19 Δεκεμβρίου 2011

Οι κίνδυνοι από τις online δραστηριότητες των παιδιών

Οι ειδικοί διαπιστώνουν ότι τα παιδιά, όταν αντιμετωπίζουν κινδύνους στον κυβερνοχώρο,
είναι πιθανότερο να αυτοπροστατευθούν παρά να βοηθηθούν από ενηλίκους

Στη νέα γενιά, που βιώνει ένα σημαντικό κομμάτι της ζωής της μέσα από το διαδίκτυο και αποτελεί τη σημερινή εμπροσθοφυλακή της τεχνολογικής αλλαγής, επαναποτίθενται περισσότερες ελπίδες για μελλοντικές καινοτόμες στρατηγικές αντιμετώπισης των κινδύνων που αντιμετωπίζουν τα παιδιά online. Οι ανήλικοι, για τους οποίους σήμερα ο γονιός, ο δάσκαλος, το κράτος και πολλοί άλλοι α­νησυχούν «τι κάνουν τόσες ώρες στον υπολογιστή» και «τι κακό μπορεί να πάθουν εκεί μέσα», είναι τελικά αυτοί που φαίνεται να κατανοούν περισσότερο τους κινδύνους που διατρέχουν.

Το χάσμα ανάμεσα στη γνώση που έχουν τα παιδιά και οι γονείς τους γύρω από τις τεχνολογίες του διαδικτύου έχει αποτυπωθεί σε πολλές επιστημονικές μελέτες μέχρι σήμερα. Ως σημαντικό παράγο­ντα της αδυναμίας προστασίας των ανηλίκων στον online κόσμο το επικαλείται και έκθεση του Ε­ρευνητικού Κέντρου Innocenti της UNICEF (www.unicef.org/irc) που δόθηκε στη δημοσιότητα τον Δεκέμβριο του 2011.

Εστιάζοντας στη διακίνηση φωτογραφιών εκμετάλλευσης παιδιών, την προσέλκυση (grooming) και τον κυβερνο-εκφοβισμό (cyberbullying), ως τις τρεις κύριες απειλές, η έκθεση καταλήγει σε γενικές συστάσεις για τη στρατηγική που πρέπει να ακολουθηθεί στο εξής, ώστε να υπάρξει διεθνής συντο­νισμός για την αντιμετώπισή τους. Αυτή περιλαμβάνει
● την ενδυνάμωση των παιδιών ώστε να ξέρουν πώς να αντιδράσουν,
● την ανάπτυξη μηχανισμών ενημέρωσης και αναφοράς των κινδύνων,
● την άρση της ασυλίας των δραστών,
● τον περιορισμό του σχετικού περιεχομένου που συνήθως διακινείται επί χρόνια και
● την υποστήριξη της ανάρρωσης των παιδιών που έχουν πέσει θύματα.

Κατηγορίες κινδύνων που σχετίζονται με online δραστηριότητες
(σύμφωνα με κατηγοριοποίηση του EU Kids Online)


1. Online βλάβη από κάποιου είδους περιεχόμενο: Όταν το παιδί είναι παθητικός δέκτης πορνογραφικού ή επιβλαβούς σεξουαλικού περιεχομένου.

2. Βλάβη από φυσική επαφή: Όταν το παιδί στοχοποιείται από κάποιον ενήλικο ή από άλλο παιδί για να συμμετάσχει σε δραστηριότητες σεξουαλικής εκμετάλλευσης που φωτογραφίζο­νται και στη συνέχεια κυκλοφορούν για να δελεάσουν άλλους (grooming) ή για κυβερνο-εκ­φοβισμό.

3. Επιβλαβής συμπεριφορά: Όταν το παιδί επιδεικνύει επικίνδυνη ή καταχρηστική συμπερι­φορά, π.χ. δημιουργώντας και ανεβάζοντας πορνογραφικό περιεχόμενο, συναντώντας από κοντά ενηλίκους που γνώρισε στο διαδίκτυο, αναρτώντας φωτογραφίες δικές του ή άλλου νεαρού ατόμου, κατεβάζοντας φωτογραφίες άλλου παιδιού που το εκμεταλλεύονται σεξουα­λικά ή το εκφοβίζουν.

Οι ειδικοί λαμβάνουν υπόψη τους τις σημαντικότερες σχετικές έρευνες που έχουν γίνει στον πλανήτη και επισημαίνουν πως αφορούν κυρίως τον αναπτυγμένο κόσμο. Μεγάλα κενά υπάρχουν σε ό,τι α­φορά τους κινδύνους από τη χρήση του διαδικτύου στην Αφρική, στα μεγαλύτερα τμήματα της Ασί­ας και στη Μέση Ανατολή. Σε αυτές τις περιοχές, όμως, φαίνεται πως τα παιδιά είναι λιγότερο προ­στατευμένα, αφού σερφάρουν κυρίως από ίντερνετ καφέ και οι γονείς τους αγνοούν το διαδίκτυο.

Ο φόβος της έκθεσης των παιδιών σε κινδύνους μεγαλώνει όσο διευρύνεται η χρήση των κινητών τηλεφώνων (ακόμη και αυτών χωρίς σύνδεση στο ίντερνετ) ως πλατφόρμες επικοινωνίας, διασκέ­δασης, παιχνιδιού, δικτύωσης ή πληροφόρησης, στις οποίες δεν έχουν πρόσβαση οι ανησυχούντες ενήλικοι. Όπως φαίνεται, όμως, κομμάτι της ανησυχίας οφείλεται (και καλλιεργείται) από ενήλικες ακριβώς λόγω της άγνοιάς τους για το μέσο. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο σχετικός προβληματισμός μειώνεται στην Ευρώπη, όσο ευρύ ποσοστό των γονιών προσχωρεί στην πλευρά των χρηστών.

Ο κίνδυνος, πάντως, είναι υπαρκτός. Μόνο το 2010 η βρετανική υπηρεσία καταπολέμησης της on­line διακίνησης εγκληματικού περιεχομένου (www.iwf org.uk) εντόπισε και ανέλαβε δράση για περί­που 16.700 περιστατικά σεξουαλικής κακοποίησης ανηλίκων που αναφέρθηκαν. Υπολογίζεται ότι κυκλοφορούν εκατομμύρια τέτοιες εικόνες, στις οποίες τα θύματα είναι δεκάδες χιλιάδες ανήλικοι. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, ο μέσος όρος ηλικίας τους μειώνεται διαρκώς, με το 73% των θυμάτων να είναι παιδιά κάτω των 10 ετών.

Παρ’ όλο που η Interpol χρησιμοποιεί πλέον προϊόντα λογισμικού που της επιτρέπουν να επιταχύ­νει τις έρευνες (π.χ. συγκρίνοντας αυτόματα μέσα από μεγάλες βάσεις δεδομένων φωτογραφίες ανηλί­κων), θεωρείται βέβαιο ότι σε πολλές χώρες θα πάρει χρόνια μέχρι να αποκτήσουν νομοθεσία και ειδικά τμήματα αστυνόμευσης και ακόμη περισσότερα για να συντονιστούν σε ένα πλαίσιο διεθνούς συνεργασίας.


► ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (18.12.2011), από την Αγγελική Μπούμπουκα.

18 Δεκεμβρίου 2011

Βραβείο αγάπης και προσφοράς

...από ένα ιστολόγιο που χαρίζει απλόχερα
ό,τι λέει ο τίτλος του: «ΠΑΙΔΙΚΑ ΧΑΜΟΓΕΛΑ»!


Ευχαριστώ θερμά τον καλό συνάδελφο
Αντώνη Κρασάκη που το επιμελείται!

Μπορείτε να περιηγηθείτε στις αναρτήσεις του πατώντας
στην εικόνα ή να διαβάσετε εδώ μια μικρή παρουσίαση
του μπλογκ στο παιδικό μας ιστολόγιο.

Οι παιδεραστές της διπλανής πόρτας

«Κανείς δεν μπορεί να υπολογίσει το μέγεθος της σεξουαλικής εκμετάλλευσης των παιδιών, το μόνο που μπορεί να κάνει είναι να σοκαριστεί εκ των προτέρων και μόνο –χωρίς καν να χρειάζεται να δει ό,τι έχουμε δει εμείς. Και να σου πω και κάτι; Η εμπειρία λέει ότι στις κλειστές κοινωνίες της ελλη­νικής επαρχίας όλο και κάτι κυκλοφορεί... Για θυμήσου την ιστορία με τον Δουρή... Όταν μαθεύτη­καν τα αίσχη, όλοι έπεσαν από τα σύννεφα. Κατά τη διάρκεια των ερευνών, όλο και κάτι “είχαν πο­νηρευτεί”. Τα παιδιά δεν μπορούν να κρύψουν κάτι τόσο σοβαρό, όσο και αν πιέζονται από τις οικο­γένειές τους να σιωπήσουν, για λόγους που όλοι ξέρουμε...».

Ο άνθρωπος που τα λέει αυτά έχει περάσει από διάφορα πόστα στην αστυνομία. Ανάμεσα σε αυτά και υπηρεσίες της Ασφάλειας για την προστασία των ανηλίκων. Όταν όμως τότε, την τελευταία η­μέρα του 1993, η Ελλάδα συγκλονιζόταν με την υπόθεση Δουρή, τα πράγματα ήταν αλλιώς. Ούτε διαμετακομιστικό κέντρο του ασιατικού, ανατολικοευρωπαϊκού και βαλκανικού οργανωμένου εγκλή­ματος είχε γίνει η Ελλάδα, ούτε και οι ομάδες, οργανωμένες και μη, των παιδεραστών είχαν βάλει στην εργαλειοθήκη της ανωμαλίας τους τη σκοτεινή πλευρά του διαδικτύου και των συστημάτων κοινωνικής δικτύωσης.

Τρεις περιπτώσεις

Η τελευταία υπόθεση από το Ρέθυμνο (Δεκέμβριος 2011) έρχεται να επιβεβαιώσει για ακόμη μία φο­ρά τον κανόνα του «καθ’ όλα φυσιολογικού παιδεραστή της διπλανής πόρτας». Ο γυμναστής Νίκος Σειραγάκης (τα στοιχεία και η φωτογραφία του δημοσιεύτηκαν κατόπιν εισαγγελικής οδηγίας) συ­νελήφθη επ’ αυτοφώρω με δύο ανήλικα αγόρια, έπειτα από έρευνες της Αστυνομίας με τη βοήθεια υψηλής τεχνολογίας, που διήρκησαν, σύμφωνα με την ίδια, 14 μήνες. Κάτι που ευλόγως δημιουργεί την απορία για το πόσο χρόνο θα χρειαζόταν για τη σύλληψη του γυμναστή, σε περίπτωση που δεν υπήρχε η υποβοήθηση της τεχνολογίας...

Όμως, το θέμα δεν είναι (μόνο) εδώ. Όπως καταγγέλθηκε και στα τοπικά Μέσα, ο 47χρονος άντρας είχε πολιτικές επαφές, ακόμη και συγγενικές σχέσεις, με παράγοντες της τοπικής κοινωνίας. Κατά ένα μεγάλο μέρος τις είχε καλλιεργήσει και μέσα από την προπονητική του ιδιότητα στην ομάδα μπάσκετ, αλλά και από την καθηγητική του. Σύμφωνα με τις πρώτες έρευνες είχε παρενοχλήσει σε­ξουαλικώς 39 αγόρια αλλά οι καταγγελίες γι’ αυτές τις παρενοχλήσεις πηγαινοέρχονταν από την Α­στυνομία στην Εισαγγελία και το αντίστροφο. Ορίστε μία από τις καταγγελίες –ενός αγοριού: «Με πήγε σε ένα ξωκλήσι σε ένα χωριό που δεν είχα πάει ποτέ. Ήταν μακριά από το σπίτι μου. Πριν μπούμε στο αυτοκίνητο, μου είπε ότι εκεί θα καθόμασταν στη φύση και θα μου έλεγε πώς να γίνω πιο καλός άνδρας. Δεν κατάλαβα ακριβώς τι εννοούσε, αλλά αφού ήταν καθηγητής μου τον ακο­λούθησα. Μετά άρχισε να με ακουμπάει. Πρώτα στο χέρι. Ένιωσα αμήχανα. Περίεργα. Ντρέπομαι. Δεν μπορώ να σας πω άλλα. Αφήστε με...».

Ας δούμε τώρα και από την ανάποδη, από την πλευρά του παιδεραστή, τον τρόπο με τον οποίο πε­ριγράφει στις αρχές τι έκανε και τι λέει γι’ αυτό. Το 2005 συνελήφθη από τη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος ένας ιδιωτικός υπάλληλος 42 ετών, που εργαζόταν σε μπαρ της Μυκόνου. Στο σπίτι ό­που έμενε βρέθηκαν δύο άλμπουμ με 59 φωτογραφίες, οι οποίες εικόνιζαν τη σεξουαλική δραστη­ριότητα του ίδιου με δέκα ανήλικα παιδιά. Όταν ανακρίθηκε, είπε μεταξύ άλλων: «Έχω πάθος με την παιδική σάρκα. Είχα μόνιμη ερωτική σχέση με έναν 16χρονο αλλοδαπό. Λυπάμαι που δεν πρό­λαβα να συνευρεθώ ερωτικά και με άλλα παιδιά...». Κάθε φωτογραφία που παρήγε με δικά του μέσα την πωλούσε μέσω διαδικτύου (δηλαδή μέσω πιστωτικών καρτών) σε τιμές που ξεκινούσαν από 80 ευρώ και διαμορφώνονταν ανάλογα με τη σκληρότητα και την ηλικία των παιδιών. Μεταξύ των υπό εμπόρευση φωτογραφιών βρέθηκαν και κάποιες με παιδιά που έπαιζαν γυμνά σε παραλί­ες...

Λίγους μήνες έπειτα από τη σύλληψη του υπαλλήλου στη Μύκονο ήταν η σειρά ενός καθηγητή στη Βόρεια Ελλάδα. Την επιχείρηση παγίδευσης και σύλληψής του μας περιγράφει το πρώην στέλεχος της ΕΛ.ΑΣ.: «Είχαμε μια καταγγελία από ένα γείτονά του. Έβαζε, λέει, αγόρια δώδεκα, δεκατριών, δεκατεσσάρων στο σπίτι. Από οικογένειες ξένες. Αλβανία, Πολωνία και τέτοια. Τον “στήσαμε”. Βά­λαμε τον γιο ενός συναδέλφου και τον πλησίασε, τάχα μου ότι έψαχνε ένα φίλο του και του χτύπη­σε το κουδούνι. Τον είχαμε καλωδιώσει και περιμέναμε με εισαγγελέα απ’ έξω σ’ ένα αυτοκίνητο. Ο άτιμος δεν έχασε ούτε λεπτό. Άρχισε να λέει στον πιτσιρικά πόσο άντρας δείχνει, ότι έχει γυμνα­σμένα πόδια και διάφορα τέτοια. Και άρχισε να του λέει τι έκανε με τον φίλο του. Μόλις τα είπε και βεβαιωθήκαμε ότι τα είχαμε γραμμένα, κάναμε ντου στο σπίτι και τον μαζέψαμε. Πριν τον στεί­λουμε στον εισαγγελέα τού πήραμε κατάθεση. Δεν μπορείς να φανταστείς τι έλεγε το στόμα του. Όλο “ε, και; τι έγινε;” έλεγε. Και δεν ήταν μόνο αγοράκια. Και με μικρά κορίτσια είχε πάει, τους έπαιρνε διάφορα δώρα και για να τους τα δώσει τούς έλεγε να του κάνουν το ένα, να του κάνουν το άλλο. Μας έλεγε για το παιδικό δέρμα και τέτοια. Πώς το μύριζε και πώς ένιωθε να ερεθίζεται όταν άγγιζε μικρά κορίτσια. Ήταν ένας συνάδελφος που είχε μια κόρη έξι ετών που έγραφε την κα­τάθεση. Δεν άντεξε και πετάχτηκε από το γραφείο, άρπαξε την καρέκλα που καθόταν και τη σήκω­σε στον αέρα για να του τη φέρει στο κεφάλι. Με το ζόρι τον κρατήσαμε».

Το προφίλ του παιδεραστή

Πόσο κοντά ή μακριά στην πραγματική ζωή είναι ο παιδεραστής; «Παιδεραστής μπορεί να είναι ο οποιοσδήποτε γύρω μας, νέος ή μεγαλύτερος, φτωχός ή πλούσιος, μορφωμένος ή αγράμματος, ερ­γαζόμενος ή άνεργος, οποιασδήποτε καταγωγής», λέει ένας ιδιωτικός ερευνητής της Αθήνας, που στο παρελθόν ενεπλάκη σε υποθέσεις παιδεραστίας που απασχόλησαν ιδιαιτέρως την επικαιρότη­τα. Γονείς που είχαν παρατηρήσει περίεργες συμπεριφορές στα παιδιά τους κατέφυγαν σε αυτόν για να μπορέσουν να μάθουν, καθώς οι αστυνομικές αρχές απαιτούν επίσημες και άρα επώνυμες καταγγελίες για να κάνουν έρευνα που αφορά ένα συγκεκριμένο παιδί.

«Στις περισσότερες περιπτώσεις», συνεχίζει, «ο παιδεραστής είναι άντρας, άνω των 30. Ζει μόνος του ή με τη μητέρα του και ο φιλικός του κύκλος δεν είναι μεγάλος. Αν είναι παντρεμένος, η σχέση με τη σύζυγό του είναι περισσότερο συντροφική και χωρίς σεξουαλικές επαφές. Όσον αφορά το ε­παγγελματικό του προφίλ, όπως το έχω μελετήσει εγώ, παρατηρούνται αρκετά κενά μεταξύ εργα­σίας και απραξίας και συνήθως με πρωτοβουλία του ίδιου.

»Γενικώς, απολαμβάνουν ένα είδος κοινωνικής αναγνώρισης και, σε πολλές περιπτώσεις, αυτό συν­δέεται με επαγγέλματα σχετικά με παιδιά, στα οποία ασκούν ένα είδος εξουσίας και γοήτρου. Έχει παρατηρηθεί ακόμη και το γεγονός ότι παιδιά-θύματα, τα οποία κατά βάση είναι κοντά στην εφη­βεία, κάτι που προτιμούν οι παιδεραστές, να αναπτύσσουν με αυτούς συμπεριφορές όμοιες με το “Σύνδρομο της Στοκχόλμης”, δηλαδή να μη θέλουν να τους καταγγείλουν και παράλληλα να ανα­πτύσσουν φιλικά αισθήματα προς αυτούς. Και αυτό δεν είναι τυχαίο, καθώς έχει παρατηρηθεί ότι μια κατηγορία παιδιών που μπαίνουν στο στόχαστρο των παιδεραστών είναι εκείνα που δείχνουν με τη συμπεριφορά τους πως έχουν ανάγκη από προστασία και ασφάλεια.

»Οι συνήθειες των παιδεραστών χαρακτηρίζονται από εμμονή με τα παιδιά που θέτουν ως στόχους
–κάνουν τα πάντα για να το πετύχουν. Προστατεύουν με κάθε θυσία τις συλλογές από φωτογραφί­ες, συνήθως αρέσκονται να διατηρούν σουβενίρ από κάθε εμπειρία τους και με κάποιο τρόπο έχουν πείσει τον εαυτό τους ότι αυτό που κάνουν είναι “υγιές” και φυσιολογικό για τα παιδιά. Επίσης, βρίσκουν πάντοτε έναν τρόπο να είναι κοντά στο οικογενειακό περιβάλλον των παιδιών, αναπτύσ­σοντας σχέσεις με τους γονείς τους, ώστε να μπορούν ν’ αντικρούσουν ευκολότερα τυχόν αποκαλύ­ψεις των παιδιών. Τελειώνοντας με το προφίλ του παιδεραστή, αυτό που πρέπει να μείνει είναι ότι πρόκειται για εγκληματική δραστηριότητα που μπορεί να την κάνει ο οποιοσδήποτε, δεν είναι κανα­λιζαρισμένη σε συγκεκριμένες κοινωνικές τάξεις, όπως μπορεί να είναι άλλα εγκλήματα».


► ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (17.12.2011), από τον Κώστα Κυριακόπουλο.

15 Δεκεμβρίου 2011

Σωστοί γονείς οι αρκετά καλοί γονείς

Συνέντευξη με την Έφη Λάγιου-Λιγνού
(διδάσκουσα ψυχοθεραπεύτρια παιδιών και εφήβων και επόπτρια κλινικού έργου στην
Πανεπιστημιακή Παιδοψυχιατρική Κλινική του Νοσοκομείου Παίδων «Η Αγία Σοφία»)

Ποια είναι η «τέλεια μητέρα»;

Η τέλεια μητέρα είναι κακό πράγμα για το παιδί, δεν έχει ανθρώπινες διαστάσεις. Χρειάζεται α­πλώς μια αρκετά καλή μητέρα. Το παιδί θα χρειαστεί να ματαιωθεί για να αναπτυχθεί, χρειάζεται να στερηθεί, να νιώσει την απουσία, να αναπαραστήσει στον νου του την εικόνα αυτού που δεν έ­χει. Η φροντιστική μητέρα επιστρέφει και εδραιώνει την εικόνα της.

Μέσα από τη σχέση του με τη μητέρα κατακτά τη λειτουργία να σκέφτεται. Η μητέρα σκέφτεται για χάρη του, προσπαθεί να το καταλάβει. Έτσι το παιδί αρχίζει να καταλαβαίνει τον εαυτό του. Σ’ αυτή τη διαδικασία η μητέρα μπορεί να ’ναι μόνο μια αρκετά καλή μητέρα: δεν υπάρχει περίπτωση να μην κάνουμε λάθη αλλά δεν πειράζει, γιατί έτσι μπορούμε να επανορθώσουμε εξαιτίας των ενο­χών που νιώθουμε και εδώ βρίσκεται η πρόκληση: το παιδί μπορεί να μας βάζει δύσκολα και χρειά­ζεται να ανταποκριθούμε.

Πολλοί γονείς τοποθετούν τα παιδιά τους στο κέντρο του κόσμου. Πόσο τα βοηθά να εξελι­χθούν κάτι τέτοιο;

Ο γονιός που γίνεται θυσία για το παιδί του περιμένει ανταλλάγματα. Όταν έχει θυσιάσει την προ­σωπική του ζωή, περιμένει το παιδί να καλύψει όλες του τις ανάγκες που για χάρη του θυσίασε. Το παιδί δεν έχει ούτε τη δυνατότητα ούτε τα προσόντα ούτε την υποχρέωση. Δεν μπορούμε να του φορτώνουμε ότι για χάρη του τα παρατήσαμε όλα. Όχι. Για χάρη της δικής μας εικόνας, ως μητέ­ρας, τα παρατήσαμε. Είναι άδικο να περιμένουμε από το παιδί να γεμίσει τη ζωή της μαμάς του.

Υπάρχουν συνταγές επιτυχίας;

Οι γονείς χρειάζεται να διαφυλάξουν τη δική τους ικανότητα φροντίδας του παιδιού. Δεν είναι υπε­ράνθρωποι και το παιδί τους έχει ανάγκη να βιώσει τις ανθρώπινες διαστάσεις τους. Επιπλέον, σί­γουρα δεν εξυπηρετούν τις αναπτυξιακές ανάγκες του παιδιού με το να τροφοδοτούν (για τους δι­κούς τους λόγους) μια εικόνα του εαυτού τους, «πανταχού παρούσα και τα πάντα πληρούσα». Αν είναι αδιάκοπα διαθέσιμοι, δεν αφήνουν στο παιδί χώρο να νιώσει την έλλειψή τους και κατά την απουσία τους να αντλήσει από τις μνήμες του, να αναπαραστήσει και να σκεφτεί. Προσπαθώντας να μην το απογοητεύσουμε, υπερβαίνουμε τα όρια αντοχής μας και τότε είναι δύσκολο να πάρουμε τις σωστές αποφάσεις.

Είναι εφικτή μια ισορροπία σε αυτές τις δύσκολες συνθήκες που βιώνουμε;

Σίγουρα ζούμε σε μια ζοφερή πραγματικότητα και συχνά οι κακές οικονομικές συνθήκες ενοχοποι­ούνται για τα προβλήματα των παιδιών. Παίζουν ρόλο, όμως, όχι γιατί έχουν άμεση επίδραση στο παιδί, αλλά γιατί η αγωνία και ο θυμός των γονιών για τις συνθήκες διαβίωσης τούς δυσκολεύει να ’χουν χώρο στον νου τους για τις συναισθηματικές ανάγκες του παιδιού τους, να έχουν την ψυχική αντοχή να διατηρήσουν με συνέπεια μια στάση οριοθέτησης και, χωρίς και οι ίδιοι να το καταλαβαί­νουν, προσάπτουν στο παιδί τον φόρτο των έντονα αρνητικών συναισθημάτων που τους πλημμυρί­ζουν. Συνήθως λόγω ενοχών μεγαλοποιούμε τις ελλείψεις των παιδιών. Τίνος ανάγκη εξυπηρετούμε όταν τους αγοράζουμε παραπάνω πράγματα απ’ όσα χρειάζονται, επειδή τα είδαν στη διαφήμιση ή τα έχουν τα άλλα παιδιά; Είναι σημαντικό να μπορούμε να εξηγήσουμε στα παιδιά μας ότι κάτι είναι ακριβό και δεν έχουμε τα λεφτά να το αγοράσουμε. Δε χρειάζεται να παριστάνουμε τους πάμπλου­τους στα μάτια τους.

Μεγαλώνοντας το παιδί τους οι γονείς έχουν άλλη μια ευκαιρία να μεγαλώσουν οι ίδιοι;

Βέβαια, πολλές φορές οι γονείς δεν αντέχουν να του βάλουν όρια, να το ματαιώσουν, να πουν «ό­χι», αυτή την καταπληκτική λεξούλα που είναι εξίσου απαραίτητη για το παιδί όπως το «ναι». Είναι τρομακτικό για ένα παιδί να νιώθει ότι κυριαρχεί πάνω στους ενήλικες από τους οποίους εξαρτάται η φροντίδα του: Ποιος θα το προστατέψει από τη –φανταστική μεν τρομακτική δε– δύναμή του; Τα όρια συγκρατούν και προσφέρουν ασφάλεια. Όμως το παιδί δε σταματά να δοκιμάζει την αντοχή των ορίων του «όχι». Φαινομενικός στόχος του είναι να σπάσει τα όρια, κρυφός στόχος είναι να ε­πιβεβαιώσει ότι είναι ανθεκτικά. Τα όρια που ξεχειλώνουν δε δείχνουν ευελιξία. Δείχνουν αδυναμία και ασυνέπεια του ενηλίκου –γονιού ή δασκάλου– πάνω στον οποίο το παιδί στηρίζεται.

Λέγοντας «όχι» οι γονείς προσφέρουν την ασφάλεια των ξεκάθαρων ορίων στο χάος της ψυχικής ανωριμότητας του παιδιού τους. Του προσφέρουν πλαίσιο για να αναπτυχθεί, προετοιμάζοντάς το να είναι ανθεκτικό στις ματαιώσεις, τις απογοητεύσεις και τις αντιξοότητες της ζωής. Η δυνατότητα έκφρασης των έντονων συναισθημάτων και η διαπραγμάτευσή τους επιτρέπει την ομαλή συναισθη­ματική ανάπτυξη των παιδιών, νιώθουν ότι οι γονείς και οι δάσκαλοι αντέχουν την έκφραση αρνητι­κών συναισθημάτων.

Λέγοντας «όχι» στο παιδί δεν είμαστε κακοί γονείς, δημιουργούμε ένα χώρο ανάμεσα στις επιθυμίες και την πραγματοποίησή τους, ένα χώρο σκέψης.

Το δίλημμα όμως είναι υποτακτικό ή ελεύθερο;

Αν κάποιος σε υπηρετεί και κάνει όλες τις δουλειές για χάρη σου, τότε εσύ γίνεται αδύναμος, εξαρ­τάσαι από αυτόν και δε μαθαίνεις να αντέχεις τις απογοητεύσεις, να συμβιβάζεσαι. Δε γίνεσαι δυ­νατός. Κάθε περιορισμός είναι ευκαιρία για εξέλιξη.

Ανταποκρίνομαι στις ανάγκες του παιδιού δε σημαίνει κάνω ό,τι μου ζητήσει. Η ικανότητα να λέμε «όχι» πρέπει να αντέχει τη συναισθηματική πίεση του παιδιού που διαμαρτύρεται και να συνοδεύε­ται από μια ευαισθησία για τις πραγματικές ανάγκες του. Τα παιδιά δεν είναι αγγελούδια, ούτε εί­ναι δυνατόν να είναι συνεχώς ευτυχισμένα!


► ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (02.11.2011), από την Ιωάννα Σωτήρχου.

11 Δεκεμβρίου 2011

Παγκόσμια Ημέρα του Παιδιού




Δείτε τη Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού στο παιδικό μας ιστολόγιο

εδώ
(ανάρτηση για μικρά παιδιά)

ή

εδώ
(ανάρτηση για μεγαλύτερα παιδιά)