραγωγή υλικού παιδικής πορνογραφίας στη χώρα μας, ωστόσο 680 χρήστες ενεπλάκησαν σε υποθέσεις διακίνησης υλικού παιδι-κής πορνογραφίας το διάστημα 2004-2011.

Πώς αναπτύσσεται η παιδική πορνογραφία:
● Οι δράστες αποπλανούν ανηλίκους σε chat rooms και σελίδες κοινωνικής δικτύωσης
● Οι δράστες μαθαίνουν τον τόπο διαμονής, τα ενδιαφέροντά τους και τις σεξουαλικές τους εμπειρίες

Ηλεκτρονική παρενόχληση μεταξύ παιδιών (cyber bullying)

Είναι ένα φαινόμενο που γνωρίζει έξαρση παγκοσμίως, ενώ και στη χώρα μας σημειώνονται αρκετά περιστατικά.

Τι είναι η ηλεκτρονική παρενόχληση:
● Μηνύματα με προσβλητικό περιεχόμενο
● Κακόβουλη δημοσίευση φωτογραφιών με μοναδικό σκοπό την παρενόχληση
● Διάδοση φημών και ψευδών γεγονότων με σκοπό τη δυσφήμιση
● Ανώνυμες κλήσεις και μηνύματα με σκοπό το φόβο και την ταραχή

Ποιες είναι οι συνέπειες για το παιδί και τον έφηβο:
● Αποχή από τα μαθήματα
● Απότομη πτώση στις σχολικές επιδόσεις
● Εκτέλεση πράξεων αντίθετων με το χαρακτήρα του παιδιού ή παράνομες πράξεις λόγω εκβιασμού
● Κατάθλιψη
● Αυτοκτονία

Εξάρτηση

Η εξάρτηση αποτελεί κυρίως πρόβλημα των νέων και προκαλείται συνήθως στα σάιτ κοινωνικής δικτύωσης και μέσω των διαδικτυακών παιχνιδιών.

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς:
● Εγκαταστήστε ειδικά προγράμματα παρακολούθησης στον Η/Υ
● Ελέγχετε το ιστορικό του προγράμματος πλοήγησης
● Αποφεύγετε τη χρήση του υπολογιστή σε παιδιά χωρίς την παρουσία ενηλίκου
● Συμβουλέψτε το παιδί να μη δίνει προσωπικές πληροφορίες
● Αποθαρρύνετέ το να συναντήσει άτομα που γνώρισε στο διαδίκτυο χωρίς την επίβλεψή σας
● Ζητήστε από το παιδί να σας ενημερώσει αν κάποιος του έστειλε υλικό που το τάραξε ή το αναστάτωσε
● Αποφύγετε τη δημοσιοποίηση φωτογραφιών με τα παιδιά σας στο διαδίκτυο

Σύντομες συμβουλές για ασφαλές διαδίκτυο

2012-02-08T20:43:00.003+02:00

Από το Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο

Έχουν φύλο τα παιχνίδια;

2012-01-31T08:49:00.001+02:00

Γράφει η Peggy Orenstein

Τα καταστήματα παιχνιδιών Hamleys, το ηλικίας 250 ετών λονδρέζικο ανάλογο των ελληνικών «Τζάμπο», κατάργησαν πρόσφατα τα ξεχωριστά τμήματα «κοριτσιών» και «αγοριών» (ροζ και γαλάζια αντίστοιχα) και τα αντικατέστησαν από ουδέτερα ως προς το φύλο τμήματα με ασπροκόκκινη σηματοδότηση. Αντί για ορόφους αφιερωμένους σε κούκλες Μπάρμπι και φιγούρες του Μπάτμαν ή του Σπάιντερμαν, τα εμπορεύματα θα παρουσιάζονται πλέον οργανωμένα κατά τύπους (soft toys) ή ενδιαφέροντα (παιχνίδια υπαίθρου).

Αυτή η χειρονομία απεξάρτησης από στερεότυπα έρχεται σε αντίθεση με τη νέα πρωτοβουλία της Lego, τη συλλογή Friends, που απευθύνεται στα κορίτσια. Πε-ριλαμβάνει νέου τύπου τουβλάκια με παστέλ χρώματα, που θα επιτρέπουν στο κοριτσάκι που θα τα αποκτήσει να κατασκευάσει, μεταξύ άλλων, το δικό του κομμωτήριο ή ρεστοράν. Επίσης, τα lego-ανθρωπάκια θα είναι λίγο πιο ψηλά και καμπυλωτά από τους συνηθισμένους κατοίκους της Legoland.

Τι είναι σωστό, λοιπόν; Πρέπει η διάκριση των φύλων να εξοριστεί συστηματικά από τον κόσμο των παιχνιδιών; Ή μήπως η κίνηση της Lego είναι απλώς ρεαλι-στική και επιδιώκει να συναντήσει τα κορίτσια στα μισά του δρόμου, ξυπνώντας το ενδιαφέρον τους για τις κατασκευές;

Ενώ στην πρώιμη νηπιακή ηλικία τα παιδιά παίζουν με παρόμοιο τρόπο με τα τουβλάκια τους, όταν φτάνουν στα τέσσερα και τα πέντε τα κορίτσια αρχίζουν να δείχνουν σαφή προτίμηση στα παιχνίδια που είναι όμορφα, αρμονικά και τους επιτρέπουν να πουν μια ιστορία. Μπορεί να τους αρέσει να «χτίζουν», αλλά προτιμούν να υποδύονται ρόλους. Για να είμαστε δίκαιοι με τα φύλα, λένε οι βιομήχανοι παιχνιδιών, πρέπει να ανταποκρινόμαστε στις διαφορετικές επιθυμίες τους.

Όπως θα σας πει κάθε αναπτυξιακός ψυχολόγος, οι παρατηρήσεις αυτές είναι, εν μέρει, σωστές. Η επιλογή παιχνιδιών από τα μικρά παιδιά είναι ένας μεγάλος κόμβος στην έκφραση της διαφοράς των φύλων. Τα αγόρια και τα κορίτσια όχι μόνο τείνουν να παίζουν διαφορετικά –με τα κορίτσια να κάνουν μικρές παρέες, να μιλούν περισσότερο και να παίζουν πιο συνεργατικά– αλλά, όταν έχουν τη δυνατότητα, προτιμούν να συναναστρέφονται ομόφυλα παιδιά.

Η επιρροή του περιβάλλοντος

Βαθμός για τη Lego, λοιπόν; Ας μη βιαζόμαστε. Τα παιδιά προσχολικής ηλικίας μπορεί να είναι οι αυτοδιορισμένοι αρχηγοί του διαχωρισμού των φύλων, ωστόσο, σύμφωνα με τη Λιζ Έλιοτ, νευροβιολόγο και συγγραφέα του βιβλίου «Ροζ μυαλό, μπλε μυαλό», αυτή είναι επίσης η ηλικία που ο εγκέφαλος είναι πιο εύπλαστος και πιο ανοιχτός σε επιρροές όσον αφορά τις ικανότητες και τους ρόλους.

Κάθε εμπειρία, κάθε αλληλεπίδραση, κάθε δραστηριότητα ενισχύει κάποια νευρικά κυκλώματα εις βάρος άλλων και όσο πιο μικρό είναι το παιδί τόσο μεγαλύτερη η επίδραση. Έχει διαπιστωθεί, π.χ., ότι τα αγόρια από οικογένειες με πιο ισότιμες σχέσεις είναι στοργικότερα απέναντι στα μωρά.

Το ζήτημα, λοιπόν, δεν είναι να αντιπαραθέσουμε τη φύση και την ανατροφή, αλλά να δούμε πώς η ανατροφή γίνεται φύση: το περιβάλλον στο οποίο παίζουν και μεγαλώνουν τα παιδιά μπορεί να ενθαρρύνει ένα φάσμα ικανοτήτων και να αποκλείσει κάποιο άλλο. Έτσι, το να ενδίδουμε ανέμελα στις προτιμήσεις των παιδιών που στερεότυπα θεωρούνται δεδομένες (ή, ακόμη χειρότερα, να τις εκμεταλλευόμαστε) μπορεί να έχει πιο αρνητικές επιπτώσεις απ’ όσο φαντάζο-νται οι γονείς. Αντίθετα, θα ήταν πιο εποικοδομητικό να προωθήσουμε, χωρίς καταναγκασμό, τις φιλίες μεταξύ παιδιών διαφορετικού φύλου και ένα ευρύτερο φάσμα επιλογών στο παιχνίδι. Υπάρχουν, άλλωστε, ενδείξεις ότι τα παιδιά που έχουν φιλίες με το αντίθετο φύλο σε μικρή ηλικία έχουν πιο υγιείς αισθηματικές σχέσεις ως έφηβοι.

Παραδοσιακά, τα παιχνίδια προορίζονταν να μεταφέρουν τις γονικές αξίες και προσδοκίες, να εκπαιδεύσουν τα παιδιά στους μελλοντικούς ρόλους τους. Τα σημερινά κορίτσια και αγόρια θα γίνουν στο μέλλον συνάδελφοι, διευθυντές και διευθύντριες, υφιστάμενοι οι μεν των δε, σύντροφοι στη ζωή και συν-γονείς. Πώς μπορούν να αναπτύξουν ικανότητες για μια τέτοια συνεργασία παίζοντας με παιχνίδια που όλο και περισσότερο δίνουν έμφαση ή ενισχύουν το διαχωρισμό ανάμεσα στο «αρσενικό» και το «θηλυκό»;

Απόσπασμα από κείμενο που δημοσιεύθηκε στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ (29.01.2012). Πρωτότυπος τίτλος: «Ροζ ή γαλάζιο;»

Επίβλεψη και προστασία των παιδιών στο Facebook

2012-01-29T21:12:00.001+02:00

Γράφει η Καλλιόπη ή popelix

(μηχανικός υπολογιστών, www.mammasworkathome.gr)

Οι γονείς παιδιών σχολικής ηλικίας αντιμετωπίζουν πολύ συχνά το αίτημά τους για τη δημιουργία προσωπικής σελίδας σε κάποιο από τα δημοφιλή μέσα κοινω-νικής δικτύωσης. Παίρνοντας ως παράδειγμα το Facebook, αν και δεν προβλέ-πεται από τον κανονισμό του, πολλοί μαθητές δημοτικού σχολείου έχουν προσω-πική σελίδα και αλληλεπιδρούν με φίλους, συγγενείς και συμμαθητές. Οι γονείς καλούνται να διαχειριστούν την κατάσταση, να θέσουν όρια και να δώσουν συμβουλές για τη σωστή διαχείριση του διαδικτύου.

Ο δεκάλογος που ακολουθεί αφορά κυρίως το Facebook, όμως δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η μεγαλύτερη προστασία για τα παιδιά είναι να διατηρούμε συνεχώς μια ανοικτή γέφυρα επικοινωνίας μαζί τους και να είμαστε διακριτικά δίπλα τους, εκπαιδεύοντάς τα στην ασφαλή χρήση του διαδικτύου.

Δέκα συμβουλές

1. Οι γονείς πρέπει να γνωρίζουν τον κωδικό του παιδιού και να έχουν πρόσβαση στη σελίδα του.

2. Οι γονείς πρέπει να μπορούν να επιλέγουν τις ρυθμίσεις του παιδιού, ώστε να κάνουν ασφαλέστερο το προφίλ του (ρυθμίσεις απορρήτου, ορατότητας κτλ.).

3. Τα μηνύματα e-mail σχετικά με αναρτήσεις, αιτήματα φιλίας κ.ά. πρέπει να έρχονται στον οικογενειακό λογαριασμό e-mail.

4. Οι γονείς πρέπει να διατηρούν λογαριασμό στο Facebook και τα παιδιά να τους προσθέτουν ως «φίλους» και να τους διατηρούν.

5. Τα παιδιά δεν πρέπει να προσθέτουν άγνωστα άτομα στους φίλους τους
ούτε να χρησιμοποιούν την εφαρμογή άμεσης ανταλλαγής μηνυμάτων (chat) του Facebook για να μιλήσουν με αγνώστους.

6. Οι γονείς πρέπει να επιτρέπουν στα παιδιά να περνούν συγκεκριμένο χρονικό διάστημα στο Facebook και να μην το υπερβαίνουν.

7. Ο υπολογιστής πρέπει να βρίσκεται σε χώρο του σπιτιού που χρησιμοποιείται από όλους, όπως στο σαλόνι ή το καθιστικό, και να είναι σε κοινή θέα.

8. Τα παιδιά δεν πρέπει να κοινοποιούν στο Facebook προσωπικά στοιχεία (διεύθυνση, αριθμό τηλεφώνου, φωτογραφίες κτλ.) σε άτομα που δεν τα γνωρίζουν καλά.

9. Τα παιδιά πρέπει να ενημερώνουν άμεσα τους γονείς τους σε περίπτωση που αισθανθούν άβολα από κάτι που είδαν ή από κάποια συζήτηση που είχαν με κάποιον στο Facebook. Οι γονείς πρέπει να ενεργούν αμέσως για να αποκλείουν ή να αναφέρουν το εν λόγω υλικό.

10. Αν το παιδί δεν εφαρμόζει κάποιον από τους κανόνες που έχουν ορίσει οι γονείς, ο λογαριασμός του πρέπει να διαγράφεται.

Απόσπασμα από κείμενο που δημοσιεύθηκε στο ιστολόγιο «Μητέρες και εργασία από το σπίτι» (24.10.2011). Πρωτότυπος τίτλος: «Παιδιά και μέσα κοινωνικής δικτύωσης - 10 συμβουλές για επίβλεψη και προστασία»

Ο δεκάλογος ενός πατέρα

2012-01-01T21:35:00.001+02:00

Γράφει ο «Πλωτίνος»

Υπάρχει τίποτα πιο σημαντικό στη ζωή του γονιού από την ευτυχία του παιδιού του; Υπάρχει πιο αισιόδοξη εικόνα από αυτήν ενός μικρού παιδιού όταν ξεσπά σε γέλια;

Αφιερωμένο από έναν χαζομπαμπά στα υπέροχα παιδιά του:

Ακολουθεί το κείμενο του βίντεο:

1. Δεν μπορούμε, ίσως, να σας δώσουμε λύσεις για όλα τα προβλήματα της ζωής σας, ούτε έχουμε όλες τις απαντήσεις για τις αμφιβολίες και τους φόβους σας. Όμως μπορούμε, και θέλουμε, να τα ακούσουμε και να τα μοιραστούμε μαζί σας...

2. Δεν μπορούμε, ίσως, να αλλάξουμε το παρελθόν ή το μέλλον σας. Όμως
όταν μας χρειάζεστε θα είμαστε εκεί, μαζί σας, προσφέροντας τα χέρια μας να στηριχτείτε...

3. Οι χαρές, οι θρίαμβοι και οι επιτυχίες σας στο ταξίδι της ζωής δε θα είναι δικές μας. Όμως ειλικρινά θα μοιραζόμαστε με την ίδια χαρά την ευτυχία σας...

4. Θα προσπαθήσουμε να μην κρίνουμε τις αποφάσεις που θα παίρνετε στη
ζωή σας. Σίγουρα όμως θα είμαστε εκεί να σας στηρίξουμε, να σας δώσουμε κουράγιο και να σας βοηθήσουμε, εάν μας το ζητήσετε...

5. Δεν μπορούμε να περιορίσουμε μέσα σε όρια αυτά που πρέπει να πραγματο-ποιήσετε. Όμως θα σας προσφέρουμε τον ελεύθερο χώρο που χρειάζεστε για να επιτύχετε...

6. Δε θα μπορέσουμε, ίσως, να αποτρέψουμε κάποιες θλίψεις που θα σας ραγίσουν την καρδιά. Όμως μπορούμε να κλάψουμε μαζί σας, να μαζέψουμε τα κομμάτια και να τη φτιάξουμε ξανά, πιο δυνατή...

7. Δεν έχουμε, ίσως, το δικαίωμα να σας πούμε τι και ποιοι πρέπει να γίνετε. Μόνο μπορούμε να σας αγαπάμε όπως είστε και να σας διαβεβαιώσουμε πως θα είμαστε πάντοτε δίπλα σας...

8. Αυτές τις μέρες σκεφτόμουν πόσο άλλαξε η ζωή μας με τον ερχομό σας, πόσο πιο γεμάτη και ευτυχισμένη έγινε η ζωή μας...

9. Να θυμάστε πως όλοι είμαστε εδώ περαστικοί· να εκτιμάτε όμως τη ζωή. Να ζείτε κάνοντας χώρο και στους άλλους, ώστε να κοιμάστε πάντα ευτυχισμένοι...

10. Να εκπέμπετε αγάπη, για να λαμβάνετε αγάπη. Να αρπάζετε τις ευκαιρίες. Να προσπαθήσετε να αφήσετε έναν κόσμο καλύτερο από αυτόν που βρήκατε, διορθώνοντας τα δικά μας λάθη. Και να ακούτε πάντα την καρδιά σας...

Το κείμενο βασίζεται κυρίως σε ποίημα του Χόρχε Λουίς Μπόρχες. Το βίντεο προέρχεται από το κανάλι του χρήστη «ΠΛΩΤΙΝΟΣ».

Οι κίνδυνοι από τις online δραστηριότητες των παιδιών

2011-12-19T22:11:00.003+02:00

Οι ειδικοί διαπιστώνουν ότι τα παιδιά, όταν
αντιμετωπίζουν κινδύνους στον κυβερνοχώρο, είναι πιθανότερο
να αυτοπροστατευθούν παρά να βοηθηθούν από ενηλίκους

Στη νέα γενιά, που βιώνει ένα σημαντικό κομμάτι της ζωής της μέσα από το διαδίκτυο και αποτελεί τη σημερινή εμπροσθοφυλακή της τεχνολογικής αλλαγής, επαναποτίθενται περισσότερες ελπίδες για μελλοντικές καινοτόμες στρατηγικές αντιμετώπισης των κινδύνων που αντιμετωπίζουν τα παιδιά online. Οι ανήλικοι, για τους οποίους σήμερα ο γονιός, ο δάσκαλος, το κράτος και πολλοί άλλοι ανησυχούν «τι κάνουν τόσες ώρες στον υπολογιστή» και «τι κακό μπορεί να πάθουν εκεί μέσα», είναι τελικά αυτοί που φαίνεται να κατανοούν περισσότερο τους κινδύνους που διατρέχουν.

Το χάσμα ανάμεσα στη γνώση που έχουν τα παιδιά και οι γονείς τους γύρω από τις τεχνολογίες του διαδικτύου έχει αποτυπωθεί σε πολλές επιστημονικές μελέτες μέχρι σήμερα. Ως σημαντικό παράγοντα της αδυναμίας προστασίας των ανηλίκων στον online κόσμο το επικαλείται και έκθεση του Ερευνητικού Κέντρου Innocenti της UNICEF (www.unicef.org/irc) που δόθηκε στη δημοσιότητα το Δεκέμβριο του 2011.

Εστιάζοντας στη διακίνηση φωτογραφιών εκμετάλλευσης παιδιών, την προσέλκυση (grooming) και τον κυβερνο-εκφοβισμό (cyberbullying), ως τις τρεις κύριες απειλές, η έκθεση καταλήγει σε γενικές συστάσεις για τη στρατηγική που πρέπει να ακολουθηθεί στο εξής, ώστε να υπάρξει διεθνής συντονισμός για την αντιμετώπισή τους. Αυτή περιλαμβάνει
● την ενδυνάμωση των παιδιών ώστε να ξέρουν πώς να αντιδράσουν,
● την ανάπτυξη μηχανισμών ενημέρωσης και αναφοράς των κινδύνων,
● την άρση της ασυλίας των δραστών,
● τον περιορισμό του σχετικού περιεχομένου που συνήθως διακινείται επί χρόνια και
● την υποστήριξη της ανάρρωσης των παιδιών που έχουν πέσει θύματα.

Κατηγορίες κινδύνων που σχετίζονται με online δραστηριότητες

(σύμφωνα με κατηγοριοποίηση του EU Kids Online)

1. Online βλάβη από κάποιου είδους περιεχόμενο: Όταν το παιδί είναι παθητικός δέκτης πορνογραφικού ή επιβλαβούς σεξουαλικού περιεχομένου.

2. Βλάβη από φυσική επαφή: Όταν το παιδί στοχοποιείται από κάποιον ενήλικο ή από άλλο παιδί για να συμμετάσχει σε δραστηριότητες σεξουαλικής εκμετάλλευσης που φωτογραφίζονται και στη συνέχεια κυκλοφορούν για να δελεάσουν άλλους (grooming) ή για κυβερνο-εκφοβισμό.

3. Επιβλαβής συμπεριφορά: Όταν το παιδί επιδεικνύει επικίνδυνη ή κατα-χρηστική συμπεριφορά, π.χ. δημιουργώντας και ανεβάζοντας πορνογραφικό περιεχόμενο, συναντώντας από κοντά ενηλίκους που γνώρισε στο διαδίκτυο, αναρτώντας φωτογραφίες δικές του ή άλλου νεαρού ατόμου, κατεβάζοντας φωτογραφίες άλλου παιδιού που το εκμεταλλεύονται σεξουαλικά ή το εκφοβίζουν.

Οι ειδικοί λαμβάνουν υπόψη τους τις σημαντικότερες σχετικές έρευνες που έχουν γίνει στον πλανήτη και επισημαίνουν πως αφορούν κυρίως τον αναπτυγμένο κόσμο. Μεγάλα κενά υπάρχουν σε ό,τι αφορά τους κινδύνους από τη χρήση του διαδικτύου στην Αφρική, στα μεγαλύτερα τμήματα της Ασίας και στη Μέση Ανατολή. Σε αυτές τις περιοχές, όμως, φαίνεται πως τα παιδιά είναι λιγότερο προστατευμένα, αφού σερφάρουν κυρίως από ίντερνετ καφέ και οι γονείς τους αγνοούν το διαδίκτυο.

Ο φόβος της έκθεσης των παιδιών σε κινδύνους μεγαλώνει όσο διευρύνεται η χρήση των κινητών τηλεφώνων (ακόμη και αυτών χωρίς σύνδεση στο ίντερνετ) ως πλατφόρμες επικοινωνίας, διασκέδασης, παιχνιδιού, δικτύωσης ή πληρο-φόρησης, στις οποίες δεν έχουν πρόσβαση οι ανησυχούντες ενήλικοι. Όπως φαίνεται, όμως, κομμάτι της ανησυχίας οφείλεται (και καλλιεργείται) από ενήλικες ακριβώς λόγω της άγνοιάς τους για το μέσο. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο σχετικός προβληματισμός μειώνεται στην Ευρώπη, όσο ευρύ ποσοστό των γονιών προσχωρεί στην πλευρά των χρηστών.

Ο κίνδυνος, πάντως, είναι υπαρκτός. Μόνο το 2010 η βρετανική υπηρεσία καταπολέμησης της online διακίνησης εγκληματικού περιεχομένου (www.iwf org.uk) εντόπισε και ανέλαβε δράση για περίπου 16.700 περιστατικά σεξουα-λικής κακοποίησης ανηλίκων που αναφέρθηκαν. Υπολογίζεται ότι κυκλοφορούν εκατομμύρια τέτοιες εικόνες, στις οποίες τα θύματα είναι δεκάδες χιλιάδες ανήλικοι. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, ο μέσος όρος ηλικίας τους μειώνεται διαρκώς, με το 73% των θυμάτων να είναι παιδιά κάτω των 10 ετών.

Παρ’ όλο που η Interpol χρησιμοποιεί πλέον προϊόντα λογισμικού που της επιτρέπουν να επιταχύνει τις έρευνες (π.χ. συγκρίνοντας αυτόματα μέσα από μεγάλες βάσεις δεδομένων φωτογραφίες ανηλίκων), θεωρείται βέβαιο ότι σε πολλές χώρες θα πάρει χρόνια μέχρι να αποκτήσουν νομοθεσία και ειδικά τμήματα αστυνόμευσης και ακόμη περισσότερα για να συντονιστούν σε ένα πλαίσιο διεθνούς συνεργασίας.

Το κείμενο και η εικόνα δημοσιεύθηκαν στην ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (18.12.2011) με την υπογραφή της Αγγελικής Μπούμπουκα. Πρωτότυπος τίτλος: «Online μαζί με τον λύκο»

Βραβείο αγάπης και προσφοράς

2011-12-18T22:53:00.002+02:00

από ένα ιστολόγιο που χαρίζει απλόχερα
ό,τι λέει ο τίτλος του: «ΠΑΙΔΙΚΑ ΧΑΜΟΓΕΛΑ»!

Ευχαριστώ θερμά τον καλό συνάδελφο

Αντώνη Κρασάκη που το επιμελείται!

Μπορείτε να περιηγηθείτε στις αναρτήσεις του πατώντας στην εικόνα ή να διαβάσετε εδώ μια μικρή παρουσίαση του μπλογκ στο παιδικό μας ιστολόγιο.

Οι παιδεραστές της διπλανής πόρτας

2011-12-18T09:16:00.003+02:00

«Κανείς δεν μπορεί να υπολογίσει το μέγεθος της σεξουαλικής εκμετάλλευσης των παιδιών, το μόνο που μπορεί να κάνει είναι να σοκαριστεί εκ των προτέρων και μόνο –χωρίς καν να χρειάζεται να δει ό,τι έχουμε δει εμείς. Και να σου πω και κάτι; Η εμπειρία λέει ότι στις κλειστές κοινωνίες της ελληνικής επαρχίας όλο και κάτι κυκλοφορεί... Για θυμήσου την ιστορία με τον Δουρή... Όταν μαθεύτηκαν τα αίσχη, όλοι έπεσαν από τα σύννεφα. Κατά τη διάρκεια των ερευνών, όλο και κάτι “είχαν πονηρευτεί”. Τα παιδιά δεν μπορούν να κρύψουν κάτι τόσο σοβαρό, όσο και αν πιέζονται από τις οικογένειές τους να σιωπήσουν, για λόγους που όλοι ξέρουμε...».

Ο άνθρωπος που τα λέει αυτά έχει περάσει από διάφορα πόστα στην αστυνομία. Ανάμεσα σε αυτά και υπηρεσίες της Ασφάλειας για την προστασία των ανηλίκων. Όταν όμως τότε, την τελευταία ημέρα του 1993, η Ελλάδα συγκλονιζόταν με την υπόθεση Δουρή, τα πράγματα ήταν αλλιώς. Ούτε δια-μετακομιστικό κέντρο του ασιατικού, ανατολικοευρωπαϊκού και βαλκανικού οργανωμένου εγκλήματος είχε γίνει η Ελλάδα, ούτε και οι ομάδες, οργανωμένες και μη, των παιδεραστών είχαν βάλει στην εργαλειοθήκη της ανωμαλίας τους τη σκοτεινή πλευρά του διαδικτύου και των συστημάτων κοινωνικής δικτύωσης.

Τρεις περιπτώσεις

Η τελευταία υπόθεση από το Ρέθυμνο (Δεκέμβριος 2011) έρχεται να επιβεβαι-ώσει για ακόμη μία φορά τον κανόνα του «καθ’ όλα φυσιολογικού παιδεραστή της διπλανής πόρτας». Ο γυμναστής Νίκος Σειραγάκης (τα στοιχεία και η φωτογραφία του δημοσιεύτηκαν κατόπιν εισαγγελικής οδηγίας) συνελήφθη επ’ αυτοφώρω με δύο ανήλικα αγόρια, έπειτα από έρευνες της Αστυνομίας με τη βοήθεια υψηλής τεχνολογίας, που διήρκησαν, σύμφωνα με την ίδια, 14 μήνες. Κάτι που ευλόγως δημιουργεί την απορία για το πόσο χρόνο θα χρειαζόταν για τη σύλληψη του γυμναστή, σε περίπτωση που δεν υπήρχε η υποβοήθηση της τεχνολογίας...

Όμως, το θέμα δεν είναι (μόνο) εδώ. Όπως καταγγέλθηκε και στα τοπικά Μέσα, ο 47χρονος άντρας είχε πολιτικές επαφές, ακόμη και συγγενικές σχέσεις, με παράγοντες της τοπικής κοινωνίας. Κατά ένα μεγάλο μέρος τις είχε καλλι-εργήσει και μέσα από την προπονητική του ιδιότητα στην ομάδα μπάσκετ, αλλά και από την καθηγητική του. Σύμφωνα με τις πρώτες έρευνες είχε παρενοχλήσει σεξουαλικώς 39 αγόρια αλλά οι καταγγελίες γι’ αυτές τις παρενοχλήσεις πηγαινοέρχονταν από την Αστυνομία στην Εισαγγελία και το αντίστροφο. Ορίστε μία από τις καταγγελίες –ενός αγοριού: «Με πήγε σε ένα ξωκλήσι σε ένα χωριό που δεν είχα πάει ποτέ. Ήταν μακριά από το σπίτι μου. Πριν μπούμε στο αυτοκίνητο, μου είπε ότι εκεί θα καθόμασταν στη φύση και θα μου έλεγε πώς να γίνω πιο καλός άνδρας. Δεν κατάλαβα ακριβώς τι εννοούσε, αλλά αφού ήταν καθηγητής μου τον ακολούθησα. Μετά άρχισε να με ακουμπάει. Πρώτα στο χέρι. Ένιωσα αμήχανα. Περίεργα. Ντρέπομαι. Δεν μπορώ να σας πω άλλα. Αφήστε με...».

Ας δούμε τώρα και από την ανάποδη, από την πλευρά του παιδεραστή, τον τρόπο με τον οποίο περιγράφει στις αρχές τι έκανε και τι λέει γι’ αυτό. Το 2005 συνελήφθη από τη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος ένας ιδιωτικός υπάλληλος 42 ετών, που εργαζόταν σε μπαρ της Μυκόνου. Στο σπίτι όπου έμενε βρέθηκαν δύο άλμπουμ με 59 φωτογραφίες, οι οποίες εικόνιζαν τη σεξουαλική δραστηριό-τητα του ίδιου με δέκα ανήλικα παιδιά. Όταν ανακρίθηκε, είπε μεταξύ άλλων: «Έχω πάθος με την παιδική σάρκα. Είχα μόνιμη ερωτική σχέση με έναν 16χρονο αλλοδαπό. Λυπάμαι που δεν πρόλαβα να συνευρεθώ ερωτικά και με άλλα παιδιά...». Κάθε φωτογραφία που παρήγε με δικά του μέσα την πωλούσε μέσω διαδικτύου (δηλαδή μέσω πιστωτικών καρτών) σε τιμές που ξεκινούσαν από 80 ευρώ και διαμορφώνονταν ανάλογα με τη σκληρότητα και την ηλικία των παιδιών. Μεταξύ των υπό εμπόρευση φωτογραφιών βρέθηκαν και κάποιες με παιδιά που έπαιζαν γυμνά σε παραλίες…

Λίγους μήνες έπειτα από τη σύλληψη του υπαλλήλου στη Μύκονο ήταν η σειρά ενός καθηγητή στη Βόρεια Ελλάδα. Την επιχείρηση παγίδευσης και σύλληψής του μας περιγράφει το πρώην στέλεχος της ΕΛ.ΑΣ.: «Είχαμε μια καταγγελία από ένα γείτονά του. Έβαζε, λέει, αγόρια δώδεκα, δεκατριών, δεκατεσσάρων στο σπίτι. Από οικογένειες ξένες. Αλβανία, Πολωνία και τέτοια. Τον “στήσαμε”. Βάλαμε το γιο ενός συναδέλφου και τον πλησίασε, τάχα μου ότι έψαχνε ένα φίλο του και του χτύπησε το κουδούνι. Τον είχαμε καλωδιώσει και περιμέναμε με εισαγγελέα απ’ έξω σ’ ένα αυτοκίνητο. Ο άτιμος δεν έχασε ούτε λεπτό. Άρχισε να λέει στον πιτσιρικά πόσο άντρας δείχνει, ότι έχει γυμνασμένα πόδια και διάφορα τέτοια. Και άρχισε να του λέει τι έκανε με το φίλο του. Μόλις τα είπε και βεβαιωθήκαμε ότι τα είχαμε γραμμένα, κάναμε ντου στο σπίτι και τον μαζέψαμε. Πριν τον στείλουμε στον εισαγγελέα τού πήραμε κατάθεση. Δεν μπορείς να φανταστείς τι έλεγε το στόμα του. Όλο “ε, και; τι έγινε;” έλεγε. Και δεν ήταν μόνο αγοράκια. Και με μικρά κορίτσια είχε πάει, τους έπαιρνε διάφορα δώρα και για να τους τα δώσει τούς έλεγε να του κάνουν το ένα, να του κάνουν το άλλο. Μας έλεγε για το παιδικό δέρμα και τέτοια. Πώς το μύριζε και πώς ένιωθε να ερεθίζεται όταν άγγιζε μικρά κορίτσια. Ήταν ένας συνάδελφος που είχε μια κόρη έξι ετών που έγραφε την κατάθεση. Δεν άντεξε και πετάχτηκε από το γραφείο, άρπαξε την καρέκλα που καθόταν και τη σήκωσε στον αέρα για να του τη φέρει στο κεφάλι. Με το ζόρι τον κρατήσαμε».

Το προφίλ του παιδεραστή

Πόσο κοντά ή μακριά στην πραγματική ζωή είναι ο παιδεραστής; «Παιδεραστής μπορεί να είναι ο οποιοσδήποτε γύρω μας, νέος ή μεγαλύτερος, φτωχός ή πλούσιος, μορφωμένος ή αγράμματος, εργαζόμενος ή άνεργος, οποιασδήποτε καταγωγής», λέει ένας ιδιωτικός ερευνητής της Αθήνας, που στο παρελθόν ενε-πλάκη σε υποθέσεις παιδεραστίας που απασχόλησαν ιδιαιτέρως την επικαιρό-τητα. Γονείς που είχαν παρατηρήσει περίεργες συμπεριφορές στα παιδιά τους κατέφυγαν σε αυτόν για να μπορέσουν να μάθουν, καθώς οι αστυνομικές αρχές απαιτούν επίσημες και άρα επώνυμες καταγγελίες για να κάνουν έρευνα που αφορά ένα συγκεκριμένο παιδί.

«Στις περισσότερες περιπτώσεις», συνεχίζει, «ο παιδεραστής είναι άντρας,
άνω των 30. Ζει μόνος του ή με τη μητέρα του και ο φιλικός του κύκλος δεν είναι μεγάλος. Αν είναι παντρεμένος, η σχέση με τη σύζυγό του είναι περισσό-τερο συντροφική και χωρίς σεξουαλικές επαφές. Όσον αφορά το επαγγελμα-τικό του προφίλ, όπως το έχω μελετήσει εγώ, παρατηρούνται αρκετά κενά μεταξύ εργασίας και απραξίας και συνήθως με πρωτοβουλία του ίδιου.

»Γενικώς, απολαμβάνουν ένα είδος κοινωνικής αναγνώρισης και, σε πολλές περιπτώσεις, αυτό συνδέεται με επαγγέλματα σχετικά με παιδιά, στα οποία ασκούν ένα είδος εξουσίας και γοήτρου. Έχει παρατηρηθεί ακόμη και το γεγο-νός ότι παιδιά-θύματα, τα οποία κατά βάση είναι κοντά στην εφηβεία, κάτι που προτιμούν οι παιδεραστές, να αναπτύσσουν με αυτούς συμπεριφορές όμοιες με το “Σύνδρομο της Στοκχόλμης”, δηλαδή να μη θέλουν να τους καταγγείλουν και παράλληλα να αναπτύσσουν φιλικά αισθήματα προς αυτούς. Και αυτό δεν είναι τυχαίο, καθώς έχει παρατηρηθεί ότι μια κατηγορία παιδιών που μπαίνουν στο στόχαστρο των παιδεραστών είναι εκείνα που δείχνουν με τη συμπεριφορά τους πως έχουν ανάγκη από προστασία και ασφάλεια.

»Οι συνήθειες των παιδεραστών χαρακτηρίζονται από εμμονή με τα παιδιά που θέτουν ως στόχους –κάνουν τα πάντα για να το πετύχουν. Προστατεύουν με κάθε θυσία τις συλλογές από φωτογραφίες, συνήθως αρέσκονται να διατηρούν σουβενίρ από κάθε εμπειρία τους και με κάποιο τρόπο έχουν πείσει τον εαυτό τους ότι αυτό που κάνουν είναι “υγιές” και φυσιολογικό για τα παιδιά. Επίσης, βρίσκουν πάντοτε έναν τρόπο να είναι κοντά στο οικογενειακό περιβάλλον των παιδιών, αναπτύσσοντας σχέσεις με τους γονείς τους, ώστε να μπορούν ν’ αντικρούσουν ευκολότερα τυχόν αποκαλύψεις των παιδιών. Τελειώνοντας με το προφίλ του παιδεραστή, αυτό που πρέπει να μείνει είναι ότι πρόκειται για εγκληματική δραστηριότητα που μπορεί να την κάνει ο οποιοσδήποτε, δεν είναι καναλιζαρισμένη σε συγκεκριμένες κοινωνικές τάξεις, όπως μπορεί να είναι άλλα εγκλήματα».

Απόσπασμα από κείμενο που δημοσιεύθηκε στην ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (17.12.2011) με την υπογραφή του Κώστα Κυριακόπουλου. Πρωτότυπος τίτλος: «Στο σκοτεινό μυαλό ενός παιδεραστή»

Σωστοί γονείς οι αρκετά καλοί γονείς

2011-12-15T17:46:00.001+02:00

Συνέντευξη με την Έφη Λάγιου-Λιγνού

(διδάσκουσα ψυχοθεραπεύτρια παιδιών και εφήβων και επόπτρια κλινικού
έργου στην Πανεπιστημιακή Παιδοψυχιατρική Κλινική του Νοσοκομείου
Παίδων «Η Αγία Σοφία»)

Ποια είναι η «τέλεια μητέρα»;

Η τέλεια μητέρα είναι κακό πράγμα για το παιδί, δεν έχει ανθρώπινες δια-στάσεις. Χρειάζεται απλώς μια αρκετά καλή μητέρα. Το παιδί θα χρειαστεί να ματαιωθεί για να αναπτυχθεί, χρειάζεται να στερηθεί, να νιώσει την απουσία, να αναπαραστήσει στο νου του την εικόνα αυτού που δεν έχει. Η φροντιστική μητέρα επιστρέφει και εδραιώνει την εικόνα της.

Μέσα από τη σχέση του με τη μητέρα κατακτά τη λειτουργία να σκέφτεται.
Η μητέρα σκέφτεται για χάρη του, προσπαθεί να το καταλάβει. Έτσι το παιδί αρχίζει να καταλαβαίνει τον εαυτό του. Σ’ αυτή τη διαδικασία η μητέρα μπορεί να ’ναι μόνο μια αρκετά καλή μητέρα: δεν υπάρχει περίπτωση να μην κάνουμε λάθη αλλά δεν πειράζει, γιατί έτσι μπορούμε να επανορθώσουμε εξαιτίας των ενοχών που νιώθουμε και εδώ βρίσκεται η πρόκληση: το παιδί μπορεί να μας βάζει δύσκολα και χρειάζεται να ανταποκριθούμε.

Πολλοί γονείς τοποθετούν τα παιδιά τους στο κέντρο του κόσμου. Πόσο τα βοηθά να εξελιχθούν κάτι τέτοιο;

Ο γονιός που γίνεται θυσία για το παιδί του περιμένει ανταλλάγματα. Όταν έχει θυσιάσει την προσωπική του ζωή, περιμένει το παιδί να καλύψει όλες του τις ανάγκες που για χάρη του θυσίασε. Το παιδί δεν έχει ούτε τη δυνατότητα ούτε τα προσόντα ούτε την υποχρέωση. Δεν μπορούμε να του φορτώνουμε ότι για χάρη του τα παρατήσαμε όλα. Όχι. Για χάρη της δικής μας εικόνας, ως μητέρας, τα παρατήσαμε. Είναι άδικο να περιμένουμε από το παιδί να γεμίσει
τη ζωή της μαμάς του.

Υπάρχουν συνταγές επιτυχίας;

Οι γονείς χρειάζεται να διαφυλάξουν τη δική τους ικανότητα φροντίδας του παιδιού. Δεν είναι υπεράνθρωποι και το παιδί τους έχει ανάγκη να βιώσει τις ανθρώπινες διαστάσεις τους. Επιπλέον, σίγουρα δεν εξυπηρετούν τις ανα-πτυξιακές ανάγκες του παιδιού με το να τροφοδοτούν (για τους δικούς τους λόγους) μια εικόνα του εαυτού τους, «πανταχού παρούσα και τα πάντα πληρούσα». Αν είναι αδιάκοπα διαθέσιμοι, δεν αφήνουν στο παιδί χώρο να νιώσει την έλλειψή τους και κατά την απουσία τους να αντλήσει από τις
μνήμες του, να αναπαραστήσει και να σκεφτεί. Προσπαθώντας να μην το απογοητεύσουμε, υπερβαίνουμε τα όρια αντοχής μας και τότε είναι δύσκολο
να πάρουμε τις σωστές αποφάσεις.

Είναι εφικτή μια ισορροπία σε αυτές τις δύσκολες συνθήκες που βιώνουμε;

Σίγουρα ζούμε σε μια ζοφερή πραγματικότητα και συχνά οι κακές οικονομικές συνθήκες ενοχοποιούνται για τα προβλήματα των παιδιών. Παίζουν ρόλο, όμως, όχι γιατί έχουν άμεση επίδραση στο παιδί, αλλά γιατί η αγωνία και ο θυμός των γονιών για τις συνθήκες διαβίωσης τούς δυσκολεύει να ’χουν χώρο στο νου τους για τις συναισθηματικές ανάγκες του παιδιού τους, να έχουν την ψυχική αντοχή να διατηρήσουν με συνέπεια μια στάση οριοθέτησης και, χωρίς και οι ίδιοι να το καταλαβαίνουν, προσάπτουν στο παιδί το φόρτο των έντονα αρνητικών συναισθημάτων που τους πλημμυρίζουν. Συνήθως λόγω ενοχών μεγαλοποιούμε τις ελλείψεις των παιδιών. Τίνος ανάγκη εξυπηρετούμε όταν τους αγοράζουμε παραπάνω πράγματα απ’ όσα χρειάζονται, επειδή τα είδαν στη διαφήμιση ή τα έχουν τα άλλα παιδιά; Είναι σημαντικό να μπορούμε να εξηγήσουμε στα παιδιά μας ότι κάτι είναι ακριβό και δεν έχουμε τα λεφτά να το αγοράσουμε.
Δε χρειάζεται να παριστάνουμε τους πάμπλουτους στα μάτια τους.

Μεγαλώνοντας το παιδί τους οι γονείς έχουν άλλη μια ευκαιρία να μεγαλώσουν οι ίδιοι;

Βέβαια, πολλές φορές οι γονείς δεν αντέχουν να του βάλουν όρια, να το ματαιώσουν, να πουν «όχι», αυτή την καταπληκτική λεξούλα που είναι εξίσου απαραίτητη για το παιδί όπως το «ναι». Είναι τρομακτικό για ένα παιδί να νιώθει ότι κυριαρχεί πάνω στους ενήλικες από τους οποίους εξαρτάται η φροντίδα του: Ποιος θα το προστατέψει από τη –φανταστική μεν τρομακτική δε– δύναμή του; Τα όρια συγκρατούν και προσφέρουν ασφάλεια. Όμως το παιδί δε σταματά να δοκιμάζει την αντοχή των ορίων του «όχι». Φαινομενικός στόχος του είναι να σπάσει τα όρια, κρυφός στόχος είναι να επιβεβαιώσει ότι είναι ανθεκτικά. Τα όρια που ξεχειλώνουν δε δείχνουν ευελιξία. Δείχνουν αδυναμία και ασυνέπεια του ενηλίκου –γονιού ή δασκάλου– πάνω στον οποίο το παιδί στηρίζεται.

Λέγοντας «όχι» οι γονείς προσφέρουν την ασφάλεια των ξεκάθαρων ορίων
στο χάος της ψυχικής ανωριμότητας του παιδιού τους. Του προσφέρουν πλαίσιο για να αναπτυχθεί, προετοιμάζοντάς το να είναι ανθεκτικό στις ματαιώσεις, τις απογοητεύσεις και τις αντιξοότητες της ζωής. Η δυνατότητα έκφρασης των έντονων συναισθημάτων και η διαπραγμάτευσή τους επιτρέπει την ομαλή συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών, νιώθουν ότι οι γονείς και οι δάσκαλοι αντέχουν την έκφραση αρνητικών συναισθημάτων.

Λέγοντας «όχι» στο παιδί δεν είμαστε κακοί γονείς, δημιουργούμε ένα χώρο ανάμεσα στις επιθυμίες και την πραγματοποίησή τους, ένα χώρο σκέψης.

Το δίλημμα όμως είναι υποτακτικό ή ελεύθερο;

Αν κάποιος σε υπηρετεί και κάνει όλες τις δουλειές για χάρη σου, τότε εσύ γίνεται αδύναμος, εξαρτάσαι από αυτόν και δε μαθαίνεις να αντέχεις τις απογοητεύσεις, να συμβιβάζεσαι. Δε γίνεσαι δυνατός. Κάθε περιορισμός είναι ευκαιρία για εξέλιξη.

Ανταποκρίνομαι στις ανάγκες του παιδιού δε σημαίνει κάνω ό,τι μου ζητήσει.
Η ικανότητα να λέμε «όχι» πρέπει να αντέχει τη συναισθηματική πίεση του παιδιού που διαμαρτύρεται και να συνοδεύεται από μια ευαισθησία για τις πραγματικές ανάγκες του. Τα παιδιά δεν είναι αγγελούδια, ούτε είναι δυνατόν να είναι συνεχώς ευτυχισμένα!

Απόσπασμα από κείμενο που δημοσιεύθηκε στην ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (02.11.2011) με την υπογραφή της Ιωάννας Σωτήρχου. Πρωτότυπος τίτλος: «Πώς η εύγλωττη σιωπή των νηπίων διδάσκει τους γονείς»

Παγκόσμια Ημέρα του Παιδιού

2011-12-11T03:53:00.006+02:00

Δείτε τη Σύμβαση για τα Δικαιώματα
του Παιδιού στο παιδικό μας ιστολόγιο
εδώ
(ανάρτηση για μικρά παιδιά)
ή
εδώ
(ανάρτηση για μεγαλύτερα παιδιά)

Μαθήματα σεξουαλικής ενημέρωσης για παιδιά

2011-11-27T13:17:00.004+02:00

Το «Δέντρο της ζωής» δημιουργήθηκε στη Γαλλία το 1991-1992 και είναι
μια σειρά από μαθήματα σεξουαλικής ενημέρωσης για παιδιά 4 έως 12 ετών. Στην Ελλάδα διανεμήθηκε παλαιότερα από την εφημερίδα «ΤΟ ΒΗΜΑ» σε βιντεοκασέτες.

Αποτελείται από 20 βιντεάκια, χωρισμένα σε τρία μέρη:
● Η ανακάλυψη του σεξ
● Πώς γεννιόμαστε
● Μεγαλώνοντας

Μπορείτε να παρακολουθήσετε όλη τη σειρά στο παιδικό μας ιστολόγιο, πατώντας εδώ.

Τα βιντεάκια προέκυψαν από το κανάλι του χρήστη agallo17 στο YouTube.

Υλικό για παιδιά

2011-11-11T02:20:00.024+02:00

(επιλογές από το παιδικό μας ιστολόγιο «ΠΟΔήΛΑΤΟ»)

ΑΥΤΟΠΕΠΟΙΘΗΣΗ-ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗ

● Αν ένα παιδί…

● Θυμάμαι ποιος είμαι και τι αξίζω

● Η ζωή είναι ωραία!

ΒΙΒΛΙΟ

● Η συνταγή ενός καλού βιβλίου
● Τα Δικαιώματα του Αναγνώστη

ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ-ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ

● Ασφαλής χρήση του διαδικτύου

● Ξεκόλλα από τα ηλεκτρονικά!

● Πέντε συμβουλές για το διαδίκτυο

● Σκέψου πριν δημοσιεύσεις!

● Το Απέραντο Δάσος

ΔΙΑΤΡΟΦΗ

● Μη «μασάς» ό,τι σου σερβίρουν!

ΖΩΑ

● Η διακήρυξη των δικαιωμάτων των ζώων

● Οι 10 σκυλοεντολές
● Τα ζωάκια δεν είναι παιχνίδια!
● Το τσίρκο χωρίς ζώα σε διασκεδάζει καλύτερα

ΠΑΙΔΙΚΑ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑ

● Το παιδικό μας ιστολόγιο

● Άλλα παιδικά ιστολόγια που προτείνουμε

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

● Το δέντρο της ζωής
1ο μέρος: Η ανακάλυψη του σεξ
2ο μέρος: Πώς γεννιόμαστε
3ο μέρος: Μεγαλώνοντας

ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ

● Η βία είναι αδυναμία!

ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

● Τι είναι τα ανθρώπινα δικαιώματα;

● Η Οικουμενική Διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
● Τα 30 ανθρώπινα δικαιώματα σε βίντεο
● Σύντομη ιστορία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων
● Παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων

ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ

● Η Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού (για μικρά παιδιά)
● Η Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού (για μεγαλύτερα παιδιά)
● Η Χάρτα των Δικαιωμάτων του Παιδιού

● Ο Συνήγορος του Παιδιού

● Τα παιδιά έχουν δικαιώματα

● Το δικαίωμα στην εκπαίδευση

ΦΙΛΙΑ

● Η συνταγή της φιλίας
● Κώδικας φιλικής συμπεριφοράς
● Οι λέξεις δεν είναι για να πληγώνουμε (βιβλίο)
● Οι φίλοι

Πατέρας και γιος

2011-10-26T18:51:00.004+03:00

Ένας πατέρας γυρίζει σπίτι από την εργασία του αργά, κουρασμένος και εκνευρισμένος, και βρίσκει τον πεντάχρονο γιο του να τον περιμένει στην πόρτα.

–Μπαμπά, μπορώ να σου κάνω μια ερώτηση; ρωτά το παιδί.
–Ναι, βεβαίως, τι συμβαίνει;
–Μπαμπά, πόσα λεφτά κερδίζεις σε μια ώρα;
–Αυτό δεν είναι δική σου δουλειά. Γιατί ρωτάς; απαντά ο άντρας θυμωμένα.
–Να, θέλω μόνο να ξέρω. Σε παρακαλώ, πες μου! Πόσα κερδίζεις σε μια ώρα;
–Αν πρέπει να ξέρεις, κερδίζω 50€ σε μια ώρα.
–Α! απαντά το μικρό αγόρι με το κεφάλι του χαμηλωμένο. Μπαμπά, μπορείς, σε παρακαλώ, να μου δανείσεις 25€;

Ο πατέρας αγριεύει:
–Αν ο μόνος λόγος που με ρώτησες είναι για να δανειστείς κάποια χρήματα,
για να αγοράσεις ένα ανόητο παιχνίδι ή κάποιες άλλες αηδίες, τότε πήγαινε κατευθείαν στο δωμάτιό σου και πέσε να κοιμηθείς. Σκέψου γιατί είσαι τόσο εγωιστής. Δεν εργάζομαι σκληρά κάθε μέρα για τέτοιες παιδαριώδεις επιπολαιότητες.

Το μικρό αγόρι πηγαίνει ήσυχα στο δωμάτιό του και κλείνει την πόρτα.

Ο άντρας κάθεται και αρχίζει να θυμώνει ακόμη περισσότερο με την ερώτηση
του μικρού αγοριού. Πώς τόλμησε να κάνει τέτοιες ερωτήσεις μόνο για να πάρει κάποια χρήματα;

Μετά από περίπου μία ώρα ο άντρας ηρεμεί και αρχίζει να σκέφτεται:
–Ίσως υπάρχει κάτι που έπρεπε πραγματικά να αγοράσει με αυτά τα 25€.
Και, πραγματικά, δε ζητούσε χρήματα πολύ συχνά.

Ο άντρας πηγαίνει στην πόρτα του δωματίου του μικρού αγοριού και την ανοίγει.

–Κοιμάσαι, γιε μου; ρωτά.
–Όχι, μπαμπά, είμαι ξύπνιος, απαντά το αγόρι.
–Σκέφτηκα ότι ίσως ήμουν πάρα πολύ σκληρός μαζί σου πιο πριν, λέει ο άντρας. Ήταν μια δύσκολη μέρα και έβγαλα τον εκνευρισμό μου πάνω σου. Να, πάρε τα 25€ που μου ζήτησες.

Το αγόρι ανακαθίζει αμέσως στο κρεβάτι του χαμογελώντας.

–Ευχαριστώ, μπαμπά! φωνάζει. Ύστερα ψάχνει κάτω από το μαξιλάρι του και βγάζει μερικά τσαλακωμένα χαρτονομίσματα.

Ο άντρας βλέπει ότι το αγόρι ήδη είχε χρήματα κι αρχίζει πάλι να νευριάζει. Το μικρό αγόρι μετράει αργά τα χρήματά του και έπειτα κοιτάζει τον πατέρα του.

–Γιατί θέλεις περισσότερα χρήματα αφού ήδη έχεις μερικά; του λέει θυμωμένα εκείνος.
–Επειδή δεν είχα αρκετά αλλά τώρα έχω, απαντά το αγόρι. Μπαμπά, έχω 50€ τώρα, μπορώ να αγοράσω μια ώρα από το χρόνο σου; Σε παρακαλώ, έλα νωρίς στο σπίτι αύριο, θέλω να φάμε μαζί.

Ο πατέρας, συντετριμμένος, αγκαλιάζει το μικρό του γιο και του ζητά να τον συγχωρήσει...

Το κείμενο δημοσιεύθηκε στο παιδικό μας ιστολόγιο «ΠΟΔήΛΑΤΟ» (26.10.2011) με τίτλο «Μάθημα ζωής (1)». Η επιλογή και ο σχολιασμός του έγινε από τη μαθήτρια της ΣΤ' τάξης Connie11.

Μικρή οθόνη, μεγάλη ζημιά

2011-10-26T14:42:00.001+03:00

Κλειστή πρέπει να είναι η τηλεόραση στο σπίτι όταν μέσα σε αυτό ζουν παιδιά. Τελεία και παύλα. Έρευνες που έχουν γίνει κατά καιρούς ανέφεραν ότι οι γονείς είναι καλό να περιορίσουν το χρόνο που τα παιδιά τους παρακολουθούν τηλεόραση. Μια τελευταία όμως έρευνα, που πραγματοποίησε η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα παιδιά δεν πρέπει να παρακολουθούν λεπτό τηλεόραση.

Φυσικά, τονίζει η ίδια έρευνα, η απαγόρευση δεν αφορά μόνο την τηλεόραση, αλλά και το σερφάρισμα στο διαδίκτυο και τα βίντεο γκέιμ. Επίσης προσθέτει ότι, προς αποφυγή παρανόησης, δεν υπάρχει κανένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα στην τηλεόραση, όπως πολλοί θέλουν να υποστηρίζουν. Αντίθετα, καλύτερη εκπαίδευση από το δημιουργικό παιχνίδι και την επαφή με άλλους ανθρώπους δεν υπάρχει.

Πιο αυστηρή είναι η έρευνα όσον αφορά τα βρέφη και τα παιδιά ηλικίας μικρότερης των δύο ετών που παρακολουθούν τηλεόραση. Σε αυτές τις περιπτώσεις οι γονείς είναι βέβαιο ότι μεγαλώνουν παιδιά που θα έχουν πρόβλημα στην ανάπτυξη του λεξιλογίου, στη συγκρότηση της σκέψης τους, στην ικανότητα αυτοσυγκέντρωσης και κοινωνικοποίησης.

Απόσπαση προσοχής

Πολλά είναι τα νοικοκυριά που έχουν μόνιμα μια τηλεόραση αναμμένη μέσα στο σπίτι, ανεξάρτητα αν παρακολουθεί κανείς. Αυτός ο συνεχόμενος ήχος είναι ό,τι πρέπει για να αποσπάται η προσοχή και να μην υπάρχει ηρεμία στο χώρο.

Ο παιδίατρος δρ Μπράουν ανέφερε ότι «πριν από μία δεκαετία είχαμε παρακαλέσει τους γονείς να επιστήσουν την προσοχή στην πολύωρη έκθεση
των παιδιών τους μπροστά στις οθόνες. Φέτος προειδοποιούμε ότι οι επιπτώσεις στην υγεία των παιδιών είναι μεγάλες». Τονίζει ακόμη ότι «μέσα σε ένα σπίτι μπορεί να υπάρχουν και δέκα οθόνες (τηλεόραση, υπολογιστές, iPad, smartphone), άρα και οι επιρροές είναι πολύ περισσότερες».

Επαφή με άλλους ανθρώπους

«Τα παιδιά μαθαίνουν σε λιγότερο χρόνο, και ευκολότερα, όταν έρχονται σε επαφή με άλλους ανθρώπους, όχι όταν βρίσκονται μπροστά σε μια οθόνη», επισήμανε ο ψυχολόγος Τζόρτζεν Τρόσεθ σχετικά με τα δήθεν εκπαιδευτικά τηλεοπτικά προγράμματα αλλά και τα μαθησιακά dvd.

Πολλοί είναι οι γονείς που εξομολογούνται ότι αφήνουν τα παιδιά τους μπροστά στην οθόνη της τηλεόρασης όποτε χρειάζονται ησυχία για να κάνουν μια δουλειά ή όταν μεταδίδεται ένα αξιόλογο παιδικό πρόγραμμα.

Τέλος, η έρευνα επισημαίνει πως για κάθε μία ώρα που ένα παιδί μικρότερο των δύο ετών παρακολουθεί τηλεόραση μειώνεται κατά 50 λεπτά η επαφή με τους γονείς του και κατά 10% η ασχολία του με το δημιουργικό παιχνίδι.

Το κείμενο δημοσιεύθηκε στην ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (24.10.2011) με την υπογραφή της Δώρας Παπαγεωργίου και τον ίδιο τίτλο.

Νηστικά στο σχολείο!

2011-10-16T21:45:00.003+03:00

Στις υποβαθμισμένες συνοικίες της πόλης υπάρχουν παιδιά που πηγαίνουν στο σχολείο πεινασμένα. Η κατανάλωση στα κυλικεία έχει μειωθεί κατακόρυφα. Πολλά παιδιά δεν έχουν λεφτά ούτε για κουλούρι. Προέρχονται κυρίως από μονογονεϊκές οικογένειες, έχουν γονείς ανέργους ή μετανάστες. Στην Ελλάδα του 2011 ο υποσιτισμός αποτελεί πλέον το «δηλητήριο» μαθητών που, χωρίς λεφτά για φαγητό, οδηγούνται όπως όπως στις τάξεις προκειμένου «να καλύψουν τις χαμένες διδακτικές ώρες».

«Πολλά παιδιά τρώνε ένα μόνο γεύμα την ημέρα. Αυτό είναι κάτι που αναφέρουμε εδώ και καιρό στις ανακοινώσεις μας. Όσο οξύνεται η φτώχεια και η ανεργία, οξύνεται και το φαινόμενο. Από πρόπερσι έχουν λιποθυμήσει 5-6 παιδιά σε σχολεία του κέντρου. Είναι βαρβαρότητα να πεινούν παιδιά στον αιώνα μας», δηλώνει η πρόεδρος της Ομοσπονδίας Γονέων Αθήνας Διονυσία Αθανασοπούλου.

Οι περιγραφές δασκάλων της Αθήνας είναι συγκλονιστικές: «Μέσα στην τάξη κάποια μας λένε ότι ζαλίζονται, άλλα νυστάζουν και σε άλλα πονάει η κοιλιά τους επειδή υποσιτίζονται. Από περηφάνια δε μας το λένε. Εμείς όμως γνωρίζουμε...», λέει η Ίρις Αδαμοπούλου, καθηγήτρια σε γυμνάσιο του Κερατσινίου.

Στην ευρύτερη περιοχή του Πειραιά η κατανάλωση στα κυλικεία έχει μειωθεί κατά πολύ και πολλά παιδιά φέρνουν φαγητό από το σπίτι. «Έχει αυξηθεί κατακόρυφα η κατανάλωση ειδών σε διατίμηση και έχει κοπεί στο μισό η κατανάλωση εμφιαλωμένου νερού. Πολλοί γονείς βρίσκονται σε πολύ δύσκολη θέση και αυτό έχει επιπτώσεις στην οικογενειακή γαλήνη. Έρχονται και μας ζητούν βοήθεια γιατί “ο μπαμπάς δε φέρεται καλά στη μαμά”», αναφέρει καθηγήτρια από σχολείο της περιοχής.

Κάποια δεν έχουν λεφτά ούτε για κουλούρι. «Δυο τρία παιδιά έχουν πρόβλημα επιβίωσης. Δεν έχουν ούτε μισό ευρώ για ελάχιστο κολατσιό. Είναι κάτι αναμενόμενο, γιατί στις εγγραφές του Σεπτεμβρίου πολλοί γονείς ήταν άνεργοι. Και τώρα έχουν πολλαπλασιαστεί. Παλιά πήγαιναν 2-3 φορές την ημέρα στο κυλικείο. Τώρα δεν πάνε καθόλου», τονίζει ο Νεκτάριος Κορδής, γενικός γραμματέας της Β΄ ΕΛΜΕ Δυτικής Αττικής.

Σύμφωνα με τον ίδιο, πολλοί καθηγητές, γνωρίζοντας ότι κάποιο παιδάκι έχει ανάγκη, δίνουν λεφτά στο κυλικείο και πληρώνουν το φαγητό του. «Οι καθηγητές βοηθούν πάρα πολύ με τα ελάχιστα λεφτά που παίρνουν».

Στην Πετρούπολη το φαινόμενο του υποσιτισμού ανηλίκων έχει ενταθεί τους τελευταίους μήνες. Σύλλογοι γονέων με δικά τους έξοδα προσφέρουν σάντουιτς σε παιδιά. «Κάτι τέτοιο συμβαίνει σε δυο δημοτικά της περιοχής, όπου έχουν εντοπιστεί 6-7 παιδάκια με σοβαρότατο οικονομικό πρόβλημα. Επίσης μας λένε ότι στα κυλικεία υπάρχουν αρκετά “φέσια”. Οι γονείς αδυνατούν πλέον να πληρώσουν. Αυτά δεν αναφέρονται στις εγκυκλίους του υπουργείου Παιδείας. Ενδιαφέρονται μόνο για την αναπλήρωση των χαμένων ωρών. Μάλλον μας προετοιμάζουν για μια νέα Κατοχή», μας είπε ο Δημήτρης Κοντός, αντιπρόεδρος της ΑΣΓΜΕ (Ανώτατη Συνομοσπονδία Γονέων Μαθητών Ελλάδας). Ταυτόχρονα στα συσσίτια της Εκκλησίας έχουν προστεθεί 100 άτομα τους τελευταίους μήνες. «Μεταξύ τους πολλά παιδιά και οικογένειες», προσθέτει.

Σε ορισμένες περιοχές τα εκπαιδευτικά προγράμματα εκτός ωραρίου (για αγωγή υγείας, περιβαλλοντικά θέματα κ.ά.) θα συνεχιστούν και φέτος, παρά το γεγονός ότι οι δάσκαλοι δε θα τα πληρωθούν ως υπερωριακή απασχόληση. «Τα παιδιά το έχουν ανάγκη περισσότερο από ποτέ. Μάλιστα φέτος σκεφτόμαστε να κάνουμε πρόγραμμα για την ψυχική υγεία. Να τους δείξουμε πώς θα αντεπεξέλθουμε χωρίς να μας πάρει από κάτω», λέει καθηγητής σχολείου του Πειραιά.

Φαίνεται ότι η οργάνωση συσσιτίων και η δημιουργία κοινωνικών παντοπωλείων έχουν αρχίσει να απασχολούν σοβαρά τους συνδικαλιστικούς φορείς. Οπως σημειώνει ο Νίκος Ζούτσος, τέως πρόεδρος της Α΄ ΕΛΜΕ Δυτικής Αττικής, «η αρχή του αγώνα στη γερμανική Κατοχή, η πρώτη μέριμνα του ΕΑΜ, ήταν τα συσσίτια. Δυστυχώς μας έφεραν στο σημείο να κάνουμε τέτοιους συνειρμούς. Της μόρφωσης όμως προηγείται η επιβίωση».

ΣΧΕΤΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ: «Το χαμομηλάκι» (1), «Το χαμομηλάκι» (2)

Το κείμενο δημοσιεύθηκε στην ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (16.10.2011) με την υπογραφή της Νάντιας Βασιλειάδου. Πρωτότυπος τίτλος: «Κυρία, κυρία, πεινάω!»

Το χρέος είναι μεγάλο και δυσβάστακτο

2011-10-16T13:33:00.005+03:00

Η Ελλάδα χρωστάει.

Χρωστάει στα παιδιά της το μέλλον τους...

&lt;p&gt;&amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;Your browser does not support iframes.&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;gt;&lt;/p&gt;

Το κόμικς του Παναγιώτη Λύρη δημοσιεύθηκε στο ένθετο «Κομικσοδρόμιο» της ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑΣ (15.10.2011), στη στήλη «κολοκυθολογίες».

Ο δωδεκάλογος της οδικής ασφάλειας

2011-09-11T20:29:00.001+03:00

Από το Ινστιτούτο Οδικής Ασφάλειας
(Ι.Ο.ΑΣ.) «Πάνος Μυλωνάς»

Με βάση στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας τα παιδιά είναι οι κατεξοχήν ευάλωτοι χρήστες του δρόμου, καθόσον τα τροχαία ατυχήματα αποτελούν παγκοσμίως τη δεύτερη αιτία θανάτου για τις ηλικίες 5-14 ετών.

Το Ι.Ο.ΑΣ., με αφορμή την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, επισημαίνει
προς τους γονείς, τους εκπαιδευτικούς και όλους τους πολίτες γενικότερα τους βασικούς κανόνες οδικής ασφάλειας που πρέπει να τηρούνται για την ασφάλεια των παιδιών. Συγκεκριμένα:

1. Οι γονείς αποτελούν το καλύτερο παράδειγμα για τα παιδιά τους. Για το λόγο αυτό θα πρέπει οι ίδιοι να αποτελέσουν σωστό πρότυπο συμπεριφοράς στο δρόμο ως πεζοί και ως οδηγοί.

2. Τα παιδιά ηλικίας έως 8 ετών όταν διασχίζουν το δρόμο θα πρέπει να συνοδεύονται πάντα από κάποιον ενήλικο, ο οποίος θα τα κρατάει σφιχτά
από το χέρι. Σε αυτήν την ηλικία τα παιδιά δεν μπορούν να αντιληφθούν ακόμη την απόσταση ή την ταχύτητα ενός αυτοκινήτου και είναι δύσκολο να προστατεύσουν τον εαυτό τους από ένα διερχόμενο όχημα.

3. Φορέστε τους ανοιχτόχρωμα ρούχα. Προτιμάτε σχολικές τσάντες και αθλητικά παπούτσια με ανακλαστικά στοιχεία. Μπορείτε επίσης να προσθέσετε στην τσάντα ή στα παπούτσια τους ανακλαστικά αυτοκόλλητα.

4. Επιλέξτε μια ασφαλή διαδρομή από και προς το σχολείο και κρατάτε το παιδί από το χέρι και πάντοτε από την εσωτερική πλευρά του πεζοδρομίου. Εξηγήστε του τους κινδύνους που ενδεχομένως να αντιμετωπίσει.

5. Μην επιτρέπετε στο παιδί να διασχίζει το δρόμο ανάμεσα από παρκαρισμένα οχήματα. Μια τέτοια περίπτωση είναι επικίνδυνη, καθώς οι οδηγοί δε θα μπορούν να το διακρίνουν.

6. Δείξτε του οι ίδιοι πώς να διασχίζει το δρόμο ως ακολούθως:
– Βρείτε ένα ασφαλές σημείο.
– Σταματήστε πριν την άκρη του πεζοδρομίου.
– Κοιτάξτε και ακούστε με προσοχή αν πλησιάζουν οχήματα.
– Κοιτάξτε αριστερά, δεξιά και πάλι αριστερά.
– Περιμένετε να απομακρυνθούν τα τυχόν διερχόμενα οχήματα.
– Διασχίστε προσεχτικά το δρόμο χωρίς να τρέχετε.

7. Σιγουρευτείτε ότι το παιδί ακολουθεί τους παραπάνω κανόνες. Μετά από κάποιο διάστημα μπορείτε να του ζητήσετε να σας περάσει απέναντι.

8. Στο αυτοκίνητο τα μικρά παιδιά θα πρέπει πάντα να είναι δεμένα στο ειδικό καθισματάκι. Δε θα πρέπει να βρίσκονται ποτέ μόνα τους στο αυτοκίνητο.

9. Η αποβίβαση και επιβίβαση του παιδιού από το όχημα πρέπει να γίνεται
από την πλευρά του πεζοδρομίου, όσο πιο κοντά στην είσοδο του σχολείου. Ποτέ μην παρκάρετε απέναντι από την είσοδο του σχολείου καλώντας τα παιδιά να έρθουν σ’ εσάς. Διασφαλίστε την προστασία τους, χωρίς ωστόσο να παρεμποδίζεται η ομαλή κυκλοφορία των λοιπών οχημάτων και πεζών.

10. Σεβαστείτε και διευκολύνετε το έργο του σχολικού τροχονόμου.

11. Αποτελέστε οι ίδιοι σωστό πρότυπο συμπεριφοράς για το παιδί φορώντας τη ζώνη σας, επιδεικνύοντας ευγένεια κατά την οδήγηση και σεβόμενοι τους κανόνες του Κ.Ο.Κ.

12. Σε περίπτωση που το παιδί χρησιμοποιεί λεωφορείο, θα πρέπει να του επισημάνετε ότι πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικό κατά την επιβίβαση και αποβίβασή του από αυτό. Μέσα στο λεωφορείο θα πρέπει να παραμένει καθισμένο και δεμένο, με τα πράγματά του τοποθετημένα κάτω από το κάθισμα, μέχρι την ολοκλήρωση της διαδρομής.

Για τα σχολεία

Πέρα από τις εξαγγελίες της πολιτείας, το Ι.Ο.ΑΣ. επισημαίνει προς τους Συλλόγους Γονέων και τις τοπικές αρχές να εντοπίζουν τα προβλήματα γύρω από τα σχολεία, ώστε να προωθούν την επίλυσή τους σε συνεργασία με τους ειδικούς και τις εμπλεκόμενες υπηρεσίες.

Απόσπασμα από κείμενο του Ινστιτούτου που δημοσιεύθηκε στο http://www.ioas.gr (13.09.2010). Πρωτότυπος τίτλος: «Βασικοί κανόνες κυκλοφοριακής αγωγής για την προστασία των μικρών μαθητών»

Ασφάλεια στο σχολείο

2011-09-10T19:19:00.002+03:00

Από το σωματείο «Αντιμετώπιση Παιδικού Τραύματος»

Τα μικρά παιδιά είναι από τη φύση τους γεμάτα περιέργεια και δεν έχουν αναπτυγμένη την αίσθηση του κινδύνου, γι’ αυτό είναι ιδιαίτερα επιρρεπή στα ατυχήματα. Μεγαλώνοντας, αναπτύσσουν μεν την αίσθηση του κινδύνου, επηρεάζονται όμως και από άλλους παράγοντες, όπως η ανάγκη επίδειξης, η αντίδραση στους νόμους και τις συμβουλές των ενηλίκων και η γοητεία της περιπέτειας, με αποτέλεσμα να εξακολουθούν να κινδυνεύουν από ατυχήματα.

Από την προσχολική ηλικία τα παιδιά περνούν μεγάλο μέρος του χρόνου τους σε χώρους εκπαίδευσης (παιδικούς σταθμούς, σχολεία), με αποτέλεσμα ένα μεγάλο ποσοστό των παιδικών ατυχημάτων να συμβαίνει εκεί, καθώς και κατά τη μεταφορά των παιδιών προς και από τους χώρους αυτούς.

Από το σπίτι στο σχολείο

● Από την προσχολική ηλικία πρέπει να μάθουμε στα παιδιά τη σωστή οδική συμπεριφορά. Πρέπει, όμως, να έχουμε υπόψη μας ότι τα παιδιά κάτω των 8 ετών δεν έχουν την απαιτούμενη ωριμότητα για να χρησιμοποιήσουν πάντα όσα έχουν μάθει. Για το λόγο αυτό πρέπει να συνοδεύονται από ενήλικες από και προς το σχολείο ή τη στάση του σχολικού λεωφορείου. Κρατάμε πάντα τα μικρά παιδιά από το χέρι και τα έχουμε από τη μέσα πλευρά του πεζοδρομίου. Δεν ξεχνάμε ότι τα παιδιά μαθαίνουν παρατηρώντας, γι’ αυτό πρέπει να τους δίνουμε το καλό παράδειγμα, ακολουθώντας οι ίδιοι τους κανόνες της σωστής οδικής συμπεριφοράς.

● Εφόσον πηγαίνουμε τα παιδιά στο σχολείο με το αυτοκίνητο, πρέπει να
τους μάθουμε να κάθονται πάντοτε στο πίσω κάθισμα, δεμένα σωστά. Οι αντιπροσωπείες αυτοκινήτων και τα καταστήματα με αξεσουάρ αυτοκινήτων ή παιδικά είδη μπορούν να προτείνουν ποιο είναι το σωστό κάθισμα ή ζώνη ασφαλείας για κάθε παιδί, ανάλογα με το ύψος και το βάρος του. Πρέπει επίσης να μάθουμε στα παιδιά να μπαίνουν και να βγαίνουν από το αυτοκίνητο πάντοτε από την πλευρά του πεζοδρομίου. Στην περίπτωση που τα παιδιά πηγαίνουν με σχολικό λεωφορείο, πρέπει το ίδιο το σχολείο, αλλά και οι γονείς, να τους εξηγήσουμε γιατί πρέπει και εκεί να φοράνε τη ζώνη ασφαλείας και να προσέχουν πολύ την ώρα που μπαίνουν και βγαίνουν από το λεωφορείο.

● Αν τα παιδιά πηγαίνουν στο σχολείο με ποδήλατο ή μοτοποδήλατο, πρέπει
να γνωρίζουν ότι εφόσον βγαίνουν στο δρόμο με το δίκυκλό τους, έχουν τις
ίδιες υποχρεώσεις με τα άλλα οχήματα. Πρέπει να φορούν πάντοτε κράνος κατάλληλου μεγέθους, σωστά δεμένο, καθώς και να γνωρίζουν καλά και να ακολουθούν τους κανόνες οδικής κυκλοφορίας. Τα δίκυκλά τους να είναι σε καλή κατάσταση και σωστά εξοπλισμένα με καθρέφτες και φώτα, ώστε να φαίνονται τις βραδινές ώρες. Για να κυκλοφορήσουν στο δρόμο με μοτοποδήλατο, πρέπει να έχουν συμπληρώσει το 16ο έτος της ηλικίας τους
και να έχουν προμηθευτεί νόμιμη άδεια.

● Τα παιδιά που πηγαίνουν με τα πόδια στο σχολείο πρέπει να φορούν ανοιχτόχρωμα ρούχα ή ρούχα με ένθετο ανακλαστικό υλικό, για να διακρίνονται από τους διερχόμενους οδηγούς, ειδικότερα το βράδυ.

● Στην έξοδο όλων των σχολείων πρέπει να υπάρχει προστατευτικό κιγκλίδωμα, ώστε τα παιδιά να μην μπορούν να βγουν απευθείας στο δρόμο.

Μέσα στο σχολείο

● Όλα τα σχολεία πρέπει συνεχώς να ελέγχουν τις κτιριακές τους εγκαταστάσεις, ώστε να είναι ασφαλείς για τα παιδιά που στεγάζουν. Σε αυτό μπορούν να βοηθήσουν και οι γονείς των μαθητών με σωστές παρατηρήσεις και εποικοδομητικές προτάσεις. Εφόσον το σχολείο διαθέτει χημείο, θα πρέπει να παραμένει κλειδωμένο εκτός από τις ώρες του μαθήματος που υπάρχει υπεύθυνος εκπαιδευτικός.

● Τα σχολεία πρέπει να έχουν σωστό σύστημα πυρασφάλειας και κάθε χρόνο να γίνεται άσκηση ασφαλούς εγκατάλειψης του κτιρίου σε περίπτωση φωτιάς. Η ίδια προετοιμασία πρέπει να γίνεται και για την περίπτωση σεισμού.

● Όλα τα σχολεία πρέπει να διαθέτουν πλήρες φαρμακείο για την παροχή Α΄ Βοηθειών με κάποιον υπεύθυνο γι’ αυτό και –αν είναι δυνατό– ένα νοσηλευτή ή μια νοσηλεύτρια. Πρέπει επίσης να υπάρχουν εμφανώς αναρτημένα τα τηλέφωνα του πλησιέστερου Κέντρου Υγείας ή Νοσοκομείου. Νηπιαγωγοί, δάσκαλοι, καθηγητές και γυμναστές πρέπει ιδανικά να εκπαιδεύονται στις βασικές Α΄ Βοήθειες. Στις μεγάλες τάξεις αυτό μπορεί να γίνεται και για τους μαθητές.

Στο προαύλιο

● Την ώρα του διαλείμματος πρέπει πάντα να είναι παρόντες κάποιοι υπεύθυνοι.

● Εάν το σχολείο διαθέτει παιδική χαρά ή γυμναστήριο, πρέπει να γίνεται συνεχής έλεγχος, ώστε το υλικό (κούνιες, τσουλήθρες, μονόζυγα, μπασκέτες) και ο γύρω χώρος να πληρούν τους κανόνες ασφαλείας. Πρέπει, επίσης, τα παιδιά να ενημερώνονται ποιος είναι ο σωστός τρόπος χρήσης του υπάρχοντος εξοπλισμού.

● Πρέπει τα παιδιά να προειδοποιούνται, και να γίνεται σωστός έλεγχος, ώστε να μη φέρνουν στο σχολείο επικίνδυνα και αιχμηρά αντικείμενα.

● Στην αρχή κάθε σχολικού έτους πρέπει να γίνεται μια ανοιχτή συζήτηση μεταξύ δασκάλων και μαθητών για θέματα πρόληψης παιδικών ατυχημάτων, κυρίως στους σχολικούς χώρους.

Όσο σημαντική είναι για την πρόληψη παιδικών ατυχημάτων η υποδομή που παρέχεται από τους ενήλικες, εξίσου σημαντικό είναι να μάθουν τα παιδιά, από την πιο μικρή ηλικία, να αναγνωρίζουν τους κινδύνους και να προστατεύουν τον εαυτό τους. Προσοχή όμως στην υπερπροστασία, γιατί μπορεί εύκολα να φέρει το αντίθετο αποτέλεσμα.

Το κείμενο προέρχεται από ειδική έκδοση του σωματείου (http://www.pedtrauma.gr) με τον ίδιο τίτλο.

Οδηγίες για μαθήματα χωρίς βιβλία

2011-09-10T14:16:00.004+03:00

Γράφει ο Αχιλλέας Μανδρίκας

(σχολικός σύμβουλος 26ης Περιφέρειας Αθηνών)

Θεωρούμε ότι οι εκπαιδευτικοί διαθέτουν την ευελιξία, τη δημιουργικότητα
και την ικανότητα εύρεσης ποικιλίας λύσεων για την αντιμετώπιση του προβλήματος της έλλειψης σχολικών βιβλίων. Η υπευθυνότητα, η αξιοπρέπεια και ο αυτοσεβασμός που έχει επιδείξει ο καθένας χωριστά και όλοι μαζί ως εκπαιδευτική κοινότητα εξασφαλίζουν τη βεβαιότητα ότι οι εκπαιδευτικοί θα αντεπεξέλθουν στην έκτακτη αυτή κατάσταση, για την οποία δε φέρουν ευθύνη, αντιμετωπίζοντάς την ως παιδαγωγική και διδακτική πρόκληση.

Ακολουθούν γενικές και ειδικότερες (ανά μάθημα) οδηγίες για το λειτουργικό χειρισμό του θέματος. Συντάχθηκαν με δεδομένη την περιορισμένη οικονομική δυνατότητα των σχολείων, την ανυπαρξία διαδραστικών πινάκων στα περισσότερα, την περιορισμένη διαθεσιμότητα σε βιντεοπροβολείς, την άνιση πρόσβαση των μαθητών σε ηλεκτρονικά μέσα μάθησης και, βέβαια, την αγωνία των εκπαιδευτικών να ανταποκριθούν στα καθήκοντά τους.

Γενικές οδηγίες

1. Προμήθεια ενός αντιτύπου ανά μάθημα για τον εκπαιδευτικό (ως οδηγό της διδακτέας ύλης) από τη σχολική βιβλιοθήκη, περσινά περισσεύματα βιβλίων, χρησιμοποιημένα βιβλία ή από εκτύπωση μέσω του Ψηφιακού Σχολείου, της ηλεκτρονικής βιβλιοθήκης του ΟΕΔΒ και του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου.

2. Δαπάνη χρόνου για διαμόρφωση του συναισθηματικού κλίματος στην τάξη, ειδικά στην περίπτωση που ο εκπαιδευτικός αναλαμβάνει νέα τάξη. Για το σκοπό αυτό ενδείκνυνται βιωματικά παιχνίδια και ασκήσεις, ομαδικά παιχνίδια εντός και εκτός αίθουσας, επιτραπέζια παιχνίδια και ποικιλόμορφοι τρόποι έκφρασης.

3. Χρήση ασκήσεων φιλαναγνωσίας. Η αξιοποίηση της σχολικής βιβλιοθήκης και εξωσχολικών βιβλίων από το σπίτι θα ενεργοποιούσε τους μαθητές σε αυτόν τον τομέα εξυπηρετώντας στόχους του γλωσσικού μαθήματος και όχι μόνο.

4. Υλοποίηση σχεδίων εργασίας σε ενότητες που προσφέρονται από τη
διδακτέα ύλη (π.χ. ενότητα «Το Σχολείο μου» ή «Η Γειτονιά μου» στη Μελέτη Περιβάλλοντος Α΄ και Β΄ τάξης, ενότητα «Ζούμε σε κοινότητες» στη Μελέτη Περιβάλλοντος Γ΄ τάξης, ενότητα «Το νερό» στη Γλώσσα Δ΄ τάξης κτλ.)

Οδηγίες ανά μάθημα

ΓΛΩΣΣΑ

● Χρήση του Ανθολογίου (οι Β΄, Δ΄ και ΣΤ΄ τάξεις το έχουν, οι Γ΄ και Ε΄ τάξεις μπορούν να φέρουν το περσινό) για εξάσκηση στην ανάγνωση με παράλληλη διδασκαλία των γραμματικών φαινομένων από τα προβλεπόμενα εγχειρίδια που καθυστέρησαν.
● Αφιέρωση χρόνου στη γραπτή έκφραση των μαθητών ή στη διαπίστωση του επιπέδου ικανότητάς τους.
● Φωτοτύπηση κειμένου μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις και εφόσον ο εκπαιδευτικός κρίνει ότι αυτό εξυπηρετεί πολλαπλούς σκοπούς της διδασκαλίας και θα χρησιμοποιηθεί αρκετές μέρες.
● Η Α΄ τάξη μπορεί να προχωρήσει στη διδασκαλία του προγραφικού σταδίου μόνο με τη χρήση τετραδίων και αργότερα με την αναγραφή του βασικού κειμένου στον πίνακα.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ

● Δαπάνη χρόνου για επανάληψη βασικών εννοιών και διαπίστωση βασικών ικανοτήτων των μαθητών.
● Χρήση του πίνακα και τετραδίου μαθηματικών, όπου οι μαθητές θα αντιγράφουν και θα επιλύουν ασκήσεις, οι οποίες θα έχουν προηγουμένως διδαχθεί με τη χρήση αντικειμένων, υλικών και βιωματικών προσεγγίσεων ανάλογα με την τάξη και το θέμα.
● Η Α΄ τάξη μπορεί να προχωρήσει κανονικά τη διδακτέα ύλη μόνο με τη χρήση αντικειμένων και τετραδίου.

ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

● Χρήση βιωματικών προσεγγίσεων και παρουσιάσεις με τη χρήση πολύμορφης έκφρασης: εξορμήσεις και καταγραφές στην αυλή του σχολείου και στη γειτονιά, κατασκευή αφίσας ανά ομάδα, επισκέψεις σε υπηρεσίες του δήμου κτλ.
● Χρήση εξωσχολικών βιβλίων που φέρνουν οι μαθητές ή υπάρχουν στη σχολική βιβλιοθήκη (φυτά, ζώα, επαγγέλματα κτλ.).
● Υλοποίηση συνθετικών εργασιών κάθε μορφής ή υλοποίηση σχεδίων εργασίας.

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ

● Χρήση του χάρτη ή σχολικού άτλαντα.
● Αξιοποίηση άλλου έντυπου υλικού: εφημερίδες, περιοδικά, ταξιδιωτικοί οδηγοί κτλ.
● Προβολή βιντεοταινιών που υπάρχουν στη σχολική βιβλιοθήκη.

ΦΥΣΙΚΑ

● Προσπάθεια για προμήθεια 4-5 σχολικών βιβλίων, τα οποία θα χρησιμοποιούνται ανά ομάδα στο πλαίσιο ομαδοσυνεργατικής διδασκαλίας
(αν και δεν είναι τελείως απαραίτητο).
● Πειραματικές προσεγγίσεις με απλά υλικά.
● Χρήση εξωσχολικών βιβλίων ανάλογα με το θέμα: ενέργεια, οικοσυστήματα, ήχος, ανθρώπινο σώμα κτλ.

ΙΣΤΟΡΙΑ

● Δαπάνη χρόνου για σύνδεση με την περσινή ιστορία κάθε τάξης.
● Αφήγηση στο κεφάλαιο της μυθολογίας στη Γ΄ τάξη χωρίς καμία απαίτηση αποστήθισης, με παράλληλη χρήση εξωσχολικών βιβλίων.
● Φειδωλή χρήση φωτοτυπίας του βασικού κειμένου του μαθήματος (ένα την εβδομάδα) με παράλληλη χρήση και άλλων πηγών σε Δ΄, Ε΄, ΣΤ΄ τάξη.

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ

● Συζητήσεις στο πνεύμα των κειμένων του σχολικού βιβλίου χωρίς καμία απαίτηση αποστήθισης.

Προσαρμοσμένο απόσπασμα από κείμενο που δημοσιεύθηκε στο http://www.esos.gr (09.09.2011) με τίτλο: «Οδηγίες κατά μάθημα για την αντιμετώπιση της καθυστερημένης αποστολής των σχολικών βιβλίων». Το είδαμε στο εκπαιδευτικό ιστολόγιο ΠΕΡΙ ΑΝΕΜΩΝ, ΥΔΑΤΩΝ ΚΑΙ ΣΧΟΛΕΙΟΥ...

Για να αγαπήσουν το βιβλίο

2011-09-10T00:20:00.002+03:00

Οι περισσότεροι γονείς πιστεύουν ότι η ανάγνωση έχει χάσει τη μάχη για
τα παιδιά που μεγαλώνουν στην εποχή της εικόνας. Ο γνωστός αμερικανός βιβλιοκριτικός Μάικλ Νόρις δε συμφωνεί.

Σύμφωνα με τον κ. Νόρις οι λιλιπούτειοι αναγνώστες χρειάζονται ελευθερία επιλογών για να μάθουν να βυθίζονται με ενθουσιασμό σε ένα καλό βιβλίο.
Στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού Τhe Βook Ρublishing Report δίνει πέντε συμβουλές στους γονείς που θέλουν να μυήσουν τα παιδιά στη χαρά της ανάγνωσης:

1. Μην κάνετε την ανάγνωση να ακούγεται σαν «αγγαρεία», σαν υποχρεωτική «εργασία». Η ενασχόληση με το βιβλίο δεν είναι θέμα «καλής» συμπεριφοράς.

2. Αφήστε το παιδί να διαλέξει μόνο του τι θα διαβάσει ανάμεσα σε βιβλία που έχετε προεπιλέξει.

3. Μην τηρείτε αυστηρά την κατηγοριοποίηση των βιβλίων ανά ηλικία.

4. Μην του λέτε τι σας άρεσε να διαβάζετε όταν ήσασταν στην ηλικία του.

5. Σταθείτε παράμερα και αφήστε το να συνεννοηθεί απευθείας με τον υπάλληλο του βιβλιοπωλείου ή της βιβλιοθήκης. «Ακόμη και αν η μαμά ή ο μπαμπάς στέκονται κοντά στο παιδί την ώρα που ο βιβλιοπώλης το ρωτάει τι
θα ήθελε να διαβάσει, εκείνο θα δώσει μια απάντηση που πιστεύει ότι θα ικανοποιήσει τους γονείς του και δε θα είναι η ίδια με εκείνη που θα έδινε αν ήταν μόνο του», λέει ο κ. Νόρις.

Το κείμενο και η εικόνα δημοσιεύθηκαν στην εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ (27.04.2010). Πρωτότυπος τίτλος: «Συμβουλές για να αγαπήσουν τα παιδιά το βιβλίο»

Γιατί να του λέτε παραμύθια

2011-09-09T23:35:00.001+03:00

Γράφει η Sofia

(ειδική παιδαγωγός, paidagwgos.blogspot.com)

«ΑΠΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ» είναι ο όρος που χρησιμοποιούν οι
ειδικοί για τα σημερινά, πιο έξυπνα, πιο «σκεπτόμενα» παιδιά, τα οποία όμως εγκαταλείπουν πρόωρα την αθωότητα της ηλικίας τους. Είναι χαρακτηριστικό, αλλά και μάλλον δυσοίωνο, το γεγονός ότι ολοένα και περισσότερα παιδιά τείνουν να συμπεριφέρονται ως ενήλικοι. Ακολουθούν και αυτά τα ερεθίσματα της εποχής μας, όπου προωθείται μια καταναγκαστική ωριμότητα, εξαιτίας της οποίας καλούνται ν’ ασχοληθούν με ένα σωρό πράγματα για να καταφέρουν να ανταποκριθούν στις σύγχρονες απαιτήσεις.

Ευτυχώς, στον αντίποδα υπάρχουν ακόμη τα παραμύθια, τα οποία μας παραπέμπουν σε παλαιότερες, πιο «αγνές» εποχές και αποτελούν πολύτιμα εργαλεία στο σωστό μεγάλωμα παιδιών.

Τι προσφέρουν τα παραμύθια

1. Εξάπτουν την παιδική φαντασία. Ένας τεράστιος κόσμος ανοίγεται μπροστά στα παιδιά. Σ’ αυτόν μπορούν να χωρέσουν νέες γνώσεις, ποικίλα ερεθίσματα, αλλά και τα περίπλοκα συναισθήματά τους.

2. Αντιπαραθέτουν το «καλό» με το «κακό». Η μάχη του πρίγκιπα με το δράκο ή του πρόβατου με το λύκο προετοιμάζει τα παιδιά για τους αγώνες που θα κληθούν να δώσουν όταν «χάσουν» την ασφάλεια που απλόχερα παρέχουν οι γονείς. Επίσης, παραδίδεται ένα μάθημα ηθικής: Στο τέλος των παραμυθιών χάνει πάντα ο «κακός». Το καλό και το σωστό συνδέονται στο παιδικό μυαλό με την ευτυχία και τη δικαίωση.

3. Περνούν το μήνυμα της αλληλεγγύης. Στα περισσότερα παραμύθια κάποιος συνεργάζεται με τον ήρωα ή την ηρωίδα. Οι πρωταγωνιστές –όσο έξυπνοι, πλούσιοι, σπουδαίοι ή δυνατοί κι αν είναι– δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να φτάσουν το στόχο τους ή να ολοκληρώσουν τον «άθλο» που έχουν να φέρουν εις πέρας, χωρίς τη μεσολάβηση ή τη συμβουλή κάποιου. Έτσι τα παιδιά μαθαίνουν από νωρίς τη σημασία που έχει η συνεργασία, η παροχή βοήθειας και συμπαράστασης προς και από τον πλησίον.

4. Είναι η φωνή της ελπίδας. Τα παραμύθια μιλούν στα παιδιά για τα προβλήματα που έχουν ν’ αντιμετωπίσουν: το φόβο, την τιμωρία, την έλλειψη αγάπης, την εγκατάλειψη, το θάνατο, τη μοναξιά. Επικεντρώνονται, ωστόσο, στο ότι μέσα απ’ όλα αυτά μπορούν να βγουν νικητές:
● Μπορούν να κινήσουν βουνά ή να περάσουν μέσα από ένα σκοτεινό δάσος...

(συμβολίζουν τις καθημερινές δοκιμασίες, αλλά και τη δυσκολία
του αποχωρισμού από την εστία της οικογένειας)

● Μπορούν να αναμετρηθούν με τέρατα...

(δίνουν σάρκα και οστά στο άγνωστο και στις παροδικές αξίες)

● Μπορούν να ξεγελάσουν πανούργες μάγισσες...

(συμβολίζουν τα φαινομενικά ανυπέρβλητα εμπόδια)

● Μπορούν να κατατροπώσουν μια άσπλαχνη μητριά...

(αντικατοπτρίζει τη σκοτεινή φύση μας)

● Μπορούν να τα βάλουν και με πονηρά ξωτικά...

(συγκεντρώνουν όλα τα παιδικά ελαττώματα)

5. Παρέχουν συμβολισμούς, ανοίγουν έναν καινούργιο, «μαγικό» κόσμο. Τα ζώα, τα φυτά, ακόμη και τ’ αντικείμενα, έχουν ζωή, δυνατότητα απόφασης και επιλογής. Ακολουθούν τις αξίες των λαών από τις απαρχές του ανθρώπινου είδους αλλά και όλα όσα έχει ανάγκη να πιστεύει καθένας από εμάς τα πρώτα χρόνια της ζωής του.

(Από το περιοδικό prevention)

Το κείμενο δημοσιεύθηκε στο ιστολόγιο ΠΕΡΙ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ (07.02.2010). Πρωτότυπος τίτλος: «5 λόγοι να του πείτε ένα παραμύθι»

Ένα πολύτιμο «εφόδιο» για τη ζωή

2011-09-07T19:54:00.002+03:00

Γράφει η Λουίζα Βογιατζή

(συμβουλευτική ψυχολόγος)

Οι διακοπές φτάνουν στο τέλος τους. Για τους περισσότερους μεγάλους έχουν ήδη τελειώσει, για τους μικρούς μένουν ακόμη λίγες μέρες για να αρχίσει το «πρόγραμμα». «Καιρός ήτανε», «τέλειωσαν τα ψέματα», «καλή η τεμπελιά, αλλά να μην την πολυσυνηθίζουν», λένε πολλοί από τους μεγάλους και σαν να δείχνουν ανακουφισμένοι που τα παιδιά ξαναμπαίνουν σε μια πιο ελεγχόμενη κατάσταση, σαν να θέλουν να τους υπενθυμίσουν ότι δεν πρέπει να παρα-αφήνονται στη χαλαρή και ελεύθερη αίσθηση των διακοπών, της «πολυτέλειας» τού «όλη μέρα παιχνίδι». Τα παιδιά πρέπει να μαθαίνουν να είναι πειθαρχημένα, να αξιοποιούν το χρόνο τους, να κάνουν πράγματα χρήσιμα, παραγωγικά, ωφέλιμα. Το μόνο που παραμένει αμφισβητήσιμο είναι η άποψη ότι όλα αυτά μπορούν να υποκαταστήσουν εκείνο που συνήθως στερούν από το παιδί: την ευκαιρία να παίξει, το χρόνο για παιχνίδι.

Τι χρειάζονται πραγματικά τα παιδιά;

Οι γονείς, που έχουν αδιαμφισβήτητα τις καλύτερες προθέσεις, θέλουν να «εξοπλίσουν» τα παιδιά τους με τον πιο πλήρη τρόπο, για να είναι έτοιμα και ικανά να αντιμετωπίσουν τη ζωή και να ευτυχήσουν. Με αυτό το σκεπτικό τα περισσότερα παιδιά τα περιμένει με την καινούργια σχολική χρονιά ένα πρόγραμμα «βαρβάτο», γεμάτο «ωφέλιμες» δραστηριότητες: σχολείο φυσικά, μαθήματα, ξένες γλώσσες, αθλητικές, καλλιτεχνικές και παιδαγωγικές δραστηριότητες. Όλα αυτά αξιολογούνται από τους γονείς ως «σοβαρά και αναγκαία», σε αντίθεση με το παιχνίδι, που θεωρείται δευτερεύουσας σημασίας, όχι ιδιαίτερα χρήσιμο, απαραίτητο μόνο για να «ξεδίνουν» λίγο τα παιδιά, και άρα «δεν έγινε και τίποτα» αν δεν τους δίνεται και τόσο συχνά η ευκαιρία να παίζουν.

Μπορεί αυτά να ακούγονται υπερβολικά και σίγουρα πολλοί γονείς θα διαμαρτυρηθούν, λέγοντας ότι τα παιδιά τους παίζουν όλη τη μέρα, ότι την ώρα που θα έπρεπε να μελετούν χάνουν την ώρα τους παίζοντας και χαζολογώντας και ότι εν πάση περιπτώσει υπάρχουν και τα Σαββατοκύριακα και οι διακοπές για να παίζουν. Και δε θα έχουν άδικο, γιατί ο ρόλος τους ως γονιών είναι να φροντίζουν για την εξασφάλιση των αναγκαίων αγαθών, για την τήρηση κανόνων και πειθαρχίας στη ζωή του παιδιού τους και να μεριμνούν για όσα αυτό χρειάζεται για να αντεπεξέλθει στις ευθύνες της μελλοντικής ενήλικης ζωής του. Δεν εμπίπτει στα παραδοσιακά καθήκοντα των γονιών να ασχολούνται με το παιχνίδι των παιδιών, παρά μόνο για να το περιορίζουν, να το ελέγχουν ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, να το παρακολουθούν ως θεατές αν έχει, π.χ., τη μορφή αγωνίσματος.

Μπορεί βέβαια να αναρωτηθεί κανείς γιατί τέτοια εμμονή με το παιχνίδι,
εφόσον όλα αυτά που κάνουν τα παιδιά αποσκοπούν στο δικό τους καλό, είναι δημιουργικά, επιμορφωτικά και τόσο καλά σχεδιασμένα, ώστε να τους προσφέρουν το μεγαλύτερο κέρδος με τον πιο ευχάριστο τρόπο. Τι άλλο χρειάζεται ένα παιδί για να αναπτυχθεί σωστά;

Το πολύτιμο παιχνίδι

O διαρκώς αυξανόμενος αριθμός παιδιών και εφήβων με ψυχικές και ψυχοσωματικές διαταραχές, μαθησιακές δυσκολίες, κινητικά προβλήματα, νευρικότητα, άγχος, επιθετικότητα δεν μπορεί παρά να μας αναγκάζει να αμφισβητούμε το πόσο καλά, ωφέλιμα και επαρκή είναι όλα αυτά, που με τόση περίσκεψη έχουν μελετηθεί και επιλεγεί για το καλό τους. Και μας κάνουν να αναρωτηθούμε μήπως ο «μεγάλος χαμένος», το ελεύθερο παιχνίδι των παιδιών, μπορεί να τους προσφέρει επίσης πάρα πολλά, και μάλιστα χωρίς «παρενέργειες».

Το παιχνίδι είναι ένα σημαντικότατο κομμάτι στη ζωή των παιδιών από τη βρεφική ηλικία έως την εποχή της ενηλικίωσης. Είναι τόσο απαραίτητο για την προσωπική και κοινωνική ολοκλήρωσή τους, για την ψυχική και σωματική τους ανάπτυξη και για τη διανοητική και αισθητική τους εξέλιξη, επειδή με το παιχνίδι ένα παιδί:

● Αποφορτίζει τις ψυχικές εντάσεις. Όταν τα παιδιά έχουν τη δυνατότητα να παίξουν με σχετική ελευθερία και χωρίς πίεση χρόνου, δημιουργούν μια κατάσταση έντασης και εγρήγορσης και βυθίζονται μέσα στη φανταστική πραγματικότητα που δημιουργούν με τέτοιο τρόπο, ώστε όλα όσα φαντάζονται, αισθάνονται, επιθυμούν εκείνη τη στιγμή να βιώνονται ως αληθινά. Ταυτόχρονα δεν παύουν ούτε στιγμή να ξέρουν ότι παίζουν και να έχουν επίγνωση των ορίων του παιχνιδιού. Αυτή είναι μια κατάσταση που, στην παιδική ηλικία τουλάχιστον, μόνο με το παιχνίδι μπορεί να επιτευχθεί και η οποία δίνει τη δυνατότητα στα παιδιά να «ξαναζήσουν» ευχάριστες και δυσάρεστες στιγμές, να ανακαλέσουν «καλά» και «κακά» συναισθήματα και να επεξεργαστούν με τον τρόπο τους όσα ζουν καθημερινά. Να τα αναπλάσουν, δηλαδή, να τα μεταφέρουν σε μια «γλώσσα» που τους είναι πιο προσιτή, να τα συνδέσουν με άλλα πράγματα που γνωρίζουν και έχουν ζήσει και με τον τρόπο τους να τα αξιολογήσουν και να τα αφομοιώσουν. H χαρά, η λύπη, ο ενθουσιασμός, η προσδοκία, η απογοήτευση, ο φόβος, ο θαυμασμός, η ζήλια, η ντροπή, η περηφάνια, όλα τα συναισθήματα που μπορεί να νιώσει ένα παιδί ξαναβιώνονται με τρόπο καθαρτικό στο παιχνίδι, ώστε να μειώνονται οι εντάσεις και να μη συσσωρεύονται.

