26 Δεκεμβρίου 2010

Το καλύτερο δώρο για τα παιδιά

(κλινική ψυχολόγος-ψυχοθεραπεύτρια, παιδοψυχολόγος)

Τα Χριστούγεννα είναι η χαρακτηριστική γιορτή του χρόνου όπου τα δώρα είναι συνώνυμα με την ί­δια τη λέξη. Το καλύτερο δώρο είναι αυτό που το ίδιο το παιδί λαχταρά, αυτό που θα ζη­τού­σε από τον Άγιο Βασίλη! Μόνη προϋπόθεση: να είναι ηλικιακά κατάλληλο και να μπο­ρούν οι γονείς να το παράσχουν οικονομικά.

Τα χρήσιμα δώρα, όπως ρούχα, έχουν αίγλη σε παιδιά στην εφηβεία που θέλουν να δη­μι­ουρ­γή­σουν μια εικόνα, ενώ σε ένα παιδί πέντε ετών ένα όμορφο παντελονάκι θα έχει μι­κρό­τε­ρη σημασία. Ένα παιχνίδι που έχει ζητήσει επίμονα θα του πρόσφερε μεγαλύτερη ι­κα­νο­ποί­η­ση και χαρά. Η αγορά χρήσιμων δώρων είναι ουσιαστική όταν το παιδί τα ζητάει. Χρή­σι­μο και ευχάριστο δώρο μπορεί να είναι ένας ηλεκτρονικός υπολογιστής για το μεγαλύτερο παι­δί της οικογένειας αλλά για το μικρότε­ρο θα ήταν προτιμότερο κάτι άλλο, που θα μπο­ρού­σε να το ευχαριστηθεί.

Ας μην είναι κριτήριο η λογική του γονιού αλλά η επιθυμία του παιδιού. Τα δώρα προκαλούν συ­ναι­σθή­μα­τα από την ώρα που θα τα λάβει ένα παιδί και θα χαρεί μέχρι την ώρα που θα τα φυ­λά­ξει ως αγαπημένη παιδική ανάμνηση.

Το καλύτερο δώρο

Πέρα και πάνω από όλα, το καλύτερο δώρο Χριστουγέννων είναι το κλίμα που επικρατεί στο σπί­τι, το μοίρασμα των όμορφων συναισθημάτων παράλληλα με τα δώρα, οι καλές οι­κο­γε­νει­α­κές σχέ­σεις, καθώς και η διάθεση.

Η μυρωδιά από το ψήσιμο των γλυκών, το οικογενειακά στολισμένο σπίτι, τα όμορφα παι­χνί­δια στο δέντρο, η χριστουγεννιάτικη μουσική, τα δώρα κάτω από το δέντρο που θα εί­ναι έκ­πλη­ξη, η χαρά των γονιών που είναι μαζί και μοιράζονται τρυφερές οικογενειακές στιγμές, οι συγ­γε­νείς και οι φί­λοι που έρχονται με καλοσύνη και καλή διάθεση είναι οι παράγοντες βά­σει των οποίων το παιδί θα εσωτερικεύσει τι είναι Χριστούγεννα και ο τρόπος με τον οποίο το ί­διο θα επαναλάβει την παράδοση στη δική του οικογένεια μεγαλώνοντας.

Η θαλπωρή, τα φωτάκια, τα γλυκά είναι το περιβάλλον όπου θα ενταχθεί το δώρο. Όλη η προ­ε­τοι­μα­σί­α για τις γιορτές είναι μια ιεροτελεστία. Ανήμερα τα Χριστούγεννα και την Πρω­το­χρο­νιά το γιορτινό τραπέζι, το άνοιγμα των δώρων, οι φίλοι και οι συγγενείς, οι φωτογραφίες, μα πάνω από όλα οι αγαπημένοι γονείς είναι ό,τι πιο όμορφο για τις γιορτές στη ζωή ενός παι­διού.

Το ουσιαστικότερο δώρο είναι η δημιουργία ζεστών και τρυφερών αναμνήσεων, η σύνδεση των Χρι­στουγέννων με συναισθήματα πληρότητας, αγάπης, οικογενειακής ασφάλειας. Το ζη­τού­με­νο είναι ο ήρεμος και χαρούμενος ψυχισμός των παιδιών. Η προϋπόθεση γι’ αυτό είναι οι ευχαριστημένοι από τον εαυτό τους και από τη σχέση με τον σύντροφό τους γονείς. Ψά­χνο­ντας για χαρούμενα παιδιά, ουσιαστικά ψάχνουμε ευχαριστημένους από τη ζωή τους γονείς, γονείς που αγαπούν τα παι­διά τους, τον εαυτό τους, τον άνθρωπό τους.

Το καλύτερο δώρο για ένα παιδί είναι η χαρά των γονιών του, το σταθερό ψυχικά πε­ρι­βάλ­λον, η ασφάλεια πως θα είναι δίπλα του να το αγαπούν, να το αποδέχονται και να το προ­στα­τεύ­ουν ό,τι και να συμβεί, χωρίς κριτική αλλά με πολλή κατανόηση.

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (18.12.2010)

24 Δεκεμβρίου 2010

Κακοποίηση είναι…

Από τη Συμβουλευτική Επιτροπή για την Πρόλη-
ψη και Καταπολέμηση της Βίας στην Οικογένεια

1. Να χτυπάς και να πληγώνεις ένα παιδί, συχνά για δική σου εκτόνωση.

2. Να κακοποιείς ένα παιδί λεκτικά.

3. Να κοροϊδεύεις ένα παιδί.

4. Να καταρρακώνεις την αυτοπεποίθηση ενός παιδιού.

5. Να μην ακούς ένα παιδί.

6. Να μην παρέχεις κατάλληλη φροντίδα σε ένα παιδί στους τομείς φροντίδας, ένδυσης και δι­α­τρο­­φής.

7. Να παραμελείς τις συναισθηματικές ανάγκες ενός παιδιού.

8. Να παραμελείς τις ιατροφαρμακευτικές ανάγκες ενός παιδιού.

9. Να παραμελείς τις εκπαιδευτικές ανάγκες ενός παιδιού.

10. Να αφήνεις ένα παιδί χωρίς επιτήρηση.

11. Να εκμεταλλεύεσαι ένα παιδί.

12. Να εκθέτεις ένα παιδί σε πορνογραφικό υλικό και πράξεις.

13. Να αγγίζεις ένα παιδί όταν αυτό δε θέλει να το αγγίζουν.

14. Να αναγκάζεις ένα παιδί να σε αγγίζει.


22 Δεκεμβρίου 2010

Αντιμετωπίζοντας τις διαφημίσεις

Από το Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών

Τα μικρά παιδιά σήμερα κυριολεκτικά «μεγαλώνουν με την τηλεόραση». Η «ηλεκτρονική μπέι­μπι σί­τερ» του 21ου αιώνα τούς παρουσιάζει, για να καταναλώσουν, μια πληθώρα προϊ­ό­ντων. Οι μικροί τηλεθεατές, με τη σειρά τους, κάνουν τη δουλειά του διαφημιστή, προ­σπα­θώ­ντας να πείσουν γονείς και φίλους να αγοράσουν, να αγοράσουν, να αγοράσουν!

Οι διαφημιστές, φυσικά, προσπαθούν μέσω του παιδιού να φτάσουν στο πορτοφόλι των γο­νιών –και όχι μόνο. Οι τεχνικές του μάρκετινγκ προσπαθούν να δημιουργήσουν εφ’ όρου ζω­ής κατανα­λωτές από μικρή ηλικία. Άλλωστε, η διαφήμιση είναι μια επιστήμη που έχει κύριο σκο­πό να χρησι­μοποιεί τις αδυναμίες των ανθρώπων, για να αυξήσει την κατανάλωση. Ε­πι­πλέ­ον, παρουσιάζει μια ψευδή εικόνα της πραγματικότητας, η οποία δε γίνεται πάντα α­ντι­λη­πτή από τα παιδιά.

Πραγματική επίθεση με διαφημιστικά μηνύματα γίνεται στα παιδιά κατά τις περιόδους των ε­ορ­τών (κυρίως τα Χριστούγεννα). Τα ζωηρά χρώματα και τα ευτυχισμένα πρόσωπα που εμ­φα­νί­ζο­νται στις διαφημίσεις τα προσελκύουν, ακόμα κι αν τα διαφημιζόμενα προϊόντα είναι πο­λύ ακριβά και δεν ταιριάζουν στην ηλικία τους.

Η πληθώρα των παιδικών διαφημίσεων αφορά παιχνίδια και τροφές με υψηλό ποσοστό ζά­χα­ρης, ά­λατος ή λιπαρών. Ερευνητές ισχυρίζονται ότι τα παιδιά δε μπορούν να καταλάβουν τις τεχνικές της διαφήμισης έως την ηλικία των 10-12 χρόνων.

Γιατί η διαφήμιση είναι επιβλαβής για τα παιδιά

1. Υποδεικνύει λανθασμένες αξίες. Δίνει έμφαση σε τρόπους ζωής που βασίζονται στη στιγ­μι­αί­α ευχαρίστηση και διαβρώνει την αληθινή αξία της προσπάθειας, της πειθαρχίας, του εν­δι­α­φέ­ρο­ντος και της υπευθυνότητας.

2. Ενθαρρύνει τον παράλογο τρόπο σκέψης. Όταν βλέπουμε καθημερινά το παράλογο, α­πορ­ρί­­πτου­με την ορθολογική, κριτική σκέψη.

3. Προτρέπει στην επιπολαιότητα. Ενθαρρύνει τις εγωιστικές τάσεις, ενδυναμώνοντας την ε­πι­θυ­­μί­α για απόκτηση περισσότερων πραγμάτων.

4. Παρουσιάζει μια εσφαλμένη εικόνα των προσωπικών σχέσεων. Η εκμετάλλευση τό­σο του γυ­ναικείου όσο και του αντρικού σώματος συμβάλλει στην αυξανόμενη αποτυχία των προ­σω­πι­κών σχέσεων. Δείχνοντας, π.χ., ότι η αγάπη εξαρτάται από κάποιο προϊόν (α­πο­σμη­τι­κό, σαπούνι, οδο­ντόκρεμα κ.ά.), οδηγεί στην παραπληροφόρηση και στην επικίνδυνη α­πλο­ποί­η­ση των σύνθετων διαπροσωπικών σχέσεων.

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς

1. Να εξηγήσουν στα παιδιά τις χρησιμοποιούμενες διαφημιστικές μεθόδους: να φα­νε­ρώ­σουν την ε­πίδραση της μουσικής υπόκρουσης, κλείνοντας τελείως τον ήχο στην τηλεόραση· να δείξουν πώς ο ειδικός φωτισμός και τα κοντινά πλάνα υπερβάλλουν το μέγεθος και την εμ­φά­νι­ση του προϊόντος (γι’ αυτό μερικά παιχνίδια δεν είναι τόσο λαμπερά ή τόσο μεγάλα ό­σο τα βλέπουμε στη διαφήμιση).

2. Να εξηγήσουν την ψυχολογία του μάρκετινγκ και τι επιδιώκει ο διαφημιστής με το μήνυμά του: Γιατί ένας όμορφος νέος, που οδηγεί σπορ αυτοκίνητο, φορά τζιν παντελόνι συ­γκε­κρι­μέ­νης ακριβής μάρκας; Γιατί ένα όμορφο κορίτσι, που φορά μπικίνι, διαφημίζει ένα πα­νά­κρι­βο αυ­το­κί­νη­το;

3. Να εξηγήσουν πώς πρέπει να αντιλαμβάνεται ο καθένας μας τη φυσική έλξη, τη δι­α­σκέ­δα­ση, τη φιλία, και ότι οι διαφημιστές χρησιμοποιούν τις επιθυμίες αυτές για να πουλήσουν τα προϊ­ό­ντα τους. Να διευκρινίσουν ότι αυτές οι επιθυμίες είναι φυσιολογικές, αλλά η εντύπωση που προσπα­θούν να μας δημιουργήσουν οι διαφημιστές, ότι αγοράζοντας κάποιο προϊόν τις ι­κα­νο­ποι­ού­με, είναι εντελώς λανθασμένη.

4. Να δείξουν στα παιδιά την αληθινή σημασία των λέξεων. Τα παιδιά έχουν την τάση να πι­στεύ­ουν ό,τι βλέπουν: μια μάρκα προϊόντος είναι «η καλύτερη», «η γλυκύτερη», «η τα­χύ­τε­ρη»... Θα πρέπει να τους δώσουν να καταλάβουν τις πραγματικές διαστάσεις των λέξεων χω­ρίς υπερβολές.

5. Να μην παρασύρονται από την επιμονή των παιδιών να αγοράσουν αυτό ή εκείνο το προϊ­όν, αν πιστεύουν ότι δε θα ωφελήσει πραγματικά τις ανάγκες τους.

Το ζήτημα «παιδιά και διαφήμιση» πρέπει να αντιμετωπιστεί ως ένα ζήτημα ηθικής. Τα παιδιά δεν αποτελούν ένα ώριμο τμήμα της αγοράς. Είναι οι πιο άπειροι απ’ όλους τους κα­τα­να­λω­τές, διαθέ­τουν ελάχιστα και ζητούν τα περισσότερα. Είναι οι πιο κατάλληλοι για να ε­πη­ρε­α­σθούν. Άρα, τα παιδιά θα πρέπει να αναγνωρισθούν ως ειδική κατηγορία ανθρώπων με δι­και­ώ­μα­τα και όχι ως μι­κροί ενήλικοι.

Για τους λόγους αυτούς η ελληνική νομοθεσία απαγορεύει τη μετάδοση διαφημίσεων που α­πευ­θύ­­νο­νται σε παιδιά από 07:00 μέχρι 22:00, ώστε να προστατεύονται.

Το ΚΕ.Π.ΚΑ. καλεί τους καταναλωτές να καταγγέλλουν στο τηλέφωνο 2310233333 πε­ρι­πτώ­σεις παραβίασης της παραπάνω νομοθεσίας καθώς και περιπτώσεις παιδικών διαφημίσεων, οι οποίες «ξεφεύγουν» από τα όρια.

21 Δεκεμβρίου 2010

Για ασφαλή πλοήγηση στο διαδίκτυο

Από «Το χαμόγελο του παιδιού»

1. Επιδιώξτε η πλοήγηση στο διαδίκτυο να γίνει οικογενειακή δραστηριότητα.

2. Τοποθετήστε τον Η/Υ σε ένα κεντρικό σημείο του σπιτιού –όχι στο παιδικό δωμάτιο.

3. Συζητήστε με το παιδί τι μπορεί και τι δεν μπορεί να κάνει στο διαδίκτυο. Να είστε λογικοί σε αυτό, προσπαθώντας να καταλάβετε τις ανάγκες, τα ενδιαφέροντα και την περιέργειά του. Το­νί­στε τους κινδύνους περιήγησης στο διαδίκτυο, ώστε να μπορέσει να τους αντιληφθεί.

4. Ορίστε λογικά χρονικά περιθώρια χρήσης του διαδικτύου, προσπαθώντας να α­ντι­σταθ­μί­ζε­ται ο χρόνος που περνά το παιδί εκεί με τον χρόνο που διαθέτει στις σχολικές υ­πο­χρε­ώ­σεις, καθώς και σε δραστηριότητες αθλητικού και ψυχαγωγικού χαρακτήρα.

5. Περιστασιακά ελέγχετε τις ιστοσελίδες, στις οποίες έχει περιηγηθεί.

6. Να έχετε στο μυαλό σας το ενδεχόμενο ότι το παιδί μπορεί να έχει πρόσβαση στο δι­α­δί­κτυ­ο από σπίτια φίλων, βιβλιοθήκες, ίντερνετ καφέ, ακόμη και από το σχολείο του.

7. Να το ενθαρρύνετε να μοιράζεται μαζί σας προβλήματα που μπορεί να αντιμετωπίσει κατά την περιήγησή του στο διαδίκτυο.

8. Ανακαλύψτε ιστότοπους με ενημερωτικό, εκπαιδευτικό και ψυχαγωγικό περιεχόμενο που α­ντα­­πο­κρί­νο­νται στην ηλικία του παιδιού.

9. Αν το παιδί ανήκει στην ηλικιακή ομάδα 5-8 ετών, καλό θα ήταν να το συντροφεύετε στην πλο­ή­­γη­σή του.

10. Αν ασχολείται με δραστηριότητες του διαδικτύου που σας φαίνονται ακατάλληλες, συ­ζη­τή­στε μαζί του, προτείνοντας εναλλακτικές λύσεις. Η απαγόρευση είναι συχνά η χει­ρό­τε­ρη λύ­ση.

ΠΗΓΗ: www.hamogelo.gr

Ορθή επιλογή και χρήση της σχολικής τσάντας

Τα παιδιά χρησιμοποιούν την τσάντα κάθε μέρα μεταφέροντας βιβλία, τετράδια, κασετίνες και άλ­λα πράγματα για το σχολείο τους. Το βάρος της αυξάνεται εύκολα και εάν δε δοθεί προ­σο­χή στην επιλογή και χρήση της, καραδοκεί ο κίνδυνος για σοβαρά προβλήματα στα παιδιά. Εί­ναι δυνατόν να δημιουργηθούν βλάβες στους μυς και στις αρθρώσεις (που οδηγούν σε σο­βα­ρούς πόνους στην πλά­τη), στη μέση, στον λαιμό, στους ώμους, στη σπονδυλική στήλη και στη στάση του σώματός τους.

Τα προβλήματα

1. Όσο πιο βαριά είναι η σχολική τσάντα, τόσο πιο πολύ κινδυνεύουν να έχουν πόνους στην πλά­τη.

2. Η μεταφορά από τα παιδιά φορτίου που είναι δυσανάλογο για το σώμα και την ηλικία τους εί­ναι αιτία πόνων και σκολίωσης ή κύφωσης λόγω επιβάρυνσης της σπονδυλικής τους στή­λης. Τα προ­βλήματα που δημιουργούνται μπορεί να ταλαιπωρούν το παιδί όταν θα είναι ε­νή­λι­κος.

3. Οι πόνοι και η σκολίωση της σπονδυλικής στήλης επηρεάζουν τη σωματική διαμόρφωση των παι­διών, που βρίσκονται στην ευαίσθητη περίοδο διάπλασής τους, μειώνουν τις δρα­στη­ρι­ό­τη­τες και την ποιότητα της ζωής τους.

4. 25% των παιδιών παραπονιούνται για πόνους στην πλάτη τους. 25% των παιδιών μπορεί να μειώ­νουν τις δραστηριότητές τους λόγω αυτών των πόνων και μέχρι 10% μπορεί να παίρ­νουν φάρμακα για να τους αντιμετωπίσουν.

Τα χαρακτηριστικά που πρέπει να έχει η σχολική τσάντα

1. Πρέπει να υπάρχουν δύο ιμάντες, φαρδιοί και με βάτες, για τους ώμους και όχι μόνο ένας που περνά διαγώνια μπροστά από το σώμα του παιδιού.

2. Στο πίσω μέρος (εκείνο που έρχεται σε επαφή με την πλάτη του παιδιού) η ύπαρξη φαρ­διάς βά­τας κάνει τις τσάντες να είναι πιο αναπαυτικές και προστατεύει από αιχμηρά α­ντι­κεί­με­να.

3. Ο ιμάντας που περνά από τη μέση του παιδιού επιτρέπει καλύτερη πρόσδεση της τσάντας στο σώμα του και καλύτερη κατανομή του βάρους της.

4. Η ίδια η τσάντα δεν επιτρέπεται να είναι βαριά. Δεν πρέπει να ζυγίζει περισσότερο από το 10% του βάρους του παιδιού.

5. Οι σχολικές τσάντες με ρόδες είναι πολύ καλή επιλογή, διότι επιτρέπουν στα παιδιά να μην τις φορτώνονται.

Πώς να τη χρησιμοποιεί το παιδί

1. Τα παιδιά πρέπει να τοποθετούν και τους δύο ιμάντες στους ώμους και όχι μόνο τον ένα. Ό­ταν μεταφέρουν την τσάντα με μόνο έναν ιμάντα, καταπονούν τους μυς και βλάπτουν τη σπον­δυ­λι­κή τους στήλη.

2. Οι ιμάντες πρέπει να είναι καλά τραβηγμένοι για να κρατούν την τσάντα κοντά στο σώμα του παιδιού. Η τσάντα πρέπει να βρίσκεται περίπου 5 εκατοστά πάνω από τη μέση του.

3. Το περιεχόμενο της τσάντας πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο ελαφρύ. Τα αντικείμενα που δεν είναι εντελώς απαραίτητα να αφαιρούνται.

4. Πρέπει να χρησιμοποιούνται όλα τα μέρη της τσάντας. Η κατανομή των βιβλίων σε αυτή να γίνε­ται ομοιόμορφα, για να υπάρχει ισοζυγισμένη κατανομή του βάρους. Τα πιο βαριά α­ντι­κεί­με­να να είναι στο κέντρο της πλάτης του παιδιού.

5. Τα ατομικά ερμάρια στο σχολείο βοηθούν. Εάν το παιδί φοιτά σε σχολείο που υπάρχουν α­το­μι­κά ερμάρια, θα μπορούσε ορισμένα βιβλία να τα έχει διπλά, στο σχολείο και στο σπίτι, για να απο­φεύγεται η μεταφορά τους.

6. Όταν τα παιδιά πρέπει να σκύψουν για να μεταφέρουν ή να σηκώσουν μια βαριά τσάντα, να το κάνουν λυγίζοντας και τα δύο γόνατα και όχι κάμπτοντας τη μέση τους.

7. Οι ασκήσεις ενδυνάμωσης των μυών της πλάτης βοηθούν τα παιδιά να μεταφέρουν κα­λύ­τε­ρα το βάρος. Οι παιδίατροι ή άλλοι ειδικοί μπορούν να δώσουν σχετικές συμβουλές.

Οι γονείς, επιπλέον, μπορούν...

● Να ρωτούν τα παιδιά τους αν αισθάνονται πόνο ή άλλες ενοχλήσεις εξαιτίας του βάρους.
● Να μην παραβλέπουν παράπονα των παιδιών για πόνους στην πλάτη. Είναι καλό να ζη­τούν τη συμβουλή του παιδιάτρου τους.
● Να μιλούν με τους δασκάλους και τη διεύθυνση του σχολείου για τρόπους ελάφρυνσης της τσά­ντας. Η χρήση ατομικών ερμαρίων στο σχολείο θα ήταν δυνατό να συμβάλει στην ε­πί­λυ­ση του προ­βλήματος.
● Να ανταλλάσσουν απόψεις με άλλους γονείς και να αναλαμβάνουν κοινές δράσεις.

ΠΗΓΗ: www.medlook.net / Laiki Cyprialife

16 Δεκεμβρίου 2010

Οφέλη από τη συμβίωση με κατοικίδια

(κλινική ψυχολόγος)

Η σχέση του ανθρώπου με τα κατοικίδια ζώα συντροφιάς ξεκίνησε εδώ και πάρα πολλά χρό­νια, ό­ταν άρχισε η εξημέρωσή τους. Τα παιδιά τα αγαπούν ιδιαίτερα. Τα κίνητρά τους για α­πό­κτη­ση ενός ζώου πιθανόν να είναι η παρέα και το παιχνίδι, όμως τα οφέλη από αυτήν τη συμ­βί­ω­ση είναι πολλα­πλά σε ψυχοκοινωνικό επίπεδο.

Μέσω των κατοικίδιων καλλιεργούνται στα παιδιά οι αξίες του ανθρωπισμού, της οικολογικής συ­νεί­δη­σης, της ηθικής ευθύνης του αλτρουισμού. Έχουν την ευκαιρία για μάθηση, για α­νά­πτυ­ξη της συναισθηματικής τους νοημοσύνης, για ανάπτυξη του αισθήματος της ευθύνης και για περισσότερη σωματική άσκηση. Επίσης, έχει παρατηρηθεί ότι έχουν περισσότερη αυ­το­πε­ποί­θη­ση και αισθήματα κοινωνικής ευθύνης.

Μερικά οφέλη

1. Τα παιδιά αποκτούν συναισθηματική υποστήριξη και αίσθημα ασφάλειας. Σε σχετική με­λέ­τη βρέ­θηκε ότι τα βρέφη και τα νήπια που μεγαλώνουν με ζώο συντροφιάς δε γλείφουν τον α­ντί­χει­ρά τους, κλασικό παράδειγμα συναισθηματικής ανασφάλειας.

2. Μέσω της φροντίδας του ζώου αναπτύσσεται η υπευθυνότητα, η φροντίδα για τους άλλους και η αίσθηση ικανότητας. Το παιδί νιώθει χρήσιμο. Η αυτοπεποίθηση και η αυτοεκτίμησή του εν­δυ­να­μώ­νο­νται.

3. Το παιδί που μεγαλώνει με κατοικίδια έχει τη δυνατότητα να μάθει εμπειρικά για τον κύκλο της ζωής (αναπαραγωγή, γέννηση, γηρατειά, ασθένεια, θάνατος). Κατανοεί βιωματικά τις α­να­λο­γί­ες της ανθρώπινης ζωής και της ζωής των ζώων, αποκτώντας μια καλύτερη επαφή με τη δική του φύ­ση και τις υπαρξιακές της διαστάσεις.

4. Για πολλές ψυχολογικές θεωρίες η βιωματική μέθοδος γνώσης, η εμπειρία, ενισχύει ου­σι­α­στι­κά το άτομο. Αυτά τα παιδιά αντιμετωπίζουν τη ζωή πιο ρεαλιστικά και αντιμετωπίζουν πιο εύ­κο­λα τις διάφορες απώλειες.

5. Τα ζώα συντροφεύουν τον άνθρωπο στη μοναξιά του. Σύμφωνα με στοιχεία ε­πι­στη­μο­νι­κών μελε­τών, η θεραπευτική συμβολή των ζώων συντροφιάς σε παιδιά με προβλήματα νο­σο­λο­γι­κά, συναι­σθηματικά και συμπεριφοράς είναι ανεκτίμητη.

6. Τα παιδιά διδάσκονται για τα συναισθήματα των άλλων και για τα δικά τους μέσα από την αλ­λη­λε­πί­δρα­ση. Ένα βασικό χαρακτηριστικό της συναισθηματικής νοημοσύνης σύμφωνα με τον Goleman είναι η «ενσυναίσθηση», δηλαδή η ικανότητα του ατόμου να αντιλαμβάνεται και να κατανοεί τα συ­ναισθήματα του άλλου. Ο σκύλος, επειδή είναι ένα ζώο πολύ ε­πι­κοι­νω­νι­α­κό, προσφέρει μια εξαιρε­τική ευκαιρία για την ανάπτυξη αυτής της ικανότητας.

7. Η παιδική ωμότητα απέναντι στα ζώα προμηνύει ενήλικη ε­πι­θε­τι­κό­τη­τα και ε­γκλη­μα­τι­κό­τη­τα. Έ­να από τα χειρότερα πράγματα που μπορεί να συμβούν σε ένα παιδί σε σχέση με τη με­τέ­πει­τα ενή­λικη ζωή του είναι να βασανίσει ή να σκοτώσει ένα ζώο και να μην υποστεί τις συ­νέ­πει­ες. Μαθαίνο­ντας από νωρίς στο παιδί το σεβασμό προς τα ζώα, του προσφέρουμε έ­να πολύτιμο εφόδιο για έ­ναν σωστό τρόπο συμπεριφοράς ενάντια στη βία.

Ο ρόλος των γονιών

Οι γονείς διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην επιτυχία αυτής της διαδικασίας. Πριν την α­πό­φα­ση για απόκτηση ενός ζώου στο σπίτι θα πρέπει να λάβουν υπόψη
● την επιλογή του ζώου,
● την προστασία των παιδιών από τις μολύνσεις που πιθανόν να υποστούν,
● την ηλικία των παιδιών,
● τον χώρο που διαθέτουν, καθώς και
● την προθυμία και συμμετοχή των ίδιων στη φροντίδα των ζώων.

ΠΗΓΗ: www.paidiatros.com

13 Δεκεμβρίου 2010

Οδηγός για την παιδική τηλοψία

Κλείστε την τηλεόραση και ανοίξτε τη γνώση! Αυτή είναι σε γενικές γραμμές η σύσταση για τους γονείς από πρόσφατη έρευνα του δόκτορα Δημήτρη Χρηστάκη, διευθυντή του Κέ­ντρου Παιδικής Υγείας, Συμπεριφοράς και Ανάπτυξης στο Ινστιτούτο Παιδικών Ερευνών του Σιάτλ και καθηγητή στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Ουάσιγκτον.

Όταν η τηλεόραση είναι ανοιχτή, έστω και ως υπόβαθρο στο οικιακό περιβάλλον, είναι σαν να ρά­βεται το στόμα των γονέων και των παιδιών. Αποτέλεσμα; «Προβλήματα στην πρόοδο του γλωσσι­κού αισθητηρίου, που επηρεάζουν ακόμη και την ανάπτυξη του εγκεφάλου», μας λέ­ει ο δόκτωρ Χρηστάκης αναπτύσσοντας ένα σενάριο οικιακού τρόμου.

Η έρευνα διεξήχθη από τον Ιανουάριο ώς τον Ιούνιο του 2006 και συμμετείχαν 329 πιτσιρίκια α­πό 2 μηνών έως 4 ετών. Με ένα ειδικό γκατζετάκι που φόραγαν στα ρούχα τους κα­τα­με­τρή­θη­καν οι λέ­ξεις τόσο των ιδίων όσο και των γονέων τους, είτε με κλειστή είτε με ανοιχτή την τη­λε­ό­ρα­ση.

«Κανονικά οι ενήλικοι χρησιμοποιούν περίπου 941 λέξεις την ώρα», συνεχίζει ο δόκτωρ Χρη­στά­κης. «Στη μελέτη μας καταγράψαμε από 500 έως 900 λέξεις λιγότερες ανά ώρα εκ μέ­ρους τους όταν η τηλεόραση ήταν ανοιχτή. Είναι, δηλαδή, σαν να βουλώνουν εντελώς το στό­μα τους οι μεγάλοι!»

Μάλιστα! Αλλά θα μπορούσε κανείς να αντιτάξει ότι όσα δε λένε οι γονείς τα λένε οι ήρωες της τη­λεόρασης, που στις περισσότερες των περιπτώσεων δε βάζουν γλώσσα μέσα. «Δεν α­ξί­ζουν τίποτε οι λέξεις της TV», απαντά ο δόκτωρ Χρηστάκης. «Ακόμη και αν βι­ντε­ο­σκο­πή­σει κα­νείς έναν γονέα και ρίξει το βίντεο στην τηλεόραση, πάλι το παιδί θα μάθει πολύ λιγότερα α­πό το αν υπήρχε ζω­ντανή παρουσία του πατέρα του ή της μητέρας του».

Η τηλεόραση όχι μόνο δεν μπορεί να αναπληρώσει τους γονείς, αλλά περιορίζει δραστικά τις συ­ζη­­τή­σεις μέσα στο σπίτι: Κάθε ώρα μπροστά στην τηλεόραση «σημαίνει μείον 770 λέξεις για τα παι­διά, και σε αυτή την ηλικία τέτοιου είδους απώλειες μπορούν να αποβούν κα­θο­ρι­στι­κές για το μέλ­λον».

Οι εντολές του δόκτορα Χρηστάκη για την παιδική τηλοψία

Για τα μωρά

● Αποφύγετε την τηλεόραση για τα παιδιά κάτω των 2 ετών. Επιλέξτε αντ’ αυτής δρα­στη­ρι­ό­τη­τες που ενισχύουν τα γλωσσικά αισθητήρια όπως είναι η κουβέντα, το διά­βα­σμα, το τρα­γού­δι και η μουσική.

Για τα παιδιά άνω των 2 ετών

● Εφόσον επιτρέψετε την TV, επιλέξτε τα σωστά προγράμματα. Μην εμπιστεύεστε α­να­πό­δει­κτους ισχυρισμούς ότι κάποιες εκπομπές ή κάποια DVD έχουν «εκπαιδευτικό» χα­ρα­κτή­ρα. Ακόμη και τα «ειδικά φτιαγμένα» καρτούν μπορεί να είναι βίαια.

● Η καθημερινή παρακολούθηση δεν πρέπει να ξεπερνάει τις δύο ώρες.

● Κατά τη διάρκεια των γευμάτων η TV πρέπει να παραμένει στο off.

● Οργανώστε «μέρες άνευ μίντια», με άλλου είδους δραστηριότητες.

● Μη χαρίζετε στο παιδί επιπλέον ώρα μπροστά στην τηλεόραση ως ανταμοιβή.

● Όταν δε βλέπετε κάποιο συγκεκριμένο πρόγραμμα, κλείστε την TV. Μην την αφήνετε να λει­τουρ­­γεί ως υπόβαθρο.

● Δείτε τηλεόραση παρέα με το παιδί σας. Μιλήστε μαζί του για όσα βλέπετε.

● Οι δέκτες μακριά από την κρεβατοκάμαρα.


ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (08.11.2009) / Χρήστος Ξαν­θάκης

12 Δεκεμβρίου 2010

Τα παιδιά που δεν αγαπάμε

(αναπληρωτής καθηγητής Ιατρικής)

«Τα παιδιά είναι ό,τι πολυτιμότερο έχουμε: το μέλλον και η ελπίδα της κοινωνίας και αξίζουν ό­λη την αγάπη και τη φροντίδα μας»
«Οι δαπάνες για την Παιδεία αποτελούν την καλύτερη επένδυση...»

Αυτές οι κοινότοπες και ανούσιες μεγαλοστομίες έρχονται σε κραυγαλέα αντίθεση με την πραγ­μα­τι­κό­τη­τα που βιώνουν τα ίδια τα παιδιά, που τις ακούνε πλέον «βερεσέ». Το ότι ε­ξε­γεί­ρο­νται είναι μια ένδειξη ότι δεν τα αποβλακώσαμε εντελώς. Όταν πάλι εξεγείρονται με λά­θος τρόπο (ανόητες «καταλήψεις» και καταστροφές), είναι απόδειξη ότι δεν τους μάθαμε πώς να αντιδρούν εποικοδο­μητικά.

Όταν το παιδί γεννηθεί, φροντίζουμε στοιχειωδώς για την υγεία του, αλλά ανεπαρκώς για την πνευ­μα­τι­κή του ανάπτυξη, εγκαταλείποντάς το στο έλεος τηλεοπτικών υποπροϊόντων, εις βά­ρος της πραγματικής επικοινωνίας μαζί του και ενθάρρυνσης της (καθοριστικής σημασίας) παι­δι­κής περιέρ­γειας για γνώση.

Στο σχολείο, με ευθύνη των αναρμόδιων «αρμοδίων» του υπουργείου Παιδείας και α­νεκ­παί­δευ­των εκπαιδευτικών, παιδιά και οικογένειες εξουθενώνονται σε ατέλειωτη καταναγκαστική, ά­χα­ρη και α­νούσια «πνευματική» εργασία, στην οποία τα παιδιά «μαθαίνουν» πολλά για την ε­πό­με­νη μέρα, για να τα ξεχάσουν αμέσως τη μεθεπόμενη. Οι βασικές γνώσεις χάνονται στον ωκεανό της μη αφομοιώσιμης άχρηστης πληροφορίας.

Επιπλέον, το σχολείο δε διαπαιδαγωγεί, δε διαπλάθει έντιμους χαρακτήρες, σωστούς πο­λί­τες, άτο­μα με υγιή κοινωνικότητα. Ούτε μαθαίνει στα παιδιά να αποφεύγουν τους υ­παρ­κτούς κιν­δύ­νους της σύγχρονης κοινωνίας: τα τροχαία, τα ναρκωτικά, τον χουλιγκανισμό. Κα­τα­φέρ­νει όμως να τα κάνει να περιφρονούν ό,τι ωραίο προσφέρει η κοινωνία (γνήσια τέχνη, ε­πι­στη­μο­νι­κή γνώση) και να μισή­σουν το βιβλίο. Και φυσικά το ίδιο το σχολείο.

Τα παιδιά και οι έφηβοι εργάζονται απάνθρωπα σκληρά για το απόλυτο τίποτε. Οι κατά τεκ­μή­ρι­ο καλύτεροι πρώην μαθητές και νυν φοιτητές της Ιατρικής Σχολής Αθηνών αγνοούν τι εί­ναι θερμότη­τα, τι είναι η φωτιά, τι είναι τα σύννεφα, γιατί ο ουρανός είναι γαλάζιος κ.ο.κ. Α­πο­ρί­ες που διατύ­πωναν ως νήπια δεν κατάφεραν να λύσουν ούτε ως φοιτητές μετά από α­τέ­λειω­τες ώρες μελέτης και φροντιστηρίων. Αγνοούν στοιχειώδεις γνώσεις ανατομίας, φυ­σι­ο­λο­γί­ας, νοσολογίας, νομικής, φιλο­σοφίας, ιστορίας. Δεν αφομοιώνουν αποτελεσματικά τα ε­πι­στη­μο­νι­κά δεδομένα, διότι έχουν μάθει μόνο να αποστηθίζουν.

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (10.12.2009)

Για τη σωστή διατροφή των παιδιών

(κλινικός διαιτολόγος-διατροφολόγος, επιστημονικός συνεργάτης Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών)

Το τι τρώνε τα παιδιά είναι μια μεγάλη περιπέτεια. Μεγαλύτερη όμως είναι το τι θέλουν να τρώ­νε και με ποια κριτήρια διαμορφώνουν τις γαστρονομικές τους προτιμήσεις. Φυσικά, η ευ­θύ­νη των γονιών μοιάζει με τους συμβολισμούς των βιταμινών που πρέπει να παίρνουν τα παι­διά: ξεκινά από το Α και σταματά στο Ω...

Τα παιδιά πρέπει να υιοθετήσουν υγιεινές και ισορροπημένες διατροφικές συνήθειες. Η ε­πι­στρο­φή των οικογενειακών γευμάτων αποτελεί αντίδοτο που βοηθά τις αρχές των παιδιών γύ­ρω από τη δια­τροφή, διότι λειτουργούν ως ασπίδα κατά της παιδικής παχυσαρκίας.

Μια από τις σημαντικότερες επιδράσεις σε ένα παιδί ή έφηβο είναι αυτή του γονέα. Οι γονείς με­τα­φέ­ρουν με το παράδειγμά τους συμπεριφορές σε θέματα διατροφής και οφείλουν να προ­σφέ­ρουν στο παιδί ένα ισορροπημένο διαιτολόγιο, χρησιμοποιώντας τη μεγάλη επιρροή που ασκούν σε αυτό. Η ευθύνη τους δεν περιορίζεται στην υγιεινή και την ασφάλεια του φα­γη­τού, αλλά συμπεριλαμβάνει την ποικιλία, την ποσότητα, το ωράριο των γευμάτων και πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρο την ατμόσφαιρα που υπάρχει γύρω από το τραπέζι και το γεύμα. Είναι λογικό ό­τι όταν τα παιδιά γευματίζουν οικογενει­ακά, οι γονείς μπορούν ευκολότερα να ελέγξουν την ποι­ό­τη­τα και την ποσότητα των τροφών.

Ο δεκάλογος για τη σωστή διατροφή των παιδιών

1. Καταναλώστε φρούτα, λαχανικά και τρόφιμα πλούσια σε φυτικές ίνες με τα γεύματα ή στα σνακ σας. Προκαλέστε τα παιδιά να σας μιμηθούν.

2. Ψωνίστε φαγητό και τρόφιμα μαζί τους και εξηγήστε την προέλευση κάθε τροφίμου.

3. Γίνετε δημιουργικοί στην κουζίνα και «χρίστε» τα παιδιά βοηθούς μαγείρους. Ετοιμάστε έ­να φα­γητό με 30% λιγότερες θερμίδες συγκριτικά με το έτοιμο.

4. Ανταμείψτε τα παιδιά για τη συμβολή τους στην κουζίνα και τις επιτυχίες τους.

5. Επιδιώξτε τα οικογενειακά γεύματα, φροντίζοντας το κλίμα γύρω από το τραπέζι να είναι ευ­χά­ρι­στο.

6. Προγραμματίστε το εβδομαδιαίο μενού της οικογένειας με ποικιλία τροφών, προκειμένου τα παι­διά να εξοικειώνονται με διαφορετικές γεύσεις.

7. Περιορίστε τον χρόνο παρακολούθησης τηλεόρασης. Η χρήση της να μη γίνεται για πε­ρισ­σό­τε­ρες από 2 ώρες την ημέρα. Επίσης αποφύγετε το οικογενειακό γεύμα να γίνεται με α­ναμ­μέ­νη τηλεό­ραση.

8. Να είστε σωματικά ενεργοί. Ενθαρρύνετε τη φυσική δραστηριότητα. Περπατήστε, τρέξτε και παίξτε μαζί με τα παιδιά, αντί να κάθεστε στο περιθώριο.

9. Γίνετε ένα καλό υγιεινό πρότυπο. Σερβίρετε φαγητά που αρέσουν στα παιδιά και δο­κι­μά­στε νέες γεύσεις όταν είναι πολύ πεινασμένα.

10. Εμπιστευτείτε το ένστικτο της πείνας του παιδιού. Μην επιμένετε να τελειώσει το πιάτο ε­άν δεν το επιθυμεί. Διδάξτε του να σερβίρεται μόνο του, βάζοντας τη σωστή ποσότητα φα­γη­τού.


ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (31.12.2009) / Μαίρη Πίνη

11 Δεκεμβρίου 2010

Αποφεύγοντας τις τηλεοπτικές παγίδες

Το να απαγορεύσει κανείς σήμερα στα παιδιά να βλέπουν τηλεόραση θα ήταν, εκτός από α­πάν­θρω­πο και αντικοινωνικό, πρακτικά αδύνατο. Εξάλλου, δεν είναι πάντα αρνητική η πε­ρι­ο­ρι­σμέ­νη και ε­λεγχόμενη χρήση αυτής της σύγχρονης εκδοχής της «μηχανής των θαυμάτων». Για παράδειγμα, ε­νώ η τηλεόραση δε βοηθά καθόλου ένα τρίχρονο παιδί να αναπτύξει τις γλωσ­σι­κές του ικανότητες, για ένα παιδί επτά ή οκτώ χρόνων μπορεί τα κατάλληλα προ­γράμ­μα­τα να αποδειχτούν εξαιρετικά ωφέλιμα.

Μερικά τηλεοπτικά προγράμματα είναι όντως εξαιρετικά, φτιαγμένα από ανθρώπους που γνω­ρί­ζουν τις ιδιαίτερες ανάγκες των παιδιών σε κάθε ηλικία, αν και ομολογουμένως αυτό συμ­βαί­νει σπανιό­τατα. Σε κάθε περίπτωση, είναι σοβαρή απερισκεψία, αν όχι ασυγχώρητη ε­λα­φρό­τη­τα, το να επι­τρέπουμε στα παιδιά να βλέπουν σχεδόν τα πάντα. Δεδομένου μά­λι­στα ό­τι γνωρίζουμε ελάχιστα για τους μηχανισμούς εσωτερίκευσης και επεξεργασίας ενός φαι­νο­με­νι­κά «αθώου» ή «διασκεδαστικού» θεάματος, καλό θα ήταν να ελέγχουμε πάντα τι α­κρι­βώς βλέπουν.

Ωστόσο, τα συνήθη σφάλματα που οι ειδικοί συνιστούν στους γονείς να αποφεύγουν είναι τα πα­ρα­κά­τω:

1. Σε καμία περίπτωση δε θα πρέπει να επιτρέπεται στα παιδιά να βλέπουν τηλεόραση πριν φύ­γουν για το σχολείο. Η τηλεόραση δημιουργεί ψυχική ένταση και τα αναστατώνει, γεγονός που τα καθι­στά αρνητικά στη σχολική μαθησιακή διαδικασία.

2. Ποτέ να μην ανοίγει η τηλεόραση στη διάρκεια της ημέρας αν δεν υπάρχει κάποιο εν­δι­α­φέ­ρον πρόγραμμα. Οι ήχοι και οι εικόνες που έρχονται από την οθόνη είναι ένα συνεχές κά­λε­σμα που τρα­βά την προσοχή των παιδιών και δεν τους επιτρέπει να συγκεντρωθούν σε αυ­τό που κάνουν.

3. Μην έχετε πολλές τηλεοπτικές συσκευές στο σπίτι –και οπωσδήποτε ποτέ στα παιδικά δω­μά­τι­α. Όποτε είναι ανοιχτή η τηλεόραση, μονοπωλεί το ενδιαφέρον όλων, δεν μπορούμε ού­τε να συζητή­σουμε ούτε να ακούσουμε τον άλλο. Όσο για την τηλεόραση στο παιδικό δωμάτιο, αυ­τό απλά θα πρέπει να θεωρείται έγκλημα!

4. Μην επιτρέπετε ποτέ στις γυναίκες που φυλάνε το παιδί όταν λείπετε να βλέπουν τη­λε­ό­ρα­ση μα­ζί του.

5. Μην υποχωρείτε ποτέ, όσες πιέσεις κι αν δέχεστε από το παιδί, για να δει κάτι που θε­ω­ρεί­τε ότι είναι ακατάλληλο. Δυστυχώς, πρέπει με κάθε τρόπο να γίνει σαφές ότι εσείς α­πο­φα­σί­ζε­τε για το τι μπορεί να βλέπει και τι όχι.

6. Ποτέ μην αφήνετε για μεγάλο χρονικό διάστημα ένα παιδί μόνο του μπροστά στην τη­λε­ό­ρα­ση.

Όπως ακριβώς η απεξάρτηση από τα ναρκωτικά ή το τσιγάρο είναι πάντα μια πολύ επώδυνη και χρονοβόρα διαδικασία, η σταδιακή απεξάρτηση από την τηλεόραση θα μπορούσε να αρ­χί­σει συμ­φωνώντας εκ των προτέρων ότι δύο ημέρες την εβδομάδα η τηλεόραση θα μένει πά­ντα κλειστή!

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (28.06.2008) / Σπύρος Μανουσέλης

Για να μην έχουν το πάνω χέρι

Σύμφωνα με μια πολύ πρόσφατη στατιστική έρευνα, κάθε παιδάκι που γεννιέται το πε­ρι­μέ­νουν εν­νέα ενήλικοι. Γοητευμένοι από τη φρεσκάδα του, τη χαρά της ζωής και πρό­θυ­μοι, λι­γό­τε­ρο ή πε­ρισσότερο συνειδητά, να προσφέρουν ως αντάλλαγμα για το ελιξίριο της νιότης που διαθέτει το μι­κρό, ενδοτικότητα, ελαστικούς κανόνες και συνενοχή. Με δυο λόγια, τα παι­διά σήμερα είναι προικι­σμένα με μια δύναμη μαγική που δεν υπήρχε σε εποχές με λιγότερη υ­πο­γεν­νη­τι­κό­τη­τα.

Μπορούν να υποχρεώσουν το περιβάλλον τους και, κυρίως, την οικογένειά τους, να προ­σαρ­μο­στεί στις ανάγκες τους, ενώ επί εκατομμύρια χρόνια τα παιδιά ήταν εκείνα που προ­σαρ­μό­ζο­νταν στους ήδη καθιερωμένους κανόνες. Είναι, όμως, πράγματι πιο ευτυχισμένα αυ­τά τα παντοδύναμα παιδιά, στα οποία προσφέρονται τα πάντα και στα οποία οφείλονται τα πά­ντα; Και πώς μπορούν κάποιοι γονείς που αρνούνται μεν την αυταρχικότητα, αλλά δε συμ­φω­νούν και με την υπερβολική ενδοτικό­τητα, να αποφεύγουν καθημερινά τις παγίδες που τους στήνουν τα παιδιά και να κάνουν σωστά το έργο τους;

Σύμφωνα με την άποψη των ψυχολόγων και των ψυχοθεραπευτών-συμβούλων οικογένειας, έ­να α­νυπάκουο παιδί που θέλει να γίνεται πάντα το δικό του, το οποίο με το καλό ή με το κα­κό καταφέρ­νει να πάρει αυτό που θέλει, δυσκολεύεται να δημιουργήσει σχέσεις με τους συ­νο­μη­λί­κους του, για­τί θέλει πάντα να νικάει. Έτσι, έχει πάντα προβλήματα στα σπορ ή στα ο­μα­δι­κά παιχνίδια. Καμιά φορά παρουσιάζει δυσκολίες ακόμη και στη μάθηση. Δεν έχει την ε­πι­θυ­μί­α να μαθαίνει γιατί θεωρεί ότι τα ξέρει όλα –κι αν δεν τα ξέρει, δεν πειράζει.

Ασφαλώς τα πράγματα ξεκίνησαν πολύ πριν το παιδί κλείσει τα τρία. Για να γίνει αυτό που εί­ναι, θα πρέπει να βρήκε πρόσφορο έδαφος στο σπίτι. Αυτό συνήθως σημαίνει γονείς πά­ντο­τε έτοιμους να ικανοποιήσουν τους επιθυμίες του, με τις πιο παράλογες δικαιολογίες.

Οδηγίες για γονείς

Δεν υπάρχει μια σωστή ώρα για να βάζετε τα παιδιά στο κρεβάτι, ούτε ανώτατος αριθμός α­πό κα­ραμέλες που πρέπει να τρώνε την ημέρα. Κάθε οικογένεια έχει τους δικούς της κα­νό­νες, που εξαρ­τώνται από τον τρόπο ζωής της και τις πεποιθήσεις της. Ωστόσο, οι κα­νό­νες εί­ναι κανόνες και για να λειτουργήσουν πρέπει να δημιουργηθούν βάσει συγκεκριμένων ο­δη­γι­ών, όπως αυτές που ακο­λουθούν:

1. Οι κανόνες πρέπει να αποφασίζονται από τους γονείς, γιατί σκοπός τους είναι να α­πε­λευ­θε­ρώ­­σουν το παιδί από την ευθύνη των αποφάσεων.

Παράδειγμα: ένα παιδάκι τριών ετών δεν ξέρει τι ώρα πρέπει να πάει για ύπνο, για τον α­πλού­στα­το λόγο ότι δε θέλει ποτέ να πάει.

2. Οι γονείς πρέπει να συμφωνούν για τους κανόνες είτε απολύτως είτε μέσω συμβιβασμού με­τα­ξύ τους ο οποίος δε θα αναθεωρηθεί ποτέ.

Παράδειγμα: η μαμά θυμώνει όταν η μικρή Χριστίνα βγάζει τα παπούτσια της στο τραπέζι. Του μπα­­μπά τού είναι αδιάφορο. Η τελική απόφαση είναι η Χριστίνα να μη βγάζει τα παπούτσια στο τραπέζι.

3. Αφού οριστούν οι κανόνες είναι αμετάκλητοι και οι γονείς πρέπει να φροντίζουν να γίνονται σε­­βα­στοί σε κάθε περίπτωση. Εξαιρέσεις στους κανόνες επιτρέπονται μόνο μετά από αρκετά χρό­νια εφαρμογής τους. Το παιδί δέχεται ευκολότερα έναν κανόνα που έχει καθιερωθεί.

Παράδειγμα: αν έχει αποφασιστεί ότι ο Γιαννάκης πηγαίνει για ύπνο γύρω στις 9, θα πάει α­κό­μη κι αν έχουν έρθει κάποιοι φίλοι για φαγητό ή είναι Σάββατο.

4. Παρ’ όλα αυτά οι κανόνες πρέπει να αλλάζουν με την πάροδο του χρόνου και να προ­σαρ­μό­ζο­­νται στις ανάγκες της ανάπτυξης του μικρού.

Παράδειγμα: καθώς μεγαλώνει ο Γιαννάκης, η ώρα του ύπνου θα ρυθμίζεται από τις υ­πο­χρε­ώ­σεις του στο σχολείο ή στο σπίτι, με την προϋπόθεση ότι πρέπει να κοιμάται του­λά­χι­στον 9 ώ­ρες.

ΠΗΓΗ: ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΚΙ ΕΓΩ (09/1999)

Για μια υγιή σχέση με το παιδί

(ψυχολόγος-ψυχοθεραπεύτρια)

Η σχέση του κάθε παιδιού με τον γονιό του είναι μία σχέση μοναδική. Όταν η άνευ όρων α­γά­πη κυ­ριαρχεί, όχι ως επιταγή αλλά ως βίωμα, τότε εκείνη αποτελεί μια ασπίδα προ­στα­σί­ας απ’ όσα α­πειλούν τα παιδιά σήμερα.

Ταυτόχρονα, εάν η αγάπη συνοδεύεται από υγιείς και εποικοδομητικές γονεϊκές στάσεις και συ­μπε­ρι­φο­ρές, τότε η ομαλή ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού ευνοείται. Άλλωστε, σαν συγκοι­νωνούντα δοχεία, οι απόψεις, οι επιθυμίες και οι φόβοι των ίδιων των γονιών δι­α­περ­νούν τον παιδι­κό ψυχισμό.

Πρόκειται για μια σιωπηλή και συνάμα παντοδύναμη επιρροή από τον γονιό προς το παιδί. Έ­τσι λοι­πόν, για εσάς τους γονείς, προτείνουμε:

1. Μάθετε για τον κόσμο των παιδιών. Διαβάστε, ενημερωθείτε και συζητήστε με άλλους γο­νείς και ειδικούς για την ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού από τη γέννησή του έ­ως την έναρξη του σχολείου. Αυτό θα σας βοηθήσει να κατανοήσετε και να ανταποκριθείτε κα­λύ­τε­ρα στους ταχείς ρυθμούς της ανάπτυξής του και στις νέες ανάγκες που συνεχώς προ­κύ­πτουν.

2. Εμπλακείτε συναισθηματικά κάθε στιγμή μαζί του. Προσπαθήστε να είστε παρόντες στις συ­ναισθηματικές ανάγκες του παιδιού κάθε στιγμή, είτε σας το ζητά ρητά είτε όχι. Η πολ­λή αγάπη ποτέ δεν έβλαψε.

3. Επιβραβεύστε την προσπάθειά του. Παρατηρήστε τα στάδια ανάπτυξης του παιδιού και τις θε­τικές του συμπεριφορές, επιβραβεύοντάς το για την προσπάθειά του να κατακτήσει μια νέ­α δεξιό­τητα (π.χ. ομιλία, δημιουργία σχέσεων με συνομήλικα παιδιά), ανεξάρτητα από την έκ­βα­ση. Η επι­βράβευση ενισχύει τη θετική συμπεριφορά.

4. Γίνετε θετικό μοντέλο συμπεριφοράς. Αν η δική σας συμπεριφορά επισκιάζεται από συ­ναι­σθή­μα­τα φόβου, απειλής και ανασφάλειας, το πιθανότερο είναι να τα μεταφέρετε και στο παι­δί σας, το οποίο είναι ιδιαίτερα ευάλωτο στις επιρροές του περιβάλλοντος τα πρώτα χρό­νια της ζωής του.

5. Σεβαστείτε την προσωπικότητά του. Κάθε παιδί είναι μοναδικό. Αναγνωρίστε και ε­κτι­μή­στε τις ιδιαιτερότητές του, τις ανάγκες του, τις ενδεχόμενες δυσκολίες που μπορεί να πα­ρου­σι­ά­σει, τις προτιμήσεις και τις επιλογές του. Αφήστε το ελεύθερο να εκφραστεί, δίχως α­συ­νεί­δη­τα να επιθυ­μείτε να διαμορφώσετε το δικό σας «ιδεώδες παιδί».

6. Μην το τιμωρείτε. Άλλο «ελέγχω» και άλλο «καθοδηγώ και πειθαρχώ». Η τιμωρία λέει στο παι­δί τι δεν πρέπει να κάνει, δίχως να του μαθαίνει τι είναι καλό να κάνει, καλλιεργώντας του την υπο­ταγή και όχι την ελευθερία της σκέψης.

7. Δημιουργήστε υγιή όρια. Οι προσδοκίες, οι απαιτήσεις και το πρόγραμμα που θέλετε να κα­θι­ε­ρώ­σε­τε με το παιδί δεν πρέπει να αλλάζουν ανάλογα με τη διάθεσή σας. Όσο πιο στα­θε­ροί είστε και όσο πιο δομημένο είναι το περιβάλλον στο οποίο το παιδί ζει, τόσο πιο εύ­κο­λα εκείνο θα μάθει τι να περιμένει από εσάς αλλά και από τη ζωή του.

ΠΗΓΗ: ΤΑ ΝΕΑ (27.11.2008)