21 Αυγούστου 2011

Η τιμωρία έχει τους κανόνες της

Η τιμωρία είναι ίσως απαραίτητη κάποιες φορές και πιθανόν να λειτουργεί ως τρόπος δι­α­παι­δα­γώ­γη­σης και κοινωνικοποίησης. Βέβαια, για να επιφέρει θετικά αποτελέσματα χωρίς να δι­α­τρέ­ξουν τα παιδιά τον παραμικρό κίνδυνο (σωματικό και ψυχικό), πρέπει να τηρούνται ο­ρι­σμέ­νες προϋποθέ­σεις. Ας δούμε τι λένε τρεις ειδικοί:

Η νηπιαγωγός

Η κ. Αθηνά Συρίγου έρχεται σε επαφή με παιδιά και βλέπει τα λάθη και τις σκανδαλιές τους καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, αφού είναι νηπιαγωγός και μητέρα τριών κοριτσιών. «Η ε­μπει­ρί­α μου και στο σχολείο αλλά και στο σπίτι μού έχει διδάξει ότι ο μόνος τρόπος για να μά­θουν τι είναι σω­στό και τι λάθος είναι ο διάλογος και η ερώτηση “αν ήσουν μαμά στη θέση μου, τι θα έκανες;”» α­ναφέρει.

«Μπορεί να μην πιάσει με την πρώτη, αλλά και οι τρεις κόρες μου, από τη μεγάλη που τώρα μπαί­νει στην εφηβεία μέχρι τη μικρή που είναι σχεδόν τριών χρόνων, πάντα έρχονται την ε­πό­με­νη μέρα και μου λένε “μαμά, το σκέφτηκα, έχεις δίκιο” και από εκείνη τη στιγμή κι έπειτα ό­ντως προσπα­θούν να μην επαναλάβουν το λάθος», εξηγεί.

Το έσχατο μέσο για να τιμωρήσει τόσο τα δικά της παιδιά όσο και τους μαθητές της για κά­ποια σκανδαλιά –το οποίο ευτυχώς, όπως λέει, σπάνια αναγκάστηκε να χρησιμοποιήσει– εί­ναι η στέρηση κάποιου προνομίου ή δραστηριότητας που αγαπούν. «Τίποτα περισσότερο και πάντα όταν καταλά­βω ότι δεν υπάρχει καμία πιθανότητα να καταφέρω κάτι με τη συ­ζή­τη­ση», σημειώνει η κ. Συρίγου.

Η ψυχολόγος

«Η σωματική τιμωρία είναι απαράδεκτη και οι φωνές είναι μια αυταρχική συμπεριφορά, η ο­ποί­α μπορεί να έχει ολέθριες συνέπειες για την εξέλιξη του παιδιού. Ειδικά στην εφηβεία πι­θα­νόν να προκαλέσει ένα μεγάλο ξέσπασμα», υποστηρίζει η ψυχολόγος κ. Μαριέττα Ρήγα-Πε­πε­λά­ση. «Οι γονείς οφείλουν να αποφεύγουν την επίδειξη δύναμης και τον ανταγωνισμό. Για παράδειγμα, φωνές και φράσεις όπως “δε θα σου περάσει εσένα” είναι βέβαιο ότι θα ο­δη­γή­σουν το παιδί να διεκδικεί με άσχημο τρόπο και να απομακρυνθεί».

Όπως υπογραμμίζει η ψυχολόγος, «από τότε που αρχίζει να μιλά το παιδί πρέπει να μα­θαί­νει τις φυσικές και λογικές συνέπειες των πράξεών του· αυτή είναι η “τιμωρία” που προ­τεί­νουν οι ειδικοί για την αντιμετώπιση των παιδικών λαθών».

«Οι γονείς οφείλουν πλέον να αντιμετωπίζουν τα παιδιά τους ως μικρούς ενηλίκους», α­να­φέ­ρει η κ. Ρήγα-Πεπελάση. Παρ’ ότι ακούγεται δύσκολο, μιας και τα παιδιά πιθανόν να αρ­χί­σουν να κλαίνε, να επιμένουν ή να φωνάζουν όταν διεκδικούν κάτι, επισημαίνει ότι «το μυ­στι­κό είναι οι γονείς να παραμένουν σταθεροί στις απόψεις τους και στο ηχόχρωμα της φω­νής τους. Για παράδειγμα, αν θέλουν να τους μάθουν να μην κάνουν φασαρία τις ώρες κοινής η­συ­χί­ας, δεν πρέπει να παρεκκλί­νουν από αυτή την απόφαση καμία ημέρα της εβδομάδας».

Η οικογενειακή σύμβουλος

Για την οικογενειακή σύμβουλο κ. Έφη Σαρηγιαννίδου η τιμωρία μπορεί να εκλαμβάνεται ως ευ­καιρία διαπαιδαγώγησης και κοινωνικοποίησης. «Οφείλω ως γονιός να διδάξω το παιδί μου να σέβε­ται τους κανόνες κοινωνικής συμπεριφοράς, να σέβεται τη ζωή, την περιουσία, την ακεραιότητα των υπόλοιπων ανθρώπων, αν θέλω να ενταχθεί ομαλά στο σύνολο».

Επισημαίνει, ωστόσο, πως πάντα οι γονείς, πριν αποφασίσουν την τιμωρία, πρέπει να λαμ­βά­νουν υ­πόψη αν είναι η πρώτη φορά που κάνει κάτι λάθος το παιδί, αν οι σκανδαλιές του εί­ναι επαναλαμ­βανόμενες και, βέβαια, την ηλικία του.

Αν και οι περισσότεροι γονείς κατανοούν πλέον ότι η χρήση σωματικής βίας δεν ενδείκνυται ως μέ­θοδος τιμωρίας και θεωρείται παρωχημένος τρόπος στην ανατροφή των παιδιών, κά­ποιοι συνεχί­ζουν να κάνουν σημαντικά λάθη. «Το κυριότερο είναι η φράση “αν το ξανακάνεις δε θα σε αγαπώ πια” ή “είσαι κακό παιδί”. Σε καμία των περιπτώσεων το παιδί δεν πρέπει να νιώ­σει ότι η τιμωρία το αφορά ως άνθρωπο. Αυτό θα το σημαδέψει και το αποτέλεσμα θα εί­ναι να εξελιχθεί σε έναν προβληματικό ενήλικο που θα νιώθει συνεχώς την απόρριψη. Είναι α­πα­ραί­τη­το να καθίσταται σα­φές στα παιδιά κάθε ηλικίας ότι η τιμωρία αφορά μια συ­γκε­κρι­μέ­νη πράξη», εξηγεί η οικογενειακή σύμβουλος.

Ένα ακόμη από τα μυστικά, προκειμένου η τιμωρία να επιφέρει τα επιθυμητά αποτελέσματα, εί­ναι οι γονείς να κάνουν τα παιδιά να νιώθουν τύψεις όποτε η συμπεριφορά τους δεν είναι η α­να­με­νό­με­νη. Για να λειτουργήσει βέβαια θετικά αυτό το τρικ, πρέπει οπωσδήποτε –όπως υ­πο­στη­ρί­ζει η κ. Σαρηγιαννίδου– «οι γονείς να προκαλούν “ενοχές” στα μικρά παιδιά με την έν­νοι­α της συνέπειας και όχι της ενοχοποίησης».

Όπως σημειώνει, «τα παιδιά δε θέλουν να στενοχωρούν τους γονείς τους γιατί τους αγαπούν υ­περ­βο­λι­κά. Ακριβώς γι’ αυτό, όταν κάνουν κάποιο λάθος, καλό είναι οι γονείς να τους δεί­χνουν πως η πράξη αυτή τους στενοχωρεί είτε με σιωπηρή στάση (που εκφράζει λύπη) είτε με τη φράση “αυτό που έκανες με στενοχώρησε πολύ”. Θα είναι πολύ πιο αποτελεσματικό, για­τί ακόμη κι αν δε συμ­μορφωθούν εκείνη τη στιγμή, σίγουρα θα καθίσουν μετά να το σκε­φτούν».


ΠΗΓΗ: ΤΑ ΝΕΑ (01.09.2009) / Καρολίνα Παπακώστα

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου