27 Δεκεμβρίου 2014

Σχολικές διακοπές ή σχολική... συνέχεια;

(Αναπληρωτής Περιφερειακός Διευθυντής Εκπαίδευσης Δυτικής Ελλάδας)

Σε όλες τις περιόδους των σχολικών διακοπών (είτε στις πιο σύντομες των Χριστουγέννων και του Πάσχα είτε στις μεγαλύτερες σε διάρκεια του καλοκαιριού) τα παιδιά μπορούν να ξε­φύ­γουν από τις υποχρεώσεις του σχολείου, να ξεκουραστούν, να βρεθούν με τους φίλους τους, να παίξουν, να πε­ράσουν χρόνο με τους γονείς και τους συγγενείς τους, να κάνουν βόλ­τες και εκδρομές, να δουν θέ­ατρο, να πάνε σινεμά.

Τις ίδιες ακριβώς περιόδους ένα από τα βασικά άγχη που αντιμετωπίζουν οι γονείς είναι πώς θα διαχειριστούν την επαφή των παιδιών με το διάβασμα. Θα τα αφήσουν απολύτως ε­λεύ­θε­ρα, χωρίς καμία επαφή με το σχολικό βιβλίο, ή θα προσπαθήσουν εξαρχής να το εντάξουν στην καθημερινό­τητα των διακοπών;

Υπάρχουν μερικές βασικές αρχές, οι οποίες –χωρίς να αποτελούν έτοιμες λύσεις– μπορούν να βοη­θήσουν να οργανωθεί με εποικοδομητικό τρόπο ο χρόνος των παιδιών. Αυτές είναι οι ε­ξής:

1. Τα παιδιά έχουν απόλυτη ανάγκη να ξεκουραστούν και να χαλαρώσουν. Όλα τα παι­διά δου­λεύ­ουν σκληρά στη διάρκεια της σχολικής χρονιάς, καθώς, εκτός από τις σχολι­κές δρα­στη­ρι­ό­τη­τες, απασχολούνται και με αρκετές εξωσχολικές, όπως ξένες γλώσσες, μουσική και αθλητισμό. Αν α­να­λο­γι­στούμε τις υποχρεώσεις στις οποίες καλούνται να ανταποκριθούν κα­θη­με­ρι­νά, θα δι­α­πι­στώ­σου­με ότι πολλές φορές το ημερήσιο πρόγραμμά τους είναι ε­πι­βα­ρυ­μέ­νο πε­ρισσότερο και από αυτό των ενηλίκων. Συνεπώς, τα παιδιά έχουν απόλυτη ανάγκη για ξεκούραση. Άλλωστε, δε θα πρέπει να ξεχνάμε ότι οι διακοπές δεν εντάχθηκαν τυχαία στη ροή της σχολικής χρονιάς. Ο στόχος τους εί­ναι ακριβώς να δώσουν την ευκαιρία στα παι­διά να επανακτήσουν την ενέργεια που χρειάζονται και να ξεκουραστούν από τις υ­πο­χρε­ώ­σεις, την πίεση και το άγχος της σχολικής πραγματικότητας, ώ­στε να επανέλθουν με νέες δυ­νά­μεις στη συνέχεια της μαθητικής τους διαδρομής. Συνεπώς, το παι­χνί­δι και η αποχή από την πίεση των καθημερινών σχολικών υποχρεώ­σεων είναι κάτι παραπάνω α­πό αναγκαία.

2. Σεβόμαστε τον ελεύθερο χρόνο τους. Οι διακοπές σημαίνουν το ίδιο για όλους, μικρούς και με­γά­λους: Ελεύθερος χρόνος. Χρόνος που διατίθεται κατά βούληση· χρόνος ξεκούρασης και δι­α­σκέ­δα­σης, ύπνου, χαράς, παιχνιδιού και ξε­γνοιασιάς. Αποτελούν και μια πολύ καλή ευ­και­ρί­α για τα μέ­λη της οικογένειας να βρεθούν όλοι μαζί και για περισσότερο χρόνο. Ε­πο­μέ­νως, οι γονείς μπο­ρούν να αφιερώσουν ποιοτικό χρόνο στα παι­διά και να απολαύσουν μα­ζί τους κοινές δρα­στη­ρι­ό­τη­τες, οι οποίες δένουν ακόμη περισσότερο τα μέλη της οι­κο­γέ­νει­ας, κα­θώς τα παιδιά μπορούν να χα­ρούν τη γονική παρουσία και φροντίδα χωρίς χρονικούς πε­ρι­ο­ρι­σμούς και πιέσεις για μελέτη και άλ­λα καθημερινά καθήκοντα.

3. Τα ενθαρρύνουμε να απολαύσουν την ανάγνωση λογοτεχνικών βιβλίων. Η επαφή των παι­διών με το διάβασμα μπορεί να συνεχιστεί με τα εξωσχολικά βιβλία, τα οποία δεν ε­μπε­ρι­έ­χουν το στοι­χεί­ο της «υποχρέωσης», γεγονός που τα καθιστά περισσότερο ελκυστικά. Το καλό εξωσχολικό βι­βλίο μορφώνει, ψυχαγωγεί, ανοίγει περαιτέρω τους ορίζοντες των παι­διών στη σκέψη και τη φα­ντα­σί­α. Ωστόσο, είναι σημαντικό να τα ενθαρρύνουμε να επιλέγουν τα ίδια βιβλία που τα εν­δι­α­φέ­ρουν και να σεβόμαστε τις επιλογές τους, καθώς τα παιδιά έ­χουν δείξει ότι αγαπούν το βιβλίο όταν τους προσφέρεται ως μέσο χαράς και διασκέδασης. Αρ­κεί να σεβαστούμε τις από­ψεις τους. Άλ­λω­στε, δε θα πρέπει να ξεχνάμε ότι αν οι διακοπές συ­νε­πά­γο­νται την ανεμελιά και το παιχνίδι, το βι­βλί­ο πρέπει να έχει παρόμοιο ρόλο.

4. Σεβόμαστε την προσωπικότητά τους. Δεν υπάρχουν έτοιμες λύσεις που μπορούν να ε­φαρ­μο­στούν σε κάθε παιδί. Το καθένα έχει τη δική του ξεχωριστή προσωπικότητα και με βά­ση τις ι­δι­αί­τε­ρες ανάγκες του διαμορφώνουμε την προσέγ­γισή μας απέναντί του. Έτσι, δε θα πρέ­πει να τα πι­έ­ζου­με, επειδή ενδεχομένως κάποια άλλα παιδιά γνωστών ή φίλων επιλέγουν κα­τά τη διάρκεια των διακοπών τους να ασχοληθούν με επαναλήψεις της σχολικής ύλης ούτε βέ­βαι­α προσπαθούμε να τους επιβάλλουμε να διαβάζουν εξωσχολικά βιβλία παρά τη θέλησή τους.

5. Συμβουλευόμαστε τους εκπαιδευτικούς τους για τα κενά που πιθανόν α­ντι­με­τω­πί­ζουν στη σχο­λι­κή ύλη. Είναι πολύ χρήσιμο στο τέλος κάθε σχολικής περιόδου, λίγο πριν ξε­κι­νή­σουν οι σχο­λι­κές διακοπές, να επικοινωνήσουμε με τους δασκάλους ή τους καθηγητές των παιδιών για εν­δε­χό­με­να κενά που πι­θανόν έχουν σε σχέση με τη διδακτέα ύλη. Αν ε­πι­λέ­ξου­με, λοιπόν, στις διακοπές να καλύψουμε κά­ποια από αυτά τα κενά, οι παρεμβάσεις μας θα πρέπει να είναι επιλεκτικές και στο­χευ­μένες στα μαθήματα που το έχουν περισσότερο α­νά­γκη, χωρίς να ασκούμε πίεση.

6. Τα προετοιμάζουμε σταδιακά τις τελευταίες ημέρες των δι­α­κοπών για επανένταξη στο σχο­λικό πρόγραμμα. Τις τελευταίες ημέρες των διακοπών διαμορφώνουμε από κοινού με τα παιδιά έ­να πρόγραμμα, το οποίο θα τα βοηθήσει να ενταχθούν ξανά στον ρυθμό του σχο­λεί­ου. Σιγά σιγά η ε­πα­φή τους με τα σχολικά βιβλία γίνεται εντονότερη, ολοκληρώνουν τις ερ­γα­σί­ες που τους είχαν α­να­τε­θεί κατά τη διάρκεια των διακοπών, ο χρόνος πα­ρα­κο­λού­θη­σης τηλεόρασης μειώνεται ση­μα­ντι­κά, κοιμούνται και ξυπνούν νωρίτερα σε σχέση με το προ­η­γού­με­νο διάστημα, ώστε η μετάβαση στη σχο­λι­κή πραγ­ματικότητα να γίνει με μεγαλύτερη ευ­κο­λί­α.

Συνοψίζοντας, δε θα πρέπει να ξεχνάμε ότι η συμμετοχή του ίδιου του παιδιού στον σχε­δι­α­σμό του προγράμματος που θα ακολουθήσουμε στις διακοπές κρίνεται απαραίτητη, καθώς θα πρέπει να συ­ζητήσουμε αναλυτικά μαζί του και να συναποφασίσουμε, μεταξύ άλλων, ποια θα πρέπει να είναι η θέση του διαβάσματος.

Σε κάθε περίπτωση, δε θα πρέπει να ξεχνάμε ότι αυτό που προέχει είναι να ξεκουραστούν τα παι­διά και να απολαύσουν την περίοδο των διακοπών τους.

ΠΗΓΗ: agriniopress.gr (22.12.2014)