31 Αυγούστου 2011

Κατ’ οίκον εργασίες (3)

Εγκύκλιος του Υπουργείου Παιδείας, 2011

1. Το ζήτημα των κατ’ οίκον εργασιών διασαφηνίζεται με τις εγκυκλίους του 2003 και του 2005.

2. Οι σχολικοί σύμβουλοι, κατά τις επισκέψεις στα σχολεία ευθύνης τους, δίνουν τις κατάλληλες ο­δηγίες στους εκπαιδευτικούς για τις κατ’ οίκον εργασίες, λαμβάνοντας υπόψη ότι πρέπει να απο­φεύγεται το πλήθος των εργασιών, οι οποίες δε συμβάλλουν στην ποιοτική πρόσληψη της γνώσης, στην ανάπτυξη της κριτικής και δημιουργικής σκέψης και σίγουρα δεν υποβοηθούν τον μαθητή στην οικοδόμηση τόσο των κατώτερων (γνώση, κατανόηση, εφαρμογή) όσο και των ανώτερων (ανάλυ­ση, σύνθεση, αξιολόγηση) βαθμίδων της γνωστικής ταξινομίας.

3. Υπενθυμίζεται, επίσης, ότι οι φωτοτυπημένες εργασίες πρέπει να αποφεύγονται, δεδομένου ότι αυτές δε συμβάλλουν στην παροχή ποιοτικής εκπαίδευσης, στην εμβάθυνση και κριτική διερεύνηση των γνωστικών πληροφοριών και κατ’ επέκταση στην ανάπτυξη κριτικής-δημιουργικής σκέψης που αποτελεί και το ζητούμενο της διδακτικής διαδικασίας.


► ΠΗΓΗ: Εγκύκλιος Φ.3/788/95795/Γ1/25.08.2011

Κατ’ οίκον εργασίες (2)

Εγκύκλιος του Υπουργείου Παιδείας, 2005

Σας θέτουμε υπόψη απόσπασμα της υπ’ αριθμ. 9/2005 Πράξης του Τμήματος Πρωτοβάθμιας Εκπαί­δευσης του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, με θέμα «Οδηγίες για τη χρήση των διδακτικών βιβλίων και τις “κατ’ οίκον εργασίες” των μαθητών του Δημοτικού Σχολείου»:

Τα διδακτικά βιβλία δεν μπορεί να αντικατασταθούν από άλλα βοηθήματα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι αποκλείονται διδακτικές πρωτοβουλίες, οι οποίες όμως πρέπει να κινούνται στη φιλοσοφία, τις αρχές, τα περιεχόμενα και τις μεθοδολογικές υποδείξεις και προδιαγραφές των ισχυόντων αναλυ­τικών προγραμμάτων (ΑΠ). Επομένως, πρωτοβουλίες για συστηματική διδασκαλία της Γραμματικής και επιστροφή σε παραδοσιακές αντιλήψεις και μεθόδους για τη διδασκαλία όλων των μαθημάτων γενικότερα, οι οποίες έρχονται σε αντίθεση με τη φιλοσοφία και το πνεύμα των ΑΠ και των βιβλίων που γράφονται με βάση αυτά, πρέπει να αποφεύγονται, όπως πρέπει να αποφεύγεται και η ανα­παραγωγή σε φωτοαντίγραφα ασκήσεων από βοηθήματα που κυκλοφορούν στην ελεύθερη αγορά και η διανομή τους στους μαθητές.

Διευκρινίζεται εδώ ότι ασκήσεις συμβατές με το πνεύμα των ΑΠ και των διδακτικών βιβλίων, που λειτουργούν συμπληρωματικά προς αυτά και τις οποίες εκπονεί ο ίδιος ο εκπαιδευτικός, μπορεί να δίνονται στους μαθητές, πάντα με μέτρο και χωρίς υπερβολές.

Διαφωτιστικές προς αυτή την κατεύθυνση είναι και οι οδηγίες του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου για τις «κατ’ οίκον» εργασίες που κοινοποιήθηκαν από τη Διεύθυνση Σπουδών του ΥΠΕΠΘ σε όλους τους σχολικούς συμβούλους και σε όλους τους εκπαιδευτικούς με την εγκύκλιο του 2003, οι οποίες συ­μπληρώνονται ως εξής:

Γλωσσικό μάθημα
Η ορθογραφία υπαγορεύεται στους μαθητές από τον εκπαιδευτικό, γι’ αυτό δεν είναι σκόπιμο να την αποστηθίζουν τα παιδιά στο σπίτι.

Μαθηματικά
● Οφείλουμε να είμαστε ιδιαίτερα φειδωλοί με τις «κατ’ οίκον» εργασίες που αναθέτουμε στους μα­θητές. Ενδείκνυνται όμως σε περιπτώσεις που εξυπηρετούν ειδικούς στόχους, όπως ανακεφαλαιώ­σεις ενοτήτων ή περαιτέρω εμπέδωση και επέκταση της ύλης.
● Οι ανατιθέμενες εν γένει εργασίες πρέπει να απαιτούν την ελάχιστη εξωτερική βοήθεια (π.χ. από γονείς) για να ολοκληρωθούν, να μην είναι χρονοβόρες και να είναι σύμφωνες με τα ΑΠ. Επιπλέον, σε περιπτώσεις που οι μαθητές εκπονούν στην τάξη σχέδια εργασίας, να ενθαρρύνεται η «κατ’ οί­κον» ομαδική εργασία για την επίτευξη του συγκεκριμένου στόχου.

Μελέτη του Περιβάλλοντος
● Κατά την ανακεφαλαίωση των ενοτήτων μπορεί να ανατίθενται «κατ’ οίκον» εργασίες που θα βο­ηθούν τους μαθητές να οργανώνουν όσα έμαθαν (π.χ. σύνθεση περίληψης, σχεδιασμός πινάκων ή διαγραμμάτων με τις βασικές έννοιες της ενότητας) και/ή εργασίες που θα οδηγούν σε δημιουργική ανασύσταση όσων έμαθαν ή σε κάποια δράση (π.χ. πρόταση για δημιουργία αφίσας).
● Η «κατ’ οίκον» εργασία δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 15-20 λεπτά, ενώ σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να περιλαμβάνεται η απομνημόνευση κειμένων.
● Επίσης, προτείνουμε να ενθαρρύνεται η συνεργασία ομάδας μαθητών «κατ’ οίκον», εφόσον συ­ναινούν οι γονείς και το επιτρέπουν οι συνθήκες. Αυτή η συνεργασία μπορεί να εφαρμόζεται κατά την εκπόνηση σχεδίων εργασίας. Κατ’ αυτόν τον τρόπο δίνεται η ευκαιρία στους μαθητές να συνε­χίσουν και εκτός σχολείου την από κοινού εμβάθυνση και κριτική διερεύνηση ενός θέματος.

Φυσικά
Δεν κρίνεται σκόπιμο να δίνονται πρόσθετες εργασίες για το σπίτι πέρα από αυτές που προτείνο­νται στο βιβλίο του μαθητή και στο βιβλίο του εκπαιδευτικού.

Ιστορία, Γεωγραφία, Θρησκευτικά
Ισχύουν αυτά που επισημαίνονται στα βιβλία για τον δάσκαλο.

Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή
Δεν κρίνεται σκόπιμο να δίνονται εργασίες για το σπίτι. Ενδείκνυται όμως, στο πλαίσιο εκπόνησης σχεδίων εργασίας (projects), η συνεργασία των μαθητών σε εξωσχολικό χρόνο, ύστερα και από συνεννόηση των γονέων.

Αισθητική Αγωγή
Δεν κρίνεται σκόπιμο να δίνονται συγκεκριμένες εργασίες στο σπίτι. Όμως οι μαθητές είναι σημαντι­κό να προτρέπονται να ασχολούνται δημιουργικά με τις καλές τέχνες στο σπίτι κατά τον ελεύθερο χρόνο τους.

Φυσική Αγωγή
Δεν κρίνεται σκόπιμο να δίνονται εργασίες για το σπίτι.

Η παρούσα εγκύκλιος, με ευθύνη του διευθυντή του σχολείου, να αναπαραχθεί και να διανεμηθεί σε όλους τους εκπαιδευτικούς και να αποτελέσει θέμα ειδικής συνεδρίασης του Συλλόγου Διδασκόντων. Παρακαλούνται οι σχολικοί σύμβουλοι να συμπεριλάβουν τις «κατ’ οίκον εργασίες» ως θέμα εισήγη­σης στα επιμορφωτικά σεμινάρια καθώς και στις παιδαγωγικές συναντήσεις που πραγματοποιούν.

Εφιστάται η προσοχή όλων των στελεχών της Εκπαίδευσης και των εκπαιδευτικών για την εφαρμογή της παρούσας εγκυκλίου.



► ΠΗΓΗ: Εγκύκλιος Φ.12/342/35602/Γ1/09.05.2005

Κατ’ οίκον εργασίες (1)

Εγκύκλιος του Υπουργείου Παιδείας, 2003

Σας θέτουμε υπόψη απόσπασμα της υπ’ αριθμ. 3/2003 πράξης του Τμήματος Πρωτοβάθμιας Εκπαί­δευσης του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, το οποίο αναφέρεται στις κατ’ οίκον εργασίες, προκειμένου να ληφθεί υπόψη από τους εκπαιδευτικούς των δημοτικών σχολείων:

Ο χρόνος παραμονής των μαθητών στο σχολείο, σε σύγκριση με τον χρόνο παραμονής των μαθητών των άλλων ευρωπαϊκών χωρών, είναι αρκετά περιορισμένος. Γι’ αυτό θα παρουσιάζεται η ανάγκη μερικές εργασίες, που κανονικά θα έπρεπε να γίνονται στο σχολείο, να δίνονται στους μαθητές να τις εκτελέσουν στο σπίτι. Πρόκειται για τις γνωστές «κατ’ οίκον» εργασίες, το πολυσυζητημένο και πολυπαρεξηγημένο εκπαιδευτικό θέμα, που εξακολουθεί να είναι επίκαιρο και πρέπει να αντιμετω­πίζεται με ιδιαίτερη παιδαγωγική ευαισθησία και με βάση τις αρχές της διδακτικής δεοντολογίας και το δικαίωμα του γονιού να βοηθήσει και του μαθητή να βοηθηθεί.

Ιδιαίτερα θα πρέπει να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι πολλοί μαθητές παρακολουθούν και το πρό­γραμμα του ολοήμερου σχολείου, το οποίο επεκτείνεται και υπόσχεται πολλά για την εκπαίδευση και την κοινωνία. Αυτός ο πολλά υποσχόμενος θεσμός του ολοήμερου σχολείου κινδυνεύει να υπονο­μευθεί από την κατάχρηση των «κατ’ οίκον» εργασιών. Και αυτό θα συμβεί αν, από κακή εκτίμηση της επιδίωξης για προετοιμασία των μαθητών για την επόμενη μέρα, που είναι μια από τις βασικές επιδιώξεις του ολοήμερου σχολείου αλλά όχι η μοναδική, δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στις «κατ’ οίκον» εργασίες και παραμεληθεί το υπόλοιπο πρόγραμμα. Επομένως, η διαφύλαξη της φιλοσοφίας και των επιδιώξεων του ολοήμερου σχολείου, όπως αυτή προσδιορίζεται στις επίσημες εγκυκλίους του ΥΠΕΠΘ, είναι ένας ακόμη λόγος που συνηγορεί στον εξορθολογισμό των «κατ’ οίκον» εργασιών, ώ­στε να ολοκληρώνονται μέσα στο χρονικό διάστημα που διατίθεται γι’ αυτές και όχι να λειτουργούν εις βάρος των άλλων αντικειμένων και δραστηριοτήτων του ολοήμερου σχολείου, ούτε και να μέ­νουν για το σπίτι.

Στον εξορθολογισμό των «κατ’ οίκον» εργασιών συμβάλλει αποφασιστικά η ποιότητα και η σωστή προετοιμασία τους. Οι εργασίες, που ίσως είναι απαραίτητο να ανατίθενται ως «κατ’ οίκον» εργα­σίες, πρέπει να έχουν τα εξής γνωρίσματα:

1. Να μην είναι απλές αντιγραφές (από εγκυκλοπαίδειες κτλ.) και απομνημονεύσεις.

2. Να είναι δυνατόν να εκτελεστούν από τα παιδιά χωρίς βοήθεια των γονιών. Γι’ αυτό κρίνεται σκόπιμο να εξατομικεύονται όσο είναι δυνατόν.

3. Να τις έχει προετοιμάσει ο δάσκαλος, σταθμίζοντας και τη δυσκολία και τη διάρκειά τους, με βάση τον μέσο μαθητή.

4. Να μην περιέχουν δυσκολίες άλλες εκτός από ό,τι συγκεκριμένο προβλέπεται κάθε φορά να ε­λεγχθεί.

5. Να δίνονται έπειτα από συζήτηση με τους μαθητές, ώστε να διευκρινίζονται οι δυσκολίες τους και να εξασφαλίζεται η συγκατάθεσή τους.

6. Να μη δίνονται ως τιμωρίες.

7. Να είναι δυνατή η παρακολούθηση και η διόρθωσή τους από τον δάσκαλο και να μη δίνονται ό­ταν δεν πρόκειται να ελεγχθούν.

8. Να είναι απαραίτητες για την απόκτηση μιας δεξιότητας.

9. Να συμβάλλουν στην προετοιμασία της επόμενης ενότητας, χωρίς αυτό να γίνεται κατά σύστημα και υποχρεωτικά.

10. Στην περίπτωση εργασιών και ασκήσεων που περιέχονται στα βιβλία να μην απαιτείται αντι­γραφή των εκφωνήσεών τους στο τετράδιο.

11. Να μην απαιτείται γραπτή εκτέλεση εργασιών που μπορούν να γίνουν με ευκολότερο και οικο­νομικότερο τρόπο (όπως είναι π.χ. η επισήμανση στοιχείων πάνω στο κείμενο με σημάδια και η προφορική τους ανακοίνωση).

12. Να μη δίνονται εργασίες τεχνικής φύσεως (χάρτες, κατασκευές κτλ.), αν προηγουμένως ο δά­σκαλος δεν έχει δείξει στους μαθητές πώς γίνονται και δεν τους έχει ασκήσει μέσα στην τάξη.

13. Να μη δίνονται για τις ημέρες αργίας του σχολείου περισσότερες εργασίες από όσες τις άλλες μέρες.

14. Η εκτέλεσή τους για όλα τα μαθήματα να μην απαιτεί περισσότερα από περίπου

30΄ για τις Α΄ και Β΄ τάξεις
40΄ για τις Γ΄ και Δ΄ τάξεις
60΄ για τις Ε΄ και ΣΤ΄ τάξεις.

Ειδικότερα, θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη και τα εξής:

● Καταρχήν, όλες οι εργασίες πρέπει να κινούνται στις αρχές και τη φιλοσοφία του Διαθεματικού Ενιαίου Πλαισίου Προγραμμάτων Σπουδών (ΔΕΠΠΣ) και του Αναλυτικού Προγράμματος Σπουδών (ΑΠΣ) και τις Συμπληρωματικές Οδηγίες του Π.Ι. για όλα τα μαθήματα.

● Για το γλωσσικό μάθημα, εκτός από αυτά που αναφέρονται στο βιβλίο δασκάλου, οι μαθητές των μικρότερων τάξεων (Α΄ και Β΄), για περισσότερη άσκηση στη γραφή, αντιγράφουν σε χωριστό τε­τράδιο το κείμενο της άσκησης «Γράφω και μαθαίνω» των βιβλίων «Η γλώσσα μου».

● Οι μαθητές των μεγαλύτερων τάξεων σε τετράδιο εργασιών για το γλωσσικό μάθημα μπορούν, για παράδειγμα, να συμπληρώνουν ασκήσεις που συμβάλλουν στον εμπλουτισμό του λεξιλογίου τους και συγκεκριμένα ασκήσεις που τα βοηθούν να «συλλαμβάνουν» τη σημασία των λέξεων με ό­λους τους δυνατούς τρόπους (σύνδεση των λέξεων με τα πράγματα, συμφραζόμενα, κυριολεκτική και μεταφορική χρήση, παραγωγή και σύνθεση, περιφράσεις, ιδιωτισμούς και ιδιωματισμούς, συ­σχέτιση συνωνύμων και αντιθέτων, σχήματα λόγου κτλ.). Γι’ αυτές τις δραστηριότητες χρήσιμο εί­ναι οι μαθητές να συμβουλεύονται κατάλληλα λεξικά: ορθογραφικά, σημασιολογικά, συνωνύμων κ.ά.

● Στο ίδιο τετράδιο συνθέτουν περιληπτικά κείμενα από το μάθημα της γλώσσας ή και από άλλα μαθήματα, με την προϋπόθεση ότι έχουν διδαχθεί στην τάξη τους συστηματικά να επισημαίνουν τα ουσιώδη μέσα σε μια πρόταση ή μια παράγραφο, παραλείποντας τα μη ουσιώδη, καθώς επίσης και να πυκνώνουν μια πρόταση, μια παράγραφο, ένα κείμενο. Εάν δεν έχουν ασκηθεί οι μαθητές σε πα­ρόμοιες δραστηριότητες, δε θα μπορέσουν να συνθέσουν μια ικανοποιητική περίληψη, γι’ αυτό και δεν πρέπει να τους το απαιτούμε.

● Σε καμία περίπτωση δεν αναθέτουμε ως «κατ’ οίκον» εργασίες ασκήσεις παραγωγής λόγου («Σκέφτομαι και γράφω»), ασκήσεις τεχνολόγησης και χρονικών αντικαταστάσεων.

● Αυτά που τονίστηκαν πιο πάνω για το γλωσσικό μάθημα ισχύουν και για τα άλλα μαθήματα. Πρέ­πει, δηλαδή, αν κριθεί απαραίτητο να δοθούν για το σπίτι εργασίες, αυτές να κινούνται στις αρχές και τη φιλοσοφία του ΔΕΠΠΣ και του ΑΠΣ και των Συμπληρωματικών Οδηγιών του Π.Ι. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι για το μάθημα της Ιστορίας τα παιδιά μελετούν μια δυο φορές τη συγκεκριμένη ε­νότητα, εντοπίζουν τα κυριότερα σημεία και τις νέες έννοιες που πιθανόν διδάχθηκαν, ώστε να είναι σε θέση να αποδίδουν το περιεχόμενο της ενότητας, χωρίς να υποχρεώνονται να αποστηθίσουν ούτε το βασικό κείμενο ούτε τα συνοδευτικά κείμενα. Ενδεχομένως να χρειαστεί να συμπληρώσουν στο τετράδιο εργασιών, που προβλέπεται να τους μοιραστεί από τον ΟΕΔΒ, ένα ανακεφαλαιωτικό κεί­μενο, αν αυτό βέβαια δεν έγινε στο σχολείο.

Εννοείται ότι σε καμία περίπτωση δεν αναθέτουμε στους μαθητές να αντιγράφουν πρόσθετες πλη­ροφορίες από βιβλία και εγκυκλοπαίδειες, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν μπορούν να ανατρέχουν σε πηγές για να ερευνήσουν κάποια θέματα και να τα αποδώσουν γραπτά με δημιουργικό συνθετικό τρόπο (σύντομο δοκίμιο).

Τέλος, θα πρέπει να υπογραμμισθεί ότι στον εξορθολογισμό των «κατ’ οίκον» εργασιών συμβάλ­λουν η συστηματική ενημέρωση των γονέων, η συνεργασία όλων των εκπαιδευτικών της σχολικής μονάδας, η συνεργασία με τον σχολικό σύμβουλο, ο σωστός προγραμματισμός, η κατάλληλη προε­τοιμασία και η αυστηρή τήρηση του ωραρίου.


► ΠΗΓΗ: Εγκύκλιος Φ.12/428/85241/Γ1/18.08.2003

30 Αυγούστου 2011

Το βασικό τους ένστικτο

Τι είναι αυτό ανάμεσα στα πόδια του μπαμπά;
Γιατί με γαργαλάει το πουλάκι μου;

Όποιος μεγαλώνει παιδιά σίγουρα έχει έρθει αντιμέτωπος με ερωτήματα όπως αυτά: «Να αφήσω το παιδί να παίζει τον γιατρό;», «Επιτρέπεται να τρίβεται και να αυτοϊκανοποιείται;». Όπως μας δια­βεβαιώνουν οι ειδικοί, η σεξουαλικότητα αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της αναπτυξιακής πορείας του παιδιού, ωστόσο δεν έχει τη μορφή με την οποία την αντιλαμβανόμαστε εμείς οι ενήλικες. Σχε­τίζεται περισσότερο με συμπεριφορές που έχουν να κάνουν με την ταυτότητα του φύλου, το ψηλά­φισμα των γεννητικών οργάνων, την περιέργεια για το σώμα και τα παιχνίδια μεταξύ φίλων.

Αυτό που πραγματικά προκαλεί εντύπωση είναι πως, σύμφωνα με τους ειδικούς, η σεξουαλική ανά­πτυξη συντελείται στα πέντε πρώτα χρόνια της ζωής ενός παιδιού και ό,τι συμβαίνει αυτή την περί­οδο έχει αποφασιστική σημασία για τον μετέπειτα έφηβο, όχι μόνο όσον αφορά τη σεξουαλική του ζωή αλλά και για τη διαμόρφωση του χαρακτήρα του. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο οι χειρισμοί των γονιών σε ένα τόσο λεπτό θέμα είναι καθοριστικής σημασίας.

Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή…

Τα στάδια της σεξουαλικής ανάπτυξης

1. Το πρώτο στάδιο της σεξουαλικής ανάπτυξης είναι κατά τον Φρόιντ το «στοματικό» και αφορά τα παιδιά από τη γέννησή τους μέχρι την ηλικία των δεκαοκτώ μηνών. Σε αυτήν τη φάση ερωτογε­νής ζώνη του παιδιού –ναι, ερωτογενής– είναι η στοματική περιοχή (περιλαμβάνει τα χείλη, τη γλώσσα και τον στοματικό βλεννογόνο). Το «αντικείμενο του πόθου» είναι η μητέρα και το μητρικό στήθος. Αυτό που θα βοηθήσει το παιδί να αναπτυχθεί ομαλά τώρα είναι μόνο η στοργή και η αγά­πη που του προσφέρει η σχέση με τη μητέρα και το δέσιμο μαζί της.

2. Μετά τον ενάμιση χρόνο της ζωής του το παιδί περνά στο λεγόμενο «πρωκτικό» στάδιο, που ο­λοκληρώνεται στα τρία με τέσσερα χρόνια του. Τώρα η ηδονή έχει να κάνει με τον έλεγχο των σφι­γκτήρων ούρησης και αφόδευσης, τη συγκράτηση και την αποβολή των περιττωμάτων –η πρώτη σημαίνει την ανυπακοή του προς το περιβάλλον, ενώ η δεύτερη τη συμμόρφωση.

3. Ακολουθεί το «φαλλικό» στάδιο, το οποίο διαρκεί περίπου μέχρι τα πέντε με έξι του χρόνια, ο­πότε αρχίζει να διαμορφώνεται η ταυτότητα του φύλου και το παιδί διαπιστώνει τις διαφορές ανά­μεσα στα αγόρια και στα κορίτσια. Σε αυτήν τη φάση αρχίζει να ταυτίζεται με τον ομόφυλο γονιό και να νιώθει «ερωτικά» συναισθήματα για τον ετερόφυλο. Επίσης, στρέφει την προσοχή στα γεν­νητικά του όργανα και βρίσκει ικανοποίηση στην ενασχόληση με αυτά.

4. Από την ηλικία περίπου των πέντε με έξι ετών μέχρι την εφηβεία η σεξουαλική ανάπτυξη διανύει τη λεγόμενη «λανθάνουσα περίοδο», οπότε το παιδί δημιουργεί ομόφυλες σχέσεις και εξιδανικεύει το φύλο του.

Από αυτά τα στάδια περνάνε όλα τα παιδιά, κορίτσια και αγόρια, άλλα νωρίτερα και άλλα αργό­τερα, ανάλογα με την ωριμότητά τους. Είναι πολύ σημαντικό να κατανοήσουμε πως αυτό αποτελεί κάτι απολύτως φυσιολογικό και ο τρόπος που θα το αντιμετωπίσουμε καθορίζει σε πολύ μεγάλο βαθμό και τη μετέπειτα σεξουαλική συμπεριφορά του παιδιού.

Αυτοϊκανοποίηση, ένα παιχνίδι μάθησης

Όλα τα παιδιά εξερευνούν το σώμα τους και ανακαλύπτουν τις «εστίες της ηδονής», τα σημεία δη­λαδή που χαϊδεύοντάς τα νιώθουν μεγαλύτερη απόλαυση. Αυτά τα σημεία δεν είναι άλλα από τα γεννητικά τους όργανα, με τα οποία ασχολούνται πολύ συχνά, τα αγγίζουν και αυτό το άγγιγμα τους προκαλεί ευχαρίστηση.

Η ενασχόληση αυτή αρχίζει ήδη από τα δύο πρώτα χρόνια της ζωής τους. Μάλιστα, παρατηρείται πρώτα στα αγόρια και στη συνέχεια στα κορίτσια, πιθανότατα γιατί το πέος είναι πιο ορατό από το αιδοίο. Σε αυτήν την ηλικία ο αυνανισμός έχει ηρεμιστικό, καταπραϋντικό αποτέλεσμα. Οι ειδικοί μάλιστα τονίζουν πως είναι αναγκαίο να αφήσουμε το παιδί ελεύθερο να ανακαλύψει το σώμα του και την ευχαρίστηση που του προκαλεί η ενασχόληση με αυτό. Ευτυχώς, αντιλήψεις όπως, για πα­ράδειγμα, ότι ο αυνανισμός μπορεί να βλάψει την υγεία ανήκουν στο παρελθόν. Το ενδιαφέρον του παιδιού για τα γεννητικά του όργανα σίγουρα δεν επηρεάζει την πνευματική και σωματική του ανά­πτυξη –για την ακρίβεια, αποτελεί μέρος της. Αν οι γονείς αντιδρούν στη συνήθεια αυτή, το παιδί θα νιώσει ένοχο για κάτι που είναι πέρα για πέρα φυσιολογικό. Εάν προσπαθήσουν να καταστεί­λουν τη σεξουαλικότητά του είτε εκφράζοντας αποδοκιμασία είτε τιμωρώντας το, θα επηρεαστεί αρνητικά η σεξουαλικότητα της ενήλικης ζωής του.

Από την άλλη, όμως, καλό είναι να εξηγήσουμε στο παιδί πως τα γεννητικά όργανα κάθε ανθρώπου είναι μια απολύτως «προσωπική» περιοχή και, αν θέλει να τα αγγίξει, θα πρέπει να είναι μόνο του, και μάλιστα στο δωμάτιό του.

Αν, ας πούμε, μια μητέρα «συλλάβει» την τρίχρονη κόρη της να «τρίβεται» στο μπράτσο του κανα­πέ, θα πρέπει να μην αντιδράσει έντονα και να προσπαθήσει να της αποσπάσει την προσοχή ανοί­γοντας μια κουβέντα ή προτείνοντας να παίξουν μαζί ένα παιχνίδι ή να διαβάσουν ένα παραμύθι. Στη συνέχεια, θα πρέπει να της εξηγήσει πως είναι καλύτερο να ασχολείται με το σώμα της μόνη στο δωμάτιό της. Είναι σημαντικό να μη γεμίσουμε το παιδί με ενοχές για κάτι που αποτελεί φυσιο­λογικό στάδιο της ανάπτυξής του. Ο αυνανισμός μπορεί να είναι θέμα ταμπού για εμάς, όχι όμως για εκείνο. Δεν μπορεί να κατανοήσει ότι μας φέρνει σε δύσκολη θέση ή ότι δημιουργεί ένα «κοινω­νικό» πρόβλημα κάνοντας κάτι που απλώς του προκαλεί ευχαρίστηση.

Το ζήτημα αυτό μπορεί να γίνει πρόβλημα αν φτάσει σε ακραία σημεία, αν δηλαδή, προκειμένου να αυτοϊκανοποιηθεί, παραμελεί συστηματικά τις υποχρεώσεις του ή αδυνατεί να συγκεντρωθεί σε αυ­τές. Επίσης, υπάρχει θέμα αν διαπιστώσουμε ότι παίρνει τη μορφή παρηγοριάς σε μια ιδιαίτερα πιεστική περίοδο για εκείνο. Σε αυτές τις περιπτώσεις καλό είναι να απευθυνθούμε σε έναν ειδικό, ο οποίος θα μας προτείνει τρόπους για να το αντιμετωπίσουμε.

Άλλα παιχνίδια εξερεύνησης

Πώς αντιδρούν οι ενήλικες στη θέα δυο μικρών παιδιών που παίζουν «τον γιατρό» ή «το αντρόγυ­νο»; Οι περισσότεροι γονείς ίσως πανικοβληθούν ή αισθανθούν αμηχανία. Ωστόσο, και αυτό είναι στο πλαίσιο της εξερεύνησης του σώματος και της διερεύνησης των κοινωνικών ρόλων. Η εικόνα δύο παιδιών που παίζουν δεν έχει καμία σχέση με την εικόνα δύο ενηλίκων. Ο λόγος για τον οποίο τα παιδιά ασχολούνται με τέτοια παιχνίδια δεν αφορά την αναζήτηση της σεξουαλικής ευχαρίστη­σης: έχει να κάνει με την περιέργεια και την τάση τους να μιμούνται τους ρόλους των μεγάλων.

Αυτό παρατηρείται κυρίως στην προσχολική ηλικία (αργότερα χάνουν το ενδιαφέρον τους, γιατί πια έχουν κατανοήσει τις βασικές διαφορές στην ανατομία των αγοριών και των κοριτσιών). Επομέ­νως, αν δούμε πως το παιδί μας παίζει με ένα συνομήλικο τον γιατρό, δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας και ακόμη περισσότερο παρέμβασης. Απλώς, καλό είναι να έχουμε τον νου μας να μην κάνουν κάτι που θα τα τραυματίσει ή να μην αναγκάσει το ένα το άλλο να συνεχίσει το παιχνίδι με το ζόρι.

Σεξουαλική διαπαιδαγώγηση

Στην προσχολική ηλικία κάνουν την εμφάνισή τους οι πρώτες απορίες που αναφέρονται στην ανα­τομία του ανθρώπινου σώματος: «Γιατί δεν έχω πουλάκι σαν τον αδερφό μου;», «Γιατί ο μπαμπάς έχει μεγαλύτερο πουλάκι από μένα;», «Πώς γίνονται τα παιδιά;». Οι γονείς πολύ συχνά έρχονται σε αμηχανία, γιατί δεν ξέρουν τι να απαντήσουν, πώς να το πουν και πόσο αναλυτικοί να γίνουν.

● Οι ειδικοί συμφωνούν ότι η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση του παιδιού καλό είναι να ξεκινήσει όταν αρχίσει το ίδιο να θέτει ερωτήσεις. Οι απαντήσεις μας θα πρέπει να είναι ακριβείς και ξεκάθαρες, σε γλώσσα που να μπορεί να κατανοήσει ανάλογα με την ηλικία του. Οι μύθοι του τύπου «σε έφερε ο πελαργός» ή «σε βρήκαμε στα λάχανα» καλό είναι να αποφεύγονται, γιατί πολύ δύσκολα θα μας ξαναπιστέψει όταν καταλάβει την απάτη –και θα την καταλάβει!

● Το πόσο αναλυτικοί θα είμαστε είναι κάτι που πάλι θα μας δείξει το ίδιο το παιδί. Οι πληροφορίες που δίνονται χωρίς εκείνο να έχει προλάβει να αναρωτηθεί θα το αφήσουν αδιάφορο ή, ακόμη χει­ρότερα, μπορεί να το σοκάρουν, γιατί δεν έχει φτάσει στο στάδιο να τις κατανοήσει.

● Επιπλέον, βασική μας επιδίωξη πρέπει να είναι να παίρνει το παιδί τις πληροφορίες που χρειάζε­ται από εμάς, γιατί έτσι ελέγχουμε τι γνωρίζει και τι όχι και, από την άλλη, νιώθει ότι έχει δίαυλο επικοινωνίας μαζί μας για να συζητάει ό,τι το προβληματίζει. Η υπερπληθώρα διαστρεβλωμένων, τις περισσότερες φορές, πληροφοριών που θα πάρει από την τηλεόραση ή το διαδίκτυο μπορεί να του προκαλέσει σοβαρή σύγχυση ή ακόμη και να τραυματίσει τη σεξουαλική του συμπεριφορά.

Η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση όμως δεν έχει να κάνει μόνο με το τι θα πούμε στο παιδί. Οι ίδιοι οι γονείς αποτελούν πρότυπο για εκείνο, όπως και η μεταξύ τους σχέση, η οποία γίνεται μοντέλο για τις σχέσεις ανδρών και γυναικών γενικότερα. Είναι πολύ ωραία εικόνα για ένα παιδί να βλέπει τους γονείς του να ανταλλάσσουν χάδια και να είναι τρυφεροί ο ένας με τον άλλον. Αυτό αυτομάτως δη­μιουργεί στο μυαλό του μια υγιή εικόνα σεξουαλικότητας. Προϋπόθεση είναι να έχουν οι ίδιοι συνει­δητοποιήσει τη σεξουαλικότητά τους και να αισθάνονται καλά με αυτή.

Έχει παρατηρηθεί πως οι γονείς που έχουν καθορίσει τα όριά τους και αισθάνονται ασφαλείς ως προς την ταυτότητά τους δημιουργούν πιο ξεκάθαρες συνθήκες και σχέσεις, μέσω των οποίων το παιδί μπορεί να ορίσει τον εαυτό του χωρίς οι ίδιοι να καταβάλουν ιδιαίτερη προσπάθεια. Ενώ, α­ντίθετα, γονείς που είναι μπερδεμένοι και δεν έχουν ξεκαθαρίσει το θέμα της δικής τους οριοθέτη­σης προβάλλουν τα συναισθήματά τους, με άμεση συνέπεια το παιδί να δυσκολεύεται να προσδιορί­σει τον εαυτό του.

Η σχέση του παιδιού με το γυμνό

Ένα θέμα που προβληματίζει πολλούς γονείς είναι κατά πόσο «επιτρέπεται» να κυκλοφορούν γυμνοί μπροστά στο παιδί ή να κάνουν μπάνιο μαζί του. Και εδώ η ιδανική λύση δεν είναι άλλη από την ι­σορροπία. Είναι αναγκαίο να νιώθουμε άνετα με το σώμα μας και την ίδια εικόνα να καλλιεργούμε και στο παιδί, να μη συμπεριφερόμαστε δηλαδή σαν να πρόκειται για κάτι ένοχο που φέρει πάνω του ντροπή.

Δεν είναι κακό το παιδί να μας δει γυμνούς, άλλωστε μέχρι κάποια ηλικία δεν αντιλαμβάνεται τι βλέπει. Το ίδιο θα μας δείξει πότε τα πράγματα αρχίζουν να παίρνουν άλλη τροπή και να του δημι­ουργούν απορίες. Η ντροπή κάνει την εμφάνισή της αυτόματα και είναι φυσιολογικό συναίσθημα.

Από την άλλη, δεν υπάρχει λόγος να περιφερόμαστε στο σπίτι γυμνοί με τα γεννητικά μας όργανα σε κοινή θέα. Αυτό μπορεί να σοκάρει το παιδί ή να εξάψει την περιέργειά του και να θελήσει να μας αγγίξει. Αυτή είναι σίγουρα μια αμήχανη στιγμή, την οποία όμως μπορούμε να αξιοποιήσουμε προς όφελός του. Δεν είναι κακό να αγγίξει τα γεννητικά όργανα των γονιών του, αλλά με το θέμα της εξοικείωσης στο άγγιγμα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί.

Και επειδή οι καιροί που ζούμε είναι πολύ ύποπτοι, καλό είναι να δώσουμε στο παιδί να καταλάβει πως το σώμα μας είναι κάτι πολύ προσωπικό και δεν πρέπει να αφήνουμε κανένα να μας αγγίζει χωρίς τη θέλησή μας. Οφείλουμε να του δείξουμε πώς να αγαπάει το σώμα του, να το σέβεται και να μην αφήνει κανέναν να το ακουμπά χωρίς να το θέλει.


► ΚΕΙΜΕΝΟ: MOMMY (04/2010), από τη Μαρία Ρούπα – συνεργάστηκε η Ελεάνα Ελευθερίου (ειδικός ψυ­χι­κής υ­γεί­ας, σεξολόγος, υπεύθυνη της Εταιρείας Μελέτης Ανθρώπινης Σεξουαλικότητας) | ΠΗΓΗ: www.moro-blog.gr

Προστασία των παιδιών από τη σεξουαλική
κακοποίηση και εκμετάλλευση

Από τον Γιώργο Μόσχο
(Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη για τα Δικαιώματα του Παιδιού)

Οι δέκα σημαντικότερες προτάσεις του Συνηγόρου του Παιδιού για την προστασία των παιδιών από τη σεξουαλική κακοποίηση και εκμετάλλευση:

1. Καθιέρωση της Εκπαίδευσης στα Δικαιώματα, σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης, ώστε τα παιδιά να μαθαίνουν πώς να προασπίζονται τον εαυτό τους από απειλές, αλλά και να ενεργοποιού­νται όταν βλέπουν μια παραβίαση στο περιβάλλον τους.

2. Εισαγωγή της σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης, στο πλαίσιο της Αγωγής Υγείας, που θα πρέπει να διδάσκεται σε όλα ανεξαιρέτως τα παιδιά (στο δημοτικό, στο γυμνάσιο και στο λύκειο), για να προστατεύονται καλύτερα από σχετικούς κινδύνους.

3. Επιμόρφωση των νηπιαγωγών και των εκπαιδευτικών για την αναγνώριση και αντιμετώπιση περι­στατικών σεξουαλικής κακοποίησης ανηλίκων.

4. Παροχή δυνατότητας στα παιδιά να μιλούν με εχεμύθεια σε ειδικούς ψυχικής υγείας ή κοινωνι­κούς λειτουργούς, ακόμη και χωρίς τη συναίνεση των γονιών τους.

5. Περιορισμός των πολλαπλών καταθέσεων των ανήλικων θυμάτων, και προς τούτο αξιοποίηση ει­δικών ψυχικής υγείας και της προβλεπόμενης από τον νόμο δυνατότητας βιντεοσκόπησης των συνε­ντεύξεων.

6. Καλύτερη προστασία των παιδιών-θυμάτων τόσο κατά τον χρόνο της καταγγελίας όσο και εφό­σον κριθεί σκόπιμη η απομάκρυνση από το σπίτι τους.

7. Καθιέρωση χρήσης πρωτοκόλλων αναφοράς και παραπομπών για περιστατικά κακοποίησης από όλους τους επαγγελματίες που εργάζονται με παιδιά.

8. Έκδοση οδηγιών που θα απαγορεύουν την άσκηση επαγγέλματος από πρόσωπα που διώκονται ή έχουν καταδικαστεί για διάπραξη σεξουαλικών αδικημάτων σε βάρος παιδιών και επέκταση της α­παγόρευσης και στους εθελοντές!

9. Ενέργειες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του ευρέως κοινού για την προστασία των παιδιών αλλά και για το πού μπορεί κανείς να απευθύνει μια καταγγελία για σχετικές παραβιάσεις.

10. Λειτουργία κέντρων συγκέντρωσης δεδομένων και πληροφοριών για την παρακολούθηση και α­ξιολόγηση του φαινομένου, τηλεφωνικών γραμμών και δομών φιλοξενίας για τα παιδιά-θύματα. Οι δημόσιοι και μη κυβερνητικοί φορείς που αναπτύσσουν ήδη τέτοιες υπηρεσίες θα πρέπει με κάθε τρόπο να στηριχθούν, για να συνεχίσουν και να βελτιώσουν τη λειτουργία τους!

► ΠΗΓΗ: www.0-18.gr



ΑΝ, ΩΣΤΟΣΟ, ΣΑΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ ΝΑ ΚΑΝΕΤΕ ΚΑΤΙ ΤΩΡΑ ΔΙΑΒΑΣΤΕ εδώ ή εδώ ΚΑΙ ΥΠΟΓΡΑΨΤΕ!

29 Αυγούστου 2011

Εκστρατεία κατά της παιδικής κακοποίησης

Από «Το χαμομηλάκι»

Δεν μπορούμε ν’ αλλάξουμε το παρελθόν...
Μπορούμε όμως ν’ αλλάξουμε το μέλλον!

Λαμβάνοντας υπόψη τις τεράστιες ελλείψεις του συστήματος πρόληψης, αρωγής, καταπολέμησης, προστασίας και αντιμετώπισης του φαινομένου της παιδικής κακοποίησης και του ανήλικου θύμα­τος, διεκδικούμε:
● Ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης για το κακοποιημένο παιδί.
● Πρόληψη από τη μάστιγα της παιδικής κακοποίησης.
● Εισαγωγή στα σχολεία εκπαιδευτικού προγράμματος για την ενημέρωση εκπαιδευτικών, γονέων και μαθητών.
● Πρόσληψη παιδοψυχολόγων στα σχολεία για την ανίχνευση περιστατικών κακοποίησης.
● Συνεργασία με όλους τους φορείς που ασχολούνται με το παιδί για την πρόληψη και την πε­ρί­θαλ­ψη.
● Κινητοποίηση των πολιτών για την πρόληψη και καταστολή της παιδικής κακοποίησης.

Διαμαρτυρόμαστε για την κακοποίηση των παιδιών και την
● έλλειψη εξειδικευμένων υπηρεσιών για την αρωγή και υποστήριξη των παιδιών-θυμάτων,
● έλλειψη εισαγγελέων ανηλίκων αποκλειστικής απασχόλησης στις εισαγγελίες της χώρας,
● έλλειψη χώρων βραχυπρόθεσμης και μακροπρόθεσμης φιλοξενίας παιδιών-θυμάτων,
● έλλειψη προγραμμάτων κοινωνικής ιατρικής στα νοσοκομεία όπου συχνά φιλοξενούνται παιδιά-θύματα κακοποίησης,
● έλλειψη δομών ψυχιατρικής και ψυχολογικής στήριξης των παιδιών-θυμάτων στην επαρχία,
● έλλειψη ποσοτική εξειδικευμένου προσωπικού στις κατά τόπους νομαρχιακές αυτοδιοικήσεις,
● έλλειψη τμημάτων ανηλίκων στις κατά τόπους Αστυνομικές Διευθύνσεις

και διεκδικούμε την κάλυψή τους.

Συγκεκριμένα απαιτείται:

1. Η δημιουργία τοπικών δικτύων και συντονιστικών φορέων για την πρόληψη και αντιμετώπιση της παιδικής κακοποίησης.

2. Η θεσμοθέτηση Εισαγγελέα Ανηλίκων αποκλειστικής απασχόλησης στις μεγάλες εισαγγελίες της χώρας (Αθήνα, Πειραιά, Θεσσαλονίκη, Πάτρα).

3. Η ενεργοποίηση του άρθρου 48 του Ν.2447/1996 σχετικά με τη σύσταση ειδικού τμήματος σε ό­λα τα πολιτικά δικαστήρια, στη δικαιοδοσία του οποίου θα υπάγονται υποθέσεις που αφορούν α­νη­­λίκους.

4. Η θεσμοθέτηση του Δικαστή Ανηλίκων Θυμάτων, τετραετούς θητείας με εξειδίκευση, πενταετή προϋπηρεσία και ευαισθησία, αρμόδιου να δικάζει υποθέσεις επιμέλειας, επιτροπείας, επικοινωνί­ας, πρόσφορου μέτρου που αφορά τον ανήλικο, υιοθεσίας και αναδοχής κτλ.

5. Η ίδρυση της προβλεπόμενης στο άρθρο 49 του Ν.2447/1996 κοινωνικής υπηρεσίας του πρωτο­δικείου, τουλάχιστον στα μεγάλα πρωτοδικεία της χώρας.

6. Σχετικά με τη διαδικασία εξέτασης του ανήλικου θύματος, προτάθηκε να μελετηθεί τροποποίηση του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, σχετικά με την εξέταση του ανήλικου θύματος κατά την ακροαμα­τική και ανακριτική διαδικασία, έτσι ώστε το παιδί-θύμα να μη βιώνει συναισθήματα φόβου, ενο­χής και ανασφάλειας κατά τη διαδικασία αυτή.

7. Η δημιουργία κέντρων υποδοχής παιδιών σε κρίση, όπου θα υπάρχει η δυνατότητα παροχής ια­τρικών και άλλων υπηρεσιών, και η δημιουργία ενδιάμεσων δομών φιλοξενίας όπου ο ανήλικος θα έχει τη δυνατότητα να φιλοξενηθεί μέχρι να βρεθεί το κατάλληλο πλαίσιο που θα αναλάβει τη φρο­­ντίδα του.

8. Η δημιουργία χώρων προστασίας ανηλίκων με ιδιαίτερα προβλήματα σωματικής και ψυχικής υ­γείας, όπου το ανήλικο θύμα θα δέχεται τις κατάλληλες για την περίπτωσή του υπηρεσίες.

9. Η επιστημονική στελέχωση των χώρων φιλοξενίας και των φορέων κοινωνικής πρόνοιας. Εξειδί­κευση, εκπαίδευση και εποπτεία του προσωπικού που ασχολείται με το παιδί-θύμα.

10. Η ανάγκη συστηματικής ανάπτυξης του θεσμού της αναδοχής και της υιοθεσίας, καθώς και η μελέτη εναλλακτικών τρόπων στήριξης του παιδιού-θύματος και της οικογένειάς του.

Σταματήστε την παιδική κακοποίηση! Τώρα, αμέσως!

Είναι ανάγκη όλοι μαζί, το συντομότερο, να πολεμήσουμε τις μάστιγες που ακούν στο όνομα εμπο­ρί­α παιδιών, παιδική πορνεία, παιδική πορνογραφία, παιδική κακοποίηση.

Η διαμαρτυρία θα χρησιμοποιηθεί για να πιέσει κυβερνητικούς πολιτικούς οργανισμούς, διαδικτυα­κούς παρόχους, εταιρείες και νομικούς, ώστε να εξαλειφθεί η παιδική πορνογραφία στο διαδίκτυο.

Μαζί μπορούμε να εξαλείψουμε την εμπορική εκμετάλλευση των παιδιών. Δε χρειαζόμαστε τα χρή­μα­τά σου. Την υπογραφή σου χρειαζόμαστε.

Αν συμφωνείτε με τα παραπάνω, πατήστε στην εικόνα για να υπογράψετε. Όσο περισσότεροι συ­νυ­πο­γράψουμε το αίτημα τόσο μεγαλύτερη θα είναι η ισχύς του!


ΠΗΓΗ: hamomilaki.blogspot.gr (29.05.2009)

Ορθολογική αντιμετώπιση των
εξωσχολικών δραστηριοτήτων

Από τη Γιώτα Φώτου
(συγγραφέας, εκπαιδευτικός, σχολική σύμβουλος)

Είναι γεγονός ότι με την είσοδο των παιδιών στο σχολείο, πολλές φορές μάλιστα και πριν από αυ­τή, οι γονείς προγραμματίζουν ένα μεγάλο αριθμό εξωσχολικών δραστηριοτήτων: μαθήματα ξένων γλωσσών, μπαλέτο και παραδοσιακούς χορούς, εκμάθηση μουσικών οργάνων, ζωγραφική, αθλητι­κές δραστηριότητες κτλ. Οι προθέσεις τους είναι αναμφισβήτητα οι καλύτερες. Θέλουν να εξασφα­λίσουν στα παιδιά τους όσο το δυνατόν περισσότερα εφόδια για τη ζωή. Εδώ, ωστόσο, πρέπει να βάλουμε το ερώτημα «ποια ζωή». Δεν είναι ένα μεγάλο μέρος της ζωής η διάρκεια της εκπαίδευσης, για την οποία πολλά άτομα καταναλώνουν περισσότερα από 15 χρόνια;

Οι γονείς, προφανώς ανικανοποίητοι από τη δική τους πορεία, προσδοκούν για τα παιδιά τους κάτι ανώτερο. Και το περιμένουν αυτό μέσα από την εκπαίδευση, σχολική και εξωσχολική. Για τους πε­ρισσότερους η εκπαίδευση είναι το μέσο κοινωνικής ανόδου, το μέσο για επαγγελματική αποκατά­σταση. Το αποτέλεσμα είναι να συναντούμε παιδάκια στον δρόμο το μεσημέρι ή και αργά το βράδυ, χειμώνα ή καλοκαίρι (υπάρχουν και τα θερινά μαθήματα), με την τσάντα στον ώμο και ύφος κου­ρασμένο –αν όχι απελπισμένο. Από την άλλη μεριά οι γονείς σχεδιάζουν καριέρες, κάνουν συγκρί­σεις των παιδιών τους με τα παιδιά της γειτόνισσας, που έμαθαν τρεις ξένες γλώσσες, και αγωνιούν έξω από τα εξεταστικά κέντρα πιστοποίησης γλωσσομάθειας, λες και αν πάρουν τα παιδιά τους το Lower, θα λύσουν τα προβλήματα στη ζωή τους. Μέσα δε στο σπίτι επικρατεί ένας πανικός, ιδίως όταν τα παιδιά είναι σε περίοδο εξετάσεων, ο οποίος απορυθμίζει όχι μόνο την οικογένεια αλλά και το επαγγελματικό περιβάλλον των γονιών, τα συγγενικά σπίτια (παππούδες, γιαγιάδες) κτλ.

Ο πραγματικός στόχος

Ο σκοπός της παιδείας, σύμφωνα με το άρθρο 16 του συντάγματος, είναι σαφής. Στην κατάληξη του άρθρου αυτού βλέπουμε, μεταξύ άλλων, ότι στόχος της παιδείας είναι η δημιουργία υπεύθυνων και ελεύθερων ατόμων. Είναι ευθύνη όλων των εμπλεκόμενων φορέων (σχολείου, εκπαιδευτικών, γονιών) να προσπαθήσουν για την πραγμάτωση αυτού του στόχου χωρίς παρεκκλίσεις και δογμα­τισμούς.

Φυσικά, κανείς δεν μπορεί να κατηγορήσει τον γονιό που προσπαθεί να δώσει ένα καλύτερο μέλλον στο παιδί του. Αρκεί αυτός να συνυπολογίζει κάποια πράγματα. Και πρώτα απ’ όλα να έχει σκε­φτεί τι ακριβώς επιθυμεί για το παιδί του. Αν θελήσουμε να δούμε τα πράγματα όπως ακριβώς εί­ναι, μέσα στο διαρκώς μεταβαλλόμενο κοινωνικό πλαίσιο, σίγουρα εκείνο που θέλουμε είναι να εξα­σφαλίσουμε για το παιδί τις συνθήκες που θα του επιτρέψουν να αναπτύξει την προσωπικότητά του με ισχυρή αυτοαντίληψη, συναισθηματική σταθερότητα, κριτική και δημιουργική ικανότητα, θετική διάθεση για συνεργασία και αυτενέργεια. Αυτά όλα όμως προϋποθέτουν, πέρα από την εξασφάλιση της εκπαίδευσης, περιβάλλον και συνθήκες κατάλληλες για την ολόπλευρη ανάπτυξη του παιδιού.

Οι δυνατότητες των παιδιών

Πολλές φορές οι γονείς, μέσα στην επιθυμία τους για μεγαλύτερη πρόοδο του παιδιού, παραβλέ­πουν τις πραγματικές ανάγκες και δυνατότητές του. Κανένα παιδί δεν είναι δυνατόν να αποδώσει σε πάρα πολλούς τομείς, ώστε να χρειάζεται ειδική καλλιέργεια και στη μουσική και στις ξένες γλώσ­σες και στον αθλητισμό και στην πληροφορική –και μάλιστα από μικρή ηλικία, ηλικία που πολλές φορές είναι τελείως ακατάλληλη για ορισμένες δραστηριότητες. Για παράδειγμα, είναι λάθος να προσπαθούμε να μάθουμε τα παιδιά μια ξένη γλώσσα κατά την περίοδο της πρώτης σχολικής ηλικί­ας, γιατί ακόμη δεν έχουν αποκτήσει άποψη για τη δομή της μητρικής τους γλώσσας, ώστε να οι­κοδομήσουν πάνω σε αυτήν την ξένη. Η κατάλληλη ηλικία για να αρχίσουν να μαθαίνουν μια ξένη γλώσσα είναι στην τρίτη δημοτικού. Νωρίτερα απλώς κουράζονται.

Ένα άλλο γεγονός είναι ότι κάθε παιδί παρουσιάζει ένα παλιρροιακό κύμα ανώτατης και κατώτατης απόδοσης κατά τη διάρκεια της ημέρας. Το μάξιμουμ αυτής της απόδοσης είναι στις 8 το πρωί και κατεβαίνει, ώσπου κατά τις 8 το βράδυ φτάνει πλέον στα όριά του. Η καταστρατήγηση αυτών των βιολογικών χρονικών σταδίων μπορεί να αποβεί πολλές φορές άκρως επικίνδυνη. Πολλοί γονείς, προσβλέποντας σε μεγαλύτερη βαθμολογική απόδοση, ωθούν ή επιτρέπουν στα παιδιά να ξενυ­χτούν διαβάζοντας, πράγμα που μπορεί να έχει επώδυνες συνέπειες τόσο στην ψυχική όσο και στη σωματική υγεία τους. Στο σημείο αυτό πρέπει να δεχτούμε και την ευθύνη πολλών εκπαιδευτικών, οι οποίοι έχουν παρεξηγήσει τον ρόλο της κατ’ οίκον εργασίας και φορτώνουν τα παιδιά με άπειρες φωτοτυπίες, ασκήσεις και εργασίες, των οποίων ο απαιτούμενος χρόνος, ακόμη και ο βαθμός δυ­σκολίας, είναι δυσανάλογος με τον διαθέσιμο χρόνο και τις δυνατότητες του παιδιού.

Ο ρόλος των γονιών

Η ερώτηση που βάζουν οι γονείς είναι: Δεν πρέπει λοιπόν να διαβάζουν πολύ, ούτε να ασχολούνται με πολλές εξωσχολικές δραστηριότητες; Κάθε παιδί είναι μια προσωπικότητα αυτόνομη, με ξεχωρι­στούς ρυθμούς μάθησης, ιδιαίτερες κλίσεις και ταλέντα. Δεν είναι ούτε προέκταση του γονιού, ώ­στε να απαιτεί από αυτό να πραγματοποιήσει τα σχέδια που ο ίδιος δεν πραγματοποίησε, ούτε α­ντίγραφο του κάθε συμμαθητή και φίλου του, ώστε να επιτρέπονται συγκρίσεις.

Ο ρόλος του γονιού είναι να διαγνώσει εγκαίρως τις δυνατότητες και τις κλίσεις του παιδιού και να στέκεται δίπλα του με καθοδηγητικό ρόλο, δίνοντάς του τη δυνατότητα να αναπτύξει πρωτοβουλίες και να καλλιεργήσει τα ενδιαφέροντά του. Ο ρόλος του γονιού είναι να δημιουργήσει κατάλληλο περιβάλλον στο παιδί του, ώστε να νιώθει ασφάλεια και να αναπτύσσει αυτοπεποίθηση. Αυτό επι­τυγχάνεται όταν ο γονιός δεχθεί τις δυνατότητες του παιδιού και δεν το αναγκάζει να ασχοληθεί με πράγματα έξω από την αντοχή του και πέρα από αυτά που το ίδιο θέλει. Και κυρίως όταν είναι δί­πλα του από μικρή ηλικία, όχι μόνο για να το επιβραβεύει στις επιτυχίες του αλλά και για να το πα­ρηγορεί στις αποτυχίες. Μόνο έτσι το παιδί θα μπορέσει να αντιμετωπίσει τις δύσκολες καταστά­σεις.

Η επιβράβευση από μικρή ηλικία για όποια μικρότερη ή μεγαλύτερη επιτυχία, φέρνει θεαματικά α­ποτελέσματα. Το να απογοητεύεις ένα παιδί για κάτι που δεν κατάφερε να πετύχει είναι ό,τι χειρό­τερο μπορείς να του κάνεις. Η τιμωρία, η πίεση και η αυστηρή αντιμετώπιση σε όλες τις περιπτώ­σεις, αλλά κυρίως όταν τίθεται θέμα δυνατότητας του παιδιού, μόνο θετικά αποτελέσματα δεν μπο­ρεί να έχει. Αντίθετα, μέσα από συζήτηση το παιδί θα μπορέσει να καταλάβει τι έπρεπε να κάνει και δεν έκανε ή θα μπορέσει να δεχτεί ότι υπάρχουν πράγματα τα οποία δεν μπορούν να τα ολο­κληρώσουν όλοι με τον ίδιο βαθμό επιτυχίας και ότι κάθε άνθρωπος έχει τους δικούς του τομείς στους οποίους μπορεί να τα καταφέρει και να διακριθεί. Αυτό βέβαια, για να περάσει στο παιδί, πρέπει πρώτα απ’ όλα να το εμπεδώσουν οι ίδιοι οι γονείς. Έτσι, εκείνο θα μπορέσει να αντιμετω­πίσει αργότερα μεγάλα προβλήματα, όπως ενδεχόμενη αποτυχία στις πανελλήνιες εξετάσεις. Στην περίπτωση που οι γονείς στάθηκαν συμπαραστάτες σε όλη τη διάρκεια της σχολικής του ζωής, θα βρουν τον κατάλληλο τρόπο να το βοηθήσουν και τότε, χωρίς να το κάνουν να νιώσει ότι έχει προ­δώσει τις προσδοκίες τους.

Ο ελεύθερος χρόνος είναι δάσκαλος

Κάθε παιδί πρέπει, απαλλαγμένο από υπερβολικές ευθύνες, να ζήσει ό,τι του προσφέρει η κάθε πε­ρίοδος που διανύει. Πρέπει να ζήσει την παιδική και την εφηβική ηλικία με τα γνωρίσματα που χα­ρακτηρίζουν την καθεμιά, όπως παιχνίδι, αίσθημα ασφάλειας μέσα στην οικογένεια, δυνατότητα ε­πικοινωνίας με το περιβάλλον, ώστε μέσα σ’ αυτό να μάθει ό,τι χρειάζεται. Έρευνα της Ουνέσκο έ­δειξε ότι η αυτομόρφωση παίζει σημαντικότερο και ουσιαστικότερο ρόλο από τη σχολική μόρφωση. Σύμφωνα με αυτή, το 80% των γνώσεων που παίρνει ένα παιδί προέρχεται από το περιβάλλον και μόνο το 20% από το σχολείο. Αλλά και από αυτό το 20%, το 15% του είναι άχρηστο και αποβάλλε­ται, ενώ μόνο το 5% είναι αυτό που θα κρατήσει για να χρησιμοποιήσει στη ζωή του. Αυτό δείχνει πόσο προσεκτικοί πρέπει να είναι οι γονείς κυρίως στην προσχολική ηλικία, όπου το παιδί μαθαίνει συνεχώς, αλλά και πόσο ανάγκη έχει τον ελεύθερο χρόνο για να καλλιεργηθεί μέσα από το παιχνίδι και τις επικοινωνιακές σχέσεις που αναπτύσσονται στην παρέα του, το οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον του. Πολλοί παιδαγωγοί και ψυχολόγοι (όπως ο Piajet, o Vygotsky, η Driver) συνηγο­ρούν στο γεγονός ότι η γνώση οικοδομείται με προσωπικό τρόπο, σύμφωνα με τα νοητικά στάδια του παιδιού και μέσα στο πλαίσιο κοινωνικών και πολιτισμικών αλληλεπιδράσεων.

Στόχος όλων μας δεν είναι να παράγουμε πολυεπιστήμονες, ούτε αποθήκες γνώσεων, αλλά άτομα ικανά να αντεπεξέρχονται σε δυσκολίες, άτομα που έχουν το δικαίωμα να ζήσουν την παιδική τους ηλικία μέσα σε περιβάλλον χαράς και γαλήνης, απαλλαγμένα από άγχος, ώστε αυτή η παιδική ηλι­κία να γίνει το καταφύγιο για τις δύσκολες στιγμές της αυριανής τους ζωής και όχι ο τόπος στον ο­ποίο δε θα θέλουν ποτέ να γυρίσουν.


► ΠΗΓΗ: www.psichogios.gr

28 Αυγούστου 2011

Η ηλικία και το φύλο στα αδέρφια

Αδέρφια. Τόσο ίδια αλλά και τόσο διαφορετικά! Διαφορετικά στον χαρακτήρα, στην ηλικία, συχνά διαφορετικά και στο φύλο... Πόσο επηρεάζει άραγε αυτή η ανομοιογένεια την οικογενειακή ζωή; Η σειρά με την οποία γεννιέται κάθε παιδί, αλλά και το διάστημα που μεσολαβεί ανάμεσα στις γεννή­σεις, καθορίζει την προσωπικότητα, τη συμπεριφορά και τη σχέση που αναπτύσσει με τα αδέρφια του. Εξίσου σημαντικό ρόλο, όμως, διαδραματίζει και το φύλο.

Η ηλικία

Αδέρφια ίδιας γενιάς. Αν τα παιδιά έχουν απόσταση μόλις ένα χρόνο, πιθανότατα να μην είναι τό­σο ανταγωνιστικά το ένα με το άλλο. Ουσιαστικά δε θα υπάρχει ανάμεσά τους κάποιος «εισβολέας» που ήρθε για να πάρει από το άλλο τη μαμά του! Έτσι, πιθανότατα, θα έχουν πιο αρμονικές σχέ­σεις και θα παίζουν μαζί χωρίς να τσακώνονται. Ακόμη, το μικρό κενό που μεσολαβεί είναι ιδιαίτε­ρα βολικό και για τους γονείς, εφόσον θα μπορέσουν να τους διδάξουν ταυτόχρονα τον τρόπο να τρώνε μόνα τους, να ντύνονται ή να πηγαίνουν τουαλέτα. Από την άλλη, η κατάσταση ίσως κρύβει και ορισμένες δυσκολίες, όπως η έλλειψη της αποκλειστικής προσοχής και αγάπης του γονιού, αλ­λά και η δυσκολία ανάπτυξης ενός στενού δεσμού με κάθε παιδί. Ταυτόχρονα, η ενασχόληση με δύο μωρά ίσως γίνει μια κουραστική εμπειρία. Θα είναι εύκολη η ταυτόχρονη αφοσίωση και στα δύο; Πολλοί είναι οι γονείς που το επιχειρούν και τα καταφέρνουν άριστα!

Διαφορά 2-3 έτη. Η ηλικιακή απόσταση των παιδιών δεν είναι και τόσο μεγάλη. Παρά τον ανταγω­νισμό και τη ζήλια που κάποια στιγμή θα αναπτυχθεί, θα μπορούν να παίζουν μαζί και να είναι φί­λοι. Το πρόβλημα, ωστόσο, εμφανίζεται όταν το μεγαλύτερο ξεκινήσει να πηγαίνει στο νηπιαγωγεί­ο. Το μικρότερο θα χάσει το φιλαράκι του, τον σύντροφό του στο παιχνίδι και θα ενοχληθεί. Η πα­ρέμβαση του γονιού θα είναι σημαντική, τόσο για να βρει κάποια απασχόληση για το μικρότερο όσο και για να συμπαρασταθεί στο μεγαλύτερο, που εισέρχεται σε μια καινούρια περιπετειώδη φάση της ζωής του.

Διαφορά 4-8 έτη. Κάποιοι ψυχολόγοι συμφωνούν πως η απόσταση άνω των τεσσάρων ετών είναι ι­δανική για την καλύτερη ψυχοσωματική ανάπτυξη αμφότερων των αδερφών. Το πρωτότοκο έχει λάβει την απαιτούμενη προσοχή και αγάπη και έχει μάθει να φροντίζει σε πρώτο επίπεδο τον εαυτό του. Επιπλέον, έχει φθάσει η ώρα να πάει στον παιδικό σταθμό, το νηπιαγωγείο ή το σχολείο και, συνεπώς, να αποκτήσει ζωή εκτός σπιτιού. Δυστυχώς, τόσο η ηλικιακή διαφορά όσο και η καταλ­ληλότητα των παιχνιδιών μπορεί να αποβεί ανασταλτικός παράγοντας στο να παίζουν μαζί. Επιπλέ­ον, η διεκδίκηση των παιχνιδιών του μεγαλύτερου ίσως προκαλέσει προστριβές, εφόσον μέχρι τότε δε θα έχει συνηθίσει να μοιράζεται. Όλα αυτά, βέβαια, με σωστούς χειρισμούς μπορούν να ξεπερα­στούν.

Μεγαλύτερη διαφορά. Ένα νήπιο και ένας έφηβος είναι λογικό να μη μοιράζονται τα ίδια ενδιαφέ­ροντα. Κατά συνέπεια, δε θα δείτε συχνά τα αδέρφια να παίζουν μαζί, παρά μόνο όταν το μικρό το ζητάει επιτακτικά από το μεγαλύτερο και εκείνο δε θέλει να του αρνηθεί. Μεγαλώνοντας υπάρχει προοπτική να γίνουν καλοί φίλοι, εφόσον το μικρό μπορεί να θελήσει να μοιραστεί τα μυστικά του και να ζητήσει συμβουλές. Το μεγαλύτερο, από την άλλη μεριά, είναι πιθανό να αναπτύξει προστα­τευτικά αισθήματα και να θελήσει να διδάξει στο μικρότερο δεξιότητες, όπως για παράδειγμα να δένει τα κορδόνια του. Οι γονείς θα είναι πιο χαλαροί, αφού θα έχουν ήδη ξεμπερδέψει από τη βα­σική «εκπαίδευση» του μεγάλου και θα διαθέτουν αρκετό χρόνο για το μικρό. Το αρνητικό, βέβαια, που μπορεί να εμφανιστεί είναι η τάση του μικρότερου να μιμηθεί το μεγαλύτερο. Η μίμηση θα το ο­δηγήσει σε συμπεριφορές που δεν αρμόζουν στην ηλικία του, ενώ θα εκνευρίσει το μεγαλύτερο. Μι­λήστε στο μεγάλο παιδί και πείτε του να περιορίσει ορισμένες συμπεριφορές όταν είναι μπροστά το αδερφάκι του. Ευτυχώς που διαθέτει όλη την απαραίτητη ωριμότητα για να το καταλάβει!

Το φύλο

Ίδιο φύλο. Τα αδέρφια του ίδιου φύλου είναι πιο πιθανό να παίζουν μαζί και να είναι πιο συνεργα­τικά, εφόσον ενδιαφέρονται για παρόμοια παιχνίδια. Βέβαια αυτό δεν είναι απόλυτο. Θυμηθείτε πως η επιλογή αγοράς παιχνιδιών με αποκλειστικό γνώμονα το φύλο ενός παιδιού καλό θα ήταν να αποφεύγεται.

Διαφορετικό φύλο. Τα αδέρφια διαφορετικού φύλου μπορεί αρχικά να παίζουν μαζί, αλλά όσο με­γαλώνουν η συνήθεια αυτή περιορίζεται. Και αυτό γιατί λόγω της υπάρχουσας κουλτούρας, οι γο­νείς ή και οι συνομήλικοι είναι πιθανό να κατακρίνουν κάτι τέτοιο. Ένα κορίτσι που θέλει να παίξει με τον αδερφό του ίσως αγνοηθεί ή παραμεριστεί με τη φράση: «Αυτό το παιχνίδι είναι μόνο για α­γόρια». Αντίθετα, ένα αγόρι που παίζει με την αδερφή του ίσως αντιμετωπίσει την κοροϊδία άλλων αγοριών και κοριτσιών.

Το σημαντικό είναι να μην υπάρχει πίεση στα παιδιά να παίζουν μαζί. Τα συναισθήματα που ως α­δέρφια μοιράζονται δε χάνονται εάν ανήκουν σε διαφορετικές ομάδες παιχνιδιού. Ακόμη, καλό είναι να μην τα πιέζουν οι γονείς ούτε για το αντίθετο: Εάν το αγοράκι θέλει να παίξει με την αδερφή του, δεν πρέπει να εμποδιστεί επειδή θα συμμετέχει σε «γυναικεία» παιχνίδια.

Φύλο και προσωπικότητα

Οικογένεια αγοριών. Σε μια οικογένεια αγοριών η σειρά γέννησης πολλές φορές είναι και εκείνη που καθορίζει την προσωπικότητα που θα αναπτύξει κάθε παιδί. Η εμπειρία έχει δείξει πως ο μεγα­λύτερος έχει συχνότερα τη διάθεση να αναλάβει ηγετικές πρωτοβουλίες, εφόσον η θέση του στην οικογένεια τον καθιστά περισσότερο σοβαρό και υπεύθυνο. Αντίθετα, ο μικρότερος αδερφός συχνά είναι περισσότερο τολμηρός, με ριζοσπαστική συμπεριφορά, αν και του αρέσει να αναβάλλει τα πάντα μέχρι την τελευταία στιγμή.

Οικογένεια κοριτσιών. Σε μια οικογένεια που αποτελείται από κορίτσια ο χαρακτήρας της καθε­μιάς εξαρτάται συνήθως από τη σειρά γέννησης. Η μεγαλύτερη συχνά εξελίσσεται σε άτομο έξυ­πνο, δυνατό, ανεξάρτητο, αν και λίγο τελειομανές και καταπιεστικό. Από την άλλη, η μικρότερη κόρη είναι αυθόρμητη, πρόσχαρη, περιπετειώδης, παρότι πολλές φορές είναι αντιδραστική και α­ναποφάσιστη.

Μεικτές οικογένειες. Η συνύπαρξη με το αντίθετο φύλο προσδίδει στα αδέρφια κάποια χαρακτη­ριστικά που τα συντροφεύουν σε όλη τους τη ζωή. Η μεγαλύτερη αδερφή ενός αγοριού γίνεται «υ­πέροχη» σύζυγος εφόσον έχει συνηθίσει να φροντίζει αγόρια, αλλά μπορεί να αποκτήσει άσχημες σχέσεις με το αντίθετο φύλο, εάν οι γονείς της περίμεναν με ανυπομονησία το αγόρι. Αν δεν αντα­γωνιστεί τον αδερφό της, αποκτά μητρικά ένστικτα, αλλιώς παλεύει να αποδείξει πως είναι καλύτε­ρη από όλα τα αγόρια του κόσμου μαζί!

Ο μεγαλύτερος αδερφός ενός κοριτσιού αποκτά ηγετικές ικανότητες, χωρίς να είναι ιδιαίτερα κατα­πιεστικός. Η συνύπαρξή του με ένα κορίτσι τον καθιστά πιο ανέμελο, ρεαλιστή και ρομαντικό, ενώ τον βοηθά να δίνει σημασία όχι μόνο στα υλικά αγαθά αλλά και στη ζωή και στην αγάπη. Η μικρό­τερη αδερφή είναι συνήθως πιο ανέμελη, γιατί οι γονεϊκές προσδοκίες στρέφονται στον αδερφό της. Εάν, ωστόσο, δε θελήσει να προσαρμοστεί στο πρότυπο του γυναικείου ρόλου, επαναστατεί, γίνεται «αγοροκόριτσο» και προσπαθεί να συμβαδίσει αλλά και να συναγωνιστεί τον αδερφό της.

Τέλος, ο μικρότερος αδερφός ενός κοριτσιού, επειδή δέχεται τη γυναικεία φροντίδα «από κούνια», τείνει να είναι εγωιστής, θεωρώντας δεδομένο πως όλοι τον αγαπούν. Έτσι, στις διαπροσωπικές του σχέσεις μπορεί να είναι άτολμος, φοβούμενος την απόρριψη, και να μη θέλει να προσπαθήσει σκληρά ώστε να διακριθεί.


► ΚΕΙΜΕΝΟ: ΓΟΝΕΙΣ ΕΝ ΔΡΑΣΕΙ (03/2010) | ΠΗΓΗ: www.moro-blog.gr

Η σειρά της γέννησης και η
προσωπικότητα του παιδιού

Από τη Μυρσίνη Κωστοπούλου
(ψυχολόγος-ψυχοθεραπεύτρια Ρh. D.)

Η ηλικιακή σειρά γέννησής μας μέσα στην οικογένεια θεωρείται ένας σημαντικός παράγοντας που ε­πηρεάζει την ανάπτυξη της προσωπικότητάς μας. Ο αυστριακός ψυχίατρος Άλφρεντ Άντλερ, γνω­στός για το έργο του στον χώρο της μεταφροϋδικής ψυχαναλυτικής σκέψης, πίστευε ότι η σειρά γέννησης μπορεί να καθορίσει σημαντικά τη δυνατότητα ενός ατόμου να χτίζει φιλίες, σχέσεις αγά­πης και να εργάζεται.

● Τα μοναχοπαίδια είναι συνήθως καλομαθημένα, έχουν όλη την προσοχή και τη φροντίδα εστια­σμένη στο πρόσωπό τους, αλλά, ταυτόχρονα, είναι και οι μόνοι δέκτες των όποιων αρνητικών οικο­γενειακών βιωμάτων.

● Οι πρωτότοκοι μεγαλώνουν αρχικά ως μοναχοπαίδια, αλλά με τη γέννηση του δεύτερου παιδιού αποσύρονται εξ ανάγκης από το «θρόνο» τους. Αρχικά, το παιδί παλεύει για να ανακτήσει τη «χα­μένη» του θέση, συχνά π.χ. παλινδρομεί και γίνεται «μωρό» ή επαναστατεί και αρνείται την υποτα­γή στον γονιό, προκειμένου να λάβει την προσοχή που νιώθει ότι έχει χάσει. Σύμφωνα με τον Ά­ντλερ, το πρωτότοκο παιδί είναι πιο προσεκτικό στη ζωή του, πιο μοναχικό και πιο συντηρητικό α­πό τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας.

● Οι υστερότοκοι γεννιούνται σ’ ένα περιβάλλον όπου ήδη οι πρωτότοκοι έχουν θέσει ένα πλαίσιο προσδοκιών και έτσι τείνουν να γίνονται ανταγωνιστικοί, σε μια αγωνιώδη προσπάθεια να προσπε­ράσουν τα μεγαλύτερα αδέρφια τους αλλά και να διαφοροποιηθούν από αυτά. Συχνά υποκύπτουν σε έναν ατέρμονο ανταγωνισμό, όπου νιώθουν ότι ο «αγώνας» ποτέ δεν είναι αρκετός, με αποτέλε­σμα να χάνουν την ουσιαστική επαφή με το ποιοι πραγματικά είναι.

● Οι βενιαμίν είναι συνήθως εκείνοι που παραμένουν αιωνίως παιδιά και που λαμβάνουν την άπλετη φροντίδα και προστασία από τους γονείς αλλά και τα αδέρφια τους. Άλλωστε, δεν απειλούνται πο­τέ ότι θα χάσουν τη θέση τους από ένα μικρότερο αδερφάκι στην οικογένεια. Ωστόσο, και για εκεί­νους καραδοκούν απειλές, όπως για παράδειγμα το γεγονός ότι τείνουν να νιώθουν ουσιαστικά ανί­σχυροι μπρος στη δύναμη που αντιλαμβάνονται ότι έχουν τα μεγαλύτερα αδέρφια τους.

Αλληλεπίδραση

Τέλος, ας έχουμε κατά νου ότι η προσωπικότητα δεν αποτελεί ένα σύνολο σταθερών και αναλλοίω­των μέσα στον χρόνο γνωρισμάτων. Από την αρχή της ζωής έως το τέλος η ανθρώπινη συμπεριφο­ρά δεν παύει να είναι το αποτέλεσμα της αλληλεπίδρασης του ατόμου με το περιβάλλον του. Βρί­σκεται σ’ ένα διαρκές δυναμικό γίγνεσθαι και αυτό είναι μεγάλη παρηγοριά όποια κι αν είναι η θέση μας μέσα στην οικογένεια!


► ΠΗΓΗ: ΤΑ ΝΕΑ (31.12.2009)

21 Αυγούστου 2011

Η τιμωρία έχει τους κανόνες της

Η τιμωρία είναι ίσως απαραίτητη κάποιες φορές και πιθανόν να λειτουργεί ως τρόπος διαπαιδαγώ­γησης και κοινωνικοποίησης. Βέβαια, για να επιφέρει θετικά αποτελέσματα χωρίς να διατρέξουν τα παιδιά τον παραμικρό κίνδυνο (σωματικό και ψυχικό), πρέπει να τηρούνται ορισμένες προϋποθέ­σεις. Ας δούμε τι λένε τρεις ειδικοί:

Η νηπιαγωγός

Η κ. Αθηνά Συρίγου έρχεται σε επαφή με παιδιά και βλέπει τα λάθη και τις σκανδαλιές τους καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, αφού είναι νηπιαγωγός και μητέρα τριών κοριτσιών. «Η εμπειρία μου και στο σχολείο αλλά και στο σπίτι μού έχει διδάξει ότι ο μόνος τρόπος για να μάθουν τι είναι σω­στό και τι λάθος είναι ο διάλογος και η ερώτηση “αν ήσουν μαμά στη θέση μου, τι θα έκανες;”» α­ναφέρει.

