29 Σεπτεμβρίου 2010

Να πάρω στο παιδί σκυλάκι;

Σίγουρα θα έχετε ακούσει φίλους σας να προβληματίζονται για το αν θα είναι καλό ή όχι να με­γα­λώ­σει το παιδί τους με ένα σκυλί. Μπορεί, επίσης, εσείς οι ίδιοι να αντιμετωπίζετε το δί­λημ­μα. Διε­θνείς επιστημονικές έρευνες συμφωνούν ότι η συνύπαρξη των ζώων, και ειδικά του σκύλου, με το παιδί αποτελεί σημαντικό παράγοντα για τη σωστή ανάπτυξη της προ­σω­πι­κό­τη­τάς του. Το σκυλί γεννά θετικά συναισθήματα στην ψυχή του παιδιού, που το συ­νο­δεύ­ουν σε όλη του τη ζωή.

Τα οφέλη για το παιδί

1. Μαθαίνει τι σημαίνει φιλία. Όταν το παιδί μεγαλώνει μαζί με έναν σκύλο, μαθαίνει να εκ­φρά­ζει την αγάπη του, δένεται συναισθηματικά, γίνεται συμπονετικό, αφοσιώνεται, μοι­ρά­ζε­ται. Ουσιαστι­κά, δηλαδή, ενισχύονται στον χαρακτήρα του τα συστατικά της αληθινής σχέσης και φιλίας, γίνεται πιο δοτικό και γενικότερα μαθαίνει να βοηθά τους αδύναμους.

2. Αναπτύσσεται κοινωνικά. Μαθαίνει να αναγνωρίζει και να σέβεται τις ανάγκες του ζώου, γε­γο­νός που ενισχύει τις σχέσεις του με την ομάδα των συνομηλίκων του και ευνοεί την ε­πι­κοι­νω­νί­α του με τους ανθρώπους γενικότερα.

3. Γίνεται υπεύθυνο. Αναλαμβάνει ευθύνες και τονώνεται η αυτοπεποίθησή του, καθώς το σκυ­λί χρειάζεται ανάλογη φροντίδα. Κατ’ αυτόν τον τρόπο το παιδί μπορεί πιο εύκολα να α­να­λά­βει προ­σωπική ευθύνη για τη δική του ζωή, συμφιλιώνεται με την πραγματικότητα και τις α­λη­θι­νές ευθύνες της ζωής και αναγνωρίζει πως κάθε επιλογή του έχει τις συνέπειές της.

4. Διαχειρίζεται καλύτερα τα «θέλω» του. Ελέγχει τις επιθυμίες και τα συναισθήματά του, ώ­στε να μην τα εκτονώνει εις βάρος του ζώου. Απαραίτητη εδώ είναι η διακριτική επίβλεψη του γονιού και η κατάλληλη παρέμβασή του, καθώς το παιδί ενδέχεται να δυσκολευτεί στην αρ­χή να αναγνω­ρίσει πότε το σκυλί θέλει να παίξει, να ξεκουραστεί ή να κοιμηθεί. O γονιός μπο­ρεί, συζητώντας με το παιδί, να το βοηθήσει να αναγνωρίσει την επιθυμία του, αλλά και να την οριοθετήσει, εφόσον αυτή είναι αντίθετη προς τις ανάγκες του ζώου.
Εάν είναι μοναχοπαίδι, μπορεί να επωφεληθεί ακόμη περισσότερο από τη σχέση αυτή. Θα το βοη­θήσει να περιορίσει τον εγωισμό και την επιθετικότητα που μπορεί να έχει ή ακόμα και να μειώσει την εγωκεντρικότητά του.

5. Μαθαίνει τι σημαίνει αρρώστια και απώλεια. Αρχίζει να εξοικειώνεται σιγά σιγά με τον φυ­σι­κό κύκλο της ζωής, την ιδέα της ασθένειας, της απώλειας και του θανάτου, καθώς το ζώο εί­ναι πιθανό να αρρωστήσει ή να πεθάνει όσο το παιδί διανύει την παιδική ηλικία. H απώλεια αυ­τή θα είναι μά­θημα ζωής για το παιδί και θα το προετοιμάσει ψυχολογικά για τις απώλειες α­γα­πη­μέ­νων ανθρώ­πων. H φροντίδα, μάλιστα, ενός άρρωστου ή γέρικου ζώου τού μαθαίνει ό­τι το ίδιο δε θα είναι μό­νο ο αποδέκτης της φροντίδας στη ζωή του (π.χ. από τους γονείς του), αλλά ότι μπορεί να αναλά­βει και τον ρόλο του ανθρώπου που προσφέρει φροντίδα.

Συνηθισμένες ερωτήσεις των γονιών

Προκειμένου να αποφασίσετε εάν θα πάρετε στο παιδί σας σκύλο, θα πρέπει να γνωρίζετε ο­ρι­σμέ­να βασικά πράγματα.

1. Σε ποια ηλικία να πάρω στο παιδί μου σκυλάκι;

Από την ηλικία των 6 μηνών και μετά το παιδί μπορεί να συμβιώσει με ένα σκυλάκι, καθώς ε­κεί­νη την περίοδο το ανοσοποιητικό του σύστημα αρχίζει να ισχυροποιείται. Ωστόσο θα ήταν κα­λύ­τε­ρο να έχει φτάσει κοντά στα τέσσερα χρόνια, όταν αρχίζει δηλαδή να κοινωνικοποιείται και να γίνεται πιο υπεύθυνο. Τότε συνήθως πηγαίνει και στο νηπιαγωγείο, όπου έρχεται σε ε­πα­φή και με άλλο κόσμο. Έτσι μπορεί πιο εύκολα να δημιουργήσει σχέσεις και να δεχθεί πιο ά­νε­τα ένα ζώο.

Το σκυλάκι είναι καλό να έρχεται στο σπίτι από μικρή ηλικία, ώστε να μεγαλώνει μαζί με την οι­κο­γέ­νει­α, να δένεται με αυτήν και να έχουν κοινές εμπειρίες, για να εξοικειώνονται καλύτερα οι δύο πλευρές. Οι γονείς μαθαίνουν τον χαρακτήρα του ζώου και τον διαμορφώνουν στον βαθ­μό που μπο­ρούν, για να διευκολύνουν και τη σχέση του με το παιδί.

2. Ποια ράτσα να διαλέξω;

Αυτό εξαρτάται κυρίως από τον χαρακτήρα του σκυλιού, ανεξάρτητα από το μέγεθός του. Εκ των πραγμάτων δε θα προτιμήσετε ένα σκυλί επιθετικό. Για να το διαπιστώσετε, πειράξτε το (π.χ. σπρώξτε το λίγο). Αν αγριέψει και επιχειρήσει να σας δαγκώσει, είναι ακατάλληλο.
● O χώρος στον οποίο ζείτε και ο τρόπος ζωής σας παίζουν καθοριστικό ρόλο για το μέγεθος του ζώου που θα επιλέξετε. Θα πρέπει να λάβετε υπόψη και τη φροντίδα που θα χρειαστεί. Μη διαλέ­ξετε ένα μεγάλο σκυλί εάν ζείτε σε διαμέρισμα. Τα μεγάλα σκυλιά χρειάζονται χώρο και συχνές βόλτες.
● Σκυλιά κατάλληλα για παιδιά είναι μεταξύ άλλων το γκόλντεν ριτρίβερ, τα κυνηγόσκυλα (π.χ. πόιντερ, σέτερ) αλλά και ορισμένα ημίαιμα.

3. Πρέπει να προσέξω κάτι ιδιαίτερο;

H σωστή φροντίδα του ζώου όταν ζει μέσα στο σπίτι είναι αυτονόητη. Πολύ περισσότερο ό­ταν υ­πάρχει παιδί στην οικογένεια. Το σκυλάκι θα πρέπει να παρακολουθείται τακτικά από τον κτηνία­τρο. Είναι απαραίτητα όλα τα εμβόλια και οι αποπαρασιτώσεις, καθώς και η σχο­λα­στι­κή καθαριό­τητά του.

4. Πώς να βοηθήσω τη σχέση του παιδιού με τον σκύλο;

H ποιότητα της σχέσης των γονιών με το παιδί τους καθορίζει και το δέσιμο που θα α­να­πτυ­χθεί α­νάμεσα στο παιδί και το σκυλάκι. Εάν το παιδί μαθαίνει από μικρό να έχει εμπιστοσύνη στον εαυτό του, εισπράττει αγάπη και εκφράζει τα συναισθήματά του, τότε σίγουρα θα νιώσει ό­μορ­φα με το μικρό ζώο. Αντίθετα, εάν είναι συναισθηματικά ανασφαλές, ζει μέσα σε εχθρικό πε­ρι­βάλ­λον, έχει συνηθίσει να του κάνουν όλα τα χατίρια ή είναι επιθετικό, υπάρχει μεγάλη πι­θα­νό­τη­τα να «βγάλει» άσχημη συμπεριφορά και στο ζώο.

Εκτός όμως από τη φροντίδα της σχέσης με το παιδί σας, για να βοηθήσετε τη σχέση του με το ζώ­ο, θα πρέπει να του δείξετε και κάποια πράγματα για το σκυλάκι του. Θα πρέπει να το μά­θε­τε:
● Να σέβεται τον σκύλο.
● Να αναλάβει ένα μέρος των ευθυνών, π.χ. να του βάζει φαγητό.
● Να παίζει μαζί του αποφεύγοντας τα βίαια παιχνίδια.
● Να καταλαβαίνει τον τρόπο που επικοινωνεί το σκυλί.

5. Μπορεί να κολλήσει κάτι το παιδί μου από τον σκύλο;

H παρουσία σκύλου στο σπίτι δεν εγκυμονεί κινδύνους για την υγεία του παιδιού. Υπάρχει ω­στό­σο το ενδεχόμενο να παρουσιάσει κάποια αλλεργία από το τρίχωμα του ζώου ή να κολ­λή­σει μύκητες. Αντιμετωπίζονται και τα δύο με φαρμακευτική αγωγή.

ΠΗΓΗ: www.vita.gr / Τζούλυ Αποστολάτου

28 Σεπτεμβρίου 2010

Μορφές παιδικής κακοποίησης

Από «Το χαμόγελο του παιδιού»

Κακοποίηση είναι μια βίαιη και επιθετική συμπεριφορά ή ενέργεια που δημιουργεί βλάβη, τραύ­μα, πόνο, φόβο, απειλή, αίσθημα δυσαρέσκειας, δυσφορίας, αποστροφής ή ενοχής και έ­χει αρνητική επίδραση στο άτομο που τη δέχεται.

Οι συνηθέστερες μορφές κακοποίησης είναι:
(1) Η σωματική κακοποίηση
(2) Η συναισθηματική κακοποίηση
(3) Η παραμέληση και η έκθεση σε κίνδυνο
(4) Η εκμετάλλευση
(5) Η σεξουαλική κακοποίηση

 1  Σωματική κακοποίηση

Σωματική κακοποίηση είναι:
● Το να χτυπά κάποιος ένα παιδί δυνατά, να το τσιμπά, να του τραβά τα μαλλιά, να το χα­στου­κί­­ζει, να το δαγκώνει, να το καίει (π.χ. με τσιγάρο).
● Η χρήση αντικειμένων για να πονέσει το παιδί (π.χ. ξύλο με ζώνη, κουτάλα, ραβδί).
● Η χρήση ακατάλληλων μεθόδων πειθαρχίας για την ηλικία του παιδιού (π.χ. να ταρακουνά κά­­ποιος ένα βρέφος ή να το πετά δυνατά σε μια επιφάνεια, ακόμη και στην κούνια του).

 2  Συναισθηματική κακοποίηση

Συναισθηματική κακοποίηση είναι ο τύπος της συμπεριφοράς, λεκτικής ή πρακτικής, που θέ­τει την ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού σε κίνδυνο.

Παραδείγματα συναισθηματικής κακοποίησης

● Οι φωνές και οι κραυγές.
● Οι χαρακτηρισμοί «είσαι ηλίθιος», «είσαι κακό παιδί», «είσαι άχρηστος».
● Η σύγκριση των παιδιών με άλλα παιδιά εις βάρος τους: «δεν αξίζεις τίποτα», «ο ξάδερφός σου πάει καλύτερα από σένα στο σχολείο» κτλ.
● Η έλλειψη στοργής, αγάπης και τρυφερών εκδηλώσεων.
● Η δημιουργία ενοχών: «θα με κάνεις να πεθάνω», «εσύ φταις για όλα».
● Η ταπείνωση του παιδιού: «είσαι για πέταμα», «τι ήθελα κι έκανα ένα παιδί σαν κι εσένα» κτλ.
● Οι απειλές εγκατάλειψης ή βίας: «θα φύγω και θα σε παρατήσω», «θα σε κλείσω σε ί­δρυ­μα», «θα σου σπάσω τα κόκαλα» κτλ.
● Οι ακραίες μορφές τιμωρίας: στέρηση φαγητού ή νερού, κλείδωμα σε σκοτεινούς χώρους, δέ­σι­­μο κ.ά.

 3  Παραμέληση

Παραμέληση αποτελεί η στέρηση του παιδιού από τις βασικές και απαραίτητες προϋ­πο­θέ­σεις α­σφαλούς και υγιούς ανάπτυξής του, όπως το καθαρό και υγιεινό σπιτικό, η τροφή και η έν­δυ­ση, η ιατρική περίθαλψη και η εκπαίδευση.

Δείγματα παραμέλησης

● Μη επαρκής σίτιση, στέγαση ή ένδυση.
● Ανθυγιεινές συνθήκες διαβίωσης.
● Εγκατάλειψη του παιδιού.
● Ανεπαρκής φροντίδα του παιδιού και έκθεσή του σε κίνδυνο (π.χ. όταν κάποιος αφήνει το παι­δί να παίζει μόνο του ή να μένει μόνο του).
● Ανεπαρκής ιατρική φροντίδα (π.χ. έλλειψη εμβολιασμού, ιατρικής παρακολούθησης και φαρ­μά­­κων).
● Μη εγγραφή του παιδιού σε σχολείο και αδιαφορία για την παρακολούθηση της φοίτησής του.

 4  Εκμετάλλευση

Εκμετάλλευση θεωρείται η με κάθε τρόπο χρησιμοποίηση του παιδιού, για να αποκομίσει ο­φέ­λη ο ε­νήλικος που το χρησιμοποιεί.

Δείγματα εκμετάλλευσης

● Η έκθεση του ανηλίκου από τον ενήλικο με στόχο την επαιτεία.
● Η ώθηση του ανηλίκου σε επαιτεία.
● Η ώθηση του ανηλίκου στην πορνεία καθ’ οιονδήποτε τρόπο (π.χ. φωτογράφηση, μα­γνη­το­σκό­πη­­ση, σεξουαλική επαφή).

 5  Σεξουαλική κακοποίηση

Σεξουαλική κακοποίηση είναι οποιουδήποτε τύπου επαφή ενός ενηλίκου με ένα παιδί με στό­χο τη σεξουαλική ικανοποίηση του ενηλίκου, ο οποίος έχει πάντα την αποκλειστική ευ­θύ­νη, για­τί τα παι­διά δεν είναι δυνατόν να συγκατατεθούν σε οποιαδήποτε τέτοια ενέργεια.

Μορφές σεξουαλικής κακοποίησης

● Η επαφή καθ’ οιονδήποτε τρόπο με τα γεννητικά όργανα του παιδιού από ενήλικα και το α­ντί­­στρο­φο.
● Η έκθεση του παιδιού σε πορνογραφικό υλικό οπτικά ή ακουστικά.
● Η παρακολούθηση ενός παιδιού χωρίς ρούχα από ενήλικα ή το αντίστροφο.
● Η διείσδυση με οποιονδήποτε τρόπο στο στόμα, τα γεννητικά όργανα ή τον πρωκτό του παι­διού.
● Ο βιασμός.

Ποιοι είναι οι δράστες της σεξουαλικής κακοποίησης

Συνήθως είναι άτομα του οικογενειακού, φιλικού και κοινωνικού περιβάλλοντος. Άτομα που έ­χουν ε­παφές με το παιδί και σχέση εξουσίας μαζί του, ώστε να εξασφαλίσουν τη σιωπή του.

Πώς μπορούμε να καταλάβουμε αν ένα παιδί έχει γίνει θύμα σεξουαλικής κα­κο­ποί­η­σης

● Παίρνουμε σοβαρά υπόψη τις εκμυστηρεύσεις του και τις εξετάζουμε με τη βοήθεια ειδικού.
● Ανησυχούμε με την αλλαγή συμπεριφοράς του (π.χ. αύξηση επιθετικότητας, εσωστρέφεια, εν­δι­α­­φέ­ρον για το σεξ).
● Εξετάζουμε τους λόγους παλινδρόμησης σε προηγούμενες συμπεριφορές όπως η ε­νού­ρη­ση και η εγκόπρηση ενός παιδιού που είχε μεγαλώσει και έλεγχε τις συμπεριφορές αυτές.
● Ελέγχουμε τον τρόπο που απέκτησε γνώση για το σεξ μεγαλύτερη από την ηλικία του.
● Προβληματιζόμαστε με τη συμπεριφορά του, αν είναι ξαφνικά πολύ ενοχική και εκφράζεται εί­τε με συστολή και σιωπή είτε με πολλή προθυμία και κολακεία.

Πώς αντιμετωπίζεται ένα θύμα σεξουαλικής κακοποίησης

Με τη βοήθεια ειδικών του σώματος και της ψυχής θα ανιχνευθεί η ακριβής φύση και ο βαθ­μός της κακοποίησης και το παιδί θα δεχθεί υποστήριξη και θεραπεία για να ξεπεράσει την τραυ­μα­τι­κή ε­μπειρία.

Ποιες είναι οι επιπτώσεις αν το παιδί δε βοηθηθεί

Στην περίπτωση που το παιδί δεν επικοινωνήσει με οποιονδήποτε τρόπο το συμβάν και οι δι­κοί του δεν το αντιληφθούν μένει με φοβερά αισθήματα ενοχής, άγχους, κατάθλιψης, μει­ο­νε­ξί­ας –σοβαρά ψυχικά τραύματα που έχουν αρνητικές επιπτώσεις σε όλες τις εκδηλώσεις της προ­σω­πι­κό­τη­τας και του χαρακτήρα του, καθώς και στη φυσιολογική σεξουαλική του ζωή. Πολ­λά θύματα αποκτούν ε­ξαρτήσεις από ουσίες και αντικοινωνική συμπεριφορά ή φτάνουν α­κό­μη και στην αυτοκτονία.

Πώς μπορούμε να προλάβουμε τη σεξουαλική κακοποίηση

● Θα πρέπει οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί να είναι ενήμεροι, ώστε να προστατεύουν τα παι­διά.
● Θα πρέπει και τα ίδια τα παιδιά να γνωρίζουν το σώμα τους και τη λειτουργία του και τους πι­θα­­νούς κινδύνους που τα απειλούν, για να προφυλάσσονται.

Τι πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς

● Το παιδί πάνω από τριών χρονών πρέπει να γνωρίζει τα μέρη του σώματός του, το όνομά τους και τη λειτουργία τους. Μιλάμε γι’ αυτά με την πρώτη κατάλληλη ευκαιρία και ανάλογα με την ηλι­κία.
● Το παιδί πρέπει να γνωρίζει να λέει «όχι» σε οποιονδήποτε προσπαθεί να το αγγίξει, ενώ το ίδιο δε θέλει. Το σώμα του παιδιού τού ανήκει και πρέπει να απαιτεί σεβασμό από τους άλ­λους σε αυτό.
● Το παιδί πρέπει να σέβεται τους ενήλικες αλλά να μην συγκατατίθεται σε ό,τι του ζητούν, αν αυ­­τό το ενοχλεί και το τρομάζει ή δεν το έχει διδαχθεί από τους ίδιους τους γονείς του.
● Δεν αφήνουμε το παιδί μόνο του ή με κάποιον που δε γνωρίζουμε καλά για πολλές ώρες και χωρίς διακριτική παρακολούθηση.
● Ενθαρρύνουμε το παιδί σε ανοιχτή και ειλικρινή επικοινωνία μαζί μας, ώστε να μπορεί να μας εκ­μυστηρευθεί ό,τι του συμβαίνει, ακόμη κι αν αισθάνεται (συν)ενοχή. Ακούμε πάντα προ­σε­κτι­κά ό,τι μας λέει και δεν εκφραζόμαστε αρνητικά ή απορριπτικά, αλλά το δι­ε­ρευ­νού­με. Αν του δείξουμε ότι δεν το πιστεύουμε, δε θα μας ξαναεμπιστευθεί.
● Ελέγχουμε τους λόγους που κάνουν το παιδί να μη θέλει να μείνει με κάποιον ή που τον α­πο­στρέ­­φε­ται.
● Γνωρίζουμε πάντα τους φίλους και τους ανθρώπους που είναι κοντά του.
● Επιβλέπουμε το παιδί όταν πλοηγείται στο διαδίκτυο ή χρησιμοποιεί τον υπολογιστή του.

Τι πρέπει να γνωρίζουν τα παιδιά

● Το σώμα μου και το μυαλό μου είναι δικά μου. Οι άλλοι, μικροί και μεγάλοι, πρέπει να σέ­βο­νται το δικαίωμά μου αυτό.
● Μπορώ να πω «όχι» σε κάποιον που θέλει να με αγγίξει, ενώ εγώ δεν το επιθυμώ.
● Πρέπει να λέω «όχι» σε κάθε συμπεριφορά που με κάνει να ανησυχώ, να φοβάμαι ή να νιώ­θω μπερδεμένος.
● Τρέχω μακριά από όποιον με κάνει να φοβηθώ.
● Λέω πάντα στους γονείς μου –και στους δύο ή στον ένα από τους δύο– ό,τι μου συμβαίνει, κυ­ρί­ως αν με κάνει να νιώθω άσχημα.
● Οι γονείς μου και οι δικοί μου άνθρωποι γνωρίζουν πάντα πού βρίσκομαι και με ποιον.
● Δεν πηγαίνω ποτέ κάπου που δε γνωρίζω και που αν μου συμβεί κάτι δε θα ξέρω πώς να ζη­τή­σω βοή­θεια.
● Δεν ακολουθώ ποτέ αγνώστους και δεν πλησιάζω περισσότερο από όσο πρέπει αυ­το­κί­νη­τα με αν­θρώπους που δε γνωρίζω.
● Βρίσκω πάντα κάποιον που να μπορώ να του έχω εμπιστοσύνη για να με βοηθήσει, όπως οι δά­σκαλοί μου.
● Γνωρίζω τον αριθμό 1056 για να τηλεφωνήσω από παντού (χωρίς χρήματα) και να ζητήσω βοή­­θει­α, συμβουλή και υποστήριξη.


ΠΗΓΗ: www.hamogelo.gr

23 Σεπτεμβρίου 2010

Οικογένεια και παιδικός ψυχισμός

(ψυχολόγος, παιδοψυχολόγος, συγγραφέας, www.akappatou.gr)

Είναι κοινά παραδεκτό ότι στην οικογένεια αρχίζει και τελειώνει η διαμόρφωση της προ­σω­πι­κό­τη­τας των παιδιών. Μέσα σ’ αυτή θα πρέπει να αναζητήσουμε τη ρίζα τυχόν προβλημάτων συ­μπε­ρι­φο­ράς. Καθοριστικός, μάλιστα, θεωρείται ο ρόλος της τα πρώτα εφτά χρόνια της ζω­ής του παι­διού, γιατί είναι η ηλικία που μπαίνουν τα θεμέλια της προσωπικότητας και δη­μι­ουρ­γού­νται οι προϋ­ποθέσεις για τη μελλοντική ιδιοσυγκρασία του.

Τα στοιχεία που θα κληρονομήσει από τους γονείς του, καθώς επίσης και οι συνθήκες μέσα στις ο­ποίες θα μεγαλώσει (η διαπαιδαγώγησή του, το περιβάλλον, οι φίλοι κτλ.), θα ορίσουν στο μέλλον τη συμπεριφορά του ως ενήλικος.

Ο παιδικός ψυχισμός είναι σε συνεχή ανάπτυξη. Αν ένα παιδί βιώσει ένα πολύ δυσάρεστο γε­γο­νός στη μικρή του ηλικία, αυτό μπορεί να το σημαδέψει, να αφήσει ανεξίτηλα σημάδια στην ψυχή του και να επηρεάσει την εξελικτική του πορεία.

Γεγονότα που μπορεί να επηρεάσουν τη συναισθηματική εξέλιξη του παιδιού

● Ο πρώιμος αποχωρισμός από τη μητέρα, κυρίως τους πρώτους μήνες της ζωής του.
● Η κακή σχέση μεταξύ των γονιών: συνεχείς τσακωμοί, ένταση, έντονη αντιπαράθεση.
● Ο χωρισμός των γονιών.
● Ο θάνατος ενός από τους γονείς.
● Ο αλκοολισμός κάποιου από τους γονείς.
● Οι χρόνιες ασθένειες: ψυχασθένειες, καρκίνος κ.ά.
● Προβλήματα υγείας του βρέφους, που παρουσιάζονται κατά τη γέννηση, ή ψυχοσωματική α­νω­ρι­μό­τη­τα.
● Κοινωνικά προβλήματα (π.χ. οικονομική δυσπραγία).

Προβληματική διαπαιδαγώγηση

Πίσω από επιθετικά παιδιά, παιδιά που λένε ψέματα, κλέβουν, έχουν δυσκολία στη σχέση με συ­νο­μη­λί­κους τους ή παρουσιάζουν συμπτώματα ανορεξίας, ενούρησης, αϋπνίας κτλ. κρύ­βε­ται συχνά λάθος διαπαιδαγώγηση.

Στην εποχή μας πολλοί γονείς, επειδή έχουν συναίσθηση της ευθύνης τους για την ψυχική υ­γεί­α του παιδιού τους, αναζητούν το ιδανικό μοντέλο διαπαιδαγώγησης προκειμένου να α­πο­φύ­γουν τα λάθη των δικών τους γονιών. Συχνά, όμως, επιχειρούν να εφαρμόσουν μέτρα που ί­σως δεν τους ται­ριάζουν.

Τα παιδιά έχουν ανάγκη από ποιότητα στην επαφή με τους γονείς, από ουσιαστικό χρόνο ε­πι­κοι­νω­νίας μαζί τους. Τα προβλήματα στη διαμόρφωση της προσωπικότητάς τους μπορεί να προκληθούν από διάφορες τακτικές στη διαπαιδαγώγηση, όπως:

Συνεχής αυταρχικότητα και απόρριψη. Στην περίπτωση αυτή οι γονείς δεν αποδέχονται τα παι­διά, διαρκώς απαγορεύουν διάφορα χωρίς να εξηγούν τον λόγο, θεωρούν αυτονόητα τα θετικά στοιχεία του παιδιού και το επικρίνουν εμμένοντας μόνο στα αρνητικά. Τα παιδιά, ό­μως, χρειάζο­νται μηνύματα αγάπης και στοργής, γιατί έτσι νιώθουν ασφάλεια.

Υπερπροστατευτισμός. Οι γονείς καταπιέζουν την αυτοβουλία του παιδιού, προ­σφέ­ρο­ντας τα πάντα προτού τα χρειαστεί. Έτσι του στερούν τη δυνατότητα να προσπαθήσει μόνο του, με αποτέ­λεσμα να γίνεται παθητικό, αδέξιο, χωρίς εμπιστοσύνη στον εαυτό του, ε­ξαρ­τη­μέ­νο και ανασφα­λές.

Μικρές πολύτιμες συμβουλές

● Μάθετε να ακούτε το παιδί σας.

● Δείχνετέ του εμπιστοσύνη.

● Ενισχύετε την αυτενέργειά του.

● Παίρνετε στα σοβαρά τα συναισθήματά του.

● Συζητάτε μαζί του και απαντάτε στα ερωτήματα που θέτει.

● Έχετε υπόψη ότι οι υποχωρητικοί γονείς είναι εξίσου «κακοί» με τους αυστηρούς.

● Βάζετε σαφή όρια και κανόνες που δεν παραβιάζονται εύκολα.

● Αγαπάτε κι αποδέχεστε το παιδί σας, ακόμη και όταν η συμπεριφορά του σας εξοργίζει.

● Μην καταδικάζετε τον εαυτό σας για όποια λάθη κάνετε στη διαπαιδαγώγηση του παιδιού.

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (19.01.2010)

22 Σεπτεμβρίου 2010

Νυσταγμένοι μαθητές

Όσο πιο αργά χτυπάει το πρώτο κουδούνι τόσο πιο ξεκούραστα, ευδιάθετα και δραστήρια παι­διά μπαίνουν στις τάξεις, λέει νέα επιστημονική δημοσίευση στο Archives of Pediatrics and Adolescent Medicine. Το ξεκίνημα των μαθημάτων έστω και μισή ώρα αργότερα δίνει στα παιδιά παραπάνω ώ­ρα ύπνου, που μεταφράζεται σε μεγαλύτερη ετοιμότητα για το σχο­λεί­ο. Ακόμα όμως και με την έξτρα μισή ώρα, μόνο το 11% των παιδιών απολάμβαναν τις εν­νέ­α ή και περισσότερες ώρες ύπνου που προτείνουν οι ειδικοί για τους ανηλίκους.

«Έχουμε ακόμα πολύ δρόμο», λέει η επικεφαλής της μελέτης Dr. Judith Owens του Νο­σο­κο­μεί­ου Παίδων της πόλης Πρόβιντενς του Ρόουντ Άιλαντ. «Ο μέσος έφηβος είναι χρόνια στε­ρη­μέ­νος από ύ­πνο και παθολογικά νυσταγμένος», προσθέτει.

Η Owens πιστεύει ότι τα ευρήματά της θα βάλουν γονείς και εκπαιδευτικούς να σκεφτούν το θέ­μα της στέρησης ύπνου στα παιδιά και πώς να το αντιμετωπίσουν. «Οι ανήλικοι βιώνουν ση­μα­ντι­κές αλλαγές στους καρδιακούς τους ρυθμούς, οι οποίες κάνουν πολύ εύκολο το ξε­νύ­χτι και πολύ δύ­σκολο το πρωινό ξύπνημα. Σε πρακτικό επίπεδο αυτό σημαίνει ότι ο μέσος α­νή­λι­κος έχει δυσκολία να κοιμηθεί πριν τις 11 το βράδυ, ενώ η ιδανική ώρα ξυπνήματος είναι στις 8 το πρωί», λέει η Owens.

Το θέμα τού εάν τα σχολεία πρέπει να ανοίγουν αργότερα για να διευκολύνουν τους α­νη­λί­κους στον ύπνο είναι επίκαιρο από τη στιγμή που όλο και περισσότερες επιστημονικές με­λέ­τες αναδεικνύουν ότι οι νυσταγμένοι μαθητές όχι μόνο κοιμούνται όρθιοι στο σχολείο αλλά κιν­δυ­νεύ­ουν να γίνουν πα­χύσαρκοι και να αναπτύξουν προβλήματα συμπεριφοράς.

Δύο μελέτες που τρέχουν παράλληλα σε σχολεία της Μινεσότα έδειξαν καλύτερες σχολικές ε­πι­δό­σεις και συμπεριφορές στην καθυστερημένη έναρξη των μαθημάτων.

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (04.09.2010) / Ντάνι Βέργου

Γονείς που είναι «αρκετά καλοί»

(κλινική ψυχολόγος)

Η πιο σημαντική σχέση στη ζωή του παιδιού είναι με τους γονείς του. Αυτή η σχέση δομείται α­πό την παιδική ηλικία και χαρακτηρίζεται από πληθώρα θετικών και αρνητικών συ­ναι­σθη­μά­των: θυμό, αγανάκτηση, φόβο αλλά και αποδοχή, καρτερικότητα, εμπιστοσύνη.

Οι γονείς, όταν βιώνουν αρνητικά συναισθήματα για το παιδί τους, νιώθουν ενοχές και κα­τη­γο­ρούν τον εαυτό τους ότι «δεν είναι καλοί». Για τους περισσότερους το ιδανικό θα ήταν να μη θυμώνουν, να μη μιλούν άσχημα, να μη χάνουν την ψυχραιμία τους και να έχουν πάντοτε υ­πο­μο­νή. Όμως αυτό το πρότυπο είναι αρκετά ουτοπικό και δεν ανταποκρίνεται στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα. Άλλωστε, αν υ­πήρχαν ιδανικοί γονείς, η ζωή του παιδιού θα δυσκόλευε ι­δι­αί­τε­ρα, δι­ό­τι δε θα μπορούσε να δημι­ουργήσει σχέσεις αντάξιες της σχέσης με τους γονείς του, με α­πο­τέ­λε­σμα να απογοητεύεται και να αισθάνεται κατώτερο σε σχέση με εκείνους.

Δεν υπάρχουν τέλειοι γονείς, υπάρχουν όμως οι «αρκετά καλοί γονείς».

Τα χαρακτηριστικά τους

● Είναι κοντά στο παιδί, το αφουγκράζονται, θυμώνουν ενδεχομένως μαζί του, όμως έπειτα έ­χουν το ψυχικό σθένος να αναγνωρίσουν τα λάθη, τις αδυναμίες και τους άσχημους χει­ρι­σμούς τους.

● Έχουν καλή επικοινωνία με το παιδί, όχι μόνο λεκτική αλλά και εξωλεκτική. Είναι ιδιαίτερα εκ­φρα­στι­κοί, του χαμογελούν, το χαϊδεύουν, το αγκαλιάζουν, του μιλούν γλυκά και τρυφερά και μοι­ράζονται δημιουργικό χρόνο μαζί του.

● Επαινούν και ενθαρρύνουν το παιδί σε κάθε προσπάθειά του, αποφεύγοντας την ειρωνεία, τους χλευασμούς, τις ύβρεις και τη σωματική τιμωρία. Μπορούν να κατανοούν τις ανάγκες, τις ιδιαιτερό­τητες και τις κλίσεις του, χωρίς να τις υποτιμούν ή να τις υπερτιμούν.

● Έχουν γεμάτη προσωπική ζωή και δεν περιμένουν από το παιδί να καλύψει οποιοδήποτε τυ­χόν κε­νό τους. Δε θυσιάζουν την προσωπική ή την επαγγελματική τους ζωή στον βωμό της δή­θεν αγάπης για το παιδί, ούτε αναμένουν ότι μεγαλώνοντας θα τους ανταποδώσει τη φρο­ντί­δα που του πρό­σφεραν εκείνοι.

● Δεν προβάλλουν στο παιδί τα δικά τους απραγματοποίητα όνειρα. Κάποτε οι γονείς, συ­νει­δη­τά ή ασυνείδητα, μεταβιβάζουν ως κληρονομιά τις δικές τους επιθυμίες, που συχνά γί­νο­νται εντολή «να περπατήσουν τα δικά τους μονοπάτια», ελπίζοντας να διαψεύσουν τις δικές τους αποτυχίες. Κανέ­νας, ωστόσο, δεν μπορεί να ζήσει τη ζωή του άλλου: κάθε παιδί έχει τη δι­κή του προσωπικότητα και πρέπει να χαράξει τον δικό του δρόμο –με τις αποτυχίες του και τις επιτυχίες του.

● Σέβονται την ατομικότητα του παιδιού και οι απαιτήσεις που έχουν είναι ανάλογες με τον βαθ­μό της ωριμότητας, των συναισθηματικών και των γνωστικών του ικανοτήτων. Ε­μπι­στεύ­ο­νται το παιδί και τις επιλογές του, ώστε κι εκείνο με τη σειρά του να αποκτήσει εμπιστοσύνη και σεβασμό στον εαυτό του.

● Βοηθούν το παιδί να αναπτύξει αίσθηση υπευθυνότητας για τις πράξεις του. Το διδάσκουν να α­ντιμετωπίζει τα προβλήματα της ζωής ως προκλήσεις και όχι ως καταστροφές. Το μα­θαί­νουν να α­ντιμετωπίζει μόνο του τις δυσκολίες που θα συναντήσει και να προσπαθεί να βρει κά­ποια λύση χω­ρίς τη δική τους στήριξη (εκτός κι αν το ίδιο το παιδί κρίνει ότι η βοήθειά τους εί­ναι απαραίτητη). Έτσι το βοηθούν να ανεξαρτητοποιηθεί.

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (07.08.2010)

16 Σεπτεμβρίου 2010

Ψευτοπαλικαρισμός στα σχολεία

Από την Jose Louwes
(ψυχολόγος, σχολική σύμβουλος)

Σεπτέμβριος. Οι μαθητές επιστρέφουν στα θρανία. Τι σημαίνει όμως αυτή η επιστροφή για τα παι­διά; Για ορισμένα είναι ευχάριστη, για άλλα αδιάφορη, απλή υποχρέωση ή και κα­τα­να­γκα­σμός. Υ­πάρχουν όμως κι εκείνα για τα οποία είναι επιστροφή στον τρόμο. Έναν τρόμο που δεν έχει να κά­νει με το κακό –πιθανόν– εκπαιδευτικό σύστημα ή με τους δασκάλους/κα­θη­γη­τές αλλά με κάποιον ή κάποιους από τους συμμαθητές.

Γιατί στα σχολεία επιστρέφουν και οι νταήδες, οι ψευτοπαλικαράδες. Είναι εκείνα τα παιδιά που στοχοποιούν τους αδύναμους συμμαθητές τους και τους ενοχλούν συστηματικά, τους κο­ροϊ­δεύ­ουν, τους πειράζουν, τους βρίζουν και γενικώς τους υποτιμούν.

Το μπούλινγκ στα σχολεία, ο ψευτοπαλικαρισμός, αποτελεί δεδομένο και δεν πρόκειται για νέ­ο φαι­νό­μενο. Ο προκλητικός και αυθάδης μαθητής, ο μάγκας, ποτέ δεν έλειψε από τις σχο­λι­κές τά­ξεις. Και η συνάντηση μαζί του, που είναι αναπόφευκτη, μπορεί να είναι... αναίμακτη, εν­δέ­χε­ται όμως να εί­ναι και καθοριστική. Μπορεί, δηλαδή, να δημιουργήσει στο παιδί-θύμα ψυ­χο­λο­γι­κά τραύματα που είναι δύσκολο να επουλωθούν και που υπάρχει περίπτωση να το συ­νο­δεύ­ουν σε όλη του τη ζωή.

Οι μορφές του μπούλινγκ

1. Λεκτική βία (πείραγμα). Είναι η πιο επικίνδυνη και μακράς διάρκειας μορφή μπούλινγκ. Στο στό­χα­στρο μπαίνει η εμφάνιση, η σεξουαλικότητα, η κοινωνική θέση και ό,τι τέλος πά­ντων μπο­ρεί να θεωρηθεί από τον νταή «κουσούρι». Οι προσβλητικές λέξεις εκτοξεύονται σαν μα­χαί­ρια και δημι­ουργούν πληγές που δε φαίνονται. Επειδή δεν υπάρχουν αποδεικτικά στοι­χεί­α, το πείραγμα είναι η προσφιλής μέθοδος των μικρών νταήδων. Και δεν πρέπει να ξε­χνά­με ό­τι η επανάληψη ενός μειωτι­κού χαρακτηρισμού μπορεί να φτάσει μέχρι και στην α­πο­δο­χή του από το θύμα.

2. Σωματική βία. Ο ψευτοπαλικαράς αισθάνεται ρωμαλέος, δυνατός, κυρίαρχος και με την πρώ­τη ευκαιρία επιδεικνύει αυτά τα «χαρίσματα». Ο αδύναμος συμμαθητής είναι ο κα­λύ­τε­ρος σάκος για τις βίαιες φιγούρες του. Τα χτυπήματα σε πολλές περιπτώσεις συνοδεύονται και από αφαίρεση διά της βίας αντικειμένων που ανήκουν στο θύμα (ανεξαρτήτως αξίας).

3. Αποκλεισμός. Ο «δυνατός» αποσπά με τα καμώματά του τον θαυμασμό των συμ­μα­θη­τών του. Ή δημιουργεί την αίσθηση ότι αν δεν είσαι απέναντί του, είσαι ο... τυχερός. Τέτοιες ο­μά­δες είναι που βάζουν στη γωνία το θύμα. Το απαξιώνουν και το περιθωριοποιούν. Του «α­πα­γο­ρεύ­ουν» τη συμμε­τοχή. Το κάνουν να αισθάνεται κατώτερο. Πόσο θλιβερή είναι η ει­κό­να της μοναξιάς του μικρού μα­θητή που δεν έχει με ποιον να παίξει στα διαλείμματα!

4. Κυνήγι. Αυτή η μορφή μπούλινγκ βασίζεται στον τρόμο του... αδύναμου και συνήθως γί­νε­ται έ­ξω, στον δρόμο. Το παιδί φοβάται μήπως συναντηθεί με τον «νταή», γιατί τότε αυτός, μό­νος ή με την ομάδα του, θα το πάρουν στο κατόπι. Αυτό το κυνηγητό περιλαμβάνει και τις δύ­ο πρώτες ενέρ­γειες: πείραγμα και σωματική βία.

Το μπούλινγκ αφορά και τα δύο φύλα, γενικώς όμως τα κορίτσια προτιμούν την πρώτη ε­νέρ­γει­α: το πείραγμα.

Οι συνέπειες του μπούλινγκ

Η συνεχής λεκτική ή σωματική επίθεση επηρεάζει αναμφίβολα την προσωπικότητα του παι­διού. Μπορεί να παρατηρηθούν δυσκολίες στον ύπνο και εφιάλτες, απώλεια όρεξης ή, το α­ντί­θε­το, υπερ­κατανάλωση τροφής. Μειώνονται μέχρις εξαφανίσεως η αυτοεκτίμηση και ο αυ­το­σε­βα­σμός. Το παι­δί αρχίζει να αποδέχεται τους διάφορους μειωτικούς χαρακτηρισμούς, να νιώ­θει κατώτερο και οδη­γείται σε παραίτηση και μελαγχολία. Κλείνεται στον εαυτό του.

Οι γονείς

Οι γονείς οφείλουν να επαγρυπνούν. Η παρατηρητικότητά τους είναι απαραίτητη και η σωστή υ­πο­στή­ρι­ξή τους καθοριστική. Όσο πιο νωρίς αντιληφθούν ότι το παιδί τους έχει πέσει θύμα μπού­λινγκ τόσο πιο ανώδυνο θα γίνει. Το παιδί πρέπει να μάθει πώς να αντιμετωπίζει αυ­τές τις κατα­στάσεις. Άλλωστε «δύσκολους» και θρασείς ανθρώπους θα συναντήσει κι αρ­γό­τε­ρα στη ζωή του. Πρέπει λοιπόν να μπορεί να προστατεύει τον εαυτό του. Να μάθει ότι το χει­ρό­τε­ρο είναι να γυρίζει την πλάτη του και να απομακρύνεται, διότι τότε ο μικρός νταής θα ε­κλά­βει αυτή την υποχώρηση ως σημάδι αδυναμίας και θα πιστέψει ότι έχει βρει τον μόνιμο και εύ­κο­λο στόχο του.

Πάντως, τους τρόπους αντιμετώπισης θα τους βρει το παιδί με τη βοήθεια των γονιών του, αρ­κεί αυτοί να το ακούνε. Να του αφιερώνουν χρόνο –χρόνο ουσιαστικό και ποιοτικό. Δεν έ­χει σημασία αν αυτός είναι λίγος, πρέπει όμως να είναι περιεκτικός και αφιερωμένος α­πο­κλει­στι­κά στο παιδί. Να μην αφήνουν να περνούν απαρατήρητες φράσεις όπως «με πειράζει συ­νε­χώς, ενώ εγώ δεν του έχω κάνει τίποτα», «δε θέλω να πάω στο σχολείο, δεν περνάω κα­λά». Να μην υποτιμούν λόγω με­γέθους τον μικρό ψευτοπαλικαρά, αφού έχει το ίδιο ύψος με το παιδί τους.

Ο μικρόκοσμος των παιδιών δεν είναι τόσο αθώος όσο θέλουμε να πιστεύουμε. Είναι η δική μας κοι­νωνία σε μικρογραφία. Αυτή την κοινωνία, με τις συνήθειες, τις αντιλήψεις και τις προ­κα­τα­λή­ψεις της, μεταφέρουν τα παιδιά στο σχολείο.

Αν η αντιμετώπιση του μπούλινγκ δεν έχει αποτελέσματα και οι επιπτώσεις του πάνω στο παι­δί αρ­χίσουν να γίνονται σοβαρές, τότε είναι αναγκαία η βοήθεια ενός ειδικού επιστήμονα, ο οποίος εξάλ­λου θα φανεί εξαιρετικά χρήσιμος και στους γονείς του μικρού νταή.

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (11.09.2009)

14 Σεπτεμβρίου 2010

Επιστροφή στο σχολείο

Από «Το χαμόγελο του παιδιού»

Πόσο δύσκολη είναι άραγε η μετάβαση από τον Αύγουστο στον Σεπτέμβρη για παιδιά και γο­νείς; Α­κόμη και τα παιδιά που ανυπομονούν να επιστρέψουν στο σχολείο τους πρέπει να προ­σαρ­μο­στούν σε νέα ωράρια, ανάγκες και απαιτήσεις που συνδέονται με τη σχολική ζωή. Έ­τσι, είναι πολύ σημα­ντικό να λάβουμε υπόψη μας τις ψυχικές και συναισθηματικές ανάγκες των παιδιών κατά τη μετα­βατική αυτή περίοδο. Η καλή ψυχική υγεία τούς επιτρέπει να κοι­νω­νι­κο­ποι­η­θούν ομαλά, να αναπτύ­ξουν τις πνευματικές τους ικανότητες και να χτίσουν μία κα­λή αυ­το­πε­ποί­θη­ση.

Πρέπει να θυμόμαστε πολύ καλά πως κάθε παιδί έχει τους δικούς του ρυθμούς προ­σαρ­μο­γής, γι’ αυτό και θα πρέπει οι γονείς να βρίσκονται υποστηρικτικά και υπομονετικά δίπλα στα παι­διά τους.


Ας δούμε πώς μπορούμε να αναγνωρίσουμε και να προλάβουμε κάποια θέματα που συ­νή­θως προκύ­πτουν τις πρώτες εβδομάδες των μαθημάτων:

Μια εβδομάδα πριν

● Πάνω απ’ όλα πρέπει να δείχνετε ενθουσιασμένοι με την επικείμενη αλλαγή στη ζωή του παι­διού σας. Όταν νιώθετε εσείς καλά, νιώθει και το παιδί μεγαλύτερη ασφάλεια.

● Προετοιμάστε τον εαυτό σας και το παιδί σας. Παρατηρήστε τον τρόπο με τον οποίο α­ντι­δρά στον αποχωρισμό. Αρχίστε να συζητάτε για τη σχολική ζωή, υπενθυμίζοντας το πρό­γραμ­μα που α­παιτεί. Επιπλέον, μιλήστε μαζί του για τα πράγματα που το ευχαριστούν στο σχο­λεί­ο, όπως οι φί­λοι του και οι δραστηριότητες που του αρέσουν. Προετοιμαστείτε και οι δύ­ο.

● Επαναπροσδιορίστε, μαζί με το παιδί, τις ώρες που πηγαίνει για ύπνο το βράδυ και τις ώ­ρες των γευμάτων του (ιδιαίτερα το πρωινό). Εξηγήστε του πόσο σημαντικό είναι να υ­πάρ­χει πρό­γραμ­μα και να γνωρίζει όλη η οικογένεια τι πρόκειται να γίνεται κατά τη διάρκεια της η­μέ­ρας. Επίσης, συ­ζητήστε μαζί του για το πόσο σημαντικό είναι να ξεκουράζεται κατά τη δι­άρ­κει­α της ημέρας και πό­σο αυτό θα το βοηθήσει στη σχολική του ζωή.

● Ελαττώστε την τηλεόραση. Ενθαρρύνετε το παιδί να ασχολείται με πιο ήρεμες δρα­στη­ρι­ό­τη­τες ό­πως παζλ, επιτραπέζια και βιβλία. Έτσι θα αφήσει την παθητική αυτή στάση και θα γί­νει περισσό­τερο ενεργητικό. Μέρα με τη μέρα θα κατανοήσει πως μπαίνει πλέον σε μια άλ­λη ρου­τί­να.

● Αγοράστε έγκαιρα, μαζί με το παιδί, τον σχολικό εξοπλισμό. Με αυτόν τον τρόπο θα μπει στη ρουτίνα της σχολικής ζωής ευχάριστα και θα νιώθει ότι συμμετέχει παντού και όχι πως α­πο­φα­σί­ζο­­νται πράγματα για εκείνο χωρίς το ίδιο να γνωρίζει. Προσέξτε: Ορισμένοι εκ­παι­δευ­τι­κοί ζητούν συ­γκεκριμένο εξοπλισμό, οπότε καλό θα ήταν να κρατάτε τις αποδείξεις για πι­θα­νές αλλαγές και να μην ξοδεύετε έτσι παραπάνω χρήματα.

● Σχεδιάστε, μαζί με το παιδί, το μέρος όπου θα μελετάει. Μην ξεχνάτε ότι τα μικρά παιδιά χρει­ά­­ζο­νται επίβλεψη, ενώ τα μεγαλύτερα ηρεμία και προσωπικό χώρο.

● Φτιάξτε ένα ημερολόγιο με σημαντικές ημερομηνίες και γεγονότα που αφορούν τη σχολική ζω­ή του παιδιού. Αυτή είναι μια ιδανική λύση για τους γονείς που έχουν πάνω από ένα παιδί στο σχολεί­ο. Έτσι θα είστε πάντοτε τυπικοί στις υποχρεώσεις σας και συνεπείς, εφόσον δε θα σας διαφεύ­γουν ζητήματα που αφορούν το σχολείο του.

● Προσπαθήστε, μαζί με το παιδί, να λύσετε πρακτικά θέματα όπως δρομολόγια, με­τα­κι­νή­σεις και ωράρια. Η συνεργασία αποφορτίζει και φέρνει τα καλύτερα αποτελέσματα.

Η πρώτη εβδομάδα του σχολείου

● Το πρωί πάντοτε να αποχαιρετάτε το παιδί σας. Όταν το κάνετε αυτό, να είστε ακριβείς, μα και φιλικοί συνάμα. Πρέπει να καταλάβει πως τώρα είναι ώρα να φύγει και να πάει σχολείο. Πο­τέ μην το κοροϊδέψετε αν κλάψει. Αντίθετα, μπορείτε να κάνετε σχόλια που θα του δώ­σουν κου­ρά­γιο ό­πως: «Το ξέρω ότι είναι δύσκολος ο αποχωρισμός, μα το μεσημέρι θα εί­μα­στε πά­λι όλοι μαζί και θα έχεις να μας πεις ένα σωρό πράγματα...»

● Συζητήστε με το παιδί πώς πέρασε τη μέρα του στο σχολείο. Ακούστε το προ­σε­κτι­­κά, χω­ρίς να κάνετε καμία άλλη δουλειά.

● Μόλις έρθουν τα νέα βιβλία, ξεφυλλίστε τα μαζί με το παιδί. Ενθουσιαστείτε μαζί του και δώ­στε του ερεθίσματα για συζήτηση.

● Κάθε βράδυ, πριν κοιμηθείτε, βάλτε μαζί με το παιδί το ξυπνητήρι. Έτσι το προετοιμάζετε για το πρωινό ξύπνημα.

● Φτιάξτε, μαζί με το παιδί, το κολατσιό της επόμενης μέρας. Κάντε το μέρος όλης της σχο­λι­κής διαδικασίας.

● Κανονίστε κάποιο ραντεβού, έτσι ώστε να συναντηθούν συμμαθητές και φίλοι του παιδιού στο σπίτι σας ή σε κάποιον άλλο ουδέτερο χώρο. Έτσι θα γνωρίσει καλύτερα τα παιδιά, με τα ο­ποί­α θα περνάει τόσες ώρες της ημέρας μαζί. Επιπλέον, θα καταλάβει πως κι εσείς είστε κο­ντά του και το βοηθάτε να αποφορτιστεί από το άγχος.

Ξεπερνώντας το άγχος μαζί με το παιδί

● Επαινέστε τις καλές τακτικές του παιδιού σχετικά με το σχολείο. Δείξτε του τη χαρά σας ό­ταν τα πηγαίνει καλά και δώστε του εναλλακτικές λύσεις σε θέματα που το απασχολούν.

● Προσπαθήστε να είστε περισσότερο υποστηρικτικοί παρά πιεστικοί, ιδιαίτερα με τους ε­φή­βους. Δείξτε στο παιδί ότι είστε κοντά του σε ό,τι σας χρειαστεί. Άλλωστε κάθε παιδί έχει τα δι­κά του ό­ρια, αντοχές και δυνατότητες.

● Παραμείνετε ήρεμοι και θετικοί. Έτσι θα μπορείτε να αντιμετωπίσετε οποιοδήποτε ζήτημα προ­κύ­­ψει. Ιδιαίτερα οι γονείς των παιδιών που έχουν δεχθεί μπούλινγκ στο σχολείο, πρέπει να εί­ναι προετοι­μασμένοι για ενδεχόμενο φόβο ή και άρνηση του παιδιού. Παραδεχθείτε τον φό­βο του και συζητή­στε τον. Αντιμετωπίστε τα όλα με ενθάρρυνση και σε συνεργασία με το σχο­λεί­ο.

● Κρατήστε καλή επαφή με τους εκπαιδευτικούς των παιδιών σας. Ενημερώνετέ τους για ζη­τή­μα­τα που θεωρείτε πως οφείλουν να γνωρίζουν και προσπαθήστε να μαθαίνετε κι εσείς για τη σχολική τους συμπεριφορά. Δώστε στο παιδί σας να καταλάβει πως εσείς και το σχο­λεί­ο βρί­σκε­στε εκεί για εκείνο και θα κάνετε το καλύτερο!

● Τέλος, δείχνετε ενδιαφέρον για τις σχολικές δραστηριότητες του παιδιού και προσπαθήστε να εί­στε παρόντες σε σημαντικά γεγονότα, όπως γιορτές και εθελοντική εργασία. Προωθείτε πά­ντο­τε την επικοινωνία μεταξύ σας από πολύ μικρή ηλικία. Έτσι θα κερδίσετε την ε­μπι­στο­σύ­νη του για τη γεμάτη προκλήσεις εφηβεία. Με αυτό τον τρόπο δημιουργείτε ένα πολύ θε­τι­κό κλίμα, μέσα στο ο­ποίο το παιδί θα αναπτυχθεί ομαλά.

ΠΗΓΗ: www.hamogelo.gr (29.06.2011) ● ΕΙΚΟΝΑ: bildedelux.blogg.no

13 Σεπτεμβρίου 2010

Τα ζώα δεν είναι αντικείμενα

Τα ζώα του σπιτιού υποφέρουν από τα «βασανιστήρια» στα οποία τα υποβάλλουν τα παιδιά –συ­χνά χωρίς να το θέλουν. Γίνονται νευρικά ή ευερέθιστα. Η προειδοποίηση έρχεται από το Πα­νε­πι­στή­μι­ο Χάλε της Γερμανίας και συγκεκριμένα από τον καθηγητή Ραλφ Γκάτερμαν, που διεξήγαγε μια έρευ­να με εκπληκτικά αποτελέσματα: χαμστεράκια με ταχυπαλμίες, ψάρια τρε­λά, παπαγαλάκια με κα­τάθλιψη, γάτοι νευρωτικοί· όλα εξαιτίας του ανυπόφορου συγ­χρω­τι­σμού τους με παιδιά περίεργα, αδέξια και, κάποτε, σκληρά.

Κι όμως, κατά τον Ιταλό ηθολόγο Ντανίλο Μαϊνάρντι, «τα παιδιά, από τους πρώτους κιόλας μή­νες της ζωής τους, αισθάνονται μια ισχυρότατη έλξη προς τα ζώα: από την καθαρή προ­δι­ά­θε­ση να γνωρίσουν κάτι μέχρι την περιέργεια, τη στοργή και την τρυφερότητα, ακόμη και τη μα­νί­α κατα­στροφής. Πόσες φορές δε συμβαίνει να βλέπουμε ένα παιδί να συνθλίβει ένα μυρ­μή­γκι, να τραβάει τις τρίχες ενός κουνελιού ή την ουρά του σκύλου; Το μυστικό μιας καλής και ή­ρε­μης συμβίωσης παιδιών και ζώων βρίσκεται στον βαθύ, αμοιβαίο σεβασμό».

Γιατί, λοιπόν, τα παιδιά αντιπροσωπεύουν για τα μικρά ζώα του σπιτιού έναν εχθρό που εί­ναι ανά­γκη να τον αποφύγουν; Η απάντηση είναι ότι συχνά παραμελείται ένας θεμελιακός κα­νό­νας: όποιος αποφασίζει να πάρει ένα ζώο στο σπίτι του πρέπει να το μεταχειρίζεται ως ζω­ντα­νό ον και όχι ως αντικείμενο.

«Μου συμβαίνει σχεδόν κάθε μέρα να βλέπω χαμστεράκια στρεσαρισμένα ή ινδικά χοιρίδια με σπα­σμένα πόδια», λέει ο δόκτωρ Αμέριο Κρότσε. «Απ’ την άλλη μεριά, η συνήθεια να θε­ω­ρού­με ζώα συντροφιάς τα κουνέλια, τα παπάκια, τα χαμστεράκια, όλα ζώα μικροσκοπικά και ανυπεράσπιστα, δείχνει άγνοια και αδιαφορία. Υπενθυμίζουμε πως τα παιδιά από τη φύ­ση τους είναι ζωηρά, κουρά­ζονται γρήγορα και βαριούνται το ζωάκι που τους έφεραν ως παι­χνί­δι και συντροφιά οι γονείς τους. Μια απρόσεκτη κίνηση μπορεί να προκαλέσει σο­βα­ρούς πό­νους, ακόμη και τον θάνατο, στο άτυχο ζωάκι. Για να μην αναφέρουμε την τρομερή συ­νή­θει­α να δένουν με σκοινί τα πόδια του πα­πιού, να χύνουν ζεστό νερό στη γυάλα των ψαριών, να πετάνε ψηλά το κουνελάκι-νάνο. Αν, ωστό­σο, υφίσταται την ταλαιπωρία ένας σκύλος ή έ­νας γάτος, την πληρώνει και το παιδί, που θα νιώσει στο πετσί του τα δόντια ή τα νύχια του ζώ­ου. Το αποτέλεσμα; Το ζώο θα χαρακτηριστεί κακό και οι γονείς θα το ξεφορτωθούν με κά­ποιον τρόπο».

Μπορούμε ν’ αποφύγουμε δράματα και επικίνδυνες καταστάσεις για τα ζώα και τα παιδιά; Οι ψυ­χο­λό­γοι και οι ηθολόγοι είναι πεπεισμένοι ότι η λύση πρέπει να δίνεται από τους γονείς. Οι «φυ­σι­κοί δάσκαλοι», όπως τους αποκαλεί ο Ντανίλο Μαϊνάρντι, πρέπει να διευκολύνουν και να ενθαρρύνουν την έμφυτη περιέργεια των παιδιών προς τα ζώα και να τη στρέφουν στον σε­βα­σμό προς τους άλ­λους. Το να φροντίζει το παιδί ένα κουτάβι, να του μιλάει χα­μη­λό­φω­να, να χαϊδεύει ένα χαμστερά­κι με τρυφερότητα, σημαίνει ότι κερδίζει την εμπιστοσύνη του ζώ­ου και δημιουργεί έναν αμοιβαίο δεσμό στοργής, αποτελούμενο από παιχνίδι, ελευθερία και αμοιβαία ανεκτικότητα.

Συμβουλές προς τους γονείς

1. Μην αφήνετε ποτέ μόνα τα παιδιά κάτω των 10 ετών με τον σκύλο του σπιτιού.

2. Μάθετε τα παιδιά να μην πλησιάζουν, να μην αγγίζουν και να μην ενοχλούν άγνωστους σκύ­λους.

3. Μην υπερτιμάτε το θάρρος των παιδιών στην προσέγγισή τους με ένα ζώο.

4. Προσέχετε πάντα το παιδί όταν κάνει συντροφιά ή παίζει με τα ζώα του σπιτιού.

5. Συγκρατείτε τις πιθανές ζωομανίες (όπως να τραβάει το παιδί τις τρίχες του χάμστερ, να προ­σπα­θεί να το πνίξει, να σφίγγει υπερβολικά το γατάκι, να τραβάει την ουρά ή τα αφτιά του σκύ­λου, να δένει τα ποδαράκια του χοιριδίου κτλ.) και κάντε παρατηρήσεις στο παιδί για εν­δε­χό­με­νη επιθετική συμπεριφορά του.

6. Εξηγήστε στο παιδί τη φύση του ζώου, τις ανάγκες του, τις συνήθειές του. Είναι σημαντικό να μάθει να τις γνωρίζει και να τις σέβεται.

7. Μάθετέ του τι πρέπει να κάνει και τι να μην κάνει, ποιες καταστάσεις είναι επικίνδυνες για το ζώο και πώς πρέπει να του συμπεριφερόμαστε, για να νιώθει πάντα καλά μαζί μας.

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (19.11.2001)

12 Σεπτεμβρίου 2010

Δια(σ)τροφή στα κυλικεία

Ακατάλληλα και ανθυγιεινά τρόφιμα, γαριδάκια, πίτσες, σοκολάτες, αναψυκτικά –προϊόντα που θε­ωρούνται περίπου «επικηρυγμένα» από γιατρούς και διατροφολόγους για τη δι­α­τρο­φή των παι­διών– αναμένεται και φέτος, όπως όλα δείχνουν, να παρελάσουν από τα ράφια των σχολικών κυλι­κείων της χώρας.

Παρότι ο κατάλογος των ειδών που μπορούν να πωλούν οι διαχειριστές των κυλικείων είναι συ­γκε­κρι­μέ­νος και σαφής, λίγοι είναι εκείνοι που ακολουθούν πιστά τις υποδείξεις του –κυ­ρί­ως για λό­γους κέρδους: Οι μικροί μαθητές προτιμούν τα νόστιμα παχυντικά σνακ κι έτσι τα υ­γι­ει­νά απλώς... δεν πουλάνε! Κάθε χρόνο οι ενώσεις καταναλωτών δέχονται πλήθος κα­ταγ­γε­λι­ών, ενώ οι αρμόδιοι ελεγκτικοί φορείς δεν προλαβαίνουν να σημειώνουν παραβάσεις.

Όπως εξηγεί ο αντιπρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Κυλικείων, Γιάννης Παυλάκης, οι μα­θητές δεν έχουν μάθει να τρέφονται σωστά και δεν πλησιάζουν τα υγιεινά προϊόντα που προ­βλέ­πει ο νόμος. «Έτσι, πολλοί διαχειριστές των κυλικείων σταματούν να τα φέρνουν και ε­πι­λέ­γουν τα τρό­φιμα που προτιμούν οι μαθητές, ώστε το κυλικείο να έχει κέρδος. Αυτό, ως σύλ­λο­γος, το καταγ­γέλλουμε. Σε έναν τόσο ευαίσθητο επαγγελματικό τομέα, όπως η σίτιση παι­διών, είναι απαράδεκτο να υπάρχουν άνθρωποι που προσπαθούν να κερδοσκοπήσουν. Πρέ­πει να ισχύσει το επαγγελματικό περίγραμμα, να υποχρεούται όποιος θέλει ν’ ασχοληθεί μ’ αυτό το επάγγελμα να παρακολουθήσει επιμορφωτικά σεμινάρια. Σ’ όλους τους κλάδους υ­πάρ­χουν άνθρωποι που δεν κάνουν καλά τη δου­λειά τους, αλλά δε γίνεται να την πλη­ρώ­νου­με όλοι. Οι υπεύθυνοι επαγγελματίες έχουμε πιστοποιη­μένους συνεργάτες και τρο­φο­δό­τες, με ISO και HACCP».

Οι καταναλωτικές οργανώσεις έρχονται να προσθέσουν και μία επιπλέον παράμετρο στο πο­λυ­σύν­θε­το πρόβλημα της λειτουργίας των κυλικείων: εκείνη των ελέγχων, για τους οποίους την ευθύνη έ­χουν οι ελεγκτές του ΕΦΕΤ και οι επιθεωρητές των νομαρχιών. «Πέρυσι δε­χτή­κα­με δεκάδες καταγ­γελίες από συλλόγους γονέων διαφόρων σχολείων. Αυτό θα πει πως οι έ­λεγ­χοι δεν είναι επαρκείς», αναφέρει η αντιπρόεδρος της ΕΚΠΟΙΖΩ, Παναγιώτα Κα­λα­πο­θα­ρά­κου. «Απ’ την άλλη, δεν έχουν ευθύνη μόνο οι αρμόδιες αρχές αλλά και οι διευθυντές των σχολείων και οι σύλλογοι γονέων. Ως μητέρα και ενεργό μέλος του συλλόγου στο σχο­λεί­ο όπου φοιτούν τα παιδιά μου, ποτέ δεν επέτρε­ψα να διακινηθούν μη νόμιμα προϊόντα».

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (11.09.2010) / Κάτια Αντωνιάδη

Για να πιστέψει το παιδί στον εαυτό του (1)

Από την Ελληνική Παιδιατρική Εταιρεία

Η υγιής αυτοεκτίμηση είναι η θωράκιση ενός παιδιού απέναντι στις προκλήσεις της ζωής. Τα παι­­διά που έχουν καλή ιδέα για τον εαυτό τους αντιμετωπίζουν καλύτερα τις διαμάχες και α­ντι­στέ­κο­­νται καλύτερα στις αρνητικές πιέσεις. Χαμογελούν περισσότερο και είναι ικανά να χα­ρούν τη ζωή τους. Τα παιδιά αυτά είναι ρεαλιστές και αισιόδοξοι άνθρωποι.

Αντίθετα, στα παιδιά με χαμηλή αυτοεκτίμηση οι προκλήσεις μπορούν να αποτελέσουν πη­γή άγ­­χους και απογοήτευσης. Τα παιδιά που έχουν κακή ιδέα για τον εαυτό τους δυ­σκο­λεύ­ο­νται να βρουν λύσεις στα προβλήματα. Καθώς βασανίζονται από σκέψεις αρνητικής αυ­το­κρι­τι­κής, ό­πως «Δεν αξίζω» ή «Δεν μπορώ να κάνω τίποτα σωστά», γίνονται παθητικά ή εμ­φα­νί­ζουν α­πό­συρ­ση ή κατάθλιψη. Όταν βρίσκονται μπροστά σε μια νέα πρόκληση, η άμεση α­ντί­δρα­ση εί­ναι: «Δεν μπο­ρώ».

Τι είναι η αυτοεκτίμηση

Αυτοεκτίμηση είναι το σύνολο των «πιστεύω» ή των εντυπώσεων που έχουμε για τον εαυτό μας. Ο τρόπος με τον οποίο καθορίζουμε τον εαυτό μας επηρεάζει τις στάσεις και τις συ­μπε­ρι­φο­ρές μας και έχει άμεσο αντίκτυπο στη διαχείριση των συναισθημάτων μας και στις σχέ­σεις μας.

Το μοντέλο αυτοεκτίμησης που θα αναπτύξει ένα παιδί αρχίζει να διαμορφώνεται πολύ νωρίς στη ζωή. Για παράδειγμα, όταν ένα νήπιο καταφέρει, μετά από δεκάδες ανεπιτυχείς προ­σπά­θει­ες, να κάνει τούμπα ή να φέρει το κουτάλι στο στόμα του για να φάει, βιώνει ένα αίσθημα εκ­πλή­ρω­σης, το οποίο ενισχύει την αυτοεκτίμησή του και του διδάσκει τη στάση «Μπορώ να το κάνω».

Στη διάρκεια αυτής της διαδικασίας προσπάθειας-αποτυχίας, νέας προσπάθειας-επιτυχίας, το παιδί αποκτά αντίληψη των ικανοτήτων του, ενώ συγχρόνως δημιουργεί μια εικόνα για τον ε­αυ­τό του βά­σει των αλληλεπιδράσεων με άλλους ανθρώπους. Η εμπλοκή των γονέων σε αυ­τό το σημείο είναι θεμελιώδης και οι αντιδράσεις τους μπορούν να βοηθήσουν το παιδί να α­πο­κτή­σει υγιείς αντιλήψεις για τον εαυτό του.

Η αυτοεκτίμηση μπορεί επίσης να οριστεί ως ο συνδυασμός αισθημάτων ικανότητας και α­γά­πης. Έ­να παιδί που ενθουσιάζεται με ένα επίτευγμά του αλλά δε νιώθει ότι το αγαπούν μπο­ρεί τελικά να αισθανθεί χαμηλή αυτοεκτίμηση. Αντίστοιχα, ένα παιδί που νιώθει ότι το α­γα­πούν, αλλά δεν πι­στεύει ότι έχει ικανότητες, μπορεί επίσης να καταλήξει με χαμηλή αυ­το­ε­κτί­μη­ση. Η υγιής αυτοεκτί­μηση είναι αποτέλεσμα μιας σωστής ισορροπίας ανάμεσα στα δύο.

Σημεία υγιούς και μη υγιούς αυτοεκτίμησης

Η αυτοεκτίμηση εμφανίζει διακυμάνσεις καθώς ένα παιδί μεγαλώνει. Το αίσθημα αυ­το­ε­κτί­μη­σης αλ­λάζει συχνά και προσαρμόζεται, καθώς επηρεάζεται από τις νέες εμπειρίες και α­ντι­λή­ψεις του παι­διού. Οι γονείς θα πρέπει να παρατηρούν και να αντιλαμβάνονται τα σημεία υ­γι­ούς και μη υγιούς αυτοεκτίμησης.

● Ένα παιδί με χαμηλή αυτοεκτίμηση μπορεί να μη θέλει να δοκιμάσει νέα πράγματα. Συ­χνά μπο­ρεί να μιλά αρνητικά για τον εαυτό του, λέγοντας για παράδειγμα: «Είμαι χαζός», «Δε θα μάθω πο­τέ να το κάνω αυτό» ή «Ποιος ο λόγος; Κανένας δε νοιάζεται για μένα έτσι κι αλ­λιώς». Το παιδί μπορεί να μην είναι σε θέση να διαχειριστεί την απογοήτευση, να τα παρατά εύ­κο­λα ή να περιμένει να αναλάβει κάποιος άλλος τον έλεγχο. Τα παιδιά με χαμηλή αυ­το­ε­κτί­μη­ση τείνουν να ασκούν έντο­νη κριτική στον εαυτό τους και να απογοητεύονται εύκολα από αυ­τόν. Βλέπουν τις προσωρινές α­ποτυχίες ως μόνιμες, δυσβάστακτες καταστάσεις. Το αί­σθη­μα της απαισιοδοξίας κυριαρχεί.

● Ένα παιδί με υγιή αυτοεκτίμηση χαίρεται τις επαφές με τους άλλους. Αισθάνεται άνετα στις κοι­νωνικές συναντήσεις και ευχαριστιέται τόσο τις ομαδικές δραστηριότητες όσο και τις α­το­μι­κές α­σχολίες. Όταν εμφανίζονται προκλήσεις, είναι σε θέση να προσπαθήσει να βρει λύ­σεις. Είναι ικανό να εκφράσει τη δυσαρέσκειά του χωρίς να υποτιμά τους άλλους ή τον ε­αυ­τό του. Για παράδειγμα, αντί να πει «Είμαι χαζός», ένα παιδί με υγιή αυτοεκτίμηση θα πει: «Δεν το καταλαβαίνω αυτό». Ξέ­ρει τις δυνάμεις και τις αδυναμίες του και τις αποδέχεται. Το αί­σθη­μα της αισιοδοξίας κυριαρχεί.

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς για να βοηθήσουν

Πώς μπορεί ένας γονιός να βοηθήσει να ενισχυθεί η αυτοεκτίμηση του παιδιού του;

1. Προσέχετε τι λέτε. Τα παιδιά είναι πολύ ευαίσθητα στα λόγια των γονιών. Θυμηθείτε να ε­παι­­νεί­τε το παιδί σας όχι μόνο για τις επιτυχίες αλλά και για την προσπάθειά του –και να εί­στε ειλι­κρινείς. Αν, για παράδειγμα, δεν κατάφερε να μπει στην ομάδα του μπάσκετ, α­πο­φύ­γε­τε να πείτε: «Προσπάθησε ξανά και θα τα καταφέρεις». Είναι καλύτερα να πείτε: «Δεν πει­ρά­ζει, είμαι πολύ πε­ρήφανος για την προσπάθεια που έκανες». Ανταμείψτε την ο­λο­κλη­ρω­μέ­νη προσπάθεια αντί για το αποτέλεσμα.

2. Δώστε το καλό παράδειγμα. Αν είστε υπερβολικά σκληροί με τον εαυτό σας και α­παι­σι­ό­δο­ξοι όσον αφορά τις ικανότητες και τις αδυναμίες σας, το παιδί θα σας αντιγράψει. Καλ­λι­ερ­γή­στε την αυτοεκτίμησή σας και το παιδί θα έχει ένα σπουδαίο πρότυπο να ακολουθήσει.

3. Εντοπίστε και αλλάξτε τις λανθασμένες αντιλήψεις του παιδιού σας. Είναι σημαντικό να εντο­πίσουν οι γονείς τις λανθασμένες αντιλήψεις που έχει το παιδί για τον εαυτό του, οι ο­ποί­ες μπορεί να αφορούν την τελειότητα, την ελκυστικότητα, τις ικανότητες ή οτιδήποτε άλλο. Οι λανθασμένες αντιλήψεις μπορεί να ριζώσουν και να γίνουν πραγματικότητα για το παιδί. Για παράδειγμα, ένα παιδί που τα πάει καλά στο σχολείο, αλλά δυσκολεύεται με τα μα­θη­μα­τι­κά, μπορεί να πει: «Είμαι κακός μαθητής». Η αντίληψη αυτή δεν είναι απλά μια λανθασμένη γε­νί­κευ­ση, είναι μια θεώρηση που μπορεί να καταστήσει το παιδί επιρρεπές στην αποτυχία. Εν­θαρ­ρύ­νε­τέ το να δει την κατάσταση στις πραγματικές της διαστάσεις. Μια χρήσιμη α­πά­ντη­ση θα ήταν: «Είσαι καλός μαθητής. Τα πας πολύ καλά στο σχολείο. Τα μαθηματικά είναι α­πλά ένα μάθη­μα στο οποίο θα πρέπει να αφιερώσεις περισσότερο χρόνο. Θα σε βοηθήσω κι εγώ».

4. Να είστε αυθόρμητοι και τρυφεροί με το παιδί. Η αγάπη σας θα ενισχύσει πάρα πολύ την αυ­τοεκτίμησή του. Αγκαλιάστε το παιδί σας. Πείτε του ότι είστε περήφανοι γι’ αυτό. Ε­πι­βρα­βεύ­ε­τέ το συχνά, και με ειλικρίνεια, χωρίς να το παρακάνετε. Τα παιδιά καταλαβαίνουν α­μέ­σως πότε κάτι λέ­γεται από την καρδιά.

5. Κάντε θετικά, δίκαια σχόλια. Αν πείτε στο παιδί «Αντιδράς πάντα σαν τρελός», αυτό θα αρ­χί­­σει να πιστεύει ότι δεν ξέρει να ελέγξει τα ξεσπάσματά του. Είναι καλύτερα να του πείτε: «Θύ­μω­­σες πολύ με τον αδερφό σου, αλλά εκτιμώ το ότι δεν τον έβρισες και δεν τον χτύ­πη­σες». Με τον τρόπο αυτό αναγνωρίζετε τα αισθήματα του παιδιού, ενθαρρύνοντάς το συγ­χρό­νως να κάνει σωστή επιλογή στη συμπεριφορά του την επόμενη φορά.

6. Δημιουργήστε ένα ασφαλές οικογενειακό περιβάλλον. Ένα παιδί που δεν αισθάνεται α­σφα­λές ή που δέχεται κακοποίηση στο ίδιο του το σπίτι, μέσα από αρνητικές συμπεριφορές και σχόλια, θα υποφέρει πάρα πολύ από αισθήματα χαμηλής αυτοεκτίμησης. Ένα παιδί που ε­κτί­θε­ται σε συνεχείς τσακωμούς των γονιών του μπορεί να αναπτύξει κατάθλιψη και α­πό­συρ­ση. Θυμηθείτε ότι πρέπει πάντοτε να σέβεστε το παιδί σας.

7. Κάντε το σπίτι σας έναν παράδεισο ασφάλειας για την οικογένειά σας. Έχετε πάντα τον νου σας για σημάδια κακοποίησης από άλλους, για προβλήματα στο σχολείο ή για προ­βλή­μα­τα με συ­νομηλίκους, καθώς και για άλλους παράγοντες που μπορεί να ε­πη­ρε­ά­σουν την αυτοεκτίμηση του παιδιού σας. Αντιμετωπίστε όλα αυτά τα θέματα με ευαισθησία αλλά και με αμεσότητα.

8. Βοηθήστε το παιδί σας να έχει εποικοδομητικές εμπειρίες. Οι δραστηριότητες που εν­θαρ­ρύ­­νουν τη συνεργασία και όχι τον ανταγωνισμό είναι ιδιαίτερα χρήσιμες για την ενίσχυση της αυ­το­ε­­κτί­μη­σης. Για παράδειγμα, αν ένα μεγαλύτερο παιδί βοηθά ένα μικρότερο να μάθει να διαβάζει, τα αποτελέσματα μπορεί να είναι θαυματουργά και για τα δύο παιδιά.

Ζητήστε τη βοήθεια ειδικού

Αν υποψιάζεστε ότι το παιδί σας έχει χαμηλή αυτοεκτίμηση, ζητήστε βοήθεια από ειδικό. Οι οι­κο­γε­­νει­α­κοί σύμβουλοι και οι παιδοψυχολόγοι μπορούν να εργαστούν με το παιδί για να α­να­κα­λύ­ψουν τι είναι αυτό που το εμποδίζει να έχει καλή ιδέα για τον εαυτό του. Η κατάλληλη θε­ρα­πεί­α μπορεί να το βοηθήσει να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο βλέπει τον εαυτό του και τον κόσμο. Θα του επιτρέ­ψει να δει πιο ρεαλιστικά τον εαυτό του και να αποδεχτεί ποιο είναι στην πραγματικότητα.

Με λίγη βοήθεια κάθε παιδί μπορεί να αναπτύξει υγιή αυτοεκτίμηση και να έχει μια πιο ευ­τυ­χι­σμέ­νη και ολοκληρωμένη ζωή.

ΠΗΓΗ: www.e-child.gr

► ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ: Για να πιστέψει το παιδί στον εαυτό του (2)

11 Σεπτεμβρίου 2010

Σχολικά κυλικεία

Διάταξη του Υπουργείου Υγείας

Κατάλογος των προϊόντων που επιτρέπεται να
διαθέτουν τα κυλικεία των δημοτικών σχολείων

1. Σάντουιτς/τοστ τυποποιημένα, με ψωμί ολικής αλέσεως ή λευκό. Συνιστάται ολικής α­λέ­σε­ως με τυρί ή και γαλοπούλα. Από τα λαχανικά επιτρέπεται η προσθήκη ντομάτας, χωρίς μα­γιο­νέ­ζα. Δε συνιστάται η προσθήκη βούτυρου ή μαργαρίνης (αν προστεθεί μαργαρίνη, η πε­ρι­ε­κτι­κό­τη­τά της σε trans λιπαρά δεν πρέπει να υπερβαίνει το 2% των ολικών λιπιδίων).

2. Απλά αρτοσκευάσματα, όπως φρυγανιές, αρτίδια, φραντζολάκια, σησαμένια κουλούρια, πα­ξι­­μά­δια ή κριτσίνια, σε ατομική συσκευασία (έως 50 g.) Αν περιέχονται λιπαρές ουσίες, τα trans λι­παρά δεν πρέπει να υπερβαίνουν το 2% των ολικών λιπιδίων.

3. Διάφορα αρτοσκευάσματα. Από την κατηγορία αυτή επιτρέπονται μόνο
τα παρακάτω:
● Σταφιδόψωμο, μουστοκούλουρα και μπισκότα απλά, χωρίς γέμιση, σε ατομική συσκευασία (έως 60 g.). Ειδικά για τα μπισκότα πρέπει η περιεκτικότητα σε trans λιπαρά να μην υ­περ­βαί­νει το 2% των ολικών λιπιδίων. Επίσης, ανά 100 g προϊόντος, η ζάχαρη και τα ολικά λιπαρά δεν πρέπει να υ­περβαίνουν τα 10 g., τα κορεσμένα λιπαρά τα 5 g., το νάτριο (αλάτι) τα 0,5 g.
● Τυρόπιτα/σπανακόπιτα (βάρους έως 200 g.) με τυρί φέτα ή κασέρι.

4. Γιαούρτι «παντός τύπου», χωρίς συνθετικές γλυκαντικές ουσίες. Συνιστάται γιαούρτι χα­μη­λό σε λιπαρά.

5. Φρέσκα φρούτα (μήλα, αχλάδια), καλά πλυμένα και σε ατομική συσκευασία.

6. Ξηρά φρούτα (σύκα, δαμάσκηνα, βερίκοκα χωρίς κουκούτσι) σε ατομική συσκευασία (έως 50g).

7. Γάλα χαμηλό σε λιπαρά, γάλα πλήρες και γάλα με κακάο χωρίς συνθετικές γλυκαντικές ου­σί­ες. Σε ατομική συσκευασία (έως 250 ml το γάλα με κακάο, έως 330 ml το σκέτο γάλα). Συ­νι­στά­ται γά­λα χαμηλό σε λιπαρά.

8. Ρυζόγαλο απλό, κρέμα απλή (χωρίς προσθήκη άλλων συστατικών και έ­ως 150ml).

9. Φυσικοί χυμοί φρούτων (100% χυμός), χωρίς πρόσθετη ζάχαρη, σε ατομική συσκευασία (έ­ως 330 ml).

10. Εμφιαλωμένο νερό του 0,5 λίτρου.

11. Καφές και αφεψήματα (μόνο για το προσωπικό).

Έλεγχος

● Τα προαναφερόμενα είδη μπορούν να διατίθενται όλα ή τμηματικά, κατά την κρίση των υ­πεύ­θυ­­νων οργάνων, για την καλή λειτουργία των σχολικών κυλικείων.
● Απαγορεύεται αυστηρά η διάθεση άλλων μη προβλεπόμενων από την παρούσα προϊ­ό­ντων.
● Περιοδικοί έλεγχοι θα γίνονται σε όλα ανεξαιρέτως τα κυλικεία και σε όλους τους χώρους ε­στί­α­­σης δημόσιων και ιδιωτικών σχολείων, σύμφωνα πάντα με την ισχύουσα υγειονομική νο­μο­θε­σί­α.

ΠΗΓΗ: Υγειονομική Διάταξη 93828/31.07.2006

10 Σεπτεμβρίου 2010

Παιχνίδια για κάθε ηλικία (1)

Από την Ελληνική Παιδιατρική Εταιρεία

Ο κατάλογος που ακολουθεί περιέχει τα παιχνίδια που προτείνει η Ελληνική Παιδιατρική Ε­ται­ρεί­α για κάθε ηλικία. Έχετε κατά νου τις συστάσεις αυτές όταν αγοράζετε παιχνίδια, αλλά να θυμάστε ότι δεν είναι παρά μόνο γενικές οδηγίες. Κάθε παιδί, άλλωστε, διαφέρει από τα άλ­λα και αυτό που είναι καλό για το ένα μπορεί να μην είναι κατάλληλο για τις ικανότητες και τις α­νά­γκες ενός άλλου. Καλό είναι να αγοράζετε παιχνίδια που ταιριάζουν στις ικανότητες του παι­διού σας.

Βρέφη (0-1 έτους)

Επιλέξτε ελαφρά παιχνίδια με ζωντανά χρώματα που έλκουν το βλέμμα, την ακοή και την αφή του παιδιού:

● Βιβλία με μεγάλες εικόνες από ύφασμα, πλαστικό ή πεπιεσμένο χαρτί.
● Μεγάλα ξύλινα ή πλαστικά κομμάτια.
● Δοχεία και κύπελλα.
● Κουδουνίστρες.
● Μαλακά ζωάκια, κούκλες ή μπάλες (να μπορούν να πλυθούν).
● Φωτεινά, κινούμενα αντικείμενα, τα οποία δεν μπορεί να φτάσει το μωρό.
● Πίνακες δραστηριοτήτων.
● Παιχνίδια που επιπλέουν στο μπάνιο.
● Παιχνίδια που όταν το μωρό τα πιέζει βγάζουν ήχο.

Νήπια (1-2 ετών)

Τα παιχνίδια θα πρέπει να είναι ασφαλή και ικανά να αντέξουν την περιέργεια του νηπίου χω­ρίς να διαλυθούν:

● Βιβλία με μεγάλες εικόνες από ύφασμα, πλαστικό ή πεπιεσμένο χαρτί.
● Κούκλες γερής κατασκευής.
● Αυτοκινητάκια.
● Μουσικές πλατφόρμες.
● Κομμάτια που μπαίνουν το ένα μέσα στο άλλο.
● Παιχνίδια που τα παιδιά σπρώχνουν και τραβούν (όχι με μακριά κορδόνια).
● Παιχνίδια που σχηματίζουν στοίβες.
● Παιχνίδια-τηλέφωνα (χωρίς καλώδια).

Παιδιά προσχολικής ηλικίας (2-5 ετών)

Τα παιχνίδια γι’ αυτή την ηλικιακή ομάδα μπορούν να είναι δημιουργικά ή να μιμούνται τις δρα­στη­ρι­­ό­τη­τες των γονιών και των μεγαλύτερων παιδιών:

● Βιβλία (σύντομες ιστορίες ή ιστορίες δράσης).
● Μαυροπίνακας και κιμωλία.
● Τουβλάκια.
● Μπογιές, μη τοξικές δαχτυλομπογιές, πηλός.
● Παιχνίδια που αποτελούνται από ένα σφυρί και μια επιφάνεια όπου το παιδί εφαρμόζει κομ­μά­τια.
● Παιχνίδια οικοκυρικών.
● Παιχνίδια εξωτερικού χώρου: κουτί με άμμο (με καπάκι), τσουλήθρα, κούνια, σπιτάκι.
● Παιχνίδια-μεταφορικά μέσα.
● Κασετόφωνο ή μαγνητόφωνο.
● Απλά παζλ με μεγάλα κομμάτια.
● Ρούχα μεταμφίεσης.
● Παιχνίδια-σκεύη κουζίνας.

Παιδιά 5-9 ετών

Τα παιχνίδια θα πρέπει να βοηθούν το παιδί να αναπτύξει νέες επιδεξιότητες και τη δη­μι­ουρ­γι­κό­τη­τά του:

● Ψαλίδια με αμβλυμμένες άκρες, σετ ραπτικής.
● Παιχνίδια με κάρτες.
● Βαλιτσάκια γιατρού και νοσοκόμας.
● Μαριονέτες.
● Μπάλες.
● Ποδήλατο με κράνος.
● Πατίνια με προστατευτικό εξοπλισμό.
● Αεροπλάνα.
● Ηλεκτρικά τρένα.
● Κούκλες από χαρτί.
● Σχοινάκι.
● Αθλητικός εξοπλισμός.
● Επιτραπέζια παιχνίδια.

Αγόρια και κορίτσια 10-14 ετών

Ιδανικά γι’ αυτές τις ηλικίες είναι τα διάφορα χόμπι και οι επιστημονικές ενασχολήσεις:

● Παιχνίδια στους υπολογιστές.
● Ραπτική, πλέξιμο, κέντημα.
● Μικροσκόπια, τηλεσκόπια.
● Επιτραπέζια παιχνίδια.
● Αθλητικός εξοπλισμός.
● Συλλογές.

ΠΗΓΗ: www.e-child.gr

► ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ: Παιχνίδια για κάθε ηλικία (2)

8 Σεπτεμβρίου 2010

Έχω κατοικίδιο, έχω και υποχρεώσεις

Οι υποχρεώσεις και τα δικαιώματα των ιδιοκτητών ζώων συντροφιάς, καθώς και άλλα συναφή θέ­μα­τα, ρυθμίζονται από τις διατάξεις του Νόμου 3170/2003:

Υποχρεώσεις ιδιοκτητών σκύλων (άρθρο 2)

Ο ιδιοκτήτης σκύλου υποχρεούται:

α) να δηλώνει τον σκύλο του στον φορέα που είναι αρμόδιος για την τήρηση των σχετικών αρ­χεί­ων και να μεριμνά για τη σήμανση και την καταγραφή του σκύλου του μέσα σε προ­θε­σμί­α ο­κτώ εβδο­μάδων από τη γέννησή του.

β) Να μεριμνά για την ευζωία και την ετήσια, τουλάχιστον, κτηνιατρική εξέταση του σκύλου του.

γ) Να εφοδιάζεται με βιβλιάριο υγείας του σκύλου του.

δ) Να μην τον εγκαταλείπει.

ε) Να μεριμνά για τον άμεσο καθαρισμό του περιβάλλοντος από τα περιττώματά του.

στ) Δεν επιτρέπεται ο περίπατος σκύλων χωρίς συνοδό.

ζ) Οι κάτοχοι θηλυκών σκύλων οφείλουν να μην επιδιώκουν ή διευκολύνουν την α­να­πα­ρα­γω­γή ζώων και να μεριμνούν για τη στείρωσή τους, εφόσον δεν επιθυμούν τη δι­α­τή­ρη­ση των νε­ο­γέν­νη­των ζώων ή δεν μπορούν να τα διαθέσουν σε νέους ιδιοκτήτες.

Πλέον των ανωτέρω, ο ιδιοκτήτης σκύλου οφείλει να παίρνει τα κατάλληλα μέτρα, ώστε να μην ε­ξέρχεται ελεύθερα ο σκύλος του από τον χώρο της ιδιοκτησίας του και εισέρχεται σε χώ­ρους άλ­λων ιδιοκτητών ή σε κοινόχρηστους χώ­ρους.

Για την αποφυγή ατυχημάτων ο ιδιοκτήτης ή ο συνοδός του σκύλου υποχρεούται κατά τη δι­άρ­κει­α του περιπάτου να κρατάει τον σκύλο του δεμένο και να βρίσκεται σε μικρή α­πό­στα­ση α­πό αυτόν. Ο ιδιοκτήτης ή ο συνοδός του σκύλου ευθύνεται για βλάβη ή ζημιά που προ­κα­λεί­ται από τον σκύλο του σε ανθρώπους ή ζώα.

Υποχρεώσεις ιδιοκτητών γατών (άρθρο 5)

Κάθε ιδιοκτήτης γάτας έχει τις υποχρεώσεις των περιπτώσεων β, γ, δ και ζ της προ­η­γού­με­νης πα­ραγράφου.

7 Σεπτεμβρίου 2010

Όχι κινητά στο σχολείο

Εγκύκλιος του Υπουργείου Παιδείας

Για την εύρυθμη λειτουργία των σχολείων σχετικά με τη χρήση κινητών τηλεφώνων από μα­θη­τές και εκπαιδευτικούς στον χώρο του σχολείου αποφασίζουμε:

1. Οι μαθητές δεν επιτρέπεται να έχουν στην κατοχή τους κινητά τηλέφωνα εντός του σχο­λι­κού χώ­ρου. Στην εξαιρετική περίπτωση που ο μαθητής έχει στην κατοχή του κινητό τη­λέ­φω­νο υποχρεού­ται, καθ’ όλη τη διάρκεια της παραμονής του εντός του σχολικού χώρου, να το έ­χει εκτός λειτουρ­γίας και μέσα στην τσάντα του. Κάθε παρέκκλιση αποτελεί αντικείμενο παι­δα­γω­γι­κού ελέγχου.

2. Οι εκπαιδευτικοί οφείλουν κατά την ώρα της διδασκαλίας να έχουν θέσει εκτός λει­τουρ­γί­ας τα κινητά τους τηλέφωνα. Παράλειψη του ανωτέρω καθήκοντος αποτελεί πειθαρχικό α­δί­κη­μα.

ΠΗΓΗ: Εγκύκλιος Γ2/132328/07.12.2006

5 Σεπτεμβρίου 2010

Αυτοεκτίμηση, ένα πολύτιμο δώρο

(εκπαιδευτικός, ψυχολόγος, συγγραφέας, πρόεδρος του μη κερδοσκοπικού σωματείου
«Μέντορας για την Παιδική Προστασία και Ευημερία», www.mentoras.org)

Η υψηλή αυτοεκτίμηση είναι το πιο απαραίτητο εργαλείο αλλά και το πιο σημαντικό δώρο που μπο­ρούν να δώσουν οι γονείς στα παιδιά τους –ίσως ακόμη πιο σημαντικό κι από μια κα­λή ακαδημαϊκή μόρφωση. Χωρίς αυτοεκτίμηση ακόμη κι η καλύτερη σχολική εκπαίδευση δε θα αποδώσει καρπούς.

Η αυτοεκτίμηση είναι ένα σημαντικότατο ψυχικό εφόδιο που θα συνοδεύσει το παιδί σε όλη του τη ζωή και ίσως το πιο σημαντικό συστατικό της ευτυχίας. Η αγάπη που έχουν για τον ε­αυ­τό τους θα επηρεάσει το αν θα επιλέξουν να κάνουν μια δουλειά που αγαπούν, το αν θα πα­ντρευ­τούν κάποιον που τους φέρεται σωστά, το αν θα φροντίσουν τα παιδιά τους αρ­γό­τε­ρα, το αν θα κάνουν κατά­χρηση βλαβερών για την υγεία τους ουσιών, το αν θα κερδίσουν χρή­μα­τα με την αξία τους, το αν θα είναι ευτυχισμένα, ακόμη και το αν θα παρουσιάσουν ψυ­χο­σω­μα­τι­κές ασθένειες.

Τρόποι που δομούν την αυτοεκτίμηση των παιδιών

1. Επαινείτε το παιδί για το παραμικρό καλό που κάνει. Διδάξτε το να λέει συνέχεια στον ε­αυ­τό του: «Είμαι ικανός και άξιος! Μπορώ!»

2. Ακούστε το παιδί σας προσεκτικά και συζητήστε μαζί του. Κάντε του ανοιχτές ερωτήσεις ό­πως: «Πώς πέρασες στο σχολείο;». Διδάξτε το να λέει συνέχεια στον εαυτό του: «Αυτά που νιώ­θω και σκέφτομαι είναι σημαντικά! Οι άλλοι με ακούν!»

3. Αφιερώστε «ποιοτικό χρόνο» στο παιδί σας, κατά τον οποίο η προσοχή σας είναι α­δι­ά­σπα­στα α­φιερωμένη σ’ αυτό. Διδάξτε το να λέει συνέχεια στον εαυτό του: «Μου αξίζει να με προ­σέ­χουν! Οι άλλοι ενδιαφέρονται για μένα!»

4. Οι αγκαλιές, η ζεστασιά, τα χαϊδευτικά ονόματα είναι πολύ σημαντικά για να νιώσει το παιδί σας ότι είναι καλοδεχούμενο κι ότι το αγαπούν. Διδάξτε το να λέει συνέχεια στον εαυτό του: «Οι άλλοι με θέλουν για παρέα! Ο κόσμος με συμπαθεί!»

5. Αποδεχτείτε το παιδί σας όπως είναι, με τις μοναδικές του ικανότητες, τα δικά του ταλέντα, τις δικές του προτιμήσεις. Διδάξτε το να λέει συνέχεια στον εαυτό του: «Είμαι μοναδικός! Εί­μαι καλός έτσι όπως είμαι!»

6. Προσφέρετε αγάπη δίχως όρους. Η αγάπη πρέπει να προσφέρεται στο παιδί γι’ αυτό που εί­ναι κι όχι γι’ αυτά που κάνει. Διδάξτε το να λέει συνέχεια στον εαυτό του: «Είμαι α­ξι­α­γά­πη­τος!»

7. Πειθαρχία. Η επιβολή κανόνων, ορίων και λογικών ποινών στο παιδί (αφαίρεση προ­νο­μί­ων, χω­ρίς ξύλο ή εξευτελισμούς) αυξάνει την αυτοεκτίμησή του. Διδάξτε το να λέει συ­νέ­χει­α στον εαυτό του: «Μου αξίζει αγάπη, ακόμη κι όταν κάνω λάθη!»

8. Ποτέ μην προσβάλλετε το παιδί μπροστά σε άλλους και ποτέ μην το αποκαλείτε με υ­πο­τι­μη­τι­κά ονόματα. Διδάξτε το να λέει συνέχεια στον εαυτό του: «Τα καταφέρνω καλά στη ζω­ή!»

9. Υπομονή. Το παιδί χρειάζεται τον χρόνο του για να μάθει. Διδάξτε το να λέει συνέχεια στον ε­αυ­τό του: «Το να κάνω λάθη είναι φυσιολογικό! Έτσι μαθαίνω και προοδεύω!»

10. Δώστε στο παιδί σας ευκαιρίες να αναλάβει πρωτοβουλίες και ευθύνη, να δημιουργήσει μό­νο του, δώστε του την ευκαιρία να πετύχει. Διδάξτε το να λέει συνέχεια στον εαυτό του: «Μπο­ρώ να τα καταφέρω! Έχω θάρρος!»

11. Ενθαρρύνετε την υγιεινή ζωή με καθαριότητα, άσκηση και σωστή διατροφή. Βοηθήστε το να ντύνεται με τρόπο που να νιώθει ελκυστικό, ώστε να έχει θετική εικόνα για την εμφάνισή του. Δι­δάξτε το να λέει συνέχεια στον εαυτό του: «Είμαι όμορφος/όμορφη!»

12. Μη μεταχειρίζεστε τα αδέρφια με διακρίσεις και μη συγκρίνετε το ένα παιδί με το άλλο. Δι­δάξ­­τε το να λέει συνέχεια στον εαυτό του: «Δε χρειάζεται να γίνω σαν κάποιον άλλο, αλλά να γί­νω ο καλύτερος εαυτός μου!»

13. Μην τρομάζετε το παιδί με καταστροφικά σενάρια για το μέλλον. Διδάξτε το να λέει συ­νέ­χει­α στον εαυτό του: «Είμαι ασφαλής! Έχω πάντα προστασία στη ζωή μου!»

14. Φροντίστε να έχει κοινωνική ζωή, διασκέδαση και φίλους που του φέρονται καλά. Διδάξτε το να λέει συνέχεια στον εαυτό του: «Έχω καλούς φίλους! Τα άλλα παιδιά με θέλουν!»

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (09.12.2008)



► Μια σχετική συζήτηση με τα παιδιά μπορεί να ξεκινήσει και από ανάρτηση του παιδικού μας ιστολογίου (εδώ).

3 Σεπτεμβρίου 2010

Οι νταήδες των σχολείων

(διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών, επιμελήτρια Νοσοκομείου Παίδων «Αγία Σοφία»)

Στα μεγάλα σχολεία των Αθηνών εμφανίζεται το φαινόμενο του bullying. Δηλαδή μεμονωμένα παι­διά ή ομάδες παιδιών «βάζουν στο μάτι» κάποιον συμμαθητή τους και του κάνουν τον βίο α­βί­ω­το, δέρνο­ντάς τον, απειλώντας τον, ληστεύοντας το χαρτζιλίκι του ή βασανίζοντάς τον με πα­ρα­τσού­κλια, συκοφαντώντας τον με ψεύτικες διαδόσεις, αμφισβητώντας τον ανδρισμό του κτλ. Το θύμα συνή­θως δε μαρτυράει στους γονείς ή τους δασκάλους του όσα συμβαίνουν, δι­ό­τι οι θύτες του τον απει­λούν ότι αν μιλήσει «θα ’χει κακά ξεμπερδέματα». Οι συμμαθητές συ­νή­θως δεν κάνουν τίποτε για να βοηθήσουν τα θύματα, διότι αισθάνονται ότι δεν έχουν καμιά δου­λειά να αναμιχθούν.

Bully σημαίνει φοβερίζω, παλικαρεύομαι· bullies είναι οι παλικαράδες. Ως bullying ανάμεσα σε μαθη­τές ορίζεται επιστημονικά η «σκόπιμη, απρόκλητη κατάχρηση δύναμης από ένα ή πε­ρισ­σό­τε­ρα παι­διά με σκοπό την πρόκληση πόνου ή στενοχώριας σε άλλο παιδί σε ε­πα­να­λαμ­βα­νό­με­νες ευκαιρί­ες».

Τα θύματα

Το bullying θεωρείται διεθνώς μέρος της παιδικής κακοποίησης (κακοποίηση του μαθητή από κά­ποιον ή κάποιους συμμαθητές του). Οι μαθητές-θύματα, λόγω της μεγάλης πίεσης που υ­φί­στα­νται, υποφέρουν από ένα ευρύ φάσμα ψυχολογικών, ψυχοσωματικών και συ­μπε­ρι­φο­ρι­ο­λο­γι­κών συμπτω­μάτων, στα οποία περιλαμβάνονται το άγχος, η ανασφάλεια, η χαμηλή αυ­το­ε­κτί­μη­ση, οι διαταρα­χές ύπνου, η ενούρηση, αισθήματα λύπης, οι συχνοί πονοκέφαλοι και τα κοιλιακά άλγη. Φαίνεται ότι τα παιδιά αυτά είναι συχνά καταθλιπτικά και απουσιάζουν α­δι­και­ο­λό­γη­τα από το σχολείο.

Παρά τις προσπάθειες των σχολείων να πάρουν προληπτικά μέτρα ή να σταματήσουν τέ­τοιου εί­δους συμπεριφορές, το bullying συμβαίνει σε όλο τον κόσμο. Η εβδομαδιαία ε­πί­πτω­σή του στην Αυ­στραλία εκτιμάται ότι είναι 1 στα 6 παιδιά σε κάθε τάξη. Στην Αγγλία το πο­σο­στό του bullying ανά­μεσα σε μαθητές 12-16 ετών φθάνει και το 20%.

Οι θύτες

Το φαινόμενο bullying στα σχολεία έχει βρεθεί ότι μειώνεται με την ηλικία και ότι είναι συ­χνό­τε­ρο μεταξύ των αγοριών. Οι bullies, δηλαδή οι θύτες, παρουσιάζουν και αυτοί έντονα ψυ­χο­σω­μα­τι­κά προβλήματα. Φαίνεται ότι απεχθάνονται το σχολείο και εμπλέκονται σε συ­μπε­ρι­φο­ρές που επιβαρύ­νουν την υγεία τους, όπως το κάπνισμα και το αλκοόλ. Σύμφωνα με τη θε­ω­ρί­α της προβληματικής συμπεριφοράς, το bullying μπορεί να είναι το ένα από ένα σύ­νο­λο προβλημάτων συμπεριφοράς που έχει ένας έφηβος. Είναι ένα στοιχείο αντικοινωνικής και πα­ρα­βα­τι­κής συμπεριφοράς, που διατηρεί­ται σταθερό στον χρόνο.

Αντιμετώπιση

Στα σχολεία πρέπει να ενταθεί η επαγρύπνηση των εκπαιδευτικών, ώστε να προλαμβάνουν τέ­τοια φαινόμενα. Χρειάζονται μελέτες πολιτικής και στρατηγικών που θα μειώσουν αυτά τα φαι­νό­με­να α­ποτελεσματικά. Ένα θετικό σχολικό περιβάλλον πρέπει να ενισχύει τις υγιείς συ­μπε­ρι­φο­ρές και φαίνεται ότι το bullying και οι συνέπειές του μπορούν να μειωθούν όταν το σχο­λεί­ο δεν το ανέχεται. Επιστρατεύοντας τη βοήθεια των μαθητών που δεν εμπλέκονται, μπο­ρεί να μειωθεί η ανοχή σε αυτό και να αλλάξει η συνηθισμένη στάση απέναντί του.

Η Judith Dawkins, η οποία έχει ασχοληθεί πολύ με το φαινόμενο, αναφέρει σε ένα άρθρο της: «Το να αγνοεί κανείς το bullying είναι σαν να καταδικάζει το παιδί σε δυστυχία τώρα και ί­σως, επίσης, και στην υπόλοιπη ζωή του».

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (30.01.2001)

Αντιμετωπίζοντας την τηλεόραση

(κλινική ψυχολόγος, στέλεχος Κέντρου Πρόληψης ΠΥΞΙΔΑ)

1. Μην μπαίνετε σε παιχνίδι ανταγωνισμού με την τηλεόραση· το πιο πιθανό είναι ότι θα το χά­σε­τε. Προτείνετε στα παιδιά εναλλακτικούς τρόπους ψυχαγωγίας όπου περιστασιακά θα συμ­με­τέ­χει όλη η οικογένεια.

2. Αποφύγετε το κήρυγμα, προτιμήστε τη συζήτηση: μιλήστε με τα παιδιά για τα προ­γράμ­μα­τα που παρακολουθούν, συζητήστε για τις σκέψεις και τα συναισθήματά τους. Προσπαθήστε να τους εξη­γήσετε ότι τα πράγματα δε συμβαίνουν μόνο με τον τρόπο που τα παρουσιάζει η τη­λε­ό­ρα­ση.

3. Μειώστε τις ώρες που βλέπουν τηλεόραση μόνα τους τα παιδιά.

4. Αν δεν μπορείτε να τα αποτρέψετε από κάποια τηλεοπτικά προγράμματα, πα­ρα­κο­λου­θή­στε τα μαζί τους και συζητήστε για τα μηνύματα που περνάνε μέσα από αυτά.

5. Φτιάξτε μαζί με τα παιδιά ένα καθημερινό πρόγραμμα τηλεθέασης. Το πρόγραμμα θα πρέ­πει να καλύπτει τις ανάγκες όλης της οικογένειας. Η τηλεόραση δε θα πρέπει σε καμιά πε­ρί­πτω­ση να α­φαιρεί χρόνο από τη σχολική μελέτη, το παιχνίδι και την επικοινωνία.

6. Προσέξτε τις δικές σας τηλεσυνήθειες. Τα παιδιά συνήθως ακολουθούν το παράδειγμα των γο­νέ­ων, ακόμη και στη σχέση τους με την τηλεόραση.

7. Μη στερείτε την τηλεόραση από τα παιδιά ως τιμωρία· την κάνει να φαίνεται ση­μα­ντι­κό­τε­ρη στα μάτια τους.

8. Η τηλεόραση πρέπει να ανοίγει και να κλείνει για συγκεκριμένους λόγους. Μια τηλεόραση α­νοι­χτή όλη την ημέρα κουράζει, χωρίς αυτό να γίνεται άμεσα αντιληπτό, και δεν μπορεί να εί­ναι ελεγ­χόμενη.

9. Η οικογενειακή θαλπωρή δεν πρέπει να συνδέεται μόνο με την τηλεόραση. Εμπλουτίστε την οικο­γενειακή ζωή με ποικίλες δραστηριότητες (μαγειρική, επιτραπέζια, παιχνίδι, κι­νη­μα­το­γρά­φο, εκ­δρομές).

10. Μην αφορίζετε την τηλεόραση. Αφού είναι μέσα στη ζωή μας, προσπαθήστε καλύτερα να α­να­ζη­τή­σε­τε και να αξιοποιήσετε τα θετικά της στοιχεία.

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (09.01.2007)

2 Σεπτεμβρίου 2010

Ο δεκάλογός μου για το διαδίκτυο

Από «Το χαμόγελο του παιδιού»


1. Δε δίνω προσωπικές πληροφορίες, όπως τη διεύθυνσή μου, τον αριθμό του τηλεφώνου μου, τη διεύθυνση εργασίας και το τηλέφωνο των γονιών μου, το όνομα και τη διεύθυνση του σχο­λεί­ου μου, χωρίς την άδεια των γονιών μου.

2. Θα ενημερώσω αμέσως τους γονείς μου αν δω κάποια πληροφορία που με κάνει να μη νιώ­θω ά­νετα.

3. Δε θα συναντήσω κανέναν που μίλησα στο διαδίκτυο χωρίς να ρωτήσω τους γονείς μου. Αν οι γονείς μου συμφωνήσουν με τη συνάντηση, αυτή θα γίνει σε δημόσιο μέρος με την πα­ρου­σί­α της μη­τέρας ή του πατέρα.

4. Δε θα στείλω τη φωτογραφία μου σε κανέναν, αν δε συμβουλευτώ τους γονείς μου.

5. Δε θα απαντήσω σε κανένα μήνυμα που με προσβάλλει ή με κάνει να νιώθω δυσάρεστα. Δεν εί­ναι δικό μου λάθος αν λάβω κάποιο τέτοιο μήνυμα. Αν λάβω, θα το πω στους γονείς μου αμέσως, ώστε να μπορέσουν να επικοινωνήσουν με αυτόν που παρέχει τέτοιου είδους υ­πη­ρε­σί­ες.

6. Θα μιλήσω με τους γονείς μου για να φτιάξουμε μαζί κανόνες για να πλοηγούμαι στο δι­α­δί­κτυ­ο. Θα αποφασίσουμε από κοινού ποια ώρα της ημέρας θα μπαίνω στο διαδίκτυο, πόση ώ­ρα θα σερ­φάρω και ποιες ιστοσελίδες θα μπορώ να επισκέπτομαι. Δε θα μπαίνω σε «α­πα­γο­ρευ­μέ­νες» ιστοσε­λίδες χωρίς την άδεια των γονιών μου.

7. Δε θα δώσω σε κανέναν άλλο, εκτός από τους γονείς μου, τον κωδικό μου πρόσβασης –ού­τε στον καλύτερό μου φίλο.

8. Θα ελέγχω με τους γονείς μου τα θέματα που θέλω να «κατεβάσω» ή να εγκαταστήσω, για­τί μπορεί να κάνω κάτι που θα χαλάσει τον υπολογιστή μου ή θα βάλει σε κίνδυνο την ι­δι­ω­τι­κή οικογε­νειακή ζωή.

9. Θα είμαι ένας καλός επισκέπτης στο διαδίκτυο και δε θα κάνω τίποτα που είναι ενάντια στον νό­μο.

10. Θα βοηθήσω τους γονείς μου να καταλάβουν πώς να διασκεδάζουν και να μαθαίνουν πράγ­μα­τα από το διαδίκτυο και θα τους διδάσκω για το διαδίκτυο, τους υπολογιστές και τη λοι­πή τεχνολογία.

ΠΗΓΗ: www.hamogelo.gr (26.06.2011) ● ΕΙΚΟΝΑ: www.linkedin.com

1 Σεπτεμβρίου 2010

Σχολεία χωρίς φαντασία

(συγγραφέας παιδικής λογοτεχνίας, καθηγητής Εγκληματολογίας
στο πανεπιστήμιο του Ρέντινγκ στην Αγγλία)

Η ενθάρρυνση της δημιουργικότητας και η καλλιέργεια της φαντασίας είναι από τις πλέον πα­ρα­με­λη­μέ­νες πλευρές των σύγχρονων εκπαιδευτικών συστημάτων, τα οποία αντί να ε­μπνέ­ουν και να δί­νουν φτερά, συνθλίβουν και καταθλίβουν τα παιδιά με τη δυσανάλογη έμφαση στη συσσώρευση γνώσεων. Είναι κοντόφθαλμο –γράφει ο Τζον Γούτσον– τα σχολεία να πα­ρα­γε­μί­ζουν τα παιδιά σαν γαλοπούλες με στείρες γνώσεις, ενώ αφήνουν τη φαντασία τους να λι­μο­κτο­νεί.

Τα παιδιά εισέρχονται στο σχολείο προικισμένα με πλούσια φαντασία και αποφοιτούν με φα­ντα­σί­ες ατροφικές ή απονεκρωμένες. Όταν επισκέπτομαι σχολεία, με εντυπωσιάζει η ευ­ρη­μα­τι­κό­τη­τα των νηπίων. Βλέπω λίγα χρόνια αργότερα τα ίδια παιδιά να έχουν χάσει αυτή τη μα­γι­κή σπίθα, κουρα­σμένα και αγχωμένα να φέρονται σαν ρομπότ ή πιόνια.

Μαθαίνουμε να υπηρετούμε την πραγματικότητα, ενώ θα έπρεπε να μαθαίνουμε να την ξε­περ­νά­με. Την πρόοδο δεν την πυροδοτεί η γνώση αλλά η φαντασία.

ΠΗΓΗ: ΤΟ ΒΗΜΑ (28.09.2008)

Το παιχνίδι μεγαλώνει γερά παιδιά

Συνέντευξη με την Ελένη Λαζαράτου
(επίκουρη καθηγήτρια παιδοψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών)

Τι ρόλο παίζει το παιχνίδι στη ζωή ενός παιδιού;

Το παιχνίδι είναι ευχαρίστηση, είναι δημιουργικότητα, στηρίζεται στη φαντασία και είναι α­πα­ραί­τη­το για την ομαλή ανάπτυξη της προσωπικότητας. Το να παίζεις είναι μια εμπειρία πα­ρα­γω­γι­κή, το να παίζεις σημαίνει να συγκεντρώνεις τα στοιχεία από τον εξωτερικό κόσμο και να τα θέτεις στην υπηρεσία του εσωτερικού σου κόσμου. Το παιδί πρέπει να τα χρησιμοποιεί, να τα συνδέει, να τα ε­πενδύει με έναν τέτοιο τρόπο που να παίρνει ευχαρίστηση, και αυτό είναι κά­τι δομικό για την προ­σωπικότητά του.

Μπορεί ένα παιχνίδι να... απειλήσει την ψυχή ενός παιδιού; Τι πρέπει να προσέχει κά­ποιος πριν αγοράσει ένα παιχνίδι;

Τα παιχνίδια που απορροφούν όλη την ψυχική ενέργεια ενός παιδιού είναι επικίνδυνα. Όταν, δη­λα­δή, δε μένει στο παιδί χώρος για κάτι άλλο. Αυτά είναι παιχνίδια που μπορεί να γίνουν ε­πα­να­λη­πτι­κά και καταναγκαστικά. Για παράδειγμα, ένα επιθετικό παιχνίδι βεβαίως ε­πι­τρέ­πε­ται, γιατί το παιδί κάνει αποφόρτιση ορισμένων φυσικών αναγκών (π.χ. κινητικότητα), αλ­λά κά­νει κακό όταν παίζει μόνο μ’ αυτό και όλη του η ενέργεια απορροφάται από αυτό.

Όταν διαλέγει κάποιος ένα παιχνίδι θα πρέπει να σκεφτεί την ηλικία και το νοητικό επίπεδο του παιδιού για το οποίο προορίζεται. Καλό είναι ένα παιχνίδι με το οποίο το παιδί παίζει πραγ­μα­τι­κά, χτίζει, ταιριάζει, δημιουργεί, φτιάχνει κάτι με ένα υλικό καλής ποιότητας και με ευ­χά­ρι­στα χρώμα­τα. Καλό είναι ένα παιχνίδι που του κεντρίζει το ενδιαφέρον και το παιδί φτά­νει στο τέλος, δεν το παρατάει στη μέση. Ένα παιχνίδι που το παιδί καταλαβαίνει τη χρη­σι­μό­τη­τά του και το προσέχει.

Το παιχνίδι για μας τους επαγγελματίες της ψυχικής υγείας είναι τρόπος έκφρασης της ψυ­χι­κής λει­τουργίας ενός παιδιού, μέσα από τον οποίο μπορούμε να δούμε τις ψυχικές συ­γκρού­σεις του, την ε­πιθετικότητα, τη ζήλια, τα αισθήματα ενοχής, τις διεκδικήσεις του. Μπορούμε έ­τσι να πούμε ότι υ­πάρχει μια συμβολική σημασία του παιχνιδιού που αποκαλύπτει τις ε­σω­τε­ρι­κές συγκρούσεις του παιδιού. Κι αυτό γίνεται με μια προσεκτική παρατήρηση του πε­ρι­ε­χο­μέ­νου του παιχνιδιού, του τρό­που με τον οποίο παίζει το παιδί και των συναισθημάτων με τα ο­ποί­α το συνοδεύει.

Τουλάχιστον στις μεγάλες πόλεις τα ομαδικά παιχνίδια έχουν δώσει τη θέση τους στα α­το­μι­κά-μοναχικά. Τι επιπτώσεις έχει αυτό;

Χάνεται το να μοιράζεσαι την ευχαρίστηση με τους άλλους, όπως και ένα κομμάτι εκμάθησης και μί­μησης, καθώς μαθαίνεις από τον άλλο όταν μιμείσαι κάτι. Χάνεται, επίσης, το αίσθημα τού να ανή­κεις σε μια ομάδα, που είναι πολύ βασικό, διότι το να ανήκεις σημαίνει ότι α­πο­δέ­χε­σαι κάποιους κανόνες για να είσαι σε αυτή την ομάδα. Κανόνες που οργανώνουν τις σχέ­σεις μέσα στην ομάδα και αναδεικνύουν τους ρόλους.

Λένε πως η υπερβολική προσφορά παιχνιδιών στα παιδιά στερεί απ’ αυτά την πραγ­μα­τι­κή ευ­χαρίστηση.

Η υπερβολική προσφορά σταματάει την επιθυμία. Το πιο ωραίο είναι να επιθυμείς κάτι, να ζή­σεις με την επιθυμία για κάποιο διάστημα και μετά να έρθει η εκπλήρωση. Το να περιμένεις τον Άγιο Βα­σίλη είναι το να περιμένεις να εκπληρωθεί η επιθυμία σου. Αυτό είναι το πιο ση­μα­ντι­κό: η αναμονή. Όταν το παιδί έχει ό,τι θέλει αμέσως, την άλλη στιγμή το παρατάει, δεν α­ντι­προ­σω­πεύ­ει κάτι γι’ αυτό.

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (20.12.2005) / Χριστίνα Παπασταθοπούλου, Μαρία Δέδε