18 Αυγούστου 2011

Γνώση και πληροφορία

(φυσικομαθηματικός, τέως πρόεδρος της ΟΛΜΕ)

Ένα από τα πιο σοβαρά θέματα που τίθενται σήμερα στον εκπαιδευτικό σε κοινωνίες στις ο­ποί­ες ε­πικυριαρχεί ο μεγάλος όγκος πληροφορίας, είναι να μάθουν τους μαθητές να ξε­χω­ρί­ζουν τη γνώση από την πληροφορία. Και επιπλέον, να τους μάθουν να βρίσκουν ποια πλη­ρο­φο­ρί­α είναι έγκυρη και, ακόμη, να μη χάνονται στον άπειρο ωκεανό των πληροφοριών που πλημ­μυ­ρί­ζει ιδιαίτερα το διαδίκτυο. Σύμφωνα μάλιστα με τον Ομπάμα, τον πρόεδρο των Η­ΠΑ, μια καλή παιδεία μπορεί να βοηθήσει στο να ξεχωρίζει κανείς «τις πολλές φωνές που κραυ­γά­ζουν για προσοχή» σε ιστολόγια, στην τηλεόραση ή στο ραδιόφωνο.

Αλλά ποιες είναι οι κύριες διαφορές μεταξύ γνώσης και πληροφορίας;

1. Η γνώση είναι το βασικό μέρος των εκπαιδευτικών θεσμών. Είναι το απόσταγμα των ε­πι­στη­μών που, συστηματοποιημένο και παιδαγωγικά προσαρμοσμένο, θεωρείται ως το πο­λι­τι­στι­κό σώμα που θα μεταβιβαστεί στις γενιές των νέων στα σχολεία και τα πανεπιστήμια. Α­πο­τε­λεί, δηλαδή, την εκ­παιδευτική ύλη που αξιολογείται ως απαραίτητη για τη μόρφωση των παι­διών και των εφήβων.

2. Η γνώση έχει μια διαχρονική ισχύ και δε συνδέεται με το εφήμερο της πληροφορίας.

3. Η γνώση έχει σημαντικότητα με πολλαπλασιαστικά οφέλη στον άνθρωπο, ενώ η πλη­ρο­φο­ρί­α εί­ναι ήσσονος σημασίας και εξαντλείται σχεδόν με τη χρήση της.

4. Η γνώση μπορεί να δώσει ένα μεγάλο μέρος πληροφοριών και, αντιστρόφως, μπορούμε να ισχυ­ριστούμε ότι πολλές πληροφορίες μπορούν να οδηγήσουν κάποιες φορές σε μια μι­κρή συγκρυστάλ­λωση γνώσης.

5. Η γνώση μετασχηματίζεται συχνά σε πυρήνες σοφίας, η οποία επιδρά στη διαμόρφωση της προ­σωπικότητας του ανθρώπου, ενώ η πληροφορία εξατμίζεται χωρίς να προσδώσει κά­ποια μόνιμα χα­ρακτηριστικά στη ζωή του.

6. Η γνώση είναι απόρροια έρευνας και συστηματικής πνευματικής προσπάθειας, ενώ η πλη­ρο­φο­ρί­α ένα απλό στοιχείο ενημέρωσης.

7. Η γνώση βοηθά στη λήψη αποφάσεων και στη διαμόρφωση στάσεων και συμπεριφορών, κά­τι που δεν μπορεί να ισχύσει με την πληροφορία.

8. Η πληροφόρηση είναι συνήθως μια μορφή ψυχαγωγίας και όχι ένα εργαλείο απόκτησης μορ­φω­τι­κών προσόντων ή μέσο χειραφέτησης.

Κριτήρια

Μέχρι πρόσφατα η εγκυρότητα της γνώσης και της πληροφορίας μπορούσε να εξακριβωθεί σχε­τι­κά εύκολα. Τώρα όμως η πλημμυρίδα των ψηφιακών πληροφοριών στο διαδίκτυο δεν α­φή­νει πολλά τέτοια παραδοσιακά περιθώρια. Ποια μπορεί να είναι τα κριτήρια αξιολόγησης της έγκυρης πληρο­φορίας;

Ένα ασφαλές κριτήριο είναι η αξιοπιστία της πηγής που μεταδίδει μια πληροφορία. Ένα πα­νε­πι­στη­μι­α­κό ίδρυμα, ένα ερευνητικό κέντρο, ένας διεθνής οργανισμός (ΟΗΕ, UNESCO, Ο­Ο­ΣΑ), ένας ε­πιστημονικός φορέας, ένας συλλογικός επαγγελματικός θεσμός, ένας ε­πι­στή­μο­νας κύρους κτλ. α­ποτελούν πηγές αξιόπιστης πληροφορίας και –μερικοί απ’ αυτούς– α­ξι­ό­πι­στης γνώσης.

Ένα δεύτερο κριτήριο, και το πιο σημαντικό, είναι το επίπεδο της δικής μας πνευματικής ε­πάρ­κει­ας, το οποίο μας καθοδηγεί να αξιολογήσουμε από μόνοι μας το περιεχόμενο της προ­σλαμ­βα­νό­με­νης πληροφορίας.

Είναι, τελικά, θέμα παιδείας!

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (17.08.2011)

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου