10 Σεπτεμβρίου 2011

Οδηγίες για μαθήματα χωρίς βιβλία

(σχολικός σύμβουλος 26ης Περιφέρειας Αθηνών)

Θεωρούμε ότι οι εκπαιδευτικοί διαθέτουν την ευελιξία, τη δημιουργικότητα και την ικανότητα εύ­ρε­σης ποικιλίας λύσεων για την αντιμετώπιση του προβλήματος της έλλειψης σχολικών βι­βλί­ων. Η υ­πευθυνότητα, η αξιοπρέπεια και ο αυτοσεβασμός που έχει επιδείξει ο καθένας χω­ρι­στά και όλοι μα­ζί ως εκπαιδευτική κοινότητα εξασφαλίζουν τη βεβαιότητα ότι οι εκ­παι­δευ­τι­κοί θα αντεπεξέλθουν στην έκτακτη αυτή κατάσταση, για την οποία δε φέρουν ευθύνη, α­ντι­με­τω­πί­ζο­ντάς την ως παιδα­γωγική και διδακτική πρόκληση.

Ακολουθούν γενικές και ειδικότερες (ανά μάθημα) οδηγίες για τον λειτουργικό χειρισμό του θέ­μα­τος. Συντάχθηκαν με δεδομένη την περιορισμένη οικονομική δυνατότητα των σχολείων, την ανυπαρ­ξία διαδραστικών πινάκων στα περισσότερα, την περιορισμένη διαθεσιμότητα σε βι­ντε­ο­προ­βο­λείς, την άνιση πρόσβαση των μαθητών σε ηλεκτρονικά μέσα μάθησης και, βέ­βαι­α, την αγωνία των εκ­παιδευτικών να ανταποκριθούν στα καθήκοντά τους.

Γενικές οδηγίες

1. Προμήθεια ενός αντιτύπου ανά μάθημα για τον εκπαιδευτικό (ως οδηγό της διδακτέας ύ­λης) από τη σχολική βιβλιοθήκη, περσινά περισσεύματα βιβλίων, χρησιμοποιημένα βιβλία ή α­πό εκτύπωση μέσω του Ψηφιακού Σχολείου, της ηλεκτρονικής βιβλιοθήκης του ΟΕΔΒ και του Παιδαγωγικού Ινστι­τούτου.

2. Δαπάνη χρόνου για διαμόρφωση του συναισθηματικού κλίματος στην τάξη, ειδικά στην πε­ρί­πτω­ση που ο εκπαιδευτικός αναλαμβάνει νέα τάξη. Για τον σκοπό αυτό ενδείκνυνται βι­ω­μα­τι­κά παι­χνί­δια και ασκήσεις, ομαδικά παιχνίδια εντός και εκτός αίθουσας, επιτραπέζια παι­χνί­δια και ποικιλό­μορφοι τρόποι έκφρασης.

3. Χρήση ασκήσεων φιλαναγνωσίας. Η αξιοποίηση της σχολικής βιβλιοθήκης και ε­ξω­σχο­λι­κών βιβλί­ων από το σπίτι θα ενεργοποιούσε τους μαθητές σε αυτόν τον τομέα, ε­ξυ­πη­ρε­τώ­ντας στόχους του γλωσσικού μαθήματος και όχι μόνο.

4. Υλοποίηση σχεδίων εργασίας σε ενότητες που προσφέρονται από τη διδακτέα ύλη (π.χ. ε­νό­τη­τα «Το Σχολείο μου» ή «Η Γειτονιά μου» στη Μελέτη Περιβάλλοντος Α΄ και Β΄ τάξης, ε­νό­τη­τα «Ζούμε σε κοινότητες» στη Μελέτη Περιβάλλοντος Γ΄ τάξης, ενότητα «Το νερό» στη Γλώσ­σα Δ΄ τάξης κτλ.)

Οδηγίες ανά μάθημα

Γλώσσα
● Χρήση του Ανθολογίου (οι Β΄, Δ΄ και ΣΤ΄ τάξεις το έχουν, οι Γ΄ και Ε΄ τάξεις μπορούν να φέ­ρουν το περσινό) για εξάσκηση στην ανάγνωση με παράλληλη διδασκαλία των γραμ­μα­τι­κών φαι­νο­μέ­νων από τα προβλεπόμενα εγχειρίδια που καθυστέρησαν.
● Αφιέρωση χρόνου στη γραπτή έκφραση των μαθητών ή στη διαπίστωση του επιπέδου ι­κα­νό­τη­τάς τους.
● Φωτοτύπηση κειμένου μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις και εφόσον ο εκπαιδευτικός κρίνει ό­τι αυ­τό εξυπηρετεί πολλαπλούς σκοπούς της διδασκαλίας και θα χρησιμοποιηθεί αρκετές μέ­ρες.
● Η Α΄ τάξη μπορεί να προχωρήσει στη διδασκαλία του προγραφικού σταδίου μόνο με τη χρή­ση τε­τραδίων και αργότερα με την αναγραφή του βασικού κειμένου στον πίνακα.

Μαθηματικά
● Δαπάνη χρόνου για επανάληψη βασικών εννοιών και διαπίστωση βασικών ικανοτήτων των μα­θη­τών.
● Χρήση του πίνακα και τετραδίου μαθηματικών, όπου οι μαθητές θα αντιγράφουν και θα ε­πι­λύ­ουν ασκήσεις, οι οποίες θα έχουν προηγουμένως διδαχθεί με τη χρήση αντικειμένων, υ­λι­κών και βιωμα­τικών προσεγγίσεων ανάλογα με την τάξη και το θέμα.
● Η Α΄ τάξη μπορεί να προχωρήσει κανονικά τη διδακτέα ύλη μόνο με τη χρήση αντικειμένων και τετραδίου.

Μελέτη Περιβάλλοντος
● Χρήση βιωματικών προσεγγίσεων και παρουσιάσεις με τη χρήση πολύμορφης έκφρασης: ε­ξορ­μή­σεις και καταγραφές στην αυλή του σχολείου και στη γειτονιά, κατασκευή αφίσας ανά ο­μά­δα, επι­σκέψεις σε υπηρεσίες του δήμου κτλ.
● Χρήση εξωσχολικών βιβλίων που φέρνουν οι μαθητές ή υπάρχουν στη σχολική βιβλιοθήκη (φυ­τά, ζώα, επαγγέλματα κτλ.).
● Υλοποίηση συνθετικών εργασιών κάθε μορφής ή υλοποίηση σχεδίων εργασίας.

Γεωγραφία
● Χρήση του χάρτη ή σχολικού άτλαντα.
● Αξιοποίηση άλλου έντυπου υλικού: εφημερίδες, περιοδικά, ταξιδιωτικοί οδηγοί κτλ.
● Προβολή βιντεοταινιών που υπάρχουν στη σχολική βιβλιοθήκη.

Φυσικά
● Προσπάθεια για προμήθεια 4-5 σχολικών βιβλίων, τα οποία θα χρησιμοποιούνται ανά ο­μά­δα στο πλαίσιο ομαδοσυνεργατικής διδασκαλίας (αν και δεν είναι τελείως απαραίτητο).
● Πειραματικές προσεγγίσεις με απλά υλικά.
● Χρήση εξωσχολικών βιβλίων ανάλογα με το θέμα: ενέργεια, οικοσυστήματα, ήχος, αν­θρώ­πι­νο σώμα κτλ.

Ιστορία
● Δαπάνη χρόνου για σύνδεση με την περσινή ιστορία κάθε τάξης.
● Αφήγηση στο κεφάλαιο της μυθολογίας στη Γ΄ τάξη χωρίς καμία απαίτηση αποστήθισης, με πα­ράλ­λη­λη χρήση εξωσχολικών βιβλίων.
● Φειδωλή χρήση φωτοτυπίας του βασικού κειμένου του μαθήματος (ένα την εβδομάδα) με πα­ράλ­λη­λη χρήση και άλλων πηγών σε Δ΄, Ε΄, ΣΤ΄ τάξη.

Θρησκευτικά
● Συζητήσεις στο πνεύμα των κειμένων του σχολικού βιβλίου χωρίς καμία απαίτηση α­πο­στή­θι­σης.

ΚΕΙΜΕΝΟ: www.esos.gr (09.09.2011) ● ΠΗΓΗ: psamouxos.blogspot.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου