7 Σεπτεμβρίου 2011

Για να μην επηρεάζονται αρνητικά
από την τηλεόραση

Συνέντευξη με την Αρετή Κυπραίου
(συμβουλευτική ψυχολόγος Μ.Sc., συντονίστρια Σχολών Γονέων)

Τηλεόραση: η σύγχρονη ηλεκτρονική... νταντά;

Η αλήθεια είναι ότι η τηλεόραση είναι ένα μαγικό κουτί. Μόλις την ανοίγεις, τα παιδιά στα­μα­τά­νε να γκρινιάζουν, να κλαίνε, να τρέχουν, να φωνάζουν και κάθονται ευτυχισμένα για ό­ση ώ­ρα κρα­τάει η αγαπημένη τους εκπομπή. Φοβερή πρόκληση για τον σύγχρονο γονιό, ειδικά ό­ταν γνωρίζου­με τους ρυθμούς της ζωής. Η τηλεόραση μπορεί να μοιάζει με την ιδανική λύ­ση στο να απασχολη­θούν τα παιδιά ευχάριστα, ωστόσο τα πράγματα δεν είναι ακριβώς έ­τσι.

Σύμφωνα με την Αμερικανική Παιδιατρική Εταιρεία, τα παιδιά κάτω των 2 ετών δεν πρέπει να βλέ­πουν καθόλου τηλεόραση και τα μεγαλύτερα όχι πάνω από μισή με μία ώρα την ημέρα. Τα παιδιά που βλέπουν πολλή τηλεόραση έχουν, σύμφωνα με μελέτες, πιο επιθετική συ­μπε­ρι­φο­ρά, είναι πιο ανυπάκουα, δε συγκεντρώνονται στη μελέτη τους, έχουν πιο χαμηλούς βαθ­μούς, είναι λιγότερο δη­μιουργικά, έχουν λιγότερη φαντασία, συχνά φοβούνται ότι κάτι κα­κό θα τους συμβεί, έχουν πιο ά­σχημες διατροφικές συνήθειες κτλ. Δε σημαίνει, βέβαια, ότι ό­λα τα παιδιά που βλέπουν τηλεόραση εμφανίζουν όλα αυτά τα συμπτώματα, αλλά ποιος γο­νιός θέλει για το παιδί του έστω και ένα ή δύο από αυτά;

Ωστόσο είναι απαραίτητο να «απαλλαγούμε» από την τηλεόραση; Να την α­πα­γο­ρέ­ψου­με στα παιδιά μας; Και αν όχι, τι μπορούμε να κάνουμε;

Πιστεύω ότι η τηλεόραση είναι μέσα στη ζωή μας και δε χρειάζεται να την απαγορέψουμε, για­τί αυτό θα μπορούσε στη σύγχρονη πραγματικότητα να έχει άλλες αρνητικές συνέπειες για ένα παιδί. Ωστόσο, μπορούμε να ακολουθήσουμε μια σειρά από στρατηγικές που θα βοη­θή­σουν τα παιδιά να μην επηρεάζονται αρνητικά από αυτήν:

● Κατ’ αρχάς, είναι πολύ σημαντικό να ξέρουμε τι βλέπει το παιδί και, όσο μπορούμε, να το ε­πι­λέ­γου­με. Να μην ανοίγουμε απλώς την τηλεόραση και να το αφήνουμε να δει ό,τι έχει. Μπο­ρού­με να «γράφουμε» αυτά που θεωρούμε κατάλληλα παιδικά ή να τα νοικιάζουμε.

● Έχουμε συμφωνήσει από πριν πόση τηλεόραση θα δει το παιδί. Μπορούμε, ακόμη, να το ε­μπλέ­ξου­με στη διαδικασία της απόφασης. Π.χ. «Το ξέρεις ότι η τηλεόραση βλάπτει τα μα­τά­κια σου και ότι αν βλέπεις πολλή, θα κουραστούν. Πιστεύεις ότι μισή ώρα είναι εντάξει; Με­τά μπο­ρού­με να...» (παίξουμε το τάδε). Και συνεχίζουμε τη συζήτηση με το παιδί.

● Καθώς σίγουρα δεν μπορούμε να απαγορέψουμε σε ένα αγόρι να βλέπει Σπάιντερμαν, αυ­τό που μπορούμε να κάνουμε είναι να συζητάμε μαζί του για το παιδικό. Πώς το βλέπει, τι πι­στεύ­ει. Έτσι, από τα εκπαιδευτικά παιδικά (π.χ. Ντόρα, Νόντυ, το Εργαστήριο του Μίκυ, Μπομπ ο Μάστορας κ.ά.), το παιδί θα «κρατάει» τα θετικά και θα μπορεί να τα ενσωματώνει στη συμπεριφορά του, ε­νώ από τα υπόλοιπα θα κρίνει και θα αποφασίζει ποια συμπεριφορά του αγαπημένου του ήρωα εί­ναι σωστή και ποια όχι, ποιος είναι ο «κακός» της ιστορίας, γιατί δεν πρέπει να τον μιμηθούμε, τι συνέπειες θα έχει αυτό, αν πρέπει να τον φοβόμαστε κτλ.

● Μπορούμε, επίσης, να συζητάμε και για τον σκοπό των διαφημίσεων.

● Δε χρησιμοποιούμε την τηλεόραση ως έπαινο ούτε ως απειλή (θα φαίνεται πολύ πιο ελ­κυ­στι­κή στα παιδιά). Π.χ. δε λέμε «Αν τελειώσεις τα μαθήματά σου νωρίς, θα δεις τη­λε­ό­ρα­ση» ή «Αν δεν κάνεις το τάδε, δε θα δεις τηλεόραση». Το παιδί θα κάνει αμέσως τον συνειρμό ότι η τη­λε­ό­ρα­ση εί­ναι κάτι τέλειο (έβγαλα τα μαθήματα) και κατά συνέπεια θα την αποζητάει πε­ρισ­σό­τε­ρο.

● Δεν ξεχνάμε να κλείνουμε την τηλεόραση όταν τελειώνει το παιδικό, καθώς και ότι η θέση της εί­ναι στο σαλόνι και όχι στο παιδικό δωμάτιο.

● Προσφέρουμε ωραίες εναλλακτικές αντί της τηλεόρασης: κατασκευές, ζωγραφική, παζλ, ε­πι­τρα­πέ­ζι­α, νερομπογιές, μαγειρική, βόλτες, ποδήλατο, παιχνίδι με φίλους, χορό, αθλητικές δρα­στη­ρι­ό­τη­τες κτλ.

Πώς μπορούμε να καταλάβουμε ότι το παιδί μας είναι εξαρτημένο από την τηλεόραση;

Εάν ένα παιδί ζητάει συνεχώς και επίμονα να δει τηλεόραση, αυτό δε σημαίνει απαραίτητα ό­τι είναι εξαρτημένο. Για να διαπιστωθεί κάτι τέτοιο, θα πρέπει να συνεκτιμηθούν πολλοί πα­ρά­γο­ντες. Για παράδειγμα, αν τηρούνται όλα τα παραπάνω, αν το παιδί γενικά ζητάει ε­πί­μο­να ό,τι θέλει και έχει μάθει ότι με τη φωνή καταφέρνουμε αυτό που θέλουμε ή αν ε­πι­δει­κνύ­ει αυ­τή τη συμπεριφορά μόνο στο θέμα της τηλεόρασης, σε ποια πρόσωπα του περιβάλλοντός του το ζητάει και πάρα πολλά άλ­λα.

Ωστόσο, αυτό είναι κάτι που εξαρτάται αποκλειστικά από αυτούς που φροντίζουν το παιδί. Ε­άν οι γονείς του ακολουθούν όσα αναφέραμε και, ακόμη, του προσφέρουν μια ποικιλία δρα­στη­ρι­ο­τή­των για τον ελεύθερο χρόνο του, αφιερώνουν λίγο από τον πολύτιμο χρόνο τους για να συζητήσουν μαζί του και του παρέχουν ευκαιρίες να αναπτύξει τη σκέψη και την κρίση του, τότε το παιδί δε θα ε­ξαρτηθεί, σε καμία περίπτωση, από την τηλεόραση.

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (14.11.2009) / Νατάσα Μπερή

1 σχόλιο:

Ανώνυμος είπε...

τελειο

Δημοσίευση σχολίου