27 Δεκεμβρίου 2014

Σχολικές διακοπές ή σχολική... συνέχεια;

Από τον Θεόδωρο Μπαρή
(Αναπληρωτής Περιφερειακός Διευθυντής Εκπαίδευσης Δυτικής Ελλάδας)

Σε όλες τις περιόδους των σχολικών διακοπών (είτε στις πιο σύντομες των Χριστουγέννων και του Πάσχα είτε στις μεγαλύτερες σε διάρκεια του καλοκαιριού) τα παιδιά μπορούν να ξεφύγουν από τις υποχρεώσεις του σχολείου, να ξεκουραστούν, να βρεθούν με τους φίλους τους, να παίξουν, να πε­ράσουν χρόνο με τους γονείς και τους συγγενείς τους, να κάνουν βόλτες και εκδρομές, να δουν θέ­ατρο, να πάνε σινεμά.

Τις ίδιες ακριβώς περιόδους ένα από τα βασικά άγχη που αντιμετωπίζουν οι γονείς είναι πώς θα διαχειριστούν την επαφή των παιδιών με το διάβασμα. Θα τα αφήσουν απολύτως ελεύθερα, χωρίς καμία επαφή με το σχολικό βιβλίο, ή θα προσπαθήσουν εξαρχής να το εντάξουν στην καθημερινό­τητα των διακοπών;

Υπάρχουν μερικές βασικές αρχές, οι οποίες –χωρίς να αποτελούν έτοιμες λύσεις– μπορούν να βοη­θήσουν να οργανωθεί με εποικοδομητικό τρόπο ο χρόνος των παιδιών. Αυτές είναι οι εξής:

1. Τα παιδιά έχουν απόλυτη ανάγκη να ξεκουραστούν και να χαλαρώσουν. Όλα τα παιδιά δου­λεύ­ουν σκληρά στη διάρκεια της σχολικής χρονιάς, καθώς, εκτός από τις σχολι­κές δρα­στη­ρι­ό­τη­τες, απασχολούνται και με αρκετές εξωσχολικές, όπως ξένες γλώσσες, μουσική και αθλητισμό. Αν α­να­λο­γι­στούμε τις υποχρεώσεις στις οποίες καλούνται να ανταποκριθούν καθη­μερινά, θα δι­α­πι­στώ­σου­με ότι πολλές φορές το ημερήσιο πρόγραμμά τους είναι επιβαρυμένο πε­ρισσότερο και από αυτό των ενηλίκων. Συνεπώς, τα παιδιά έχουν απόλυτη ανάγκη για ξεκούραση. Άλλωστε, δε θα πρέπει να ξεχνάμε ότι οι διακοπές δεν εντάχθηκαν τυχαία στη ροή της σχολικής χρονιάς. Ο στόχος τους εί­ναι ακριβώς να δώσουν την ευκαιρία στα παιδιά να επανακτήσουν την ενέργεια που χρειάζονται και να ξεκουραστούν από τις υποχρεώσεις, την πίεση και το άγχος της σχολικής πραγματικότητας, ώ­στε να επανέλθουν με νέες δυνάμεις στη συνέχεια της μαθητικής τους διαδρομής. Συνεπώς, το παι­χνί­δι και η αποχή από την πίεση των καθημερινών σχολικών υποχρεώ­σεων είναι κάτι παραπάνω α­πό αναγκαία.

2. Σεβόμαστε τον ελεύθερο χρόνο τους. Οι διακοπές σημαίνουν το ίδιο για όλους, μικρούς και με­γά­λους: Ελεύθερος χρόνος. Χρόνος που διατίθεται κατά βούληση· χρόνος ξεκούρασης και δι­α­σκέ­δα­σης, ύπνου, χαράς, παιχνιδιού και ξε­γνοιασιάς. Αποτελούν και μια πολύ καλή ευκαιρία για τα μέ­λη της οικογένειας να βρεθούν όλοι μαζί και για περισσότερο χρόνο. Επομένως, οι γονείς μπο­ρούν να αφιερώσουν ποιοτικό χρόνο στα παι­διά και να απολαύσουν μαζί τους κοινές δρα­στη­ρι­ό­τη­τες, οι οποίες δένουν ακόμη περισσότερο τα μέλη της οικογένειας, καθώς τα παιδιά μπορούν να χα­ρούν τη γονική παρουσία και φροντίδα χωρίς χρονικούς περιορισμούς και πιέσεις για μελέτη και άλ­λα καθημερινά καθήκοντα.

3. Τα ενθαρρύνουμε να απολαύσουν την ανάγνωση λογοτεχνικών βιβλίων. Η επαφή των παι­διών με το διάβασμα μπορεί να συνεχιστεί με τα εξωσχολικά βιβλία, τα οποία δεν εμπεριέχουν το στοι­χεί­ο της «υποχρέωσης», γεγονός που τα καθιστά περισσότερο ελκυστικά. Το καλό εξωσχολικό βι­βλίο μορφώνει, ψυχαγωγεί, ανοίγει περαιτέρω τους ορίζοντες των παιδιών στη σκέψη και τη φα­ντα­σί­α. Ωστόσο, είναι σημαντικό να τα ενθαρρύνουμε να επιλέγουν τα ίδια βιβλία που τα εν­δι­α­φέ­ρουν και να σεβόμαστε τις επιλογές τους, καθώς τα παιδιά έχουν δείξει ότι αγαπούν το βιβλίο όταν τους προσφέρεται ως μέσο χαράς και διασκέδασης. Αρκεί να σεβαστούμε τις από­ψεις τους. Άλ­λω­στε, δε θα πρέπει να ξεχνάμε ότι αν οι διακοπές συνεπάγονται την ανεμελιά και το παιχνίδι, το βι­βλί­ο πρέπει να έχει παρόμοιο ρόλο.

4. Σεβόμαστε την προσωπικότητά τους. Δεν υπάρχουν έτοιμες λύσεις που μπορούν να ε­φαρ­μο­στούν σε κάθε παιδί. Το καθένα έχει τη δική του ξεχωριστή προσωπικότητα και με βάση τις ι­δι­αί­τε­ρες ανάγκες του διαμορφώνουμε την προσέγ­γισή μας απέναντί του. Έτσι, δε θα πρέπει να τα πι­έ­ζου­με, επειδή ενδεχομένως κάποια άλλα παιδιά γνωστών ή φίλων επιλέγουν κατά τη διάρκεια των διακοπών τους να ασχοληθούν με επαναλήψεις της σχολικής ύλης ούτε βέβαια προσπαθούμε να τους επιβάλλουμε να διαβάζουν εξωσχολικά βιβλία παρά τη θέλησή τους.

5. Συμβουλευόμαστε τους εκπαιδευτικούς τους για τα κενά που πιθανόν αντιμετωπίζουν στη σχο­λι­κή ύλη. Είναι πολύ χρήσιμο στο τέλος κάθε σχολικής περιόδου, λίγο πριν ξεκινήσουν οι σχο­λι­κές διακοπές, να επικοινωνήσουμε με τους δασκάλους ή τους καθηγητές των παιδιών για εν­δε­χό­με­να κενά που πι­θανόν έχουν σε σχέση με τη διδακτέα ύλη. Αν επιλέξουμε, λοιπόν, στις διακοπές να καλύψουμε κά­ποια από αυτά τα κενά, οι παρεμβάσεις μας θα πρέπει να είναι επιλεκτικές και στο­χευ­μένες στα μαθήματα που το έχουν περισσότερο ανάγκη, χωρίς να ασκούμε πίεση.

6. Τα προετοιμάζουμε σταδιακά τις τελευταίες ημέρες των δι­α­κοπών για επανένταξη στο σχο­λικό πρόγραμμα. Τις τελευταίες ημέρες των διακοπών διαμορφώνουμε από κοινού με τα παιδιά έ­να πρόγραμμα, το οποίο θα τα βοηθήσει να ενταχθούν ξανά στον ρυθμό του σχολείου. Σιγά σιγά η ε­πα­φή τους με τα σχολικά βιβλία γίνεται εντονότερη, ολοκληρώνουν τις εργασίες που τους είχαν α­να­τε­θεί κατά τη διάρκεια των διακοπών, ο χρόνος παρακολούθησης τηλεόρασης μειώνεται ση­μα­ντι­κά, κοιμούνται και ξυπνούν νωρίτερα σε σχέση με το προηγούμενο διάστημα, ώστε η μετάβαση στη σχο­λι­κή πραγ­ματικότητα να γίνει με μεγαλύτερη ευκολία.

Συνοψίζοντας, δε θα πρέπει να ξεχνάμε ότι η συμμετοχή του ίδιου του παιδιού στον σχεδιασμό του προγράμματος που θα ακολουθήσουμε στις διακοπές κρίνεται απαραίτητη, καθώς θα πρέπει να συ­ζητήσουμε αναλυτικά μαζί του και να συναποφασίσουμε, μεταξύ άλλων, ποια θα πρέπει να είναι η θέση του διαβάσματος.

Σε κάθε περίπτωση, δε θα πρέπει να ξεχνάμε ότι αυτό που προέχει είναι να ξεκουραστούν τα παι­διά και να απολαύσουν την περίοδο των διακοπών τους.


► ΠΗΓΗ: agriniopress.gr (22.12.2014)

15 Σεπτεμβρίου 2014

Εσύ τι βλέπεις;

20 Μαρτίου 2014

Το σβήσιμο της φωτιάς

«Η εκπαίδευση δεν είναι το γέμισμα ενός κουβά αλλά το άναμμα μιας φωτιάς»
(W.B. Yeats)


Από την Αννίτα Λουδάρου
(ψυχοθεραπεύτρια, ann-lou.blogspot.gr)

Κάθε απόγευμα μια δεκάχρονη μικρή διαβάζει κι εγώ βράζω από τον θυμό μου. Αποστηθίζει λέξεις που δεν κατανοεί χωρίς να ρωτάει την έννοιά τους. Κόβει τον κόσμο και τον καταπίνει αμάσητο. Προφανώς κανείς ποτέ δεν την έμαθε να ρωτάει. Σκέφτομαι στο σχολείο τη δασκάλα να αγκομαχά να τελειώσει την αδυσώπητη ύλη. Πού χρόνος για ερωτήσεις και απαντήσεις. Αυτά είναι γι’ αυτούς που θέλουν να μάθουν να σκέφτονται. Αποστηθίζει την Ιστορία, τη Γεωγραφία. Όταν πάει να γρά­ψει μια πιο σύνθετη σκέψη γράφοντας μια πιο σύνθετη πρόταση, μπερδεύεται.

Βλέπω τα παιδιά να δυσκολεύονται. Τα πιο αδύναμα να πασχίζουν βασανιστικά να πιάσουν τους πιο δυνατούς. Κι όλοι μαζί να λουφάζουν, να υποστέλλουν τη σημαία της φιλομάθειας, της ανα­ζω­ο­γο­νητικής περιέργειας. Να νιώθουν σαν επιβάτες σε ένα τρένο που τους πάει μακριά σε χώρες στεί­ρες και ξερές, μακριά από τους θρεπτικούς χυμούς της αληθινής γνώσης. Να βαριούνται, να α­δια­φορούν, να μισούν. Να χάνουν ψιχουλάκι ψιχουλάκι την έμφυτη ανάγκη για εξερεύνηση του κό­σμου. Να παρασύρονται στη δική μας δίνη, να εσωτερικεύουν τις τρύπες μας, να αδειάζουν από ουσία.

Τη βλέπω να βάζει στη σάκα της τα βιβλία. Ένα από τα έξι της Γλώσσας, ένα από τα πέντε των Μα­θηματικών, ένα Ιστορίας γραμμένο από κάποιον που μάλλον είχε μισήσει πολύ την Ιστορία ή τα παιδιά που διαβάζουν Ιστορία. Ένα Θεατρικής Αγωγής που δε θα το ανοίξουν και πάλι σήμερα για­τί η ύλη δε θα το επιτρέψει, ένα Φυσικής Αγωγής για τις ασκήσεις που θα μπορούσε μόνη της να κά­νει αν είχε ελεύθερο χρόνο. Πολλά βιβλία που δε θα ανοίξουν ποτέ. Γραμμένα με τα λεφτά από τα κοινοτικά κονδύλια. Από ανθρώπους που αρπάξανε τότε πολλά λεφτά και που τώρα δεν είμαι καν σίγουρη πως μάθανε τουλάχιστον να μη μιλάνε. Μερικοί δάσκαλοι προσπαθούν, δίνουν τα δικά τους φυλλάδια. Αλλά αυτό δεν αρκεί.

Τη βλέπω να μαζεύει τα τετράδιά της. Αυτά που περιέχουν τα πρώτα της βήματα στη μαγική χώρα του Λόγου. Τις λέξεις, τα επιχειρήματα, τις σκέψεις της. Και θέλω να της ζητήσω συγνώμη που ε­ξακολουθώ να την αφήνω απροστάτευτη να σκορπίζεται άσκοπα, να μπαίνει κι αυτή σαν ένα μι­κρο­σκοπικό λιθαράκι σε μια ιστορία θλιβερής πραγματικότητας που μας σφίγγει όλο και πιο βάρ­βα­ρα.
Να της πω πως ονειρεύομαι να τη δω να περπατά ελεύθερη στα λιβάδια, κρατώντας τη ζωή στα χέρια της. Να μη φοβάται να μιλήσει, να διεκδικήσει, να θυμώσει, να αγαπήσει.
Να της πω πως ονειρεύομαι να τη δω ν’ ανοίγει την πόρτα του σπιτιού της και της καρδιάς της για να δώσει βοήθεια στον αδύναμο, αγάπη στον φίλο της.
Να της πω πως ονειρεύομαι να τη δω να αναλαμβάνει ρίσκο για να μπορέσει να περπατήσει σε δρόμους ωραίους και φωτεινούς, γιατί οι δρόμοι δεν πάνε πάντα από τα σίγουρα. Να περπατήσει άφοβα σε δρόμους που οι άνθρωποι δοκιμάζουν να συνδεθούν, να δώσουν και να πάρουν.

Τη βοηθώ να φορέσει τη σάκα της στην πλάτη και παρακαλώ από μέσα μου να γίνει σήμερα το θαύ­μα. Όπως τότε, χρόνια πολλά πριν, που είχαμε κανονίσει στην ώρα των «φιλολογικών» να μην κάνουμε μάθημα. Μέρες πριν ο δάσκαλος μάς είχε γράψει σ’ ένα χαρτάκι: «Ν. Καββαδίας “Μαρα­μπού”». Σαν συνθηματικό το νιώσαμε. Συνθηματικό ήταν. Δυο ώρες εκεί. «Μαραμπού», «Πούσι», «Η βάρδια»· απαγγελία από το στόμα δωδεκάχρονων παιδιών. Τα τραγούδια ενδιάμεσα. Απαγ­γε­λί­ες του ποιητή σ’ ένα κασετόφωνο που είχαμε φέρει από το σπίτι. Και για διακόσμηση αφίσα με θέ­μα από πίνακες του Τσαρούχη. Δυο ώρες δε μίλησε κανείς.

Αυτό το συνθηματικό περιμένω κάθε μέρα. Για να πάψω να νιώθω πως κρεμώ στην τσάντα της τη συνεχόμενη ανημπόρια μας για ένα καλύτερο αύριο. Γι’ αυτό το αύριο που μεγαλώνει σήμερα στα πόδια μας, δίπλα μας. Ένα δίπλα μας τόσο μακριά ακόμη από τις δυνατότητές μας. Ένα συνθημα­τικό που να με κάνει να ελπίσω ξανά πως τα δεκάχρονα παιδιά θα αρχίσουν να μαθαίνουν πως οι φίλοι, οι δάσκαλοι είναι μνήμες. Και πως, όπως η ποίηση, δε βρίσκονται μόνο στα βιβλία, αλλά στα πρόσωπα και στα έργα των ανθρώπων. Στον κόσμο.


ΠΗΓΗ: www.vetonews.gr (15.10.2013) | ΕΙΚΟΝΕΣ: newagemama.com

4 Μαρτίου 2014

Στοπ στην ενδοσχολική βία!

Μια εκπαιδευτική ταινία της Εταιρείας Ψυχοκοινωνικής Υγείας του Παιδιού και του Εφήβου (Ε.Ψ.Υ.Π.Ε.) με θέμα την ενδοσχολική βία και τον εκφοβισμό. Βασίζεται σε συνεντεύξεις που έδωσαν μαθητές, εκπαιδευτικοί και γονείς στα σχολεία που εφαρμόστηκε η ομώνυμη παρέμβαση πρόληψης της Εταιρείας.