● Αναγνωρίζει την αναγκαιότητα των κανόνων. Το παιχνίδι υπόκειται πάντα σε κάποιους κανόνες, τους οποίους το παιδί είναι υποχρεωμένο να τηρήσει για να μην το «χαλάσει». Το παιδί βρίσκεται σε μια κατάσταση όπου είτε επιλέγει μόνο του τους κανόνες είτε πειθαρχεί με τη θέλησή του σε κάποιους, επειδή θέλει να παίξει. Βιώνει δηλαδή και αναγνωρίζει «από πρώτο χέρι» την αναγκαιότητα της ύπαρξης ή της επινόησης και της τήρησης κανόνων για να πραγματοποιηθεί κάτι που το ευχαριστεί, για να γίνει αποδεκτό από μια ομάδα και για να πετύχει ένα σκοπό. Ταυτόχρονα παίρνει «μάθημα ηθικής», καθώς, στα ανταγωνιστικά τουλάχιστον παιχνίδια, είναι υποχρεωμένο να παραμείνει προσκολλημένο στους κανόνες, παρά την επιθυμία του να νικήσει.

● Αναπτύσσει συναισθηματική νοημοσύνη. Στα παιχνίδια με τους άλλους το παιδί μαθαίνει να δημιουργεί και να διατηρεί σχέσεις, να υπολογίζει και να σέβεται τους συμπαίκτες, αλλά και να υπερασπίζεται τον εαυτό του και την ανάγκη του για συντροφιά ή απομόνωση. Μαθαίνει να χτίζει και να αξιολογεί φιλίες, να εμπιστεύεται και να προστατεύει τον εαυτό του από σχέσεις που το βλάπτουν. Ζει την εμπειρία της μοιρασμένης χαράς και λύπης, την ικανοποίηση της συνεργασίας, την αίσθηση της δύναμης που δίνει το να ανήκεις σε μια ομάδα και τις υποχρεώσεις που αυτό συνεπάγεται.

● Μαθαίνει πώς να μαθαίνει. Με το παιχνίδι το παιδί φαντάζεται και δημιουργεί. Παίζοντας καλείται να επιστρατεύσει ό,τι ξέρει για να «στήσει» το παιχνίδι του, να φανταστεί πράγματα και καταστάσεις που δεν υπάρχουν, προκειμένου να το εμπλουτίσει και να του δώσει ένταση. Για να φτιάξει τον κόσμο του παιχνιδιού του πλάθει, χτίζει, παριστάνει, επινοεί, μετατρέπει. H φαντασία, χρησιμοποιώντας την έμφυτη περιέργεια και ικανότητα για μάθηση, απογειώνεται με σκοπό να γίνει το παιχνίδι πιο ελκυστικό. Ταυτόχρονα το παιδί «φέρνει στα μέτρα του» τον πραγματικό κόσμο, ανοίγει δρόμους για να τον κατανοήσει. H έντονη «δράση» της φαντασίας στο παιχνίδι των μικρών παιδιών είναι ο προάγγελος της κατανόησης και της δημιουργικής μάθησης.

● Αποκτά αυτογνωσία. Στα παιχνίδια μίμησης και μεταμφίεσης το παιδί
μπαίνει σε ρόλους ξένους προς αυτό, δοκιμάζοντας έτσι τις δυνατότητές του, αλλά και γνωρίζοντας τα όριά του. Πραγματοποιεί κρυφές ή φανερές επιθυμίες και χαίρεται κάνοντας πράγματα που δεν μπορεί να τα κάνει όταν είναι ο «αληθινός» εαυτός του και δεν προσποιείται.

● Ελέγχει το σώμα του. Σε κάποια παιχνίδια, κυρίως κινητικά, το παιδί αφήνεται στην ευχαρίστηση που προκαλεί η ακραία σωματική διέγερση: ο ίλιγγος όταν στριφογυρίζει πολύ γρήγορα, όταν πηδάει από ψηλά, φτάνει ψηλά κάνοντας κούνια, κάνει βουτιές στο νερό, σκαρφαλώνει ή κατρακυλάει επιταχύνοντας σε μια κατηφόρα. Τάσεις βίαιες και καταστροφικές εκτονώνονται ακίνδυνα στο παιχνίδι όταν το παιδί γκρεμίζει τον πύργο που έφτιαξε, ψαλιδίζει τη ζωγραφιά του, κουρεύει την κούκλα του, διαλύει ένα μηχανικό παιχνίδι για να δει πώς είναι το εσωτερικό του.

Η απαρίθμηση των θετικών συνεπειών του παιχνιδιού θα μπορούσε να συνεχιστεί: Δεν αναφερθήκαμε στην αξία του παιχνιδιού για τη σωματική ανάπτυξη, την αντίληψη του χώρου και του χρόνου, την ικανότητα για συγκέντρωση και εστίαση της προσοχής, την εμπειρία της ανιδιοτέλειας και της μη σκοπιμότητας, την αίσθηση του ρυθμού και της αρμονίας που χαρακτηρίζει ορισμένα είδη παιχνιδιού και πολλά άλλα.

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς

Ποιοι είναι, όμως, οι λόγοι που κάνουν τους γονείς συνυπεύθυνους για κάτι που «κανονικά» δε θα έπρεπε να τους απασχολεί παρά μόνο περιφερειακά; Το πρόβλημα είναι ότι οι συνθήκες της ζωής (ιδιαίτερα στις μεγάλες πόλεις, όπου ζουν και τα περισσότερα παιδιά) κάνουν τα παιδιά να εξαρτώνται από τους ενηλίκους για να μπορέσουν να παίξουν, εφόσον δεν μπορούν –παρά μόνο πολύ περιορισμένα– να κινηθούν μόνα τους στην περιοχή όπου ζουν.

Για να υπάρξει, για να δημιουργηθεί παιχνίδι, χρειάζονται
● ένα ή περισσότερα παιδιά,
● ένας χώρος προστατευμένος από κινδύνους, αλλά και από ενηλίκους που ασκούν διαρκή έλεγχο,
● χρόνος αρκετός και απερίσπαστος, τόσος ώστε να μπορεί να εξελιχθεί η δράση του παιχνιδιού και να υπάρξει κάποια κορύφωση (δηλαδή να μη μένει το παιχνίδι συνέχεια στην αρχή ή στη μέση) και, ενδεχομένως,
● κάποια παιχνίδια ή αντικείμενα που να μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως παιχνίδια, χωρίς όμως αυτά να είναι πάντοτε απαραίτητα.

Το μόνο από αυτά που διαθέτει η πλειοψηφία των παιδιών, σε βαθμό υπερβολής, είναι και το λιγότερο αναγκαίο: τα παιχνίδια.

Αυτό που μπορούν να κάνουν οι γονείς είναι να εκτιμήσουν το παιχνίδι ως κάτι απόλυτα αναγκαίο και πολύτιμο για τα παιδιά και να το αφήσουν να έχει το χώρο του και, κυρίως, το χρόνο του μέσα στο καθημερινό τους πρόγραμμα. Μπορεί η δεύτερη ή η τρίτη γλώσσα, το μάθημα πιάνου, η κολύμβηση να είναι απαραίτητα εφόδια για τα παιδιά, αλλά δεν είναι ευκαιρίες που χάνονται για πάντα αν δε γίνουν στην παιδική ηλικία. Αν δε μάθεις τάε κβον ντο στα έξι σου χρόνια, μπορείς να μάθεις στα 26 (αν το χρειαστείς), μπορείς να μάθεις κιθάρα στα 60, αν το θελήσεις, και να κολυμπάς σαν θαλασσόλυκος, έστω και αν δεν έχεις μάθει τις σωστές κινήσεις στο κολυμβητήριο. Δε θα έχεις όμως ποτέ την ευκαιρία να ξαναπαίξεις σαν παιδί, αν δεν προλάβεις να παίξεις στην παιδική σου ηλικία.

Απόσπασμα από κείμενο που δημοσιεύθηκε στο http://www.vita.gr. Πρωτότυπος τίτλος: «Να αρχίσει αγγλικά ή να το αφήσω να παίζει;»

Για να μην επηρεάζονται αρνητικά από την τηλεόραση

2011-09-07T00:10:00.001+03:00

Συνέντευξη με την Αρετή Κυπραίου

(συμβουλευτική ψυχολόγος Μ.Sc., συντονίστρια Σχολών Γονέων)

Τηλεόραση: η σύγχρονη ηλεκτρονική... νταντά;

Η αλήθεια είναι ότι η τηλεόραση είναι ένα μαγικό κουτί. Μόλις την ανοίγεις, τα παιδιά σταματάνε να γκρινιάζουν, να κλαίνε, να τρέχουν, να φωνάζουν και κάθονται ευτυχισμένα για όση ώρα κρατάει η αγαπημένη τους εκπομπή.
Φοβερή πρόκληση για το σύγχρονο γονιό, ειδικά όταν γνωρίζουμε τους ρυθμούς της ζωής... Η τηλεόραση μπορεί να μοιάζει με την ιδανική λύση στο να απασχοληθούν τα παιδιά ευχάριστα, ωστόσο τα πράγματα δεν είναι ακριβώς έτσι.

Σύμφωνα με την Αμερικανική Παιδιατρική Εταιρεία, τα παιδιά κάτω των 2 ετών δεν πρέπει να βλέπουν καθόλου τηλεόραση και τα μεγαλύτερα όχι πάνω από μισή με μία ώρα την ημέρα. Τα παιδιά που βλέπουν πολλή τηλεόραση έχουν, σύμφωνα με μελέτες, πιο επιθετική συμπεριφορά, είναι πιο ανυπάκουα, δε συγκεντρώνονται στη μελέτη τους, έχουν πιο χαμηλούς βαθμούς, είναι λιγότερο δημιουργικά, έχουν λιγότερη φαντασία, συχνά φοβούνται ότι κάτι κακό θα τους συμβεί, έχουν πιο άσχημες διατροφικές συνήθειες κτλ. Δε σημαίνει, βέβαια, ότι όλα τα παιδιά που βλέπουν τηλεόραση εμφανίζουν όλα αυτά τα συμπτώματα, αλλά ποιος γονιός θέλει για το παιδί του έστω και ένα ή δύο από αυτά;

Ωστόσο είναι απαραίτητο να «απαλλαγούμε» από την τηλεόραση; Να την απαγορέψουμε στα παιδιά μας; Και αν όχι, τι μπορούμε να κάνουμε;

Πιστεύω ότι η τηλεόραση είναι μέσα στη ζωή μας και δε χρειάζεται να την απαγορέψουμε, γιατί αυτό θα μπορούσε στη σύγχρονη πραγματικότητα να έχει άλλες αρνητικές συνέπειες για ένα παιδί. Ωστόσο, μπορούμε να ακολουθήσουμε μια σειρά από στρατηγικές που θα βοηθήσουν τα παιδιά να μην επηρεάζονται αρνητικά από αυτήν.

● Κατ’ αρχάς είναι πολύ σημαντικό να ξέρουμε τι βλέπει το παιδί και, όσο μπορούμε, να το επιλέγουμε. Να μην ανοίγουμε απλώς την τηλεόραση και να το αφήνουμε να δει ό,τι έχει. Μπορούμε να «γράφουμε» αυτά που θεωρούμε κατάλληλα παιδικά ή να τα νοικιάζουμε.

● Έχουμε συμφωνήσει από πριν πόση τηλεόραση θα δει το παιδί. Μπορούμε ακόμη να το εμπλέξουμε στη διαδικασία της απόφασης! Π.χ. «Το ξέρεις ότι η τηλεόραση βλάπτει τα ματάκια σου και ότι αν βλέπεις πολλή, θα κουραστούν. Πιστεύεις ότι μισή ώρα είναι εντάξει; Μετά μπορούμε να...» (παίξουμε το τάδε). Και συνεχίζουμε τη συζήτηση με το παιδί.

● Καθώς σίγουρα δεν μπορούμε να απαγορέψουμε σε ένα αγόρι να βλέπει Σπάιντερμαν, αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι να συζητάμε μαζί του για το παιδικό. Πώς το βλέπει, τι πιστεύει. Έτσι, από τα εκπαιδευτικά παιδικά (π.χ. Ντόρα, Νόντυ, το Εργαστήριο του Μίκυ, Μπομπ ο Μάστορας κ.ά.), το παιδί θα «κρατάει» τα θετικά και θα μπορεί να τα ενσωματώνει στη συμπεριφορά του, ενώ από τα υπόλοιπα θα κρίνει και θα αποφασίζει ποια συμπεριφορά του αγαπημένου του ήρωα είναι σωστή και ποια όχι, ποιος είναι ο «κακός» της ιστορίας, γιατί δεν πρέπει να τον μιμηθούμε, τι συνέπειες θα έχει αυτό, αν πρέπει να τον φοβόμαστε κτλ.

● Μπορούμε, επίσης, να συζητάμε και για το σκοπό των διαφημίσεων.

● Δε χρησιμοποιούμε την τηλεόραση ως έπαινο ούτε ως απειλή! Θα φαίνεται πολύ πιο ελκυστική στα παιδιά. Π.χ. δε λέμε «Αν τελειώσεις τα μαθήματά σου νωρίς, θα δεις τηλεόραση»! ή «Αν δεν κάνεις το τάδε, δε θα δεις τηλεόραση!» Το παιδί θα κάνει το συνειρμό αμέσως ότι η τηλεόραση είναι κάτι τέλειο (έβγαλα τα μαθήματα) και κατά συνέπεια θα την αποζητάει περισσότερο!

● Δεν ξεχνάμε να κλείνουμε την τηλεόραση όταν τελειώνει το παιδικό, καθώς και ότι η θέση της είναι στο σαλόνι και όχι στο παιδικό δωμάτιο.

● Προσφέρουμε ωραίες εναλλακτικές αντί της τηλεόρασης. Κατασκευές, ζωγραφική, παζλ, επιτραπέζια, νερομπογιές, μαγειρική, βόλτες, ποδήλατο, παιχνίδι με φίλους, χορό, αθλητικές δραστηριότητες κτλ.

Πώς μπορούμε να καταλάβουμε ότι το παιδί μας είναι εξαρτημένο από την τηλεόραση;

Εάν ένα παιδί ζητάει συνεχώς και επίμονα να δει τηλεόραση, αυτό δε σημαίνει απαραίτητα ότι είναι εξαρτημένο. Για να διαπιστωθεί κάτι τέτοιο, θα πρέπει να συνεκτιμηθούν πολλοί παράγοντες. Για παράδειγμα, αν τηρούνται όλα τα παραπάνω, αν το παιδί γενικά ζητάει επίμονα ό,τι θέλει και έχει μάθει ότι με τη φωνή καταφέρνουμε αυτό που θέλουμε ή αν επιδεικνύει αυτή τη συμπεριφορά μόνο στο θέμα της τηλεόρασης, σε ποια πρόσωπα του περιβάλλοντός του το ζητάει και πάρα πολλά άλλα.

Ωστόσο, αυτό είναι κάτι που εξαρτάται αποκλειστικά από αυτούς που φροντίζουν το παιδί. Εάν οι γονείς του ακολουθούν όσα αναφέραμε και, ακόμη, του προσφέρουν μια ποικιλία δραστηριοτήτων για τον ελεύθερο χρόνο του, αφιερώνουν λίγο από τον πολύτιμο χρόνο τους για να συζητήσουν μαζί του και του παρέχουν ευκαιρίες να αναπτύξει τη σκέψη και την κρίση του, τότε το παιδί δε θα εξαρτηθεί, σε καμία περίπτωση, από την τηλεόραση.

Απόσπασμα από κείμενο που δημοσιεύθηκε στην ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (14.11.2009) με την υπογραφή της Νατάσας Μπερή. Πρωτότυπος τίτλος: «Γιατί τελείωσε το παραμύθι...». Η συνέντευξη ολοκληρώνεται εδώ.

Η Χιονάτη στο δικαστήριο

2011-09-06T00:24:00.001+03:00

Ο καλός βασιλιάς, ο αυταρχικός δάσκαλος, η κακιά μάγισσα, η μοχθηρή μητριά, ο άξιος πολεμιστής, ο αγαθός παπάς. Οι παλιοί μ’ αυτά τα στερεότυπα γαλουχήθηκαν. Όμως τα κλασικά παραμύθια ασκούν ακόμη μεγάλη γοητεία στα παιδιά, αναπαράγοντας, χωρίς διάθεση αμφισβήτησης, τα κυρίαρχα μοντέλα εξουσίας. Το θέμα «Εξουσία και δύναμη στην παιδική και νεανική λογοτεχνία», που τελευταία συζητιέται έντονα διεθνώς, έχει κεντρίσει αρκετούς έλληνες μελετητές. Μια νέα έκδοση με αυτόν τον τίτλο από τις εκδόσεις Πατάκη, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, συγκέντρωσε 22 μελέτες.

Το βιβλίο ανατρέχει στην παιδική λογοτεχνία, επισημαίνοντας αγαπημένα μοτίβα που ωθούν τα παιδιά να υιοθετήσουν μια επιθυμητή κοινωνική και ιδεολογική συμπεριφορά. Στην ουσία, υποστηρίζουν οι επιμελητές της έκδοσης Δ. Αναγνωστοπούλου και Γ. Παπαντωνάκης, «οι ενήλικες είναι οι αποικιοκράτες και τα παιδιά είναι οι αποικιοκρατούμενοι».

Ατελείωτη κακοποίηση

Τα λαϊκά παραμύθια από την ηπειρωτική ή τη νησιωτική Ελλάδα δημιουργούν συχνά έκπληξη με την υπερβολή τους. Σε εκατοντάδες απ’ αυτά τα παιδιά κακοποιούνται συστηματικά από μητριά, πατριό, γονείς, πεθερούς, παππούδες, ξένους. Η μητριά κρατάει τα σκήπτρα, όμως συνήθως βάζει τρίτους να εγκληματήσουν: τη μαμή, τον υπηρέτη, τον Αράπη, τον άντρα της, έναν κυνηγό. Στο πελοποννησιακό παραμύθι «Η κόρη του βασιλιά» (μια παραλλαγή της Χιονάτης) η μητριά ζητάει ως απόδειξη του θανάτου της προγονής της «να της πάνε αίμα ένα ποτήρι να πιει» κι αλλού απαιτεί τα μάτια ή τα χέρια του κοριτσιού. Σε άλλα παραμύθια (που θυμίζουν παραλλαγές του «Χάνσελ και Γκρέτελ») απάνθρωπη εμφανίζεται η ίδια η μάνα, που εγκαταλείπει τα παιδιά της, ενώ σε κάποια οι γονείς δε διστάζουν να τα σφάξουν.

Τα παιδιά υφίστανται κάθε είδους σωματική βία (ξύλο με βέργα, κρέμασμα από το φράχτη, δηλητηρίαση, σφάξιμο και πέταμα μέσα στο φούρνο κτλ.) αλλά και λεκτική ή άλλη (φωνές, απειλές, απομόνωση, κατάρα, μάγεμα, εκδίωξη από το σπίτι, πώλησή τους). Σε κάποια παραμύθια τα παιδιά υφίστανται μέχρι και σεξουαλική κακοποίηση: ο πατέρας παντρεύεται την κόρη του, ο παπάς ή ο δάσκαλος επιθυμεί το κορίτσι –όμως συνήθως η κόρη ξεφεύγει και διατηρεί αλώβητη την αθωότητά της.

Κι αν όλα αυτά τα βίαια σας φαίνονται ξεπερασμένα, τα σημερινά στοιχεία
είναι αφοπλιστικά: το 65,5% των γονέων κάνει χρήση σωματικής βίας εις βάρος των παιδιών του, οι περιπτώσεις αιμομιξίας είναι συχνές και βέβαια στο διαδίκτυο ανθεί η παιδική πορνογραφία. Σύμφωνα με κάποιους, οι θάνατοι και τα εγκλήματα στα παραμύθια συμβολίζουν την έκφραση κάποιας εσώτερης επιθυμίας. Μια κυρίαρχη άποψη άλλωστε είναι πως τα παραμύθια βοηθούν τα παιδιά να εξοικειώνονται με τη σκληρή πραγματικότητα.

Στο κεφάλαιο «Εγκλήματα, αδικήματα και αδικοπραξίες σε δημοφιλή λαϊκά παραμύθια» οι μελετητές εντοπίζουν τα αδικήματα που διαπράττουν οι γνωστότεροι ήρωες των κλασικών παραμυθιών και μας λένε τι ποινές επισείουν αυτά σύμφωνα με το σημερινό ποινικό κώδικα. Έτσι, στην «Κοκκινοσκουφίτσα» η καταβρόχθιση της γιαγιάς από τον κακό λύκο θεωρείται ανθρωποκτονία από πρόθεση και ισοδυναμεί με ισόβια κάθειρξη, ενώ η εισβολή της Χιονάτης στο σπίτι των επτά νάνων θεωρείται διατάραξη οικιακής ειρήνης που τιμωρείται με φυλάκιση ενός έτους! Όταν πάντως η Γκρέτελ σκοτώνει την κακιά μάγισσα, η πράξη θεωρείται νόμιμη άμυνα και δεν τιμωρείται.

Τα στερεότυπα ανατρέπονται

Τη δεκαετία του ’60 σε Ευρώπη και Αμερική αρχίζουν να κυκλοφορούν βιβλία που αμφισβητούν τους κοινωνικά προκαθορισμένους ρόλους, αξιολογούν την ωριμότητα και την αυθεντία των γονιών, αμφισβητούν τις εξουσιαστικές σχέσεις μεταξύ παιδιών και γονιών και επανεξετάζουν τους «νόμους» που διέπουν την καθημερινότητα των παιδιών: από τα γλωσσικά πρότυπα μέχρι τα ωράρια ύπνου και φαγητού και τα πρότυπα υγιεινής και καθαριότητας.

Ένα πιο πρόσφατο παράδειγμα στα καθ’ ημάς είναι ο «Τράγος και τα εφτά λυκάκια» της Ρένας Ρώσση-Ζαΐρη, διασκευή του γνωστού παραμυθιού των Γκριμ «Ο λύκος και τα επτά κατσικάκια». Ως γνωστόν, στο κλασικό παραμύθι τα κατσικάκια τιμωρούνται (τα τρώει ο κακός λύκος), γιατί δε συμμορφώθηκαν στην εντολή της μαμάς να μην ανοίξουν την πόρτα. Και βέβαια, το ήμερο ζώο είναι καλό, ενώ το άγριο κακό. Όμως στον «Τράγο» τα στερεότυπα ανατρέπονται –κάτι που συναντάμε και στα «Τρία μικρά λυκάκια» του Ευγένιου Τριβιζά. Το κακό, λένε αυτοί, μπορεί να προέλθει και από το οικείο...
Άλλωστε η οικολογία έχει εισβάλει στα σύγχρονα παραμύθια: εδώ είναι ο λύκος και όχι η Κοκκινοσκουφίτσα που κινδυνεύει με αφανισμό...

Η Άλκη Ζέη, στο μυθιστόρημά της «Ο ψεύτης παππούς» (2007), περνάει αντιεξουσιαστικά πρότυπα και αντικομφορμιστικές θέσεις, παρουσιάζοντας έναν αντισυμβατικό παππού που καταλύει τα όρια του καθωσπρεπισμού και παρωδεί τον ίδιο του τον εαυτό. Η Ζωρζ Σαρή στα «Γενέθλια» μιλάει για τη δικτατορία υπό το πρίσμα ενός εννιάχρονου κοριτσιού που αντιλαμβάνεται τη χούντα μέσα από μικρά καθημερινά πράγματα.

Η νεότερη παιδική λογοτεχνία αρχίζει να ξανακοιτά και την ιστορία: χαρακτη-ριστικό παράδειγμα το «Αγόρι με τη ριγέ πιτζάμα» του Τζον Μπόιν με ήρωα ένα μικρό Γερμανό, γιο ναζιστή. Δίνει μια νέα οπτική σε ένα «δύσκολο» θέμα όπως αυτό των στρατοπέδων συγκέντρωσης, που νωρίτερα παρουσιαζόταν αυστηρά και μόνο από τη σκοπιά των θυμάτων.

Όσο για τον Ευγένιο Τριβιζά, εμφανίζεται ως ο βασικός εκπρόσωπος της ανατροπής των γνωστών στερεοτύπων στην Ελλάδα. Σε δύο μάλιστα βιβλία του («Τα μαγικά μαξιλάρια» και «Η τελευταία μαύρη γάτα») καταφέρνει να περάσει στα παιδιά μια δυσνόητη έννοια: αυτή του ολοκληρωτισμού ως πολιτικού συστήματος. Περιγράφοντας τη γενοκτονία μαύρων γάτων, ουσιαστικά περιγράφει τις βασικές αρχές της μισαλλοδοξίας, του ρατσισμού και του φασισμού: σιγά σιγά οι ίδιοι οι γάτοι άλλου χρώματος, από φόβο, αρχίζουν να γίνονται δειλοί καταδότες που σκοτώνουν τους παλιούς συντρόφους τους με τη δικαιολογία του χρώματός τους και με τη φρούδα ελπίδα ότι αυτούς δε θα τους πειράξει κανείς...

Το κείμενο δημοσιεύθηκε στο ένθετο «Επτά» της ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑΣ (20.02.2011) με την υπογραφή της Ευάννας Βενάρδου και τον ίδιο τίτλο.

Δέκα ιδέες για την πρώτη μέρα στο σχολείο

2011-09-05T19:57:00.001+03:00

Γράφει η Sofia

(ειδική παιδαγωγός, paidagwgos.blogspot.com)

Η πρώτη μέρα στο σχολείο προκαλεί άγχος σε πολλά παιδιά. Ειδικά για τα πρωτάκια του δημοτικού αλλά και τα πρωτάκια του γυμνασίου είναι μια μέρα που μπορεί να προκαλέσει αγωνία και έντονο άγχος. Θυμάμαι τη δική μου πρώτη μέρα στο γυμνάσιο. Όλα μου φαίνονταν τόσο άγνωστα, περίεργα και διαφορετικά. Είχα τόσο άγχος που δεν ξέρω πόσες –λίγες– ώρες κοιμήθηκα το προηγούμενο βράδυ. Μόλις βέβαια μπήκαμε στην τάξη και είδα τους παλιούς μου φίλους, ηρέμησα…

Κάθε παιδί θέλει κάποια προετοιμασία όσον αφορά την έναρξη του σχολείου. Και φυσικά, όταν μιλάμε για πρωτάκι δημοτικού, εκεί τα πράγματα είναι πιο σοβαρά. Πρέπει να προετοιμάσετε το μικρό σας για το σχολείο.

Να μερικές ιδέες για το τι μπορείτε να κάνετε:

1. Επισκεφθείτε μαζί του το σχολείο κάποια μέρα πριν ανοίξει, για να δει έστω και απέξω το χώρο. Όσο ασήμαντο κι αν σας φαίνεται, το να ξέρει εκ των προτέρων ένα τουλάχιστον από τα καινούρια πράγματα που έχει να αντιμετωπίσει, το χώρο, θα το βοηθήσει να προσαρμοστεί ευκολότερα.

2. Διαλέξτε μαζί τα σχολικά είδη και τα ρούχα που θα φορέσει.

3. Την πρώτη μέρα καλό θα ήταν να το συνοδεύσετε στο σχολείο εσείς (ή, αν δεν μπορείτε, κάποιο άλλο στενό σας πρόσωπο, με το οποίο αισθάνεται άνετα) και να μείνετε για λίγο στο προαύλιο. Η παρουσία σας εκεί θα το ανακουφίσει, καθώς δε θα αισθάνεται μόνο του, τουλάχιστον τα πρώτα λεπτά επαφής με το καινούριο περιβάλλον. Προσέξτε, όμως, να μην το παρακάνετε και μείνετε περισσότερο ή το συνοδεύετε κάθε μέρα. Ο σκοπός είναι να του δώσετε θάρρος στην αρχή για να αισθάνεται στη συνέχεια άνετα να πηγαίνει μόνο του. Η συνεχής παρουσία σας εκεί θα έχει το αντίθετο αποτέλεσμα: την πρώτη μέρα που θα χρειαστεί να εμφανιστεί μόνο του στο προαύλιο θα είναι σαν να πηγαίνει πρώτη φορά στο σχολείο.

4. Εξηγήστε του αναλυτικά τι θα κάνει εκεί, τι θα έχει να αντιμετωπίσει, ώστε
να είναι προετοιμασμένο. Μεταδώστε του ενθουσιασμό, κινήστε του την περιέργεια, δώστε του κίνητρα για το σχολείο, τονίζοντας τα θετικά: πείτε του για τους καινούριους φίλους που θα γνωρίσει, για τα παιχνίδια που θα παίξει, για τα πράγματα που θα μάθει και πώς θα του χρησιμεύσουν σε πρακτικό επίπεδο (ότι θα μπορεί π.χ. να διαβάζει τα «γράμματα», τους υπότιτλους,
στα παιδικά και τις ταινίες για να τα βλέπει μόνο του, χωρίς τη βοήθειά σας), μιλήστε με καλά λόγια για το δάσκαλο κτλ.

5. Μην υποτιμάτε τους φόβους του και μην του δείξετε σε καμία περίπτωση ότι σας φαίνονται ασήμαντοι. Σ’ εκείνο φαίνονται τεράστιοι –όπως ακριβώς και σε εσάς οι δικοί σας.

6. Μιλήστε του για τους δικούς σας φόβους την πρώτη μέρα στο σχολείο και πώς τους ξεπεράσατε. Μπορείτε, για παράδειγμα, να του διηγηθείτε πώς γνωρίσατε την πρώτη σας φίλη ή φίλο στο προαύλιο του σχολείου και πώς γυρίσατε μετά την πρώτη μέρα χαρούμενοι στο σπίτι.

7. Υποθέστε τι μπορεί να φοβάται και συζητήστε το. Πείτε του, για παράδειγμα, ότι τα μαθήματά του δε θα είναι δύσκολα και ότι είστε βέβαιοι πως θα τα πάει περίφημα σε όλα (μην επιμείνετε πολύ στο τελευταίο, για να μην του δημιουργήσετε πρόσθετο άγχος με τις δικές σας, υψηλές απαιτήσεις).
Σχεδιάστε μαζί του πώς θα αντιμετωπίσει όσα φοβάται: πώς θα προσεγγίσει τα άλλα παιδιά, πώς θα μιλήσει στο δάσκαλο, πώς θα το βοηθάτε στο διάβασμα αν δυσκολευτεί σε κάτι.

8. Δώστε παράδειγμα κάποιου άλλου παιδιού που γνωρίζει και συμπαθεί (π.χ. μεγαλύτερου φίλου ή ξαδέρφου) και αναφέρετε πώς εκείνο ξεπέρασε τους φόβους του ή πώς πέρασε την πρώτη μέρα στο σχολείο. Μην μπείτε, όμως, σε συγκρίσεις του τύπου «εκείνος δε φοβόταν καθόλου» ή «ανυπομονούσε να πάει στο σχολείο», γιατί θα το κάνετε να αισθανθεί άσχημα.

9. Φτιάξτε μια ιστορία με τον αγαπημένο του ήρωα στην ίδια κατάσταση. Κάντε την αστεία, με μια δόση ηρωισμού αν ο ήρωας έχει υπερφυσικές δυνάμεις, και βεβαιωθείτε ότι τελειώνει με πολλούς καινούριους φίλους γύρω από τον πρωταγωνιστή.

10. Καταπολεμήστε τους δικούς σας φόβους και το άγχος του αποχωρισμού. Αν δει εσάς ανήσυχους ή αγχωμένους, θα θεωρήσει το φόβο του δικαιολογημένο και δε θα κάνει καμία προσπάθεια να τον αντιμετωπίσει. Μην το αφήσετε να πιστέψει ότι μπορεί να του συμβεί κάτι κακό αν απομακρυνθεί από κοντά σας.

Απόσπασμα από κείμενο που δημοσιεύθηκε στο ιστολόγιο ΠΕΡΙ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ (27.08.2010). Πρωτότυπος τίτλος: «Πρώτη μέρα στο σχολείο: Βοηθήστε το να το δει θετικά»

Καλλιεργημένοι διδάσκοντες

2011-09-05T17:10:00.001+03:00

Γράφει ο Χρίστος Στεργ. Μπελλές

(συγγραφέας, πανεπιστημιακός)

Καλός είναι –σύμφωνα με το χαλκέντερο καθηγητή Χρίστο Τσολάκη– ο δάσκαλος εκείνος που διδάσκει στο μαθητή:
● Πώς να μαθαίνει ουσιαστικά και όχι να παπαγαλίζει, να σερβίρει μασημένη τροφή. Η Ιστορία, για παράδειγμα, βασικός πυλώνας της παιδείας, αποτελεί το πλέον απεχθές, λόγω παπαγαλίας, μάθημα.
● Πώς να δημιουργεί. Η δημιουργικότητα αποτελεί βασικό θεμέλιο λίθο δόμησης ενός σχολείου.
● Πώς να χαίρεται τη δημιουργία του. Ο Νεοέλληνας δε χαίρεται, δεν απολαμβάνει τη δημιουργία του αλλά την αργία του.
● Πώς, τέλος, να συνδημιουργεί.

Και όλα αυτά σεβόμενος τους «προγόνους», δηλαδή τη φύση, την παράδοση, την ιστορία, τον πολιτισμό, τα μνημεία, τις πηγές, τους μύθους, τα παραμύθια. Αυτά που εν συντομία αποκαλούμε ανθρώπινες ρίζες.

Αν κάποιος γνωρίζει καλά μαθηματικά, φυσική, χημεία, δε σημαίνει απαραίτητα πως είναι και καλός καθηγητής. Και τούτο είναι πολύ κακό, γιατί έχει να κάνει με παιδιά, με άγουρες, ακατέργαστες, ασπαίρουσες ψυχές. Εδώ η ευθύνη βαρύνει κυρίως την πολιτεία, το αρμόδιο υπουργείο, και έχει να κάνει με την ποιότητα, την ουσία, τον προσανατολισμό, τη σκοπιμότητα της επιμόρφωσης που προσφέρει στους παραπάνω καθηγητές.

Βιώνουμε το τραγελαφικό φαινόμενο να επιμορφώνουμε, χάριν παραδείγματος, το μαθηματικό να γίνει καλύτερος στα μαθηματικά (του μαθαίνουμε, δηλαδή, πράγματα πάνω στην επιστήμη του), κάτι που είναι σίγουρα έξω από το ρόλο και το στόχο της επιμόρφωσης. Αντί να του μαθαίνουμε, δηλαδή, να αγαπήσει το λειτούργημά του, να χαίρεται το καινούριο, να αποκτήσει συνείδηση της ευθύνης και της αποστολής που έχει ως πολίτης, και προπαντός ως δάσκαλος, ο οποίος –εκών άκων– διδάσκει, διαπαιδαγωγεί, αποτελεί πρότυπο.
● Να μάθει πως δεν μπορεί, δεν του επιτρέπεται, να υποτιμά νοημοσύνες, να κάνει κατάχρηση «εξουσίας» (έκφραση βαθιάς ανθρώπινης παρόρμησης) ή να διεξάγει «αντικαπνιστικό αγώνα» με το τσιγάρο στο στόμα!
● Να εμπεδώσει πως η διδασκαλία είναι, κυρίως, δημιουργία, επικοινωνία (δάσκαλος-μαθητής) και πως, όταν διδάσκει, βρίσκεται «επί ξυρού ακμής», αφού το μεγάλο στοίχημα είναι να κερδίσεις τα καθαρά μάτια των μαθητών και να περάσεις αλώβητος απ’ την αλάνθαστη κρησάρα τους, το αισθητήριό τους.
● Να γνωρίζει, βαθιά μέσα του, πως το πνεύμα του παιδιού για να αποδώσει χρειάζεται τάξη, πειθαρχία, εργατικότητα (έννοιες που δεν εγγίζουν όρια συστημικού αυταρχισμού και χειραγώγησης) και πως αναγκαία και απαραίτητη θρυαλλίδα, για να πάρουν τα μυαλά του φωτιά, δεν είναι άλλη από την αμφισβήτηση, την αμφιβολία, τη διαφωνία, την περιέργεια, την υποψία, την ανησυχία, ακόμα κι αυτή την άρνηση.

Δε θα υπάρξει δρόμος, δε θα υπάρξει οδός, για επιστροφή «οίκαδε», αν δεν ποτίσει τα μύχια της ψυχής με το νάμα των παρακαταθηκών των μεγάλων σκαπανέων της εκπαίδευσης, αν δεν τα φωτίσει με το πρωτοπόρο, ριζοσπαστικό, ζείδωρο, αΐδιο φως τους. Ας απολαύσουμε το άρωμα, το χρώμα, τον πηλό, που ο πρωτομάστορας και τελευταίος των Μοϊκανών, ο μεγάλος δάσκαλος Χρίστος Τσολάκης, πλάθει τον «ιδανικό δάσκαλό» του: «Τρεις οι κύριες ιδιότητες του Δασκάλου. Να ξέρει το γνωστικό αντικείμενο, να διαθέτει παιδεία (κουλτούρα, καλλιέργεια), να αγαπά τα παιδιά. Αν αγαπά τα παιδιά και έχει παιδεία, ακόμα και κανένα παιδαγωγικό βιβλίο να μην έχει διαβάσει, θα κάνει “δουλειά”». «Είναι αμαρτία να λειτουργείς χωρίς αγάπη στον έρωτα, τη δουλειά, τη ζωή την ίδια», υποστηρίζει ο εξίσου μεγάλος, χαλκέντερος δάσκαλος, ο Μανώλης Κριαράς.

ΥΓ.: Άλλο παιδεία, άλλο εκπαίδευση. Η παιδεία είναι ο καρπός της εκπαίδευσης, είναι η πνευματική και ηθική αγωγή. Η παιδεία δεν αποτελεί αποκλειστικό προνόμιο των εγγραμμάτων. Αναρίθμητοι οι χωρίς παιδεία «εγγράμματοι».

Απόσπασμα από κείμενο που δημοσιεύθηκε στην ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (04.09.2011) με τον ίδιο τίτλο.

Αριθμός μαθητών ανά τάξη ή τμήμα τάξης

2011-09-04T23:28:00.002+03:00

Απόφαση του Υπουργείου Παιδείας

Η οργανικότητα των δημοτικών σχολείων προσδιορίζεται από την αναλογία
● 15 μαθητών προς ένα δάσκαλο για τα μονοθέσια, διθέσια και τριθέσια και
● 25 μαθητών προς ένα δάσκαλο για τα μεγαλύτερα σχολεία.

Μαθητές	Δάσκαλοι	Οργανικότητα
10-15 16-30 31-45 46-100 101-125 126-150 151-175 176-200 201-225 226-250 251-275 276-300	1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12	μονοθέσιο διθέσιο τριθέσιο τετραθέσιο πενταθέσιο εξαθέσιο επταθέσιο οκταθέσιο εννιαθέσιο δεκαθέσιο ενδεκαθέσιο δωδεκαθέσιο

Η ισχύς της παρούσης αρχίζει από το σχολικό έτος 2006-2007.

Απόσπασμα από την υπ’ αριθμ. Φ.3/897/97652/Γ1/25.09.2006 απόφαση που δημοσιεύ-θηκε στο ΦΕΚ 1507 Β΄/13.10.2006 με τίτλο: «Αριθμός μαθητών ανά τάξη ή τμήμα τάξης στο δημοτικό σχολείο»

Η είσοδος του παιδιού στο σχολείο

2011-09-04T22:57:00.001+03:00

Γράφει η Αποστολία Ντέκοβα

(κλινική ψυχολόγος)

Η είσοδος του παιδιού στο σχολείο είναι ένα χαρμόσυνο γεγονός, αλλά συχνά αντιμετωπίζεται με δισταγμό, φόβο, ανησυχία και άγχος τόσο από την πλευρά του παιδιού όσο και των γονιών. Το παιδί καλείται να απομακρυνθεί από τη θαλπωρή της οικογένειάς του και να αντεπεξέλθει μόνο του σε νέες καταστάσεις. Οι γονείς, από την άλλη πλευρά, ανησυχούν αν το παιδί τους θα έχει επαρκή φροντίδα και προσοχή στο σχολείο, αλλά ταυτόχρονα έρχονται σε επαφή, συνειδητά ή ασυνείδητα, με τις δικές τους εμπειρίες αποχωρισμού από την οικογένειά τους. Το άγχος το οποίο βιώνουν συχνά μεταφέρεται στο παιδί, με αποτέλεσμα να δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος.

Είναι σύνηθες φαινόμενο το παιδί τις πρώτες μέρες να αρνείται να αποχωριστεί τους γονείς του ή τα άτομα που το φροντίζουν και να πάει στο σχολείο. Αυτή η άρνηση εκφράζεται με ποικίλες αντιδράσεις: ντροπαλότητα, συστολή, ονυχοφαγία, τικ, έντονο κλάμα που μπορεί να συνοδεύεται και από σωματικές ενοχλήσεις (κοιλιακό άλγος, πόνους στο στομάχι, πονοκεφάλους, εμετούς κ.ά.), επαναλαμβανόμενοι εφιάλτες, αϋπνία, υπερβολική ανησυχία ότι κάτι κακό θα πάθουν οι γονείς του ή εκείνο, διατροφικές διαταραχές, παλινδρόμηση σε προηγούμενες συνήθειες (π.χ. ενούρηση ή εγκόπριση), άρνηση να κοιμηθεί μόνο του κ.ά. Στις περισσότερες περιπτώσεις τα συμπτώματα αυτά υποχωρούν όταν το παιδί προσαρμοστεί ικανοποιητικά στο νέο περιβάλλον.

Η άμεση προσαρμογή του παιδιού στο σχολικό πλαίσιο εξαρτάται από την προσωπικότητά, τη σωματική και ψυχική του υγεία, την κοινωνικότητά του και φυσικά από τη στάση του οικογενειακού περιβάλλοντος. Σε περίπτωση που η άρνηση για το σχολείο εμμένει και δε μειωθεί σε σύντομο χρονικό διάστημα, οι γονείς θα χρειαστεί να απευθυνθούν σε κάποιον ειδικό ψυχικής υγείας. Η έγκαιρη αντιμετώπιση θα το βοηθήσει να αναπτύξει μια υγιή προσωπικότητα, απαλλαγμένη από φόβους.

Συμβουλές για τους γονείς

● Ο πρωινός αποχαιρετισμός θα πρέπει να είναι ζεστός, τρυφερός, ευχάριστος, ακόμη και όταν το παιδί παραπονιέται για σωματικούς πόνους. Τέτοιες περιπτώσεις θα πρέπει αντιμετωπίζονται με ψυχραιμία, αποφασιστικότητα και σταθερότητα, αποφεύγοντας τον πειρασμό να αφήσουν το παιδί να παραμείνει στο σπίτι.

● Ο διάλογος παιδιού-γονιού είναι ιδιαίτερα ωφέλιμος, διότι παρέχεται η δυνατότητα στο παιδί να επεξεργαστεί το φόβο και τα αρνητικά του συναισθήματα.

● Η ένταξη στο σχολικό πλαίσιο δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως τιμωρία ή εγκατάλειψη άλλα ως μια εμπειρία αυτονομίας και ωρίμανσης της προσωπικότητας, απαλλαγμένη από φόβους και αναστολές.

● Οι γονείς θα χρειαστεί να επιδείξουν εμπιστοσύνη στις ικανότητες του παιδιού και να πιστέψουν ότι θα μπορέσει να αντεπεξέλθει μόνο του.

● Η επαφή με το σχολείο και με το δάσκαλο είναι ζωτικής σημασίας. Μέσω του δασκάλου ο γονιός έχει τη δυνατότητα να ενημερώνεται για την καθημερινή εξέλιξη του παιδιού ή για τυχόν προβλήματα που μπορεί να αντιμετωπίζει. Αν για κάποιο λόγο ο γονιός δεν είναι ευχαριστημένος με το δάσκαλο, δε θα πρέπει να εκφράσει τη δυσαρέσκειά του μπροστά στο παιδί. Αυτή η αρνητική προδιάθεση θα επηρεάσει και το ίδιο, με αποτέλεσμα να μην αισθάνεται ασφάλεια στο νέο περιβάλλον.

Το κείμενο δημοσιεύθηκε στο http://www.healthview.gr (13.09.2010). Πρωτότυπος τίτλος: «Η πρώτη μέρα στο σχολείο»

Τα SOS πριν από το πρώτο κουδούνι

2011-09-03T00:06:00.001+03:00

Η σωστή προετοιμασία του παιδιού είναι το «κλειδί» για την καλή προσαρμογή του στο σχολείο και μια επιτυχημένη σχολική χρονιά.

Η καθηγήτρια Παιδιατρικής

Το παιδί πρέπει να είναι πανέτοιμο τουλάχιστον δύο εικοσιτετράωρα πριν χτυπήσει το σχολικό κουδούνι. Αυτό τονίζει η επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών Πόπη Αναστασέα-Βλάχου και εξηγεί: «Εάν είστε ακόμη σε διακοπές, θα πρέπει να επιστρέψετε λίγες μέρες νωρίτερα και όχι την προηγουμένη της έναρξης του σχολείου. Επίσης, θα πρέπει να αρχίσετε σιγά σιγά να προσαρμόζετε τα ωράρια ύπνου του παιδιού σε εκείνα της σχολικής χρονιάς, π.χ. πηγαίνοντάς το στο κρεβάτι μία ώρα πιο νωρίς κάθε βράδυ».

Παράλληλα, θα πρέπει να ασχοληθείτε έγκαιρα με τις απαραίτητες ιατρικές εξετάσεις. «Να ελέγξετε το βιβλιάριο του παιδιού για να δείτε ποια εμβόλια πρέπει να κάνει», συνιστά η κ. Βλάχου. «Εάν το παιδί πηγαίνει για πρώτη φορά στο σχολείο, πρέπει να το πάτε στους ειδικούς γιατρούς για τον έλεγχο της όρασης και της ακοής του. Εάν πρόκειται να ασχοληθεί με κάποιο άθλημα, είναι αναγκαία και η καρδιολογική εξέταση».

Μην ξεχνάτε ποτέ πόσο σημαντικό είναι για την καλή απόδοση ένα καλό
πρωινό. Πρέπει να περιλαμβάνει γάλα, γιαούρτι ή τυρί, ψωμί με μέλι ή σπιτική μαρμελάδα και φρέσκο χυμό ή φρούτο.

Η καθηγήτρια Σχολικής Ψυχολογίας

«Οι γονείς πρέπει πρώτα απ’ όλα να βοηθήσουν τα παιδιά να οργανωθούν για το σχολείο, όχι μόνο την πρώτη μέρα, αλλά τον πρώτο καιρό», τονίζει η καθηγήτρια Σχολικής Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών Φρόσω Μόττη-Στεφανίδη. «Από τη σχολική τσάντα (που είναι σημαντικό κομμάτι αυτής της οργάνωσης) έως τη μελέτη στο σπίτι. Ένα δυο μήνες μετά την έναρξη της χρονιάς πρέπει να επισκεφθούν το σχολείο για να ενημερωθούν για το παιδί, αλλά και να βοηθήσουν το δάσκαλο να το καταλάβει. Καλό είναι επίσης να προσκαλέσουν ύστερα από μια δυο βδομάδες μερικά παιδιά από το σχολείο στο σπίτι, ώστε να υπάρχει μια κοινωνική αλληλεπίδραση. Τέλος, είναι απαραίτητο να βρίσκεται όλη η οικογένεια μαζί στο σπίτι μια φορά την ημέρα για ένα γεύμα, κατά τη διάρκεια του οποίου οι γονείς θα ακούν το παιδί για τη ζωή του στο σχολείο, ώστε να βρίσκουν λύσεις στα προβλήματα προτού αυτά εδραιωθούν».

Τα λάθη που κάνουν συνήθως οι γονείς, όπως επισημαίνει η κ. Μόττη, είναι τα εξής:
● Πιέζουν το παιδί να ανταποκριθεί αμέσως στις υποχρεώσεις του στο σχολείο, ενώ χρειάζεται μια σταδιακή προσαρμογή.
● Δεν καταλαβαίνουν ότι κάθε παιδί είναι διαφορετικό και ότι η βοήθεια που χρειάζεται να του δώσουν είναι ανάλογη με την ηλικία, την προσωπικότητα και τις προηγούμενες εμπειρίες του.

Ειδικότερες οδηγίες

Η Αμερικανική Εταιρεία Παιδιατρικής δίνει στους γονείς τις εξής συμβουλές:

Η πρώτη μέρα
Για να κάνετε ευκολότερη την πρώτη μέρα στο σχολείο, θυμίστε στο παιδί σας ότι δεν είναι ο μόνος μαθητής που θα αισθάνεται λίγο δύσκολα.
● Τονίστε του τις θετικές όψεις της έναρξης του σχολείου, όπως π.χ. ότι θα δει όλους τους παλιούς του φίλους και θα συναντήσει καινούργιους. Ανανεώστε τις θετικές μνήμες παλαιότερων ετών στο σχολείο ή στο νηπιαγωγείο.
● Αναζητήστε ένα άλλο παιδί από τη γειτονιά που πάει στο ίδιο σχολείο για να πάνε μαζί.
● Περπατήστε μαζί του ή πηγαίνετέ το την πρώτη μέρα ώς το σχολείο με το αυτοκίνητο, εάν αισθάνεστε ότι το παιδί το θέλει.

Η σωστή τσάντα
● Διαλέξτε μια τσάντα πλάτης, με φαρδείς και παχείς ιμάντες ώμου.
● Βοηθήστε το παιδί να οργανώσει το γέμισμα της τσάντας, χρησιμοποιώντας όλα τα διαμερίσματά της. Μάθετέ του να βάζει τα βαριά βιβλία πιο κοντά στο κέντρο της πλάτης.
● Η τσάντα δεν πρέπει να ζυγίζει ποτέ παραπάνω από το 10%-20% του σωματικού βάρους του.
● Μάθετε στο παιδί να χρησιμοποιεί πάντα και τους δύο ιμάντες ώμου (η ανάρτηση από τον έναν ώμο κουράζει τους μυς).
● Αν το παιδί μεταφέρει πολλά βιβλία, αγοράστε του μια τσάντα πλάτης με ροδάκια, εφόσον το σχολείο το επιτρέπει.

Στο δρόμο προς το σχολείο
● Αν το σχολικό λεωφορείο έχει ζώνες ασφαλείας, βεβαιωθείτε ότι το παιδί τις χρησιμοποιεί πάντα. Αν δεν έχει, ζητήστε από το σχολείο να φροντίσει για την τοποθέτησή τους.
● Μάθετε στο παιδί να περιμένει να σταματήσει το σχολικό πριν το πλησιάσει, καθώς και να μην κινείται γύρω από το λεωφορείο.
● Βεβαιωθείτε ότι το σχολικό παίρνει το παιδί από μέρος με ασφαλή πρόσβαση, τόσο στο σπίτι όσο και στο σχολείο.
● Εάν πηγαίνετε το παιδί στο σχολείο με το αυτοκίνητό σας, φροντίστε να φορά πάντα ζώνη ασφαλείας κατάλληλη για την ηλικία του.
● Εάν το παιδί είναι μεγάλο και πηγαίνει με τα πόδια, βρείτε την πιο ασφαλή διαδρομή και θυμίστε του να περιμένει πάντα να αδειάζει ο δρόμος από αυτοκίνητα πριν τον περάσει.

Οι συνήθειες μελέτης
● Δημιουργήστε στο σπίτι περιβάλλον ευνοϊκό για μελέτη χωρίς θόρυβο, λογομαχίες κ.ά.
● Διαμορφώστε (τουλάχιστον για τους μεγαλύτερους μαθητές) ένα μόνιμο χώρο μελέτης στο δωμάτιό τους ή σε άλλο ήσυχο μέρος του σπιτιού.
● Να βάζετε ως κανόνα ότι η τηλεόραση δεν πρέπει να είναι ποτέ ανοικτή κατά την ώρα της μελέτης.
● Προσπαθήστε να είστε διαθέσιμοι για να απαντάτε στις ερωτήσεις τους και να προσφέρετε βοήθεια· ποτέ όμως μην κάνετε τη δουλειά τους.

Απόσπασμα από κείμενο που δημοσιεύθηκε στο ένθετο «Υγεία» της εφημερίδας ΤΑ ΝΕΑ (01.09.2011) με την υπογραφή της Μαίρης Κατσανοπούλου και τον ίδιο τίτλο.

Όλοι μαζί για τον Κίκο!

2011-09-02T01:12:00.005+03:00

Ο Κίκο είναι κάθε μικρό παιδί που χρειάζεται την προστασία των μεγάλων για να μεγαλώσει ομαλά, να γνωρίσει τις ομορφιές της ζωής και να αναπτύξει στο έπακρο τις ικανότητες και τις ιδιαίτερες κλίσεις του.

Ένα ευαίσθητο ιστολόγιο, «Το χαμομηλάκι», οπτικοποίησε τη μικρή ιστορία που παρουσιάσαμε προ καιρού και έφτιαξε ένα πολύ ωραίο, τρυφερό βιντεάκι. Ευαίσθητοι, επίσης, συμπολίτες, που νοιάζονται για τον Κίκο, αναπαρήγαγαν τη σχετική ανάρτηση, διαδίδοντας το μήνυμά της.

Για τη συνεργασία αυτή νιώθω πολλά,

αλλά θα γράψω μόνο τούτο:

Για τα χαμομηλάκια τα κάνουμε όλα!

Το βίντεο προέρχεται από το κανάλι που διατηρεί στο YouTube «Το χαμομηλάκι».

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ

1ο μέρος: Μια εκστρατεία για τη σεξουαλική κακοποίηση

2ο μέρος: Οδηγίες για γονείς

3ο μέρος: Ο Κίκο και το επικίνδυνο Χέρι

4ο μέρος: Το βιβλίο με τον Κίκο
5ο μέρος: Όλοι μαζί για τον Κίκο!

Να σπάσουμε την αλυσίδα…

2011-09-01T02:09:00.001+03:00

Από τη Συμβουλευτική Επιτροπή για την Πρόληψη
και Καταπολέμηση της Βίας στην Οικογένεια

Ο πατέρας του Κώστα ήταν αρχιτέκτονας και δεν τον άφηνε να πηγαίνει στους χώρους οικοδομής, γιατί ήταν επικίνδυνo. Ο Κώστας όμως, ως περίεργο πιτσιρίκι που ήταν, πήγε. Ο πατέρας του δούλευε κάπου εκεί κοντά και φυσικά τον είδε. Ο Κώστας θυμάται εκείνη την ημέρα σαν να ήταν χτες! Ο πατέρας του δεν είπε λέξη. Απλά, τον άρπαξε από τα μαλλιά κι άρχισε να τον στριφογυρίζει με μανία. Ήθελε με αυτό τον τρόπο να τονίσει στο γιο του πόσο επικίνδυνο ήταν αυτό που έκανε, ώστε να μην το ξανακάνει στο μέλλον.

Κάθε αναφορά για μαλλιά ήταν αρκετή για να θυμίζει στον Κώστα τις απέραντες φορές που ο πατέρας του τον είχε τραβήξει από τα μαλλιά, το κοκκίνισμα του προσώπου του και την καρδιά του που κάθε φορά έχανε το χτύπο της. Μετά απ’ αυτό, ο πατέρας του τον έστελνε για τιμωρία στο δωμάτιό του. Ο Κώστας θυμάται να κάθεται εκεί με τις ώρες, να κοιτάζει το ταβάνι και να υπόσχεται στον εαυτό του ξανά και ξανά πως δε θα αρπάξει ποτέ από τα μαλλιά τα δικά του παιδιά, όταν ο ίδιος κάποτε γίνει πατέρας!

Το «κάποτε» ήρθε, μόνο που τώρα, στην ενηλικίωσή του, ο Κώστας σκέφτεται ότι δεν ήταν και τόσο φοβερή η τιμωρία του πατέρα του σε τελική ανάλυση. Τώρα μπορεί να καταλάβει την αγωνία και το θυμό του πατέρα του, που τον ανάγκαζε να συμπεριφέρεται βίαια όταν η περίπτωση το απαιτούσε. «Δεν έκανε δα και μεγάλο κακό», σκέφτεται ο Κώστας.

Κάποιος βέβαια θα μπορούσε να τον ρωτήσει τι καλό του έκανε. Γιατί, κάθε φορά που ο πατέρας του τον πονούσε επειδή είχε κάνει κάτι λάθος, ο Κώστας μπορεί να σταματούσε αυτό το «λάθος», αλλά μόνο για εκείνη τη συγκεκριμένη φορά. Μακροπρόθεσμα, ο πατέρας του Κώστα δεν παρείχε καμία βοήθεια ή καθοδήγηση στο παιδί του, αφού ο Κώστας συνέχιζε να κάνει «λάθη» και ο πατέρας του συνέχιζε να τον «διορθώνει», αρπάζοντάς τον από τα μαλλιά ξανά και ξανά και ξανά!...

Υπήρχε περίπτωση ο πατέρας του Κώστα να τραβούσε τα μαλλιά ενός ενηλίκου, όπως έκανε με το γιο του; Σίγουρα όχι, γιατί θα ήταν εξευτελιστικό τόσο για τον ίδιο όσο και για το άλλο άτομο. Με το να τραβά όμως τα μαλλιά του Κώστα, έδειχνε στο παιδί του ότι δεν το υπολόγιζε ως άνθρωπο. Ότι τον έβλεπε σαν ένα αντικείμενο που μπορούσε να του συμπεριφέρεται όπως εκείνος ήθελε. Αντί ο πατέρας του Κώστα να καθίσει και να συζητήσει το πρόβλημα με το παιδί του, με εκτίμηση και σεβασμό, με την πράξη του αυτή γύριζε την πλάτη στο γιο του, αγνοώντας τις ανάγκες που μπορεί να είχε.

Ο Κώστας τώρα που μεγάλωσε μπορεί να σκέφτεται ό,τι θέλει. Το ερώτημα όμως είναι κατά πόσο αυτή η συμπεριφορά του πατέρα του τον έχει επηρεάσει συναισθηματικά. Αλήθεια, τι μήνυμα δίνουν οι γονείς τραβώντας τα μαλλιά των παιδιών τους; Ότι δεν επιτρέπεται να πηγαίνουν κοντά στις οικοδομές; Όχι φυσικά! Τα διδάσκουν ξεκάθαρα πως είναι σωστό να πονάς κάποιον που έχει κάνει λάθος.

Τις προάλλες ο Κώστας είδε το δικό του γιο, τον Άγγελο, να οδηγεί το ποδήλατό του χωρίς κράνος και να ’χει διπλοκαβάλα ένα συμμαθητή του. Ο Κώστας θύμωσε, γιατί επανειλημμένα είχε πει στον Άγγελο να μην οδηγεί χωρίς κράνος και διπλοκαβάλα. Έτσι, με το που τον αντίκρισε, του έδωσε ένα γερό χαστούκι από πίσω, θέλοντας να του τονίσει με αυτόν τον τρόπο πόσο επικίνδυνο ήταν αυτό που έκανε. Το βράδυ, βέβαια, ο Κώστας έστειλε τον Άγγελο για τιμωρία στο δωμάτιό του. Ο καθένας μπορεί να συμπεράνει με ευκολία πως ο μικρός καθόταν στο δωμάτιό του με τις ώρες, κοιτάζοντας το ταβάνι και υποσχόμενος στον εαυτό του ξανά και ξανά πως δε θα χαστουκίσει ποτέ τα δικά του παιδιά όταν ο ίδιος κάποτε γίνει πατέρας.

Κάποιος μπορεί να ελπίζει πως μια μέρα ο Άγγελος θα ξεπεράσει το συναίσθημα της ταπείνωσης που του προκαλεί ο πατέρας του με το να τον χαστουκίζει. Κάποιος μπορεί επίσης να ελπίζει ότι ο Άγγελος δε θα μιμηθεί το πρότυπο συμπεριφοράς του πατέρα του.

Ο πατέρας του Άγγελου δεν είναι κακό άτομο. Το λάθος που κάνει είναι ότι
για να πειθαρχήσει το παιδί του χρησιμοποιεί την ίδια βίαιη συμπεριφορά που χρησιμοποιούσε ο πατέρας του πολλά χρόνια πριν. Θα πρέπει να συνειδητοποιήσει ότι μπορεί να είναι ένας καλός πατέρας χωρίς να μιμείται
το πρότυπο του δικού του.

Το να υιοθετήσουμε μια συμπεριφορά διαφορετική από αυτήν με την οποία έχουμε ανατραφεί για χρόνια είναι κάτι πολύ δύσκολο αλλά όχι και ακατόρθωτο. Είναι σημαντικό ένα κακό πρότυπο συμπεριφοράς να σταματά, για να μην περάσει ως κληρονομιά στα παιδιά μας. Γιατί μια τέτοια παρακαταθήκη μόνο πόνο και δυστυχία μπορεί να προσφέρει.

Αυτή η ιστορία είναι αφιερωμένη σε όλους εκείνους τους γονείς που βίωσαν την ίδια τραυματική εμπειρία όταν ήταν παιδιά με την ευχή να σπάσουν την αλυσίδα του πόνου...

Το κείμενο προέρχεται από έκδοση της Επιτροπής με τίτλο «Ιστοριούλες για γονείς»