«Μπορεί να μην πιάσει με την πρώτη, αλλά και οι τρεις κόρες μου, από τη μεγάλη που τώρα μπαί­νει στην εφηβεία μέχρι τη μικρή που είναι σχεδόν τριών χρόνων, πάντα έρχονται την επόμενη μέρα και μου λένε “μαμά, το σκέφτηκα, έχεις δίκιο” και από εκείνη τη στιγμή κι έπειτα όντως προσπα­θούν να μην επαναλάβουν το λάθος», εξηγεί.

Το έσχατο μέσο για να τιμωρήσει τόσο τα δικά της παιδιά όσο και τους μαθητές της για κάποια σκανδαλιά –το οποίο ευτυχώς, όπως λέει, σπάνια αναγκάστηκε να χρησιμοποιήσει– είναι η στέρηση κάποιου προνομίου ή δραστηριότητας που αγαπούν. «Τίποτα περισσότερο και πάντα όταν καταλά­βω ότι δεν υπάρχει καμία πιθανότητα να καταφέρω κάτι με τη συζήτηση», σημειώνει η κ. Συρίγου.

Η ψυχολόγος

«Η σωματική τιμωρία είναι απαράδεκτη και οι φωνές είναι μια αυταρχική συμπεριφορά, η οποία μπορεί να έχει ολέθριες συνέπειες για την εξέλιξη του παιδιού. Ειδικά στην εφηβεία πιθανόν να προκαλέσει ένα μεγάλο ξέσπασμα», υποστηρίζει η ψυχολόγος κ. Μαριέττα Ρήγα-Πεπελάση. «Οι γονείς οφείλουν να αποφεύγουν την επίδειξη δύναμης και τον ανταγωνισμό. Για παράδειγμα, φωνές και φράσεις όπως “δε θα σου περάσει εσένα” είναι βέβαιο ότι θα οδηγήσουν το παιδί να διεκδικεί με άσχημο τρόπο και να απομακρυνθεί».

Όπως υπογραμμίζει η ψυχολόγος, «από τότε που αρχίζει να μιλά το παιδί, πρέπει να μαθαίνει τις φυσικές και λογικές συνέπειες των πράξεών του· αυτή είναι η “τιμωρία” που προτείνουν οι ειδικοί για την αντιμετώπιση των παιδικών λαθών».

«Οι γονείς οφείλουν πλέον να αντιμετωπίζουν τα παιδιά τους ως μικρούς ενηλίκους», αναφέρει η κ. Ρήγα-Πεπελάση. Παρ’ ότι ακούγεται δύσκολο, μιας και τα παιδιά πιθανόν να αρχίσουν να κλαίνε, να επιμένουν ή να φωνάζουν όταν διεκδικούν κάτι, επισημαίνει ότι «το μυστικό είναι οι γονείς να παραμένουν σταθεροί στις απόψεις τους και στο ηχόχρωμα της φωνής τους. Για παράδειγμα, αν θέλουν να τους μάθουν να μην κάνουν φασαρία τις ώρες κοινής ησυχίας, δεν πρέπει να παρεκκλί­νουν από αυτή την απόφαση καμία ημέρα της εβδομάδας».

Η οικογενειακή σύμβουλος

Για την οικογενειακή σύμβουλο κ. Έφη Σαρηγιαννίδου η τιμωρία μπορεί να εκλαμβάνεται ως ευ­καιρία διαπαιδαγώγησης και κοινωνικοποίησης. «Οφείλω ως γονιός να διδάξω το παιδί μου να σέβε­ται τους κανόνες κοινωνικής συμπεριφοράς, να σέβεται τη ζωή, την περιουσία, την ακεραιότητα των υπόλοιπων ανθρώπων, αν θέλω να ενταχθεί ομαλά στο σύνολο».

Επισημαίνει, ωστόσο, πως πάντα οι γονείς, πριν αποφασίσουν την τιμωρία, πρέπει να λαμβάνουν υ­πόψη αν είναι η πρώτη φορά που κάνει κάτι λάθος το παιδί, αν οι σκανδαλιές του είναι επαναλαμ­βανόμενες και, βέβαια, την ηλικία του.

Αν και οι περισσότεροι γονείς κατανοούν πλέον ότι η χρήση σωματικής βίας δεν ενδείκνυται ως μέ­θοδος τιμωρίας και θεωρείται παρωχημένος τρόπος στην ανατροφή των παιδιών, κάποιοι συνεχί­ζουν να κάνουν σημαντικά λάθη. «Το κυριότερο είναι η φράση “αν το ξανακάνεις δε θα σε αγαπώ πια” ή “είσαι κακό παιδί”. Σε καμία των περιπτώσεων το παιδί δεν πρέπει να νιώσει ότι η τιμωρία το αφορά ως άνθρωπο. Αυτό θα το σημαδέψει και το αποτέλεσμα θα είναι να εξελιχθεί σε έναν προβληματικό ενήλικο που θα νιώθει συνεχώς την απόρριψη. Είναι απαραίτητο να καθίσταται σα­φές στα παιδιά κάθε ηλικίας ότι η τιμωρία αφορά μια συγκεκριμένη πράξη», εξηγεί η οικογενειακή σύμβουλος.

Ένα ακόμη από τα μυστικά, προκειμένου η τιμωρία να επιφέρει τα επιθυμητά αποτελέσματα, είναι οι γονείς να κάνουν τα παιδιά να νιώθουν τύψεις όποτε η συμπεριφορά τους δεν είναι η αναμενόμε­νη. Για να λειτουργήσει βέβαια θετικά αυτό το τρικ, πρέπει οπωσδήποτε –όπως υποστηρίζει η κ. Σαρηγιαννίδου– «οι γονείς να προκαλούν “ενοχές” στα μικρά παιδιά με την έννοια της συνέπειας και όχι της ενοχοποίησης».

Όπως σημειώνει, «τα παιδιά δε θέλουν να στενοχωρούν τους γονείς τους γιατί τους αγαπούν υπερ­βολικά. Ακριβώς γι’ αυτό, όταν κάνουν κάποιο λάθος καλό είναι οι γονείς να τους δείχνουν πως η πράξη αυτή τους στενοχωρεί είτε με σιωπηρή στάση (που εκφράζει λύπη) είτε με τη φράση “αυτό που έκανες με στενοχώρησε πολύ”. Θα είναι πολύ πιο αποτελεσματικό, γιατί ακόμη κι αν δε συμ­μορφωθούν εκείνη τη στιγμή σίγουρα θα καθήσουν μετά να το σκεφτούν».


► ΠΗΓΗ: ΤΑ ΝΕΑ (01.09.2009), από την Καρολίνα Παπακώστα.

20 Αυγούστου 2011

Συμβουλές σεξουαλικής αγωγής

Από την Ελεάνα Ελευθερίου
(ειδικός ψυχικής υγείας, σεξολόγος, υπεύθυνη της
Εταιρείας Μελέτης Ανθρώπινης Σεξουαλικότητας)

1. Από ποια ηλικία το παιδί έχει ιδιωτικές στιγμές στην τουαλέτα;

Από την ηλικία των 5 ετών περίπου καλό είναι να κατανοήσει ότι η τουαλέτα αποτελεί προσωπικό χώρο, τον οποίο δεν πρέπει να μοιράζεται με κανένα. Πρέπει να μάθει να κάνει μπάνιο και να φρο­ντίζει την προσωπική του υγιεινή μόνο του. Φυσικά ό,τι ισχύει για τους ενηλίκους, ισχύει και για το παιδί: πάντα χτυπάμε για να μπούμε όταν η πόρτα είναι κλειστή. Μια διακριτική αρχική επίβλεψη για να είμαστε ήσυχοι, η αποθήκευση αιχμηρών και επικίνδυνων αντικειμένων σε χώρους μη προ­σβάσιμους από το παιδί και μια απλή ερώτηση του τύπου «όλα εντάξει;», που εφόσον απαντηθεί καταφατικά δε χρειάζεται να επαναλαμβάνεται συνεχώς, αρκούν και για να είμαστε εμείς ήσυχοι και το παιδί να μην αισθάνεται ότι το κατασκοπεύουμε ή το θεωρούμε ανίκανο να διεκπεραιώσει α­πλά ζητήματα.

2. Δυο αδέρφια διαφορετικού φύλου μπορούν να μοιράζονται το ίδιο δωμάτιο;

Τα παιδιά διαφορετικού φύλου καλό είναι να έχουν από την αρχή ξεχωριστά δωμάτια. Αυτό θα συνδράμει στην αυτονομία και στην ανεξαρτησία τους, ενώ θα αποτρέψει τυχόν προβλήματα με τον ερχομό του δεύτερου παιδιού (το πρώτο δε θα αισθανθεί ότι δέχεται εισβολέα στον προσωπικό του χώρο). Πάντως, τα αδέρφια μέχρι την ηλικία των 3-4 ετών μπορούν να μοιράζονται τον ίδιο χώρο.

3. Πώς αντιδρούμε όταν το παιδί αυτοϊκανοποιείται;

Η αυτοϊκανοποίηση στα παιδιά είναι μια απόλυτα φυσιολογική και αναμενόμενη σεξουαλική έκφρα­ση και συνήθως περιλαμβάνει ενασχόληση με τα γεννητικά όργανα και τις ερωτογόνες περιοχές του σώματός τους (π.χ. θηλές). Όταν βρεθούμε μπροστά σε μια σκηνή ενεργής σεξουαλικής έκφρασης του παιδιού, δεν πρέπει να αντιδράσουμε, να δείξουμε έκπληξη, απορία, επιδοκιμασία ή αποδοκι­μασία. Η επίπληξη, η τιμωρία, η παρατήρηση, ο χλευασμός και η διακωμώδηση είναι απαγορευτι­κές συμπεριφορές για τους γονείς. Εάν το παιδί δεν περιορίζει την ενασχόληση με τα γεννητικά του όργανα στο δωμάτιό του, πρέπει να μεριμνήσουμε ώστε να κατανοήσει πως πρόκειται για μια προ­σωπική υπόθεση και δεν μπορεί να ασχολείται με τις εν λόγω περιοχές του σώματός του σε κοινή ή δημόσια θέα –χωρίς βέβαια να το εμποτίσουμε με συναισθήματα ντροπής και ενοχής σαν να πράττει κάτι κακό.

4. Μπορούμε να εμφανιζόμαστε γυμνοί μπροστά στο παιδί;

Καλύτερα όχι, για να αποφύγουμε την πιθανότητα να επηρεαστεί αρνητικά η ψυχοσεξουαλική του ανάπτυξη, κυρίως όταν αναφερόμαστε στη σχέση μητέρας-γιου και πατέρα-κόρης. Εάν απλά τύχει, δεν υπάρχει λόγος πανικού και το παιδί δεν πρέπει να αντιληφθεί ότι ντραπήκαμε ή νιώσαμε αμήχα­να. Οι φυσιολογικές αντιδράσεις (σαν να μην έχει συμβεί τίποτα) είναι πάντα οι πιο επιτυχείς. Αν δεχτούμε ερωτήσεις, τις απαντούμε δίχως περιστροφές, με ειλικρίνεια, χωρίς να αφήσουμε απορίες να εκκρεμούν και χωρίς να νιώθουμε ντροπή που το παιδί ρωτά για το σώμα μας· είναι κάτι φυσιο­λογικό.

Το παιδί που δεν είναι πια βρέφος δεν πρέπει να εκτίθεται στη θέα του γυμνού σώματος του γονιού του, διότι μπορεί να νιώσει άβολα συγκρίνοντας τα γεννητικά του όργανα με τα δικά μας. Βέβαια η αυστηρή κάλυψη του σώματος και η απαγορευτική συμπεριφορά σε σχέση με το γυμνό σώμα του γονιού, επίσης μπορεί να έχουν αρνητικά αποτελέσματα.

5. Πώς αντιδρούμε όταν το παιδί ζητάει να δει τα γεννητικά μας όργανα;

Όταν το παιδί κάνει ερωτήσεις που αφορούν το φύλο μας, ανεξάρτητα αν έχει το ίδιο φύλο με εμάς ή όχι, πρέπει να ανατρέχουμε σε πληροφορίες που μπορούμε να του δώσουμε, κυρίως οπτικές, από έντυπα έγκυρα και επιστημονικά, και αντίστοιχα με την ηλικία του. Καλό είναι να λαμβάνει ενημέ­ρωση για το τι σημαίνει γυναικείο και ανδρικό φύλο, χωρίς όμως να επιδεικνύουμε το δικό μας. Δεν επιπλήττουμε ποτέ το παιδί που εκφράζει μια φυσική περιέργεια, δεν το απορρίπτουμε και απλώς φροντίζουμε να καλύψουμε τις απορίες του με ανώδυνο, τρυφερό και συνάμα διδακτικό τρόπο.

6. Τι απαντάμε όταν το παιδί ρωτάει «τι κάνετε στο κρεβάτι»;

Η απάντηση που δίνουμε είναι ξεκάθαρη και ειλικρινής, χωρίς αμηχανία (κι αν έρθουμε σε δύσκολη θέση, δεν πρέπει να το δείξουμε). Ίσως είναι και μια καλή ευκαιρία, αναλόγως με τις ερωτήσεις του παιδιού, να του εξηγήσουμε τι σημαίνει σεξουαλική επαφή. Ας μην ξεχνάμε ότι το παιδί μπορεί ήδη να ξέρει, ενώ είναι σημαντικό για εκείνο να κατανοήσει ότι οι γονείς του είναι ζευγάρι και ότι στο κρεβάτι κάνουν και έρωτα, διότι είναι αγαπημένοι. Έτσι θα γνωρίζει κιόλας πως οι γονείς του έχουν καλή σχέση και θα αισθάνεται μεγαλύτερη ασφάλεια μέσα στην οικογένεια.

7. Πώς πρέπει να αντιδράσουμε όταν το παιδί εισβάλλει στην κρεβατοκάμαρα την ώρα που κάνουμε σεξ;

Οριοθετώντας τον χώρο μας, λιγοστεύουν οι πιθανότητες της εισβολής. Αν όμως συμβεί, δεν πρέπει να δώσουμε έκταση στο γεγονός ή να διώξουμε το παιδί από το δωμάτιο. Σαφώς υπάρχει πάντα πε­ρίπτωση –αναλόγως με την ηλικία του, τα ήδη υπάρχοντα βιώματά του και την αντιμετώπισή μας– να αντιδράσει αρνητικά στο γεγονός. Ειδικά κατά τη διάρκεια του φαλλικού σταδίου (3-5 ετών) με το οιδιπόδειο σύμπλεγμα (το παιδί επιθυμεί τον γονιό του άλλου φύλου και ανταγωνίζεται/ζηλεύει τον γονιό του ίδιου φύλου), μπορεί η αντίδρασή του να είναι υπερβολική και να χρειάζεται περισ­σότερη προσοχή η συμπεριφορά μας.

8. Πώς θα προστατεύσουμε το παιδί από ντροπές και ενοχές σχετικά με το σεξ;

Συχνά, λόγω δικής μας άγνοιας, έλλειψης σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης, αναστολών και ταμπού, μεταφέρουμε στα παιδιά την ενοχή και την ντροπή για το φύλο, τη σεξουαλικότητα και τη σεξουα­λική του συμπεριφορά. Το μεγάλο «όχι» στη συμπεριφορά μας πρέπει να είναι το «όχι» προς τον ε­αυτό μας. Όχι λοιπόν στη μεταφορά της άγνοιας, της ενοχής, της ντροπής και των «ηθικών» ανα­στολών που δεν αποτελούν συστατικά της πραγματικής ηθικής, αλλά κοινωνικά ταμπού.

9. Πώς θα βοηθήσουμε το παιδί να αναγνωρίσει τη σεξουαλική του ταυτότητα;

Από την ηλικία των 3 ετών περίπου, που το παιδί αρχίζει να εξοικειώνεται, να αναγνωρίζει περισ­σότερο και να εξερευνά πιο διεξοδικά το σώμα του, πρέπει να του μιλάμε για το σώμα και για το φύλο του, περιγράφοντας με απλό και κατανοητό τρόπο τις ανατομικές διαφορές που έχει με το άλλο φύλο. Είναι σημαντικό να του λέμε πως είναι αγόρι ή κορίτσι και να του εξηγούμε τι σημαίνει ανατομικά και πρακτικά να ανήκει στο αρσενικό ή το θηλυκό φύλο.


► ΠΗΓΗ: ΤΑ ΝΕΑ (11.09.2008)

Για να προτιμούν τις υγιεινές τροφές

Οι περισσότεροι γονείς γνωρίζουν καλά ότι η καθημερινή διατροφή των παιδιών αποτελεί συχνά α­ληθινή πρόκληση. Η ιδιοτροπία στο φαγητό, όμως, αποτελεί φυσιολογικό τμήμα της ανάπτυξης.

Τα μικρά παιδιά είναι εκ φύσεως νεοφοβικά, έχουν δηλαδή έναν έμφυτο φόβο για οτιδήποτε δεν έ­χουν δοκιμάσει. Ακόμη και οι πιο αποφασισμένοι γονείς μπορεί να έρθουν αντιμέτωποι με το ακλό­νητο πείσμα του παιδιού να μείνει νηστικό, παρά να δοκιμάσει μια νέα γεύση. Το επακόλουθο είναι να καταθέτουν συχνά τα όπλα, προτιμώντας να του δώσουν ένα μπολ σοκολατένια δημητριακά, τα οποία μπορεί να μην είναι ό,τι καλύτερο, αλλά σίγουρα είναι προτιμότερα από το τίποτα.

«Πολλοί γονείς νομίζουν πως πρέπει να κάνουν το παιδί τους να φάει κάτι, οτιδήποτε», λέει η κυρία Γουόρομπι, διευθύντρια του προγράμματος Προσχολικών Διατροφικών Επιστημών στο Πανεπιστή­μιο Ράτγκερς του Νιου Τζέρσι. «Στην πραγματικότητα, όμως, πρέπει απλώς να σερβίρουν στο παιδί τους ποικιλία υγιεινών τροφίμων –και ό,τι φάει».

Ας δούμε έξι από τα συνηθέστερα λάθη που κάνουν οι γονείς όταν ταΐζουν τα παιδιά. Η αποφυγή τους μπορεί να τα βοηθήσει, όσο ιδιότροπα κι αν είναι, να τρώνε ποικιλία τροφίμων.

1. Διώχνουν τα παιδιά από την κουζίνα. Με τα μάτια της κουζίνας αναμμένα, το νερό να βράζει και τα αιχμηρά μαχαίρια στο χέρι, είναι κατανοητό να μη θέλουν οι γονείς τα παιδιά στην κουζίνα όταν μαγειρεύουν. Μελέτες όμως έχουν δείξει ότι η συμμετοχή των παιδιών στην προετοιμασία του γεύματος αποτελεί ένα σημαντικό πρώτο βήμα για να μάθουν να δοκιμάζουν νέες γεύσεις. Ερευνη­τές από το Πανεπιστήμιο Κολούμπια, λ.χ., σε μελέτη με 600 παιδιά διαπίστωσαν ότι εκείνα που συμμετέχουν στο μαγείρεμα τουλάχιστον δοκιμάζουν το φαγητό. «Σε λίγα παιδιά αρέσουν τα ραδί­κια, αλλά διαπιστώσαμε ότι εάν τα παιδιά κόβουν τα ραδίκια και τα προσθέτουν σε σαλάτα, τελικά τα λατρεύουν», είπε χαρακτηριστικά η δρ Ιζαμπέλ Κοντέντο, καθηγήτρια Διατροφικής Αγωγής στο Τeachers College του Πανεπιστημίου.

2. Κάνουν δίαιτα μπροστά στα παιδιά. Τα παιδιά μιμούνται τις διατροφικές προτιμήσεις των γο­νιών τους και είναι πιθανότερο να δοκιμάσουν τρόφιμα που βλέπουν να τρώνε ο μπαμπάς ή η μαμά. Μελέτη του Ράτγκερς έδειξε πως τα παιδιά προσχολικής ηλικίας τείνουν να λατρεύουν ή να απορ­ρίπτουν τα ίδια φρούτα και λαχανικά με τους γονείς τους. Άλλες μελέτες έδειξαν ότι τα κορίτσια έ­χουν περισσότερες πιθανότητες να είναι ιδιότροπα με το φαγητό, εάν στη μαμά τους δεν αρέσουν τα λαχανικά. Δεδομένης αυτής της ισχυρής επιρροής, οι γονείς που προσπαθούν να αδυνατίσουν πρέπει να είναι πολύ προσεκτικοί με τη δίαιτα μπροστά στο παιδί, διότι μπορεί να επηρεάσουν τις αντιλήψεις του για το φαγητό και την υγιεινή διατροφή. Επίσης μπορεί να το διδάξουν ότι «δίαιτα σημαίνει να μαγειρεύεις, αλλά να μην τρως».

3. Τα πιέζουν να φάνε μια μπουκιά. Το να απαιτεί κανείς από το παιδί να τρώει τουλάχιστον μια μπουκιά από κάθε πιάτο είναι πιθανό να αποδειχθεί μπούμερανγκ. Μελέτες έχουν δείξει ότι τα παι­διά αντιδρούν με αρνητικό τρόπο, ακόμη και αν η πίεση συνοδεύεται από επιβράβευση. Σε μελέτη, λ.χ., του Πολιτειακού Πανεπιστημίου της Πενσιλβάνια, οι ερευνητές ζήτησαν από τα παιδιά να φάνε λαχανικά και να πιουν γάλα, προσφέροντάς τους αυτοκόλλητα και χρόνο μπροστά στην τηλεόραση εάν το έκαναν. Αργότερα τα παιδιά εξέφρασαν απέχθεια για τα τρόφιμα. Προτιμότερο είναι να βά­ζετε το φαγητό στο τραπέζι και να ενθαρρύνετε το παιδί να το δοκιμάσει. Μην παραπονεθείτε, ό­μως, εάν αρνηθεί και μην το επιβραβεύσετε εάν το φάει. Ρωτήστε μόνο εάν θα ήθελε λίγο ακόμα ή σερβίρετε δεύτερη μερίδα στον εαυτό σας, τηρώντας ουδέτερη στάση.

4. Κρατούν τις λιχουδιές σε μέρος όπου δε φθάνει το παιδί. Οι γονείς ανησυχούν ότι τα παιδιά τους θα τσιμπολογούν λιχουδιές και έτσι συχνά τις βάζουν στα πιο ψηλά ντουλάπια. Πολυάριθμες μελέτες όμως έχουν αποδείξει πως όταν ο γονιός περιορίζει ένα τρόφιμο, το παιδί απλώς το θέλει ακόμη περισσότερο και αν δεν μπορέσει να το φάει στο σπίτι, είναι πολύ πιθανό να το υπερκατα­ναλώσει εκτός σπιτιού, μόλις του δοθεί η δυνατότητα. Το μάθημα για τους γονείς; Μη βάζετε κα­θόλου στο σπίτι τρόφιμα που πιστεύετε πως δεν πρέπει να φάει το παιδί. Αντ’ αυτών, αγοράζετε υγιεινά σνακ και αφήνετε ελεύθερη την πρόσβαση των παιδιών σε αυτά.

5. Σερβίρουν σκέτα λαχανικά. Οι γονείς που προσέχουν τις θερμίδες σερβίρουν στα παιδιά σκέτα λαχανικά στον ατμό –λογικό είναι τα παιδιά να δυσκολεύονται να τα φάνε. Οι διατροφολόγοι συνι­στούν στους γονείς να μη διστάζουν να βάλουν στα λαχανικά λίγο βούτυρο, ένα ντρέσινγκ, μια σος τυριού ή ακόμη και λίγη καφέ ζάχαρη. Επιπλέον, λίγο λίπος στα λαχανικά, κατά προτίμηση ελαιό­λαδο, συμβάλλει στην απελευθέρωση των λιποδιαλυτών θρεπτικών συστατικών τους. Όσο για τις λίγες έξτρα θερμίδες, σχεδόν επιβάλλονται όταν στόχος είναι η ενίσχυση της θρεπτικής αξίας ενός πιάτου και η εισαγωγή των παιδιών στον θαυμαστό κόσμο των σαλατικών.

6. Υποκύπτουν εύκολα στην προτίμηση του παιδιού. Η κυρία Γουόρομπι λέει πως συχνά ακούει από γονείς την πρόταση «το παιδί μου δεν το τρώει αυτό». Αν και κάτι τέτοιο μπορεί να συμβαίνει μια δεδομένη στιγμή, οι διατροφικές προτιμήσεις αλλάζουν. Συνεπώς, οι γονείς πρέπει να επιμένουν να ετοιμάζουν υγιεινά φαγητά και να τα σερβίρουν, ακόμη κι αν πρέπει να αντιμετωπίσουν την άρ­νηση των παιδιών. Να θυμάστε ότι «ένα μικρό παιδί μπορεί να χρειαστεί έως 15 απόπειρες έως ό­του πειστεί να δοκιμάσει μια νέα γεύση», λέει η δρ Σούζαν Μπ. Ρόμπερτς, διατροφολόγος στο Πα­νεπιστήμιο Ταφτς.


► ΠΗΓΗ: ΤΑ ΝΕΑ (25.09.2008)

Ο ρόλος των γονιών στο διαζύγιο

Από τη Μυρσίνη Κωστοπούλου
(ψυχολόγος-ψυχοθεραπεύτρια Ph.D.)

Πόσο βαρύ μπορεί να είναι το διαζύγιο για τον ψυχισμό ενός παιδιού; Μπορεί το διαζύγιο στην επο­χή μας να είναι ένα περίπου αναμενόμενο φαινόμενο, ωστόσο για το μικρό παιδί αποτελεί ένα συμ­βολικό θάνατο.

Πρόκειται για τον κατακερματισμό μιας φαντασιωσικής για το ίδιο οικογενειακής θαλπωρής. Οι ενο­χές, η θλίψη, η απελπισία, η μοναξιά, ο θυμός το κατακλύζουν. Συναισθήματα που μοιάζουν δισεπί­λυτα μέσα του. Η λανθασμένη πίστη ότι φταίει για την απώλεια αυτή το οδηγεί σε αδιέξοδο. Μπο­ρεί ακόμη να εμφανίσει εφιάλτες, απώλεια όρεξης για φαγητό, άγχος, μείωση της σχολικής απόδο­σης και απομόνωση.

Συνήθης ασυνείδητη ψυχολογική άμυνα που ενεργοποιείται στον ψυχισμό του είναι η άρνηση. Είναι ένας μηχανισμός που προσωρινά το προστατεύει από την αντιμετώπιση της πραγματικότητας. Το παιδί φέρεται σαν να μην έχει αλλάξει τίποτα, σαν οι γονείς να είναι μαζί· αρνείται την αλλαγή στον εαυτό του και στους φίλους του.

Αν και το διαζύγιο αποτελεί μια στρεσογόνο απώλεια για το παιδί, δεν είναι η βέβαιη καταστροφή της προσωπικότητάς του. Η αντίδρασή του θα εξαρτηθεί από το πώς θα επεξεργαστεί την απώλεια, τον βαθμό της οδύνης που θα της αποδώσει, το αν πιστεύει ότι φταίει το ίδιο, την ανθεκτικότητα της προσωπικότητάς του και την ύπαρξη υποστηρικτικών προσώπων.

Οι γονείς, όμως, πώς πρέπει να διαχειριστούν το διαζύγιο με το παιδί τους; Κατ’ αρχάς, κρατώντας μια ειλικρινή στάση απέναντί του, με γνώμονα πάντα το δικαίωμά του να γνωρίζει την αλήθεια. Προτείνονται επίσης:
● Ο διάλογος και η εκμαίευση από το παιδί όλων των συναισθημάτων που το «βασανίζουν».
● Ο σεβασμός ανάμεσα στους γονείς στη μετέπειτα επικοινωνία τους και η αποφυγή λεκτικής βίας.
● Η υπέρβαση και η οριοθέτηση των συναισθημάτων των γονιών, προκειμένου να προστατέψουν το παιδί τους.
● Η διασφάλιση από τους γονείς μιας μακροχρόνιας, άνευ όρων, αγάπης, ασφάλειας και σταθερό­τητας στο παιδί, τα οποία έχει τόσο πολλή ανάγκη να πιστέψει ότι δε χάνει.

Ο αλληλοσπαραγμός των γονιών, η βιαιότητα και ο αλληλοεξευτελισμός τους θα επιδεινώσουν την προσαρμογή του παιδιού στη νέα πραγματικότητα...


► ΠΗΓΗ: ΤΑ ΝΕΑ (10.02.2011)

19 Αυγούστου 2011

Μακάρι να ήταν ζώα!

Κάποια παιδιά εύχονται να ήταν οι γονείς τους ζώα


18 Αυγούστου 2011

Γνώση και πληροφορία

Από τον Νίκο Τσούλια
(φυσικομαθηματικός, τέως πρόεδρος της ΟΛΜΕ)

Ένα από τα πιο σοβαρά θέματα που τίθενται σήμερα στον εκπαιδευτικό σε κοινωνίες στις οποίες ε­πικυριαρχεί ο μεγάλος όγκος πληροφορίας είναι να μάθουν τους μαθητές να ξεχωρίζουν τη γνώση από την πληροφορία. Και επιπλέον, να τους μάθουν να βρίσκουν ποια πληροφορία είναι έγκυρη και, ακόμη, να μη χάνονται στον άπειρο ωκεανό των πληροφοριών που πλημμυρίζει ιδιαίτερα το διαδίκτυο. Σύμφωνα μάλιστα με τον Ομπάμα, τον πρόεδρο των ΗΠΑ, μια καλή Παιδεία μπορεί να βοηθήσει στο να ξεχωρίζει κανείς «τις πολλές φωνές που κραυγάζουν για προσοχή» σε ιστολόγια, στην τηλεόραση ή στο ραδιόφωνο.

Αλλά ποιες είναι οι κύριες διαφορές μεταξύ γνώσης και πληροφορίας;

1. Η γνώση είναι το βασικό μέρος των εκπαιδευτικών θεσμών. Είναι το απόσταγμα των επιστημών που, συστηματοποιημένο και παιδαγωγικά προσαρμοσμένο, θεωρείται ως το πολιτιστικό σώμα που θα μεταβιβαστεί στις γενιές των νέων στα σχολεία και τα πανεπιστήμια. Αποτελεί, δηλαδή, την εκ­παιδευτική ύλη που αξιολογείται ως απαραίτητη για τη μόρφωση των παιδιών και των εφήβων.

2. Η γνώση έχει μια διαχρονική ισχύ και δε συνδέεται με το εφήμερο της πληροφορίας.

3. Η γνώση έχει σημαντικότητα με πολλαπλασιαστικά οφέλη στον άνθρωπο, ενώ η πληροφορία εί­ναι ήσσονος σημασίας και εξαντλείται σχεδόν με τη χρήση της.

4. Η γνώση μπορεί να δώσει ένα μεγάλο μέρος πληροφοριών και, αντιστρόφως, μπορούμε να ισχυ­ριστούμε ότι πολλές πληροφορίες μπορούν να οδηγήσουν κάποιες φορές σε μια μικρή συγκρυστάλ­λωση γνώσης.

5. Η γνώση μετασχηματίζεται συχνά σε πυρήνες σοφίας, η οποία επιδρά στη διαμόρφωση της προ­σωπικότητας του ανθρώπου, ενώ η πληροφορία εξατμίζεται χωρίς να προσδώσει κάποια μόνιμα χα­ρακτηριστικά στη ζωή του.

6. Η γνώση είναι απόρροια έρευνας και συστηματικής πνευματικής προσπάθειας, ενώ η πληροφορί­α ένα απλό στοιχείο ενημέρωσης.

7. Η γνώση βοηθά στη λήψη αποφάσεων και στη διαμόρφωση στάσεων και συμπεριφορών, κάτι που δεν μπορεί να ισχύσει με την πληροφορία.

8. Η πληροφόρηση είναι συνήθως μια μορφή ψυχαγωγίας και όχι ένα εργαλείο απόκτησης μορφω­τικών προσόντων ή μέσο χειραφέτησης.

Κριτήρια

Μέχρι πρόσφατα η εγκυρότητα της γνώσης και της πληροφορίας μπορούσε να εξακριβωθεί σχετικά εύκολα. Τώρα όμως η πλημμυρίδα των ψηφιακών πληροφοριών στο διαδίκτυο δεν αφήνει πολλά τέτοια παραδοσιακά περιθώρια. Ποια μπορεί να είναι τα κριτήρια αξιολόγησης της έγκυρης πληρο­φορίας;

● Ένα ασφαλές κριτήριο είναι η αξιοπιστία της πηγής που μεταδίδει μια πληροφορία. Ένα πανεπι­στημιακό ίδρυμα, ένα ερευνητικό κέντρο, ένας διεθνής οργανισμός (ΟΗΕ, UNESCO, ΟΟΣΑ), ένας ε­πιστημονικός φορέας, ένας συλλογικός επαγγελματικός θεσμός, ένας επιστήμονας κύρους κτλ. α­ποτελούν πηγές αξιόπιστης πληροφορίας και –μερικοί απ’ αυτούς– αξιόπιστης γνώσης.

● Ένα δεύτερο κριτήριο, και το πιο σημαντικό, είναι το επίπεδο της δικής μας πνευματικής επάρκει­ας, το οποίο μας καθοδηγεί να αξιολογήσουμε από μόνοι μας το περιεχόμενο της προσλαμβανόμενης πληροφορίας.

Είναι, τελικά, θέμα παιδείας!


► ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (17.08.2011)

16 Αυγούστου 2011

Απλά μαθήματα αυτοπροστασίας

Μάθημα πρώτο: Το σώμα μας ανήκει σ’ εμάς. Πρέπει να λέμε «όχι» σε κάθε μεγάλο που θέλει ν’ αγγίζει τα κρυφά μας μέρη για τη δική του ευχαρίστηση.

Μάθημα δεύτερο: Όταν ένας μεγάλος που γνωρίζουμε καλά μας κάνει ενοχλητικά χάδια, εμείς δεν πρέπει να το κρατήσουμε μυστικό.

Μάθημα τρίτο: Εάν νιώθουμε ανασφάλεια με κάποιον, πρέπει αμέσως να ζητάμε βοήθεια από έναν άλλο μεγάλο που εμπιστευόμαστε.

Ευτυχώς υπάρχουν και τρυφερά χάδια των μεγάλων που μας αγαπούν και μας σέβονται... Αυτά κάνουν πάντα καλό!



Σεξουαλική παραβίαση:
ΝΑΙ στην πρόληψη, ΟΧΙ στη συγκάλυψη!

Ο άνθρωπος «σκιά»

Κοντά σ’ εμάς ίσως βρίσκεται κι ένας άνθρωπος-«σκιά».
Αυτός μπορεί να είναι άγνωστος, γνωστός, φίλος ή συγγενής.

Ο άνθρωπος-«σκιά» δελεάζει, παραπλανεί, παγιδεύει.
Στόχος του η σεξουαλική παραβίαση του παιδιού...


Ας βοηθήσουμε όλοι τα παιδιά, για να φανεί
το αληθινό πρόσωπο του ανθρώπου-«σκιά».

Σεξουαλική παραβίαση:
ΝΑΙ στην πρόληψη, ΟΧΙ στη συγκάλυψη!

Η κακοποίηση των παιδιών είναι υπόθεση όλων μας

Το ξύλο δεν υπήρξε ποτέ αποτελεσματικό. Πάρτε τα παιδιά σας με το καλό!


ΝΑΙ στην πειθαρχία, ΟΧΙ στη σωματική τιμωρία. Η
κακοποίηση των παιδιών είναι υπόθεση όλων μας!


Όχι στη λεκτική βία

Τα παιδιά πιστεύουν ό,τι τους λένε οι μεγάλοι. Οι μεγάλοι, όμως, έχουν πάντα δίκιο; Κά-
ποιες λέξεις πληγώνουν. Σταματήστε! Ακούστε τι λέτε! Ίσως να μην το λέγατε ποτέ...


ΝΑΙ στην επικοινωνία, ΟΧΙ στη λεκτική βία!
Ας γίνει σύνθημα, ας γίνει πράξη...


Το ξύλο έφυγε απ’ τον παράδεισο

Από τα λόγια των γονιών στον δάσκαλο «Δάσκαλε το κρέας δικό σου, τα κόκαλα δικά μου» έως σή­μερα έχουμε διανύσει μεγάλη απόσταση. Όμως δεν μπορώ να αντισταθώ και να μην περιγράψω μια τιμωρία που είχε επιβληθεί στον πατέρα μου και σε συμμαθητές του τη δεκαετία του ’60 σε ένα χω­ριό της Κρήτης: Δέκα χρονών τους έπιασαν να καπνίζουν στο προαύλιο του σχολείου. Αφού τους ά­φησαν κλειδωμένους για ώρες στο υπόγειο, εμφανίστηκε ο παπάς να τους ορκίσει ότι δε θα το ξα­νακάνουν μέχρι να φτάσουν τα 21. Μετά την «ορκωμοσία» πήγαιναν γονατιστοί μέχρι την άλλη ά­κρη της αίθουσας, όπου στεκόταν ο δάσκαλος με τη βίτσα προκειμένου να ολοκληρώσει το τελε­τουργικό της τιμωρίας. Και όλα αυτά ενώπιον των γονέων.

Μια γενιά πριν, η δασκάλα της γιαγιάς μου δε χρησιμοποιούσε μόνο τη βέργα, αλλά και τη φωτιά, απειλώντας ότι θα κάψει τα άτακτα παιδιά και τους κακούς μαθητές στην ξυλόσομπα. Το ξύλο είχε βγει από τον παράδεισο και ήταν το κατάλληλο εργαλείο για τη σωστή διάπλαση των παίδων. Αρ­κετοί ενήλικες φέρουν έως σήμερα ουλές ψυχικών τραυμάτων, ίσως και σωματικών, από βάρβαρες τιμωρίες των μαθητικών τους χρόνων. Στην ηθική εκείνης της εποχής η τιμωρία δικαιολογούνταν ως ένδειξη ενδιαφέροντος και αγάπης, με τον τιμωρό να υποστηρίζει ότι πονάει περισσότερο από τον τιμωρούμενο.

Σταδιακά τα παιδιά από «αναλώσιμο εργατικό δυναμικό» στα χωράφια της αγροτικής Ελλάδας, γί­νονται το κέντρο της προσοχής και του ενδιαφέροντος μιας κοινωνίας που αναπτύσσεται και αναζη­τά την ευημερία. Σήμερα η σωματική τιμωρία των παιδιών έχει σχεδόν εκλείψει στα σχολεία, όχι ό­μως και στις οικογένειες. Οι σαδιστικού τύπου τιμωρίες, ωστόσο, εκείνες που περιέχουν εξευτελι­σμό, διαπόμπευση και ταπείνωση της προσωπικότητας του παιδιού θέλουμε να πιστεύουμε ότι –του­λάχιστον στις δυτικές κοινωνίες– έχουν περιοριστεί σε μεγάλο βαθμό.

Οι παιδαγωγικές διαστάσεις της τιμωρίας νοηματοδοτήθηκαν εκ νέου και συνοψίζονται στις έννοιες «όρια» και «συνέπειες». Με λίγα λόγια, στο πλαίσιο της σύγχρονης παιδαγωγικής αντίληψης, μιλά­με για συνέπειες μιας πράξης ή μιας παράλειψης, εκεί που παλαιότερα μιλούσαμε για τιμωρίες. Σύμφωνα με τη σύγχρονη παιδαγωγική πρέπει να εξηγήσεις με λογικά επιχειρήματα στο παιδί τους λόγους για τους οποίους χρειάζεται να υπακούει σε κάποιον κανόνα ή να ακολουθεί κάποιες νόρ­μες. Οι ειδικοί υποστηρίζουν επίσης πως θα πρέπει να καταλάβει ότι η θέσπιση κάποιων κανόνων και η χάραξη ορίων είναι απαραίτητη σε κάθε μορφή κοινωνικής συνύπαρξης, καθώς και ότι η πα­ράβαση κάποιου κανόνα εγείρει λογικές και φυσικές συνέπειες για τον παραβαίνοντα.

Έχει παρατηρηθεί ότι σε όσες σχολικές μονάδες οι μαθητές συμμετέχουν από κοινού με τους εκπαι­δευτικούς, μέσα από δημοκρατικές διαδικασίες, στη διαμόρφωση εσωτερικού κανονισμού, κατα­γράφεται μεγαλύτερο ποσοστό αποδοχής των κανόνων.

Αξίζει να σημειωθεί ότι γίνονται ευκολότερα αποδεκτά τα όρια που κινούνται στο πλαίσιο των αν­θρωπιστικών αξιών, του σεβασμού του προσώπου και στο μέτρο της πραγματικότητας της εποχής. Δε γίνεται να ζει κάποιος στο 2011 και να τιμωρεί με τρόπους της δεκαετίας του ’50.

Ανηλεείς και εξοντωτικές τιμωρίες φαίνεται –σύμφωνα και με ερευνητικά δεδομένα– να διαμορφώ­νουν εξωκατευθυνόμενες προσωπικότητες που πολύ πιθανόν να αναπτύξουν με τη σειρά τους σαδι­στικές συμπεριφορές προς τους πιο αδύναμους, π.χ., συμμαθητές ή προς μικρότερα αδέρφια.

Αρκετές φορές η επιβολή μιας ποινής έχει τα αντίθετα από τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Στο μέ­τρο που η αμφισβήτηση αποτελεί χαρακτηριστικό γνώρισμα της εφηβείας, ο έφηβος που τιμωρείται επειδή έχει αμφισβητήσει την εξουσία και έχει συγκρουστεί μαζί της γίνεται ήρωας στα μάτια των συμμαθητών του, αφού διαθέτει θάρρος, δύναμη και τόλμη. Στην περίπτωση αυτή η τιμωρία όχι μό­νο δεν πετυχαίνει τον στόχο της (να δράσει αποτρεπτικά) αλλά, αντιθέτως, ενισχύει την αμφισβή­τηση. Έτσι συχνά, στο πλαίσιο ενός άκαμπτου σχολικού συστήματος, μια παραβατική συμπεριφορά μπορεί να εκφράζει καταπιεσμένα αισθήματα αγανάκτησης όλης της ομάδας.

Σε κάποιες άλλες περιπτώσεις όμως η επιβολή μιας δίκαιης τιμωρίας μπορεί να ανακουφίζει το παιδί ή τον έφηβο, στο μέτρο που δεν το αφήνει έρμαιο στις τύψεις και τις ενοχές του: «Έκανα λάθος, πλήρωσα, μπορώ να επανενταχθώ στην ομάδα». Σύμφωνα επίσης με την ψυχαναλυτική οπτική τα όρια που θέτει το σχολείο μπορούν να βοηθήσουν το παιδί ή τον έφηβο να αντιμετωπίσει τη βία των ενορμήσεών του. Άλλωστε η συνύπαρξη σε μια κοινωνική ομάδα απαιτεί τον έλεγχο ή και την καθυ­πόταξη ενός μέρους αυτών των ενορμήσεων.


► ΠΗΓΗ: ΚΟΝΤΕΪΝΕΡ (03/2011), από την Ιριάννα Λιανάκη-Δεδούλη.

15 Αυγούστου 2011

Όχι βία, όχι σωματική τιμωρία!

Ανοιχτή Επιστολή από το «Δίκτυο για την Πρόληψη και Καταπολέμηση
της Σωματικής Τιμωρίας στα Παιδιά» (www.somatikitimoria.gr)

Σας καλούμε να πάρετε μέρος στην προσπάθειά μας να βγάλουμε το ξύλο και κάθε μορφή βίας α­πό τη ζωή μας, να μάθουμε να επικοινωνούμε με μη βίαιους τρόπους σε όλους τους χώρους όπου συνυ­πάρχουμε.

Οι σύγχρονες παιδαγωγικές επιστήμες τονίζουν ότι το ξύλο, όπως και η χρήση βίας γενικότερα, δεν κάνει καλό στα παιδιά. Αντιθέτως:
● Βλάπτει την ψυχική τους ισορροπία.
● Δεν τα συνετίζει πραγματικά.
● Προσβάλλει την προσωπικότητά τους.
● Τα μαθαίνει να χρησιμοποιούν και τα ίδια τη βία για να επιβληθούν.
● Μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε σοβαρές μορφές κακοποίησής τους.

Αυτοί είναι και οι λόγοι για τους οποίους έχει αναπτυχθεί μια παγκόσμια κίνηση για την εξάλειψη της βίας από τη ζωή των παιδιών. Στην Ελλάδα, ο νόμος του 2006 για την αντιμετώπιση της βίας στην οικογένεια καθιστά σαφές ότι η σωματική τιμωρία σε βάρος των παιδιών δεν επιτρέπεται. Η χρήση της σωματικής τιμωρίας δεν επιτρέπεται ούτε στο σχολείο και στα ιδρύματα.

Ωστόσο ο νόμος δεν αρκεί. Χρειάζεται να αλλάξουν και οι συνήθειές μας. Να δοκιμάσουμε άλλους τρόπους διαπαιδαγώγησης, όπως τον διάλογο, την κατανόηση, την υπομονή και την πειθώ. Να θέ­σουμε ξεκάθαρους κανόνες με συνέπειες, οι οποίες όμως δε θα προσβάλλουν την προσωπικότητα του παιδιού. Και το κυριότερο, με το παράδειγμά μας να πείσουμε τη νεότερη γενιά ότι η χρήση βί­ας δεν είναι ο κατάλληλος τρόπος για να αντιμετωπίζουμε τις δυσκολίες μας και να επιβαλλό­μα­στε.

Για να τα πετύχουμε αυτά, χρειάζεται να προσπαθήσουμε όλοι μας. Να συζητάμε, να συμφωνούμε ή να διαφωνούμε και, προπάντων, να εξηγούμε το πώς θα συνυπάρχουμε ειρηνικά.

Οι μεγαλύτεροι με το παράδειγμά μας και οι μικρότεροι με τους τρόπους μας, να επιδιώκουμε την τήρηση των κανόνων και την επίλυση των προβλημάτων μας, χωρίς να προσφεύγουμε στη βία, που μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις για όλους.

Γιατί είναι δικαίωμα όλων των παιδιών, αλλά και των μεγάλων, να μπορούμε να μεγαλώνουμε και να ζούμε ειρηνικά, χωρίς βία.

Για πολλά χρόνια στη χώρα μας μάθαμε να λέμε ότι «το ξύλο βγήκε από τον Παράδεισο». Σήμερα μπορούμε να υιοθετήσουμε ένα νέο σύνθημα:

«Το ξύλο βγήκε από τον Παράδεισο.
Ας βγει και από τη ζωή μας!»


ΠΗΓΗ: www.0-18.